"Sürücü Olamaz" Sağlık Raporuna Karşı İptal Davası

İncelememizin tamamını buradan okuyabilirsiniz.

Kotan Gökce Hukuk Bürosu

Sürücü belgesi başvurusu veya yenileme sırasında alınan sağlık raporunda "sürücü olamaz" kararı verilmesi, bireyin araç kullanma hakkını doğrudan etkilemektedir. Ancak bu karara karşı itiraz ve dava yolları mevcuttur.

Sağlık Muayenesi Nerede Yapılır?

Sağlık Bakanlığı hastaneleri, üniversite hastaneleri, aile sağlığı merkezleri ve özel hastanelerde yapılan muayenede şu durumlar değerlendirilir:

  • İşitme kaybı, denge problemleri
  • Uyku bozuklukları (OSAS)
  • Fiziksel ve nörolojik rahatsızlıklar
  • Göz sağlığı (renk körlüğü, gece körlüğü, katarakt)
  • Kalp-damar hastalıkları, hipertansiyon
  • Ruhsal bozukluklar ve bağımlılık


Engelli Bireyler ve Özel Tertibatlı Araçlar

Fiziksel engeli bulunan bireyler, özel tertibatlı araçlarla güvenli şekilde araç kullanabilirler. Süreç şöyledir:

  • İlk sağlık muayenesi: Genel durum ve engel değerlendirilir.
  • Uzman hekim değerlendirmesi: Ortopedi, nöroloji veya fizik tedavi uzmanlarına sevk.
  • İl Sağlık Müdürlüğü komisyonu: Araçtaki değişiklikler ve sürücü belgesine eklenecek kodlar belirlenir.
  • Araç tadilatı ve kontrolü: Tadilat sonrası araç onaylanır.
  • Sürücü belgesine kod eklenmesi: Kişinin yalnızca özel tertibatlı araç kullanabileceğini gösteren kod işlenir.


Sürücü Sağlık Raporuna İtiraz Süreci

Yönetmelik (RG: 26.09.2006, 26301) uyarınca itiraz hakkı vardır:

1. İlk İtiraz: Raporun verildiği ilin İl Sağlık Müdürlüğü'ne başvurulur. İl sağlık müdürlüğü, tanıya göre üç uzman hekimden oluşan bir kurula sevk yapar. Kurul yeniden değerlendirme yaparak karar verir.

2. İkinci İtiraz: Üçlü kurulun kararına da itiraz edilirse, Sağlık Bakanlığı'nca belirlenen kurul nihai değerlendirmeyi yapar. Bu kurulun kararı kesindir.

3. Özel Tertibatlı Araç Durumunda: İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde, makine mühendisinin de yer aldığı özel bir komisyon oluşturulur. Komisyon, uygun özel tertibat kodunu belirler.

İdare Mahkemelerinde Dava Hakkı

İtiraz süreçleri sonunda olumsuz karar alınması halinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Danıştay'ın Önemli Kararları

Danıştay 15. Daire (2018/2671 E., 2018/8303 K.): Aynı tanıya sahip kişiye farklı yıllarda "sürücü olabilir" ve "sürücü olamaz" şeklinde çelişkili rapor verilmesi hukuka aykırıdır.

Danıştay 10. Daire (2020/3255 E., 2020/6405 K.): Engellilik durumu değişmediği halde yeniden sağlık raporu istenmesi hukuka aykırıdır. Karayolları Trafik Kanunu md. 45'e göre, ancak sağlık durumunda değişiklik varsa rapor talep edilebilir.

ÖTV İstisnası ile Bağlantılı Güncel Gelişme

Anayasa Mahkemesi'nin 22 Nisan 2025 tarihli (2025/100 sayılı) kararına göre, %90'ın altında engellilik oranına sahip bireyler için "bizzat kullanım ve özel tertibat" şartı aranmaksızın ÖTV istisnasından faydalanmanın yolu açılmıştır. Bu karar 26 Mart 2026'da yürürlüğe girecektir.

Sonuç

  • "Sürücü olamaz" raporuna karşı önce idari itiraz, sonra dava yolu izlenmelidir.
  • Sağlık durumunda değişiklik yokken yeniden rapor istenmesi hukuka aykırıdır.
  • Engelli bireyler için özel tertibatlı araç imkanı mevcuttur.
  • ÖTV istisnası konusunda Anayasa Mahkemesi kararı ile önemli bir değişiklik yaklaşmaktadır.


Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık teşkil etmez. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışınız.

Kotan Gökce Hukuk Bürosu