Nihayet bazılarının akılları başlarına gelmeye başladı. Derin işler, ilişkiler Batı'dan Doğu'ya doğru dönüp, Batı'daki Doğu'nun etkinliği artmaya başlayınca söylemler de değişmeye başladı.
İzleyip görelim.
Printable View
Nihayet bazılarının akılları başlarına gelmeye başladı. Derin işler, ilişkiler Batı'dan Doğu'ya doğru dönüp, Batı'daki Doğu'nun etkinliği artmaya başlayınca söylemler de değişmeye başladı.
İzleyip görelim.
Gün gelir devran döner:)
http://www.hurriyet.com.tr/_yazarlar/images/22b.jpg
Ortaçağ katliamı
MARDİN vahşetine geleceğim ama, ilkin Ortaçağ'a ilişkin bazı şeyler söyleyeceğim.
Söz konusu döneme "karanlık" damgasını vuran Batılı sıfatı reddediyorum.
Önce "aydınlanmacı", sonra Marksist lûgat tarafından kolektif hafızaya şırınga edilen bu ifade gerçekle bağdaşmıyor. Çünkü o Ortaçağ da insanlığa sonsuz şeyler kazandırdı.
Dolayısıyla, Roma'nın yıkılışından Bizans'ın fethine dek sürmüş olan devri "Ortaçağ karanlığı" diye kestirip atmak, yumurtadan çıkıp kabuğunu beğenmeyen civcive benziyor.
Ancaak!
***
ANCAĞI şu ki, tamam Ortaçağ asla tû kaka edilemez ama, ters yönde de, aynı Ortaçağı kutsallaştıran ve fetişleştiren şimdiki şımarık yaklaşımlar asla onaylanamaz.
Bunu söylerken, eyvah ki eyvah, hala badiresinden geçmekte olduğumuz şu meşûm ve şu melûn "postmodern zamanlar"ın modaya dönüştürdüğü "trend"i kastediyorum.
Öyle ya, rasyonel akılcığı ve mantıkçılığı dışladığı oranda 476-1453 arasını baş tácı eden o postmodern ahmaklık, yeni yetme bir "Ortaçağ budalalığı" da icát etti.
Nitekim, dayak düşmanı "new age" züppeliğinden, irrasyonalite ürünü Kelt efsaneleri hayranlığına, káh televizyonun uzay şövalyesi dizileri, káh radyonun laçka müzik notaları, káh da vitrinin havai "gişe" kitapları, içimizi dışımızı Ortaçağ kılıyor. Gınağı geldi.
Oysa yeter ve hop dedik!
***
EVET hop dedik, çünkü tamam Ortaçağ karanlığa indirgenemez ama, bir uçtan diğer uca sıçrayarak, söz konusu Ortaçağ asla nostaljik bir "ışıltılar dönemi" olarak da sunulamaz.
Ve kim ki bunun tersini vaaz ediyordur, bu takdirde ceremesini çekmeye mahkûmdur.
Örneğin, niçin Hitler'in Töton şövalyelere, Stalin'in de korkunç İvan'lara dönmek ihtiyacı hissettiğini hatırlayarak, en rezil totalitarizmlerle gerdeğe girmeye hazır olmalıdır.
Veya çok daha günceli, çoluk çocuk demeden önceki gece Mardin'in Bilge köyünde infaz edilen o korkunç katliamın ya maktûlu, ya da katili olmayı daha baştan kabullenmelidir!
***
ÖYLEDİR, zira ister kan davası güdenler; isterse de PKK veya başka bir çete tarafından gerçekleştirilsin, yukarıdaki olay tam anlamıyla "Ortaçağ vahşeti" oluşturuyor.
Diğer bir deyişle, Mardin dehşeti, bireysel ve pozitif hukuk yerine kolektif ve "kávmi hukuk"un uygulandığı en ilkel, en anakronik ve en gaddar zihniyetin izdüşümünü yansıtıyor.
Hatta, cezayı son tahlilde bin düşünüp bir konuşan derebeyinin verdiği göz önüne alınırsa, kıyam, aynı Ortaçağ'ın "feodal hukuk"undan bile daha geri bir nitelik taşıyor.
Kan, aşiret, klan yahut akrabalık husumetlerine uzanan ve masumların toplu infazıyla noktalanan Bilge Köy katliamı, tıpkı çok uzak bir geçmişte Holanda Frizlerinin yine "toplu öc" alınana dek kendi maktûllerinin kadavralarını ağaçta kurutması; veya, eski Fransız epik destanı "Roland Şarkısı"nın, "karşı taraftan" otuz akrabanın ipte sallandırıldığını övgüyle zikretmesi gibi, Ortaçağ'ın gerçekten en k-a-r-a-n-l-ı-k kabusu olarak ölüm saçıyor.
***
OYSA hiç şüphesiz, velev ki kısmi enkázları duruyor olsun, Mardin dahil günümüz Türkiye'si ekonomik açıdan ne Ortaçağ ülkesi, ne de feodal olarak tanımlanabilir. Asla!
Peki nasıl oluyor da, kapitalist sistem altında dahi "kavim hukuku" hortlayabiliyor?
Nasıl oluyor da, adalet sisteminin ve mahkemelerin iyi kötü ve hanidir işlediği o Türkiye'de hala "kan davası" güdülebiliyor? İş dehşet toplu katliamlara kadar varabiliyor?
Bunun tek bir cevabı var:
İktisadi ilişkilerdeki modernleşme beyin ilişkilerini de hemencecik modernleştirmeye yetmiyor ve "Ortaçağ karanlığı" kadar sürmese bile, "ışık"a varış çok, çok zaman alıyor.
Siyaseten doğru olmadan Kürtler ve Mardin
DOĞRU, "kör" kelimesi ezelden beri "ayıp" addedilirdi. Bana hep öyle öğretildi.
Zahir bu sözcük "kör müsün be adam" veya "körün istediği bir göz, Allah vermiş iki göz" gibisinden mecázi ifadeler yarattığından, "ámá" deyimi çok daha terbiyeli sayılırdı.
Fakat dikkat, artık onu da kullanmaz olduk. "Ámá"nın da pabucu dama atıldı.
Malûm, şimdi "görme engelli" diyoruz.
***
HOŞ, bu tabiri de öylesine dil pelesengi ettik ki, "sakat" kelimesi haniyse unutuldu.
Nitekim, metro asansörünün tabelasında "yürüme engelliler için" yazıyor.
Televizyon da sağır-dilsiz alfabesini "işitme engelliler için" diye takdim ediyor.
Neden mi?
***
ŞUNDAN ki, dünya gidişatına ayak uydurarak artık "siyaseten doğru" davranıyoruz.
Dolayısıyla da, aynı hal ve oluş tarzının "edep sözlüğü"yle (!) konuşuyoruz.
Başka bir deyişle, kökeni Anglo-Sakson lisanlara uzanan ve "kitabına uygun" ya da "mahsuru yok" diye tercüme edebileceğimiz o "politically correct" lûgati kullanıyoruz.
"Ayıp kaçmasın" ve "öteki incinmesin" oyununu oynuyoruz.
Varsın bu sahte yaklaşım buram buram riya koksun! Varsın dilin barındırdığı kolektif hafıza uçup gitsin! Bilhassa da, varsın nesnel olgular ve doğrular hasır altı edilmiş olsun!
Artık kimse bizi "ayırımcılık"la suçlayamaz ya, zevahiri kurtarmış sayılırız.
Nitekim, şimdi yalnız "sakat" yerine "engelli" demekle yetinmiyoruz.
"Çingene" kelimesini de dağarcığımızdan sildik. "Roman" diye genelliyoruz.
O halde, hangi haddini bilmez "ırkçı" (!) kaotik bir ortamı tanımlamak için "Çingene çalar, Kürt oynar" metaforunu kullanmak gafletine düştü, derhal katli váciptir!
***
HAYIR, ben böylesine riyakar bir oyunda yoğum. Paso!
"Siyaseten doğru" olacağım ve sütten çıkmış ak kaşık kalacağım diye, Frenklerin deyimiyle "kediye kedi demekten" ürkecek, utanacak, korkacak değilim.
Dolayısıyla da, tabii ki son Mardin katliamının bir K-ü-r-t s-o-r-u-n-u'ndan kaynaklandığını ısrarla ve tekrarla vurgulamaktan çekinmeyeceğim.
Ama yukarıdaki olgu Türkiye'nin genel Kürt sorunundan farklıdır. Etno-sosyolojiktir.
Yani, bizzat Kürtlerin iç bünyesindeki çok vahim bir yaradan cerahat toplamaktadır.
Daha dobra söylersem de, Kürtler kendilerine çeki düzen vermekle yükümlüdür.
Ortadoğu Ortaçağı'nın o dehşet töre ve zihniyetlerinden arınmaları gerekmektedir.
Yurttaşı oldukları ülke kadar burjuvalaşmak zorundadırlar. Zamanı çoktan gelmiştir.
Hele hele, hálá hüküm süren ve son örneği Bilge köyü dehşetine yansıyan kavimsel zaafı Güneydoğu'nun geri kalmışlığıyla açıklamaya kalkışmak, ancak züğürt tesellidir.
***
ZÜĞÜRT tesellisidir, zira minare kılıfa sığmıyor. Daniska bir kandırmaca oluşturuyor.
Nitekim, hem aynı seviyedeki "Türk bölgeleri"nde böylesine vahşetlerin yaşanmıyor olması; hem de çoktan kente göçmüş bazı Kürtlerin dahi yukarıdaki "töresel gelenekleri" (!) sürdürmeye devam etmesi, bam teline dokunan "etnik özelliği" ispatlamaya yetiyor.
Kaldı ki, kanlı PKK yöntemlerinden feodal "Apo" tapınmalarına, bizzat "Kürt hareketi" aynı töresel geleneklerin, dolayısıyla Ortaçağ ideolojilerinin uzantısını yansıtıyor.
Yani, o "Kürt hareketi" modern milliyetçiliğe özenirken dahi, yaşadığı Türkiye'nin modernitesinden kat be geri bir zeminden besleniyor. Uzlaşıyor, okşuyor ve yüceltiyor.
Ve ben Kürtlerin kimlik tescilini tabii ki hep sahipleneceğim ama, "siyaseten doğru" kalmak riyakarlığıyla, tüm bu köhneliklerin de "Kürt" olduğunu söylemekten caymayacağım.
http://www.hurriyet.com.tr/_yazarlar/images/22b.jpg
Hangi ırkçılık
YUNANCADAN inen "otokton" ve "allokton" kelimeleri pek bilgiçtir. Lügatliktir.
Bunlar Batı ülkelerinde dahi sokaktaki adamın, marketteki kasiyerin, taksideki şoförün kolay anlayacağı terimler değildir. Hele hele, zırt pırt dil pelesengi edeceği şeyler hiç değildir. Basitleştirirsek de, ilki "yerli kökenli"; diğeri ise tersine, "yabancı asıllı" demektir.
***
AMA yukarıdaki kitabiliğe ve elitizme rağmen, özellikle ikinci deyim, başta Fransa, Hollanda ve Belçika olmak üzere, Avrupa'da epey zamandır hiç durmadan kullanılır oldu. Varsa "allokton", yoksa "allokton", artık Homeros dilinin bu tábirinden geçilmiyor. Radyoyu çeviyorsunuz, "allokton katilin yakalanmasından sonra" diye başlıyor.
Televizyonu zappingliyorsunuz, "alloktan gençlerin sorunları" diye devam ediyor.
Sanki kulak aşinası olduğumuz Avustralya Aborijenleri kastediliyor ama, hiç de değil!
***
DEĞİL, çünkü buradaki "allokton" terimiyle kastedilen şey yabancı göçmenlerdir.
Ezici çoğunluğu káh o ülkede doğmuş, káh ora yurttaşlığına geçmiş muhacirlerdir.
Nitekim, onlar ki AB pasaportuna sahiptirler, asli memleketlerindeki tatilden dönerken bu afilerini teşhir ederek, vizeliler kuyruğunda bekleyen esas soydaşlarına yukarıdan bakarlar.
Yani, Almanyalı Türkler, Fransalı Mağribiler, Hollandalı Çinliler, vs. falandırlar.
***
FAKAT, özellikle aynı Mağribilerin adli "vukuat" paydası, sayılarıyla yüzde bin; az söyledim, belki yüzde onbin ters orantılı olarak, yerli ahalininkinden kat be kat fazladır. Öyle ki, meselá, domuz etinin zaten kaldırıldığı Belçika hapishanelerinde gardiyanlar şimdi Arapçayı çata pata; daha doğrusu, Berberilerin Timázi dilini paralamaya başlamışlardır.
Artı, o yerli kökenli sokaktaki adam, o marketteki kasiyer, o taksideki şoför hemen mutlaka söz konusu "vukuat"lardan birisintanığı, çoğu defa da nesnesi olmuştur. Ya kopil bir it yolda kadının çantasını kapmıştır; ya hergele diğer bir it kama gösterip kızın külotunu indirmiştir; ya da esrarkeş başka bir it piştov çekip taksi mesaisini çalmıştır.
Tabii, öz kerimem dahil, dişi cinsiyetten aynı "otokton"ların bile bazı mahallelerde, sözlü veya fiziki tecavüze uğramamak için "hicáp" örtünmeyi tercih ettiklerini geçiyorum.
***
NE var ki, bütün bunların adını koyamazsınız. Koyarsanız, ağzınıza biber sürerler!
Ez kaza öznelerin milli ve kavmi kökenine değindiğiniz takdirde, yer gök "ırkçılık yapıyorsun"; "Batımerkezci davranıyorsun"; "zenofobya üretiyorsun" diye ayaklanıverir.
Dolayısıyla da, üçüncü kuşağı bile orada doğmuş göçmenlerin, kendilerine sunulan tüm inayetli devlet imkánlarına rağmen neden yaşadıkları toplumlarla uyum sağlamayı; niçin köylü, göçebe ve feodal örf, adet ve törelerini terk etmeyi red-det-tik-le-ri-ni soramazsınız. Sorarsanız, yine "ırkçı", yine "Batı merkezci", yine "zenofob" damgası yersiniz.
O halde de, işin kolayına ve suya sabuna dokunmayan yanına kaçarsınız.
***
YANİ, perşembe günü Mardin katliamından ve onun "Kürt sorunu" boyutundan söz ederken değindiğim şu "kitabına uygun" ve "siyaseten doğru" lügati kullanır mısınız.
Sonsuz riyakár ve sonsuz sahtekar davranarak, láfı ağzınızda yuvarlayıp, Batı ülkelerindeki binbir melánete imza atan o göçmen suçluları "allokton" diye tanımlarsınız. Zevahiri kurtarırsınız ama, aynı "allokton"ların bütün geri yanlarıyla uzlaştığınız ve, "eh, onların adeti ve tıyneti budur, n'apalım" gibisinden gizli bir küçümseme takındığınız için, aslında gerçek ırkçılığı körükleyen tüm dürtülerin değirmenine kova kova su taşırsınız.
Son Mardin vahşetiyle, kimlik adiyetini tavizsiz savunduğum ve savunacağım Kürtlük arasındaki ilişkiyi açıkça vurguladığım için bana "ırkçı" (!) demeye cüret edenlere duyurulur.
Kürtler ve modernler (I)
MARDİN vahşeti sonrası yazdığım yazıda facianın hem "etno-sosyolojik" boyutunu vurgulamam, hem de Kürtlerin "kendilerine çeki düzen vermesi" gerektiğini kaydetmem, çok mesnetsiz, çok sorumsuz ve çok tutarsız saldırı ve eleştirilerin hedefi olmama yol açtı.
Bir patırtıdır koptu ki, ağzıma zehir zakkum biber sürülmediği kaldı.
Hadi, "genç subaylar rahatsız" "Cumhuriyet"indekini kaale almayalım ama, "NTV"de Ruşen Çakır, "Taraf"ta Rasim Ozan Kütahyalı veya "Radikal"de Yıldırım Türker gibi, kısmen fikir paylaştığım yazarlar dahi endazenin topuzunu kaçırdılar.
Dilin kemiği yok, ne "ırkçılık"ımı, ne "faşistlik"imi, ne "seçkincilik"imi bıraktılar.
Ben ki sıkıya geldiğinde tükürdüğünü yalayan çapsızlardan değilimdir, nokta be nokta yazdığımın arkasında duruyorum ve de bunları yiyip yutarak altında kalacağım sanılmasın!
***
İLKİN, üzerine titrediğim entelektüel namus ve insani etik açısından sanılmasın!
Çünkü, en önce, el insaf! Şahsıma yönelik herzeleri duyan da sanacak ki, sanki bu satırlar yazarı ilk kez 1969'da katıldığı "Devrimci Doğu Kültür Ocakları" toplantısından beri etnik sorun hakkında hiç aralıksız kafa yormamıştır ve de resmi ideoloji tarafından daima inkár edilmiş olan Kürt kimlik aidiyetini tam kırk senedir, yine hiç tavizsiz sahiplenmemiştir.
Yahut, son tahlilde Cemal Gürsel'in "vahşi Kürtler haddinizi bilin, yoksa tepenize ineriz" söylemine varacak bir yaklaşımı daha kibarca ve daha sincice dile getirmiştir.
Ve şaka gibi, sanki "bölücü" (!) suçlamasıyla hakkında davalar açılmamıştır ve yine hakkında, belki binlerce "vatan haini" veya "Kürt muhibbi" küfürnamesi döktürülmemiştir.***
ANCAK, "egzantirizm" veya "put kırıcılık" peşinde koştuğundandeğil, hem nesnel bir olgu oluşturduğunu saptadığından; hem de "siyaseten doğru" riyasıyla uzlaşmadığından, o aynı kişi aynı Kürtlerin "etno-sosyolojik" sorunu çözümlemek ve "kendilerine çeki düzen vermek" zorunda olduğunu söylediği an, işte birden "ırkçı" (!) ve "faşist" (!) ilán ediliyor.
Yukarıdaki çok tehlikeli ve çok netameli iki kelimeye etimolojik, felsefi ve siyasi bab'da daha sonra geleceğim ama, en önce şunu hatırlatayım: Boşboğazlığın da bir sınırı var!
Tehlikeli ve netameli olduğu ölçüde sonsuz ucuz ve sonsuz kolay olan bu iki sözcüğü telaffuz etmeden; hele hele benim gibi bir insana yöneltmeden önce, bin düşünmek gerekir.
Hop dedik, yoksa Houston Chamberlain'le, Adolf Hitler'le, Nihál Atsız'la, Afet İnan'la veya Mustafa Muğlalı'yla bir akrabalığım falan vardı da, ben mi şimdi duyuyorum?
***
KALDI ki, evet, Kürtlerin "kávmi sorunlar" yaşamakta olduğunu ve "kendilerine çeki düzen vermeleri" gerektiğini vurgulamak hakkıvebilhassa yü-küm-lü-lü-ğü, tabii ki Kürtlerden sonra ama, diğer herkesten kesinkes önce, bana ve benim gibilerine aittir.
Yani, inkarcılığa karşı aynı Kürtleri tavizsiz sahiplenmiş olanların üzerine vazifedir.
Bunu bizler, Kürtlerin kadim ve dürüst dostları ifade etmesse, kim ifade edecek?
Yiğitliğe afáki bir "ırkçılık" boku sürdürmeyeceğiz ve tepeden baktığı varsayılan bir "paternalizm" suçlamasından utanacağız diye, her etnisite gibi Kürtlerin de sahip olduğu bazı vahim zaafları eğer biz dobra dobra söylemezsek; artı, eğer Türk hissiyattan çoğunluğun şimdilik "yiyip yuttuğu" gizli duyarlılıkları dile getirmezsek, giderek meydan kime kalacak?
Şüphesiz, o yiyip yutulanın "kusulacağı" anı kollayan gerçek ırkçılara ve faşistlere!
Dolayısıyla, aynı çoğunluğun aynı saklı duyguları unutur ve küçümsersek, fırsatını yakaladıkları takdirde yukarıdakilerinin becereceği haltlara suç ortağı sayılmayacak mıyız?
"Siyaseten doğru" kalmak riyakarlığıyla Kürtlerin "ilkel" (!) yönleriyle uzlaşırsak, bu defa da Türklerdeki "ilkel" (!) yönlerin keskinleşmesine çanak tutmayacak mıyız?
Konuyu yarın "geleneksel toplum-modernite toplumu" bağlamında ele alacağım.
http://www.hurriyet.com.tr/_yazarlar/images/10b.jpg
Bizim mahalleye sığın Hadi'ciğim
ZAMAN zaman içimden şöyle tuhaf ve fantezi sorular uçuşmaya başlar. Kendine "liberal" diyen birini, bir kitle gazetesinin başına genel yayın yönetmeni yapsalar, onların yapacağı ilk iş acaba ne olurdu?
Hadi somutlaştırayım.
Mesela Hadi Uluengin'i, Hürriyet'in genel yayın yönetmeni yapsalar?
Bu soru ilk defa, Murat Belge Radikal gazetesinden ayrılırken aklıma düştü.Ayrılış gerekçesini anlatırken, aynı gazetede yazdığı bazı yazarlara tahammül edemediğini söylemişti.
O günden beri düşünüyorum.
Acaba "tahammül", "hoşgörü" arzusunu ayrılık gerekçesi olarak, hem de övünerek anlatabiliyorsa, bunun manası nedir?
O kişileri, Hürriyet gibi bir gazeteye genel yayın yönetmeni yapsalar, acaba ilk gün, yazarların yarısının işine son mu verirdi?
* * *
Dün Hürriyet'te Oya Baydar ile Ahmet Altan arasındaki polemiği okurken, bu soru yine aklıma geldi.
Tabii, 20. yüzyılın en büyük filozoflarından Ortega Y. Gasset'nin o muhteşem sözü de.
Kendisine, halk yığınlarının, hatta "avam"ın okuduğu bir gazetede nasıl olup da yazmayı kabul ettiği sorulduğu zaman verdiği şu muhteşem cevap:
"Çünkü bu gazete bana, kamu meydanında bir aristokrat olarak gezme imkánı veriyor."
Oysa kendi Taraf'ını seçen aydınlarımız, nedense, sadece kendi copycat'lerinden oluşan bir mahallede yaşamayı tercih ediyorlar.Cemaat mahalleleri sakindir, zapturapt altındadır...
Sokakta top oynayıp cam kıran tek haylaz çocuğa rastlamazsınız.
O yüzden bir gün balkonunuza bir top düştüğü, camınız kırıldığı zaman, huysuz bir yaşlı gibi, hemen o topu kesip geri atmaya kalkıyorsunuz.
Oya Baydar'ın başına gelen de bundan ibarettir.
Gülsüz dikensiz bir Ergenekon ütopyasında, aniden haylaz bir top.
Hemen kesip atacaksın, yoksa başkalarına örnek olur.
Burası bizim mahalle, burada bizim fikrimiz okunur.
* * *
Böyle durumlarda, o mahallenin haylaz bazı çocuklarına sahip çıkmak da bize düşüyor.
Mesela Hadi Uluengin'e.
Ne dedi, ne günah işledi?
"Töre cinayetleri, Mardin usulü katliamlar, bir Kürt meselesidir."
Kürtler, mazlum ya...
Ezilmiş, kırılmış, hakları gasp edilmiş ya.
Onlara ait hiçbir kötü alışkanlık görülmemeli.
Çünkü eyvah...
Bütün bir paradigma kırıldı, efsane çöktü, putlar kırıldı.
Teori tarumar.
* * *
Kendisi için demokratik haklar talep eden bir etnisiteden, demokratik davranış beklemenin zamanı mı şimdi?
Var mı böyle bir ayıp, mahallenin huzurunu bozmak...
Hele hele bu "içimizden biri", yani mahallenin adabına, muaşeretine biat etmiş bir arkadaştan gelmişse, ne yapacaksınız?
Anında linç.
Hadi Uluengin'in ne ırkçılığı kaldı, ne barbarlığı.
Görüyor musunuz, o mahallenin yeni mazlumunu savunmak yine bize düştü.
Yani öteki bütün mahallelerin haylaz çocuklarına.
Açık açık yazıyorum.
Evet Hadi'ciğim, yüzde yüz haklısın.
Töre cinayetleri "B-i-r K-ü-r-t m-e-s-e-l-e-s-i-d-i-r."
Ben bunu daha iki yıl önce yazdım ve Kürt kesiminde epey çarmıha gerildim.
Ama ne oldu, sonradan bazı Kürt kuruluşlarında bile, "Evet bunda doğruluk payı var" diye özeleştiriler yapıldı.
Töre cinayeti yüzde yüz bir Kürt meselesidir.
Ama Türkiye'nin sorunudur.
Bu ülkede birlikte yaşıyorsak, yaşamak istiyorsak, elbette, Türkiye'nin sorunudur.
Ama bu sosyolojik tespiti yapmaktan da hiç çekinmemeli, adını koymalıyız.
Nasıl ki, "vendetta" bir zamanlar Sicilya'nın sorunu idiyse, töre cinayetleri de, Türkiye'nin güneydoğusundan ülke sathına yayılan bir sorundur.
Asıl, "Kürtlerin böyle bir sorunu olamaz" demek ırkçılıktır.
O yüzden tavsiyem, "Bizim mahalleye sığın Hadi'ciğim."
Emin ol, buralardaki hoşgörü iklimi, hiçbir cemaatte göremeyeceğin kadar keyifli ve yaratıcıdır.
Hiç çekinme, istediğin kaleye şut çek.
Top hangi balkona düşerse düşsün, kesmeden geri atarlar.
Ertuğrul ÖZKÖK
http://www.hurriyet.com.tr/_yazarlar/images/10b.jpg
Kürtler üstün bir ırk mı
AKLI başında insanların tavırlarını hayretle izliyorum. Meğer bu ülkede bir insana "ırkçı" damgası vurmak ne kadar kolaymış.
Alt tarafı beş harflik bir kelime.
"Irkçı..."
Yani "vatan haini" demekten bile kısa.
"Ali Kemal", "İngiliz muhibbi", "mütareke basını" kadar kolaymış.
Veya "Dönek..." kadar.
Yazılarına çok değer verdiğim insanlar bile, "Töre cinayeti Kürt sorunudur" dediğim için Hadi Uluengin’den sonra bana da anında "ırkçı" tabelasını astılar.
Ben bu tür etiketçiliğin bazı yazarlarla birlikte yok olup gittiğini sanıyordum.
Meğer bu virüs hálá içimizde duruyormuş.
* * *
Umurumda değil. Varsın söylesinler.
Ben ısrarlıyım.
"Töre cinayetleri Kürt sorunudur."
Ama aynı zamanda Türkiye’nin sorunudur.
Allah aşkına bir olaya sosyolojik teşhis koymak ne zamandan beri "ırkçılık" oluyor.
Son 5 yılda Avrupa’nın iki büyük devlet başkanı ile özel sohbetlerimiz oldu.
Her ikisi de bize, "töre cinayetlerinin Türklerin çok önemli bir sorunu olduğunu" söyledi.
Ben de kendilerine "Bunun Türkiye’nin bir sorunu olduğunu, ama esas itibarıyla Güneydoğu’nun ve Kürtlerin sorunu olduğunu" söyledim.
Yani Batı’da birileri çıkıp, "Töre cinayeti Türk sorunudur" dediği zaman kimse çıkıp bu ırkçılıktır demiyor.
Kürt sorunu deyince kıyamet kopuyor.
Niye...
Yoksa Kürtlerle ilgili bir "üstün ırk" faraziyesi var da biz mi bilmiyoruz.
* * *
Gerçek acıtıcıdır.
Kimse kusura bakmasın, Kürtleri inciteceğim diye, bu sorunun sosyolojik olarak adını koymaktan vazgeçmem.
25 yıllık gazetecilik hayatım bana bu kadarcık cesur olmayı, meydan okumayı öğretti.
Bütün meslektaşlarıma da aynı cesaret ve cüreti tavsiye ederim.
Ne yazık ki aydın kesimimizin bir bölümüne aşırıcı cemaatçi yaklaşımlar habis bir hastalık gibi yerleşti.
Ergenekon davasında da aynı hatalar yapılıyor.
Bu davanın yürütülüşünde çok vahim hukuk hataları yapıldığı söylendiği an etiket hazır:
"Ergenekoncu", "Ergenekon lobisi".
Başlarda Ergenekon davasına büyük bir demokratikleşme hamlesi olarak bakan kesimlerde bile, olayın giderek hukuki yargılamadan çıkıp, bir zihniyet yargılaması haline dönüştüğü endişe ve eleştirileri var.
Zihniyet yargılamaları ise ancak totaliter rejilerde, faşist idarelerde görülen bir sözde hukuk biçimidir.
Ona hukuk da denmez. Dense dense, "iktidarın baskı aracı" denilebilir.
Demokrasilerde "Kol kırılır yen içinde kalır" zihniyetinin hiçbir kıymeti harbiyesi yoktur.
Toplumsal sorunlarda teşhisi sağlam yapmazsanız, tedavi de zorlaşır.
O nedenle, sırtımıza "ırkçı" etiketini bu kadar kolaylıkla yapıştıran arkadaşlardan rica ediyorum.
Madem bizim teşhisimize "ırkçı" diyorsunuz, oturup siz teşhis koyun.
Elinizde töre cinayetlerinin mağdurları, kurbanları ve failleri hakkında, bizi haksız çıkaracak sosyolojik veriler varsa, getirin tartışalım.
* * *
Yoksa, bu ırkçı lafı çok ağır kaçtı.
O etiketi sırtımdan çıkarıp, sizin anlınıza yapıştırsam, ben ne kadar haklı olursam, siz de ancak o kadar haklı olabilirsiniz.
Bizler, "vatan hainliği", "Ali Kemal’lik" gibi yaftalardan iğreniyorsak, ırkçılık etiketini kullanırken, hiç olmazsa biraz daha insaflı olmalıyız.
(*) Bu konuda iyi bir araştırma için bkz: Münih Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Aydın Fındıkçı’nın araştırması. Teşhisi şu: "Araştırmalar açıkça gösteriyor ki, töre cinayetleri Kürt kültürünün bir parçası ve yazılı olmayan yasasıdır." Bana ırkçı diyen arkadaşlara şunu da söyleyeyim. Türklerin de, işkence ve darbecilik gibi sorunları vardı. Şimdi yargılanıyor. İster misiniz şimdi bir de ulusalcılardan "ırkçı" damgası yiyelim.
14 Mayıs 2009
Cüneyt ÜLSEVER
culsever@hurriyet.com.tr
http://www.hurriyet.com.tr/_yazarlar/images/3b.jpg
Kürt meselesi nereye payidar?
DÜNKÜ yazımda allanan pullanan Murat Karayılan söyleşisinde yeni hiçbir fikrin olmadığını, Karayılan tarafından "Demokratik Özerk Kürdistan" olarak takdim edilen görüşün Apo tarafından en azından açıkça 2005 yılından beri "demokratik cumhuriyet" adı altında ilan edildiğini, hatta o tarihlerde Başbakan tarafından da telaffuz edildiğinde Başbakan’ın Apo’dan "aferin" aldığını belgeleri ile yazdım. (Hürriyet-bir internet sitesinden alıntı- Apo’nun avukatları Ömer Güneş, İbrahim Bilmez ve Zeynel Değirmenci anlatıyor: "Öcalan: Bağımsızlık istemiyoruz" -6.12.2005)
Karayılan ne derse desin, üzerlerinde kendileri de iyi çalışmadıkları için, karmaşık bir ifadeyle ifade ettikleri "demokratik cumhuriyet", iki eşit milletin kurduğu cumhuriyetin aynı çatı altında ama iki ayrı kimlik olarak demokratik haklarını kullanmasıdır.
Bu talep de bal gibi federasyondur.
* * *
PKK açısından herhangi bir yeni söylem yokken, neden aniden ortaya "Kürt meselesi" bir kez daha atılmıştır. Soru budur!
Ben cevabımı nisan ayında, ABD Başkanı Obama Türkiye’yi ziyaret ederken, önceden vermiştim. ("Nazik Garson Obama". Hürriyet-9.04.2009)
"i) Dünya petrol rezervinin % 10.6’sını barındıran Irak’ın ABD denetiminde bir yönetim altında ’toprak bütünlüğü’nün korunmasına Türkiye büyük katkı yapamaz mı?
ii) Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Irak enerji kaynaklarının (petrol+doğal gaz) % 20’sini stoklarken Kuzey Irak’ın esenliğine, petrolün dünyaya ihracına Türkiye yardımcı olamaz mı?"
Obama’nın Türkiye ziyaretinde aklıma takılan bazı sorular bunlardı.
Ancak, yine o yazıda bu görevleri ifa etmek için Türkiye’yi bekleyen edimleri de sıralamıştım:
"Bu görevleri layıkıyla ifa etmek için Türkiye’nin, a) kendi tarihi ile yüzleşmesi, b) öncelikle kendi Kürt’ünü kazanması" gerekir (Hürriyet-ibid)
* * *
29 Mart seçimleri hem Türkiye’ye, hem ABD’ye göstermiştir ki Türkiye’nin kendi Kürt’ünü kazanması, "PKK ile pazarlık"tangeçer!
Benim buraya kadar yaptığım analize hiçbir itirazım yok.
Beni rahatsız eden; ABD ile "yeni dönemde" yeni bir hevesle, Irak’ta yeni bir işbirliğine girecek Türkiye’nin "PKK pazarlığında" neler vermeye hazır olduğuna dair hiçbir ipucunun/hazırlığın olmadığına dair edindiğim kanaattir.
i) Türkiye, Irak’ta ABD ile işbirliği karşısında ne alacak?
ii) Bu uğurda PKK’ya ne verecek?
Ben bu soruların cevabı oluşmadıkça ve kamuoyuna hazmettirilmedikçe AKP’nin "Kürt meselesi"nin çözümünde bilmem kaçıncı defa yan çizmesinden korkarım. Maazallah, ne vereceğimizi-ne alacağımızı bilmeden girişilen bir "pazarlık" bir kez daha hüsranla biterse, 24 Nisan’da ilk yarasını alan "Obamania" bu kez Obama’nın sukut-u hayale uğraması ile 2. yarasını alabilir.
* * *
"PKK yeni tavizlere açık" veya "ABD isterse PKK’nın kolunu büker" varsayımları ile hayra yorulan rüyalar görmek, bu rüyaları Cumhurbaşkanı’na terennüm ettirmek çok tehlikeli bir oyundur.
TSK zımni de olsa, "Bu kez ben varım" diyor. PKK 99’dan beri ne talep ettiğini tekrar ediyor, ABD "PKK ile arayı düzelt" diyor. PKK, TSK ve ABD aynı minvalde "Kürt meselesi cemaatler ile çözülmüyor" diyorlar. Bunlar hepsi açıkça anlaşılıyor. Peki hükümet ne diyor? PKK’ya (Kürtlere değil) bazı tavizler verecek mi? Verecekse bu tavizler nelerdir?
Bu soruların halen karanlıkta kalan cevaplarını çok merak ediyorum.
14 Mayıs 2009
Hadi ULUENGİN
huluengin@hurriyet.com.tr
http://www.hurriyet.com.tr/_yazarlar/images/22b.jpg
Kürtler ve modernler (II)
ASLINA bakarsanız, Mardin vahşetindeki "etno-sosyolojik" boyuta değinmemden ve Kürt aidiyetten yurttaşları da kendilerine "çekidüzen vermeye" çağırmamdan sonra bana yöneltilen suçlamalar, "modernizm"le "post-modernizm" arasındaki çelişkiye odaklanıyor.
Çünkü benim ana rotam birincisini, eleştirenlerinki ise ikincisini izliyor.
***
PEKİ de, "modern" ne demektir? "Yeni" demektir. Ne azı, ne fazlası var, o kadar!
Ancak, "modernite", "modernizm", "modernist" veya benim sütun başlığımı oluşturan "modern zamanlar" gibi deyimleri kullandığımız takdirde, anlam cidden değişir.
Daha doğrusu, "yeni"nin yanına felsefi, beşeri, siyasi ve estetik boyutlar eklenmiş olur.
Başka bir deyişle, buradaki "modern", girizgahı 17. yüzyıl ortalarında yaptıktan sonra esas virajı Amerikan ve Fransız devrimleriyle dönmüş olan "aydınlanma çağı"yla bütünleşir.
Ve bu, aslında bir insanlık projesini tanımlar. Hedef o insanlığı ’öz-gür-leş-tir-mek’tir.
Üstelik, Jürgen Habermas’ın saptamasıyla, tasarı henüz "bitmemiş bir projedir"!
***
MALÛM, yukarıdaki "modernite" veya "modern zamanlar" epey bir süredir bodoslamadan saldırıya uğruyor. Bombardımana tutuluyor. Kör satırla kıtır kıtır kesiliyor.
Yamalı ağaçtan sap kullansa bile, infazı gerçekleştiren "cellát" da esas itibariyle, "sonrası" anlamına gelen "post" eki takılarak, "post-modernizm" diye isimlendiriliyor.
Yani "post-modern" deyimi satır aralarında, kendisinin "modern"i aştığı çağrışımını yapıyor. Böyle bir zehaba kapılıyor. "Işıltılı düşünce"nin ruhuna Fatiha okumaya kalkıyor.
Peki de, gerçekten öyle mi?
Zaten "bitmemiş proje" can çekişe çekişe mezar çukurunu mu boylayacak?
Asla, ve bu keháneti buyuran müneccimbaşına, af buyurun, ancak popomla gülerim.
***
İMDİİ, sonra değineceğim zaaflarına rağmen "modern zamanlar"ın ve dolayısıyla "aydınlanma düşüncesi"nin "öz"ünü tavizsiz savunan birisi olarak şunu tabii ki biliyorum:
Her yeninin başka bir "yeni"si, yani moderni vardır. Zaman içinde mutlaka olacaktır.
Ne var ki, bu kuralın kendisi dahi "modern"dir, çünkü felsefi, beşeri, siyasi ve estetik anlamdaki "modernite" zaten yenilenme diyalektiği üzerine inşa edilmiştir.
***
OYSA, o "modern"i gömmek vehmine kapılan "post-modern" budalalık başka bir "yeni" falan sunmuyor. Tam tersine, aslında en "eski"yi ve en "geri"yi sahipleniyor.
Önce, bazı haklı eleştirilerden yola çıkarak, "modern zamanlar" öncesine ve gayri mantikiliğe uzanan her türlü irrasyonale cevaz veriyo. "Kutsal"ı sorgulamaktan ödü kopuyor.
Daha berbatı, buradan hareket ettiği içindir ki, "geleneksel topluma saygı" ve "müdahaleden muafiyete özgürlük" adı altında, yine modernite öncesi insan camialarında hüküm süren kavmi, etnik veya sosyolojik bilûmum töre, adet ve i-l-k-e-l-l-i-k’lerle uzlaşıyor.
Çünkü, her şeyi izafi kılan o "post-modernite" aslında "ilkel" terimini de reddediyor.
***
EVET hem reddediyor, hem de "etno-sosyolojik" ilkelliği vurguladım diye beni suçlamasındaki gibi, mazide de geleneksele tapınmış o en "anti-modernist" Vico’lara, Herder’lere, Spengler’lere özenerek, kelime telaffuzunu dahi "günah" ve "suç" addediyor.
Zaten de çelişki "modern eskiler"le "post-modern yeniler" arasında yaşanmıyor.
Aksine, tekrar aynı maziye, 17. asır Fransa’sındaki "Kádim-Cedid" tartışmasına dönülmüş oluyor ki, buradaki "kádim" köhneyi, şimdinin "post-modern" gericileri; "cedid" dinamiği ise tıpkı o gün olduğu gibi bugün de, "modern" kalan dönüşümcüler temsil ediyor.
Cumartesi günü konuyu "faşizm" ve "ırkçılık" boyutunda ele alacağım.
14 Mayıs 2009
Yılmaz ÖZDİL yozdil@hurriyet.com.tr
http://www.hurriyet.com.tr/_yazarlar/images/249b.jpg
Zavallı Türkler
Okurlar merak ediyor:
"Açılımları niye yazmıyorsun?"
*
Yazayım...
"Türk" açılımı yapılsın.
*
Kürt açılımı var.
Ermeni açılımı var.
Rum açılımı var.
Hamas açılımı var.
*
Fikri striptiz yapılıyor...
Bize açılan bi şey yok.
*
Bu ne zulümdür kardeşim?
*
Şeş tivi’yi açıyorlar, gözünün üstünde kaşın var diye, bizim televizyonları kapatıyorlar... Ne bankamız kaldı, ne limanımız; malımızı mülkümüzü el áleme sattıkları yetmiyormuş gibi, açılım yapıp telefonumuzu verdikleri Arap bile "Türk" Telekom diye ortalıkta geziniyor, biz ise, "Türk’üm" bile diyemiyoruz artık.
*
- Kimsin?
- Türk’üm.
- Olmadı...
- Ya nasıl olacak?
- Kürt’sen Kürt’sün, Laz’san Laz.
- E değilim...
- Türkiyeliyim de o zaman.
- Manyak mısın birader...
- Irkçısın sen!
*
Bir ülkede kimin sesi çıkmıyorsa, ezilen odur... Bizim ülkede kimin sesi çıkmıyor?
Bizim.
Çünkü, herkes konuşunca "demokratik hak" oluyor, biz konuşunca "faşist!"
*
Herkese tolerans...
Bize tahammül sıfır.
*
Türk sorunu var bu ülkede.
Empati lütfen...
Türk açılımı yapılsın.
14 Mayıs 2009
Ertuğrul ÖZKÖK:
"Yazılarına çok değer verdiğim insanlar bile, "Töre cinayeti Kürt sorunudur" dediğim için Hadi Uluengin’den sonra bana da anında "ırkçı" tabelasını astılar.
Ben bu tür etiketçiliğin bazı yazarlarla birlikte yok olup gittiğini sanıyordum.
Meğer bu virüs hálá içimizde duruyormuş.
" * * *
Umurumda değil. Varsın söylesinler.
Ben ısrarlıyım.
"Töre cinayetleri Kürt sorunudur."
...demiş Sayın Ertuğrul ÖZKÖK.
Aynı kıtayı , ülkeyi ve toprağı paylaşan topluluklar birbirinden etkilenmişlerdir, tıpkı dil etkileşimleri gibi... Şimdi önce töreye bir bakalım:
TÜRK TÖRESİ ÜZERİNDE YENİ BİR ARAŞTIRMA Prof. Dr. Hikmet TANYU'nun çalışmasından bir alıntı:
8- Töre'ye Bağlılık
" Eski Türk Yazıtlan'nda Türk Töresi ve kanunlarının halka örneklerle anlatıldığını, deneme ve inanışlarına uygun olarak, devlet kurucusu
Türk büyükleri "Töre" kurarlar ve sonra gelen Gök Türk hakanları," ilk atalardan olan Bumin ve İstemi Kağanların, "töresince" yönetirler, sonraki kağanlanla kendi bilgi ve denemelerini, i;ğütlerini buna katarlardı. Gördüğümüz gibi "Zaten Türklerde kanun ve törelerin diğer bir adı da "yol" idi. Herkes bu yoldan gitmek zorunda idi. Bu yoldan çıkanlar "yanılmış" olur ve yanılanın da sonu ölüm idi.
Görülüyor ki devletin düzeni, işleyişi bu töreyle olurdu. Kağanın buyrukları o çağlarda "birer töre ve kanun" idiler. "
... deniliyor!
Demek ki bu töre sadece Kürtlere ait değilmiş!
Ha, şimdiki zaman mı? yine değişen hiç bir şey yok, binlerce örnek verilebilir!
Neden hep kötü veya beğenmediğimiz veya suç olsun vs ler hep başkasına yüklenilmeye kalkışılır?!
Kürt kimdir peki Sayın Özkök???
Evet, sizlerin yaptığı düpedüz IRK - ÇI- LIK - TIR...
Rahat bırakın... Daha aydınlatıcı bilgiler veriniz lütfen. Hiç kimse sizin oyuncağınız değildir!
Ne yazarsanız yazın ama Kürt - Türk üzerinden PRİM yapmaya kalkışmayın derim ben de, bir vatandaş olarak...
Oldu mu?!!!
Benim babam; hem ırkçı, hem faşist, hem antidemokrat, hem darbeci, hem vulgar, hem Ergenekoncu...:o
Eh hal böyle olunca bir fazlası ile ; ötesi oldum desem yeridir. :)Alıntı:
Harun Gür rumuzlu üyeden alıntı
Kolay gelsin hepimize...
Ne kadar çookk seviyoruz ülkemizi değil mi? aslında o hep sapasağlamdır; insanlar KIRIK-DÖKÜK de haberimiz YOK. Kandırmış bizi hain ülke n'olcak! :p
"Ben bu destana başlamadan önce,
babamdan duyduğum anılar vardı.
Babam anlatmaya başlayınca
annem sesizce ağlardı."
Alıntı(Unutulanların Dışında Yeni Bir Şey Yok Osman Pamukoğlu)
Bir şey daha eklemek istiyorum; birbirinden üstün insan mı olur! Dini, dili, rengi ne olursa olsun hepsi insan mı değil mi? Bu bile tek başına bir ırkçı söylemdir. Hem çatır çatır yazın , hem de vay bize bunu dediler deyin!
Ha açılım mı?
Onun da alasını yapmışsınız, Maşallah!!!
http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/...zarid=2&gid=61
Köşenize sığamazsanız el alem ne yapsın , onların ağzı yok mu? Açılım dediniz de, bu da bizim açılımımız, daha ne olsun!
http://www.milliyet.com.tr/Yasam/Son...ti%20ki&ver=27
Zavallı Yazarlar-ımız..
İçinizden geçenleri başkasına mal etmeyiniz, başka ihsan istemez!
Kadri Gürsel 17 Mayıs Pazar 2009/MİLLİYET
kgursel@milliyet.com.tr
Hadi Kürtleri neden kurban seçti? -1-
Tartışmayı, Hürriyet yazarı Hadi Uluengin’in, 7 Mayıs 2009 tarihli “Siyaseten doğru olmadan Kürtler ve Mardin” başlıklı yazısı başlattı... Çünkü Hadi Uluengin Mardin’in Bilge köyündeki katliam hakkında şunları yazmıştı:
“...Son Mardin katliamının bir K-ü-r-t s-o-r-u-n-u’ndan kaynaklandığını ısrarla ve tekrarla vurgulamaktan çekinmeyeceğim.
Ama yukarıdaki olgu Türkiye’nin genel Kürt sorunundan farklıdır. Etno sosyolojiktir.
Yani, bizzat Kürtlerin iç bünyesindeki çok vahim bir yaradan cerahat toplamaktadır.
Daha dobra söylersem de, Kürtler kendilerine çeki düzen vermekle yükümlüdür.
Ortadoğu Ortaçağı’nın o dehşet töre ve zihniyetlerinden arınmaları gerekmektedir.
Yurttaşı oldukları ülke kadar burjuvalaşmak zorundadırlar. Zamanı çoktan gelmiştir.
...Son örneği Bilge köyü dehşetine yansıyan kavimsel zaafı Güneydoğu’nun geri kalmışlığıyla açıklamaya kalkışmak, ancak züğürt tesellisidir.”
Irkçılığın daniskası
Hadi’nin bu yazdıkları için, onun üslubuyla “lamı cimi yok” diyorum ben de; ırkçılığın daniskasıdır!
Hadi genellikle Kürt çoğunluklu Güneydoğu’da rastlandığı bilimsel bir veri olan “töre cinayetlerini”nin nedenselliğini, o bölgedeki Kürtlerin toplumsal, kültürel ve ekonomik gelişmişlik düzeyleriyle değil, etnik/kavimsel özellikleri ile açıklıyor... Gelişme dinamiklerinin toplumlar üzerindeki dönüştürücü etkisini görmezden gelen bu açıklama, Kürtlüğe, gayri medeniliğe sabitlenmiş bir “etnik karakter” atfetmektedir ki, Hadi’nin satırlarındaki ırkçılık buradadır.
Hadi, “’Siyaseten doğru’ olacağım ve sütten çıkmış ak kaşık kalacağım diye, Frenklerin deyimiyle ‘kediye kedi demekten’ ürkecek, utanacak, korkacak değilim” diye yazmış...
Ama Hadi’nin “kedi” dediği şey, aslında “kedi” değil ki...
Ne “kan davası” ne “namus cinayetleri” ne de “ocak söndürmek” Kürtlere özgüdür... Bütün feodal Ortadoğu’da vardır.
Türkiye’ye özgü olan ise merkez sağ iktidarlar, askeri rejimler ve olağanüstü hallerin 60 yıldır Kürt feodalleriyle her türlü işbirliğini yaparak bu geriliğin devamına hizmet etmiş olmalarıdır. “Töre”ye ceza indirimi sağlayan Türk adaletidir mesela... Ya da feodal geleneklerle hemhal olmuş dinsel muhafazakârlığı sonuna kadar teşvik eden AKP iktidarıdır, bu vahşet tezahürlerinin sorumluluğunda pay sahibi olanlar.
Dolayısıyla, Mardin’deki vahşet bir “Kürt meselesi” değildir. Bir Güneydoğu meselesidir ve bir Türkiye meselesidir.
En tehlikeli mukayese
Bir o kadar vahim olan, Hadi’den yansıyan olumsuz “Kürt imgesi”nin meydana gelişinde bir “Türk-Kürt mukayesesi”nin de rol oynaması... Hadi’den yaptığım alıntının devamındaki şu cümleyi okuyunuz:
“Nitekim, hem aynı seviyedeki ‘Türk bölgeleri’nde böylesine vahşetlerin yaşanmıyor olması; hem de çoktan kente göçmüş bazı Kürtlerin dahi yukarıdaki ‘töresel gelenekleri’ (!) sürdürmeye devam etmesi, bam teline dokunan ‘etnik özelliği’ ispatlamaya yetiyor.”
Hadi, “Kürt”e atfettiği “etnik özelliği”, “Türk”le mukayese üzerinden inşa ettiği an, bunun bir benzerini tersinden yapan Kürt etnik milliyetçiliği ile bölücülük düzleminde kafa kafaya geliyor... Kürt milliyetçiliği de “Kürt ethos”unu olumsuzluklar yüklediği “Türk imgesi”yle çatışarak kurmaktadır çünkü.
Dikkat! Türk ayrılıkçılığı
Bu “çarpışma”, “Aferin Hadi, cesur çocuk, herkesin düşündüğü ama söylemeye cesaret edemediği şeyleri dile getirdin, bravo sana” minvalli bir söylemle karşılanmamalı, ne de görmezden gelinmeli... Madem Hadi böyle bir yazı yazmıştır, o zaman herkes eteğindeki taşları dökmeli ki bu tartışma “ayrılıkçı virüs”e karşı bağışıklığımızı güçlendirecek bir “aşı” etkisi yapsın. “Ayrılıkçılık” derken, Kürt ayrılıkçılığı kadar, uyumakta olan “Türk ayrılıkçılığı”na dikkat çekmek istiyorum. Çünkü Türk ayrılıkçılığının yıkıcı potansiyeli çok daha fazladır.
Hadi’nin sofistike görünümlü ırkçı söylemi özgür tartışmayla zayıflatılmalı ki, o söylem, Türk ve Kürt, her iki kesimin avamî düzeyindeki “sıradan ırkçılığını” beslemesin...
Başlıktaki sorunun cevabını bulamadınız biliyorum... Bu yazı bir girizgâhtı; “Hadi Kürtleri neden kurban seçti?” sorusunun cevabını yarın arayacağım.
Kadri Gürsel 18 Mayıs Pazartesi 2009/MİLLİYET
kgursel@milliyet.com.tr
Hadi Kürtleri neden kurban seçti? -2-
Dün kaldığım yerden devam ediyorum... Hadi Uluengin’in Hürriyet’te 7 Mayıs’ta yayımlanan “Siyaseten doğru olmadan Kürtler ve Mardin” başlıklı yazısına ilk tepkiyi Ruşen Çakır, o gün NTV’deki “Yazıişleri” programında ırkçılık eleştirisi yaparak verdi. Ardından tartışmayı Vatan gazetesinde iki yazıyla sürdürdü.
Ruşen’i 36 yıldır, hem de çok yakından tanıyorum ve özü itibarı ile katıldığım tepkisinin nedenlerini çok iyi anladığımı sanıyorum.
Hadi’yi de 21 yıldır tanırım; 1988-91 yıllarında Cumhuriyet ve Güneş gazetelerinde birlikte çalıştım.
Hadi’nin meselesini anlamaya çalışıyorum.
Bu yazı, “Hadi’nin meselesini anlama denemesi”dir... Aşağıdaki satırlar Hadi hakkında yaptığım kişisel gözlemlere veya hakkında edindiğim somut bilgilere dayanmamaktadır.
Tamamen varsayımdır; doğru ya da yanlış, sahip olduğum bir algıyı teorikleştirerek sınama çabasıdır. Lütfen bu gözle okuyunuz.
Devam edelim... Hadi uzun yıllarını Brüksel’de geçirdi.
Batılılaşmış Türk’ün travması
O, Belçika’da ve diğer Avrupa ülkelerinde yakın zamana kadar şöyle bir durum ile karşılaşıyordu:
Avrupa medyası, Türkiye’de işlenen töre cinayetlerinin haberlerini verirken faillerin etnik kökenini vurgulama gereğini duymuyor ve bunun doğal sonucu, Avrupa kamuoyunda “Türklerin kadınlarını ve genç kızlarını ilkel töreleri adına kurban eden bir millet olduğu” algısı yerleşiyordu...
Avrupa medyası, Avrupa’da Türk pasaportluların ya da Türkiye kökenlilerin işledikleri hemen bütün suçların faillerini de aynı şekilde “Türk” olarak gösteriyordu... Başta, Avrupalıların anlamakta zorlandıkları töre cinayetleri ve genç kızların zorla evlendirilmesi olmak üzere, genellikle kadınların kurbanı olduğu aile içi şiddet vakaları... Sonra, uyuşturucu kaçakçılığı ve diğer tüm mafya suçları...
Ama Hadi biliyordu ki bu suçların failleri arasında önemli oranda Kürt vardır.
Bu Türkiye kökenlilerin birkaç nesildir yaşadıkları Avrupa’da kadınları hâlâ ikinci sınıf insan olarak görmekte ısrar etmeleri ve işledikleri namus cinayetleri, Türklerin değişemeyecekleri ve Avrupa’nın bir parçası olamayacakları algısını yerleştirmiyor muydu Avrupa kamuoyunda?
Avrupa’daki bu yabancılaştırıcı Türk algısıyla yüz yüze yaşamak, Türkiye’nin yerinin Avrupa ailesi olduğunu düşünen, AB perspektifini yıllardır hararetle destekleyen bir Batılılaşmış Türk için tahammül edilemez bir manevi işkenceydi, acısı her gün tadılan bir travmaydı.
Öte yandan... Peki ya Kürtler?
“Kürt adı” yukarıda saydığım Ortaçağ utançlarından zaten azade tutulmuştu...
PKK’nın köylerde kadın çocuk ayrımı yapmadan düzenlediği katliamlar, örgütün eylemlerini “haklarından mahrum bırakıldığı için Türk rejimine karşı silaha sarılmış bir halkın mücadelesi” olarak, çarpık bir perspektifle yansıtan Avrupa medyası tarafından adeta görmezden geliniyordu.
Bir tarafta “şeytanileşmiş” Türkiye vardı; diğer tarafta da zemzem suyuyla yıkanmış, “isyancı Kürt romantizmi”...
Bu kaba zihinsel algı kalıbı Abdullah Öcalan 1999’da yakalanınca çatladı...
Çatlaklar AB reformları sayesinde daha da derinleşti, ama bu algı kalıbı parçalanmış değildir, çünkü tarihsel-kültürel iç muhafazası güçlüdür.
Utancı Kürtlere atmak...
Türkiye’nin AB üyeliğinin önündeki en büyük Avrupa engeli Türkiye’nin yaşlı kıtadaki imaj sorunudur.
Ben de, Hadi de biliyoruz ki, Mardin’deki katliamdan sonra Avrupa’daki Türkiye imajı daha da kötüleşmiştir. İkimiz de biliyoruz ki bu katliamdan sonra önyargılı Avrupa kamuoyunu Türkiye’nin Avrupalı değerleri özümleyebileceğine ikna etmek biraz daha zorlaşmıştır.
Bir vatandaş olarak Mardin’deki katliamdan ötürü utanıyorum.
Biliyorum ki Hadi de utanıyor.
Ama utanç noktasında ayrılıyoruz...
Çünkü o, utançtan kurtulmak için onu Kürtlerin üzerine atıyor.
Ben, “Bu utanç hepimizindir” diyorum.
Sanıyorum, başlıktaki soruya cevap vermeye başladım. Perşembe devam edeceğim.
Taha Akyol 15 Mayıs Cuma 2009/MİLLİYET
t.akyol@milliyet.com.tr
Kürt töresi?!
TÖRE cinayetlerini, kan davasını, Bilge köyünde yaşanan vahşeti Kürt kimliğiyle ilgilendirerek analiz edebilir miyiz?! Basında bu yönde bir tartışma var. Bu konuda kendi görüşümü yazmadan önce bazı maddi olgulara dikkat çekmek istiyorum.
Başbakanlık Aile Kurumu’nun bulgularına göre:
- Türkiye’de beş yıl içinde gerçekleşen töre cinayetlerinden 212’si Marmara bölgesinde işlenmiş; Marmara bölgesi birinci sırada! Aynı süre içinde Güneydoğu’da işlenen töre cinayetlerinin sayısı ise 121’den ibaret; neredeyse yarısı!
- Fakat... Töre cinayetini işleyenlerin doğum yerlerine bakıldığında tablo tersine dönüyor; Güneydoğu doğumluların sayısı 386’ya fırlıyor! Bölgesel dağılımda Marmara’nın birinci sıraya çıkmasının sebebi, iç göç yoluyla töre cinayetlerinin buraya taşınmış olmasıdır.
Kürt tarihi
Türk ya da yabancı tarihçilerden örnekler vermeyeceğim. Kürt kültürünün en önemli yazılı kaynaklarından biri olan Şeref Han’ın 1597’de yazdığı “Şerefname” adlı tarih kitabından bahsedeceğim.
Şeref Han’a göre, Kürtlerde çokeşlilik yaygındır, çok çocukları olur. Bu sebeple her yere yayılabilirlerdi ama “aralarında öldürme yaygın”dır, “birbirlerini yok ederler”, bu yüzden nüfusları da çok artmaz.
Kürt aşiretlerinin hep birbiriyle kavga ettiğini anlatan Şeref Han’a göre:
“Kürtler arasında, şimdilik, genel olarak emrine uyulacak ve yargısı uygulanacak bir kimse bulunmadığı için, çoğu kan döker, güvenlik ve düzen kurallarını çiğnerler. Kürtler en ufak ve en önemsiz nedenlerle ayaklanarak, önemsiz hatalar ve küçük suçlar yüzünden büyük suçlar işlerler...” (Sf. 20, 25)
Niye böyle? Kürtlerin ırki özelliklerinden, biyolojik genlerinden dolayı mı? Hayır...
Kürtlerde göçer aşiret ya da kabile denilen hayat tarzı çok kökleşmiş ve uzun süre devam etmiş olduğundan...
Türkmen, Arap, Çerkez aşiret törelerinde ve Avrupa feodalizminde de vardı bu tür töreler.
İranlı Kürt merhum Qasımlu’nun yazdığı gibi, Kürtlerin dağlık ve yaylalık coğrafyaları göçebelik ve hayvancılığı gerektirmiştir. Bu da aşiret yapılarını ve törelerini daha dayanıklı hale getirmiştir. Gökalp’in belirttiği gibi, Anadolu’ya göçen Türkmen aşiretleri dağ ve yaylalardan ziyade ova ve şehirlere yerleştikleri için göçebelikten daha çabuk kurtulmuşlar, töreler asırlar içinde çok marjinalleşmiştir.
Reel sorunlar
Bugün Türkiye’deki namus ve kan davası cinayetlerinin Kürtler arasında daha yaygın olduğu toplumsal ve istatistiksel bir gerçektir. Ama bunun sebebi onların Kürt olmaları değil, bu tarihsel ve sosyolojik faktörlerdir.
Bu töreleri Kürt kimliğinin bir özelliği diye nitelemeyi ‘politik doğruculuk’ açısından yanlış buluyorum. Zaten Kürtlerin büyük çoğunluğu bu törelere karşıdır.
Hem gerçekler görülmeli hem yapıcı bir dille anlatılmalı.
Kürt milliyetçilerinin işkencelerden, köy boşaltmalardan bahsederek “Türkler böyledir” diye neler yazdıklarını biliyorum; bunlar “kan davası” kültürünün etnik milliyetçi tezahürleridir.
Töre cinayetleri yüzünden “Kürtler böyledir” diyormuşuz gibi bir izlenim yaratmaktan da dikkatle sakınmak gerekir.
Şunu da belirtmeliyim, Kürtçü milliyetçiler “Matematiği de Kürtler icat etti” gibi ilkel fantezilerle kendilerini dolduruşa getirmeyi bırakmalı, töre cinayetleri, kadın, kızların okuması gibi reel sorunlarımızla ilgilenmelidir.