 |
T.C.
YARGITAY
13. Hukuk Dairesi
E: 1989/4866
K: 1989/7493
T: 20.12.1989
Yargıtay içtihatları bölümü
Yargıtay Kararı
DAVA : Taraflar arasındaki kira bedelinin yeni duruma göre uyarlanması davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : Davacılar; maliki oldukları iki taşınmazı 1.11.1977 tarihinde on yıllığına kiraya verdikleri davalı şirketin, ihtarları üzerine yeni kira dönemi için kira parasını % 20 oranında artırarak gönderdiğini, önceden kestirilmeyecek para değerindeki önemli düşmeler ve enflasyon ile ekonomik dengenin aşırı bozulması karşısında sembolik durumda kalan eski kira parası aylık 5.000.000 TL.nın 11.11.1987 tarihinden geçerli olmak üzere 7.500.000 liraya uyarlanmasına karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı kira parasının belirlenmesi isteğini içeren bu davanın sulh hukuk mahkemesinde açılması gerektiğini kira parasının yeni dönem için ancak Yargıtay kararlarında belirlenen oranda artırılabileceğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, 11.11.1987 tarihinden geçerli olmak üzere aylık kira parasının 7.500.000 liraya uyarlanmasına karar verilmiştir.
Taraflar arasında kurulmuş olan kira sözleşmesi 11.11.1977 tarihinde başlamak üzere on yıl sürelidir. Davacılar, 7.11.1988 tarihinde açtıkları dava ile 11.11.1987 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere sözleşmede yazılı aylık 5.000.000 lira kira bedelinin 7.500.000 liraya yükseltilmesini istemişlerdir. Kira sözleşmesindeki on yıllık süre 11.11.1987 tarihinde sona ermiştir. Tarafların kira süresi konusunda yeni bir anlaşma yapmadıklarından ve kiralanan kiracı tarafından tahliye edilmediğine göre kira sözleşmesi 6570 sayılı Yasanın 11. maddesi hükmü gereğince aynı şartlarla bir yıl uzatılmış sayılır. Uzayan bir yıllık süre 11.11.1988 tarihinde sona ermekte ve aynı hüküm gereğince bu tarihten itibaren sözleşme seneden seneye uzamış olacaktır. Uzayan ilk yıl için davacılar 8.7.1987 günlü ihtarname ile kira bedelinin artırılmasını istemişlerse de yeni kira bedeli konusunda taraflar arasında bir anlaşmaya varılmamış ve yeni kira parası için kira tesbit davası açmaları olanağı varken bu yolda mahkemeye de başvurmamışlardır. 11.11.1987 tarihinden itibaren kira sözleşmesine dönüşmüştür. 11.11.1988'den başlayacak dönem için kiralayanlar kira tesbit davası açabilirlerdi. Yargıtay içtihatlarına göre kira tesbit davası açma olanağı bulunduğu durumda davacıların sözleşmenin olağanüstü durumlar dolayısıyla kira bedelinin yeni durumlara uyarlanması davası açma hakları bulunmamaktadır. O halde mahkemece davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle davalı yararına BOZULMASINA, istek olursa peşin harcın iadesine, 20.12.1989 gününde oybirliğiyle karar verildi.