Hukuki.NET

T.C.
YARGITAY
11. Hukuk Dairesi
E: 2000/7761
K: 2000/9315
T:27.11.2000

Yargıtay içtihatları bölümü

Yargıtay Kararı

 


 
  • ÖMÜR BOYU AYLIK GELİR SÖZLEŞMESİ
  • UYARLAMA
  • DERDESTLİK
Karar Özeti: İlk uyarlama davası kesinleşmeden sonraki döneni için yeni bir uyarlama davasının dinlenmesi mümkün değildir. Zira. uyarlanması islenilen sözleşmenin yeni hükümleri dahi belirlenmiş değilken, ikinci kez açılan uyarlama davasının koşullanılın oluştuğundan söz edilemez.
(1086 s. HUMK. m. 194)
Taraflar arasındaki davanın (İstanbul Asliye 9. Ticaret Mahkemesi)nce görülerek verilen 8.6.2000 tarih ve 1464-569 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı bankaya devredilen A... Bankası arasında düzenlenen emeklilik geliri sözleşmesi uyarınca müvekkilinin taahhütlerini yerine getirdiği halde bankaca ödenen aylığın çok az olduğunu ileri sürerek", aylık emeklilik gelirinin 155.000.000 TL olarak uyarlanmasını talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davacının 1999/452 esas sayılı dosya ile aynı konuda dava açtığı ve sözkonusu dosyada davacının 13.4.1999 tarihinden itibaren aylık maaşının 112.634.577 TL olarak uyarlanmasına karar verildiği ve dosyanın halen derdest olduğu gerekçesiyle, HUMK.nun 194. maddesi uyarınca derdestlik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Yukarıda  açıklamalardan  da anlaşılacağı  üzere taraflar arasındaki uyuşmazlık özel hukuk alanında düzenlenen Ömür Boyu Aylık Gelir Sözleşmesi ile davacıya bağlanan aylık gelirin uyarlanması isteminden kaynaklanmaktadır.
Sözleşme serbestisinin geçerli olduğu hukuk sistemlerinde, sözleşmeye aynen uyulması (Pacta Sund Servanda) ilkesi hakim olup, ancak sözleşmenin düzenlenmesinden sonra ortaya çıkan durum ve koşullardaki olağanüstü değişiklikler nedeniyle tarafların sözleşme ile yükümlendikleri edimler arasındaki dengenin aşırı ölçüde bozulmuş olması gibi genel ve objektif koşulların gerçekleşmiş olması halinde hakimin sözleşmeye müdahalesi ile (Clausula Rebus Sic Stantibus) sözleşmenin yeni koşullara uydurulması imkanı doğabilecektir.
Dava konusu olayda ise, davacı tarafından taraflar arasındaki anılan sözleşmenin uyarlanması için daha önce dava açıldığı ve bu ikinci uyarlama davasının açıldığı tarihte o davanın henüz derdest olup, sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır. Önceki davanın kabulü halinde taraflar arasındaki sözleşmenin bir kısım hükümleri değişmiş olacak ve yeni hükümler bakımından yine yukarıda değinilen koşulların gerçekleşmiş olması halinde ancak yeni bir uyarlama davası açılabilecektir. Oysa, bu davanın açılış tarihinde önceki uyarlama davasının henüz sonuçlanmamış ve derdest olduğu, diğer bir deyişle henüz uyarlamanın yapılmamış olduğu anlaşılmaktadır, ilk uyarlama davası kesinleşmeden sonraki dönem için yeni bir uyarlama davasının dinlenmesi mümkün değildir. Zira, uyarlanması istenilen sözleşmenin yeni hükümleri dahi henüz belirlenmiş değildir. Bu durumda ikinci kez açılan uyarlama davasının koşullarının oluştuğundan da söz edilemez.
O halde, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve yukarıda değinilen nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve Kanuna uygun bulunan hükmün (ONANMASINA), 2.080.000 lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz edenden alınmasına, 27.11.2000 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
 
 
İçtihat:
Hukuk Forumlarından Seçmeler
  • [Sorumluluk hukuku] Dijital Sağlık ve Yasal Düzenlemeler: Bitkisel Ürünlerin Online Satışı 
  • 01.05.2025 13:12
  • 2. küçük dairemde kira artış anlaşmazlığı 
  • 29.04.2025 15:42
  • Sözleşmede anarak whatsapp yazışmalarının yasal bildirim kanalı ilan edilmesi. 
  • 29.04.2025 00:17
  • Sözleşmedeki "görüş alınarak" ifadesi, görüşü alınan tarafa eylemi engelleme hakkı verir mi? 
  • 29.04.2025 00:03
  • [Babalık davaları] Evlat edinilen çocukların eski baba adı değişimi hk. 
  • 27.04.2025 11:06


    Yeni Mevzuat

  • KDV Filo Kiralama Şirketleri (Fleetcorp) Borçlarını Devir ALan Varlık Yönetim Şirketleri 

  • Filo Kiralama Şirketlerinin Borçlarının Varlık Yönetim Şirketlerine Devri Halinde KDV 

  • Trafik kazasında kusuru olmayan alkollü sürücüye kasko hasarı ödenir 

  • Keşide tarihinin tahrif edildiği ve ibraz sürelerinin geçtiği çekler Borçlu olunmadığının Tespiti 

  • İkinci Nesil İnternet Sitelerinin Hukuki Statüsü 




  • YARGITAY KARARLARI :
    İçtihat Arama motoru anasayfa   2007   2006   2005   2004   2003    2002    2001    2000   1999    1998    1997    1996   1995   1994   1993    1992    1991    1990    1989    1988    1987    1986    1985    1984    1983    1982    1981    1980    1979    1978    1977    1976    1975    1974    1973    1927-1972

    Diğer Bölümlerimiz +
    Tüm Hukuki NET forumları + Hukuki Portal + Hukuk Haberleri + Sözleşme ve dilekçe örnekleri + Mevzuat ve bilimsel incelemeler + Hukukçu Blogları + Avukat ilanları + Videolar + Linkler + Ansiklopedi ve Sözlük +

    İçtihat Arşivi  Eski içtihat dizini