 |
Yargıtay içtihatları bölümü
Yargıtay Kararı
T.C.
YARGITAY
9. Hukuk Dairesi
E: 1985/7923
K: 1985/7566
T: 15.07.1985
DAVA : Dava hakkında İstanbul 3. İş Mahkemesi'nden verilen 24.6.1985 günlü ve 21 D.İş/54 sayılı hüküm, davacı T.M. -İş Sendikası Avukatınca temyiz edilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR : Muteriz M.İş Sendikası, 30.11.1984 tarihi itibariyle (...) adresinde kurulu M.İ.Fabrikası işyerinde, toplu iş sözleşmesi yapma yönünden çoğunlğu karşı taraf T.Sendikasına veren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 14.1.1985 tarih ve 13-676-1080/00210 sayılı tespit yazısının iptaline karar verilmesini istemiştir.
Muteriz M. -İş Sendikası'nın faaliyetinin 12.9.1980 tarihinde durdurulduğu, 11.5.1984 tarihinde serbest bırakıldığı bildirilmiştir.
Şu halde muteriz sendika, üyeliğin tespiti bakımından 281 sayılı Sendikalar Kanununun geçici 5. maddesinin son fıkrası hükmüne de tabidir. Bu hükme göre bir sendikanın faaliyeti durdurulmuş iken, ``kayıtlı üyeleri, kayyımlarına ve işyerlerine yazılı ihbarda bulunmak suretiyle bu sendikalardan ayrılmakta serbesttirler.''
Muteriz sendika 64 üyenin 274 sayılı Kanun döneminde kendilerine üye olduklarını geçici 5. madde uyarınca ayrılmalarının söz konusu bulunmadığını, ayrıca T.Sendikası'na üye olmaları nedeniyle her iki sendika üyeliklerinin geçersiz olduğunu ileri sürmüştür.
Gerçekten anılan dönemde muteriz sendikaya üye olan işçiler geçici 5. madde uyarınca bu sendikadan ayrıldıklarını bildirmemişler ve faaliyetinin serbest bırakılmasından sonra da 25. madde hükmünce üyelikten çekilmemişler- bu takdirde mevcut sendika üyeliğinin devam ettiğinin kabulü gerekir ve böyle bir durumda bir başka sendikaya üye olma, çift sendika üyeliğini yaratır. bu hal ise, 22.maddeye göre her iki sendika üyeliğinin de geçersizliği sonucunu doğurur.
Muteriz sendikanın çift sendika üyesi oldukları iddiasıyla verdiği 64 kişilik listeye bir itiraz olmamıştır. Gerek bu durum ve gerek bilirkişi raporu ve dosya münderecatından 64 işçinin 274 sayılı Kanun dairesinde muteriz sendikaya üye oldukları geçici 2. ve 5. maddeye göre bir ayrılma ve 25. maddeye göre de çekilme halinin söz konusu bulunmadığı, bu nedenle 64 işçinin her iki sendikaya üyeliğinin de devam ettiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır. 22. madde hükmü uyarınca her iki üyelik de geçersiz olup çoğunluk tespitinde nazara alınamaz.
Bilirkişilerin ``yazılı ayrılma isteginin bulunmadığı hallerde doğrudan başka bir sendikaya üye olmak iradesini bir önceki sendikadan ayrılma isteği olarak yorumlamak mümkündür.''şeklindeki beyan ve mütalaasına kanunun söz konusu düzenleyici hükümleri karşısında geçerlilik tanımak mümkün değildir.
Şu durumda, geçersiz olan 64 üye adedi bilirkişilerin geçerli olduğunu bildikleri 136 üye adedinden tenzil edilince T.Sendikası'nın 72 geçerli üyesi kalmaktadır. Bu adet ise, çoğunluk için yeterli değildir.
Muteriz sendikanın da çoğunlukta olmadığı kendi beyanı ve inceleme ile sabittir.
Öyleyse Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Mahkeme kararının bozularak kaldırılması ve toplu iş sözleşmesi yapma yönünden adı geçen işyerinde her iki sendikanın da çoğunluğa sahip bulunmadıklarırın tespitine karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle (...) adresinde kurulu M.İ. Fabrikası A.Ş. işyerinde T.Sendikası'nın çoğunlukta olduğuna ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 30.11.1984 tarih ve 13-676-1080/00210 sayılı tespit kararının ve bu kararın onanmasına dair İstanbul 3. İş Mahkemesi'nin 24.6.1985 tarih ve 1985/21 Esas 1985/54 karar sayılı kararının bozularak kaldırılmasına, bu işyerinde gerek T.M. -İş, gerek T.Sendikası'nın çoğunluğa sahip olmadıklarının tespitine, 15.7.1985 tarihinde, KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi.