Cevap: Ortak Konutta Bakım Yüklümlülğü ve Haksız El Atmanın Önlenmesi
Paylı Mülkiyet Konusu Taşınmazlarda Bakım ve Onarım Giderleri Uyuşmazlığı
İki veya daha fazla kişinin paydaş olduğu taşınmazlarda (KArtal ve Bakırköy) örneğinde olduğu gibi), taşınmazın korunması, bakımı ve işletilmesiyle ilgili doğan anlaşmazlıklar belirli yasal kurallara tabidir.
1. Görevli Mahkeme: Sulh Hukuk mu, Asliye Hukuk mu?
Bu tür uyuşmazlıklarda görevli mahkeme SULH HUKUK MAHKEMESİ'dir.
Yasal Dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 4. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi uyarınca; "Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ait davalar" ile bunlardan doğan diğer uyuşmazlıklar Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görülür.
Açıklama: Paydaşlar arasındaki yönetim, bakım, onarım ve giderlere katılım gibi uyuşmazlıklar "paylı mülkiyet ilişkisinden" kaynaklandığı için Asliye Hukuk değil, Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
2. Yetkili Mahkeme: Dava Nerede Açılmalıdır?
Taşınmazın aynına (mülkiyetine, yapısına, korunmasına) ilişkin davalarda kesin yetki kuralı geçerlidir.
Yetkili Yer: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
Birden Fazla Taşınmaz Durumu: HMK Madde 12/3 uyarınca, dava konusu taşınmazlar birden fazla ise ve bunlar farklı ilçelerde ((KArtal ve Bakırköy) gibi) bulunuyorsa; dava, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerdeki mahkemede açılabilir.
Yani davacı, dilerse KArtal Sulh Hukuk Mahkemesi'nde, dilerse Bakırköy bölgesi için Sulh Hukuk Mahkemesi'nde davayı açabilir. Birinde açılan dava, tüm taşınmazlar üzerindeki uyuşmazlığı kapsayabilir.
3. Zorunlu Arabuluculuk Şartı
Kritik Not: 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yasal düzenleme ile paylı mülkiyetten kaynaklanan uyuşmazlıklar (bakım-onarım giderleri, ortaklığın giderilmesi vb.) için Zorunlu Arabuluculuk şartı getirilmiştir.
Dava açmadan önce mutlaka bir arabulucuya başvurulması gerekir. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa, arabulucunun düzenleyeceği "son tutanak" ile birlikte dava açılabilir.
4. Paydaşın Yükümlülükleri ve Talep Edilebilecekler
Türk Medeni Kanunu Madde 694 uyarınca; paylı mülkiyetten doğan yönetim giderleri, vergiler ve diğer yükümlülükler, aksine bir hüküm olmadıkça paydaşlar arasında payları oranında paylaşılır.
Açabileceğiniz Davalar/Talepler:
Edim İfası Talebi: Diğer ortağın yapılması zorunlu olan onarıma katılmasına karar verilmesi.
Giderlerin Tahsili (Alacak Davası): Eğer bakımı/onarımı siz kendi cebinizden yaptıysanız, diğer ortağın payına düşen %50'lik kısmın size ödenmesi için Sulh Hukuk Mahkemesi'nde dava açabilirsiniz.
Hâkimin Müdahalesi: Yönetim konusunda anlaşmazlık varsa, hâkimden gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilirsiniz (TMK m. 695).
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu): Eğer ortaklıkla ilgili sorunlar aşılamıyorsa, taşınmazların satılarak paraya çevrilmesi yoluyla ortaklığın bitirilmesini talep edebilirsiniz.
Zorunlu Arabuluculuk (Dava açmadan önce) gerekiyor mu ?
Hukuki Dayanak : TMK 688-695 ve HMK 4, 12. maddeleri ?
bu yazılanlar dogru mu ?