İSTANBUL LİMAN TÜZÜĞÜ
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 24/7/1996  No:96/8442
    Dayandığı Kanunun Tarihi        : 14/4/1925  No:618
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi :            No:
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi   : 5    Cildi: 36   S:
                             BİRİNCİ BÖLÜM
            Kapsam, Tanımlar ve İstanbul Liman Sınırları
    Amaç ve kapsam

    Madde 1 - İstanbul Limanının sınırları, yanaşma ve demir yerleri, rıhtımlara
yanaşma, ticaret eşyası ile patlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddelerin
boşaltma ve yükleme yöntem, yer ve zamanları, gemilerin Limanda kalabilecekleri
süreler ile Limanda genel güvenliğin ve disiplinin sağlanmasına ilişkin öteki
önlemler bu Tüzükte gösterilmiştir.
    Tanımlar

    Madde 2 - Bu Tüzükte yer alan;
    a) İdare     : Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı,
    b) Boğaz     : İstanbul Boğazı,
    c) Liman     : İstanbul Limanı,
    d) Liman Başkanlığı: İstanbul Liman Başkanlığı
anlamında kullanılmıştır.
    Liman sınırları

    Madde 3 - İstanbul Limanı; Kuzeyde İstanbul Boğazı ağzında Anadolu ve Türke-
li Fenerleri arasını birleştiren çizgi ile Güneyde Kefaldalyan Burnundan
(Enlemi: 40¼-53`.30 Kuzey, Boylamı: 028¼ 43`.37 Doğu) 3.8 mil Güney kerterizin-
deki (Enlemi: 40¼54`.50 Kuzey, Boylamı 028¼ 43`.37 Doğu) mevkii ile
Enlemi: 40¼ 52`.30 Kuzey, Boylamı: 029¼ 13`.80 Doğu ve Enlemi: 40¼48`.40 Kuzey,
Boylamı: 029¼ 09`.00 Doğu mevkiini birleştiren çizgiler arasında kalan deniz
alanıdır.(Ek1)
                              İKİNCİ BÖLÜM
              Gemilerin Bağlama, Yanaşma ve Demir Yerleri
    Yanaşma yerleri

    Madde 4 - Salıpazarı, Sarayburnu ve Karaköy rıhtımları yolcu gemilerine,
Harem rıhtımları ile Haydarpaşa Limanı; yolcu, yük ve yolcu-yük gemilerinin
indirme-bindirme ve yükleme-boşaltma yapmak üzere yanaşmalarına ayrılmıştır.
    Haliç`e, bu bölgedeki tersane tesislerinde söküm dışında, onarım ya da
havuzla ilgili işi bulunan gemilerin girmelerine izin verilir. Ayrıca, bu alanda
faaliyetine izin verilen hizmet gemileri de bu bölgede serbestçe çalışabilirler.
Liman Başkanlığı zorunlu hallerde diğer gemilerin de Haliç`e girmesine izin
verebilir.
    Keçilik, Büyükdere, Paşabahçe, Çubuklu, Tarabya, İstinye, Kanlıca, Göksu,
Bebek, Arnavutköy ve Kalamış koylarının sınırları ve kullanma amaçları İdarece
çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
    Demir yerleri

    Madde 5 - Demir yerleri aşağıda belirtilmiştir:
    a) Limanı ziyaret edecek yabancı harp ve yardımcı harp gemileriyle Limana
gelecek Türk harp gemileri, gelişlerini Kuzey Deniz Saha Komutanlığına bildire-
rek, bu Komutanlıkça Liman Başkanlığı ile sağlanacak mutabakata göre, Kızkulesi
Fenerinden geçen boylamın doğusu ile İnci Burnu ve Moda Burnu arasındaki alana
demirleyebilirler. Zorunlu hallerde diğer demir yerlerine demirleme Kuzey Deniz
Saha Komutanlığı ile Liman Başkanlığı tarafından ortak görüşle yapılır.
    b) Limanı ziyaret edecek yolcu gemileri izin almak koşuluyla Dolmabahçe`de
(Ek 2) de belirlenen demir yerine demirleyebilirler, Şamandıraya bağlayabilir-
ler. Bunlardan 10.000 GRT`dan büyük yolcu gemileri bir hafta önceden Liman Baş-
kanlığına bildirimde bulunmak zorundadır.
    c) Liman Güney Girişi Demir Yerleri (Ek 3) dedir.
    Bu demir yerlerinin sahilden itibaren 2,5 gominası içinde demirlemek ya-
saktır.
    1 - Limana yanaşacak gemilerin serbest demir yeri
    41¼ 00`.40 N,           028¼ 59`.15 E
    40¼ 59`.39 N,           028¼ 58`.60 E
    40¼ 58`.15 N,           028¼ 56`.50 E
    41¼ 00`.15 N,           028¼ 56`.50 E
    Bu demir yerine kılavuz kaptanla demirlenir ve kalkılır.
    2 - Limandan kalkan ve uzun süreli kalacak gemilerin serbest demir yeri
    41¼ 00`.15 N,           028¼ 56`.50 E
    40¼ 58`.15 N,           028¼ 56`.50 E
    40¼ 56`.82 N,           028¼ 53`.50 E
    40¼ 58`.92 N,           028¼ 53`.50 E
    3 - Tehlikeli yük taşıyan gemilerin serbest demir yeri
    40¼ 58`.92 N,           028¼ 53`.50 E
    40¼ 56`.82 N,           028¼ 53`.50 E
    40¼ 56`.12 N,           028¼ 51`.95 E
    40¼ 55`.83 N,           028¼ 50`.00 E
    40¼ 57`.48 N,           028¼ 50`.00 E
    4 - Karantina demir yeri
    40¼ 57`.54 N,           028¼ 48`.70 E
    40¼ 56`.10 N,           028¼ 48`.70 E
    40¼ 56`.40 N,           028¼ 47`.40 E
    40¼ 58`.23 N,           028¼ 47`.40 E
                           ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                      Limanda Seyir Güvenliği
    Uyulacak kurallar

    Madde 6 - Limanda seyreden ve yatan bütün gemiler ve deniz araçları, ulus-
lararası kurallarla birlikte, Boğazlar ve Marmara Bölgesi Deniz Trafik Düzeni
Hakkında Tüzük ile bu Tüzükte yer alan kurallara ve idarece seyir, can ve mal
güvenliği bakımından yürürlükteki mevzuata dayanılarak, belirlenmiş ya da be-
lirlenecek her türlü seyir kurallarına, yapılacak uyarı ve denetimlere uymak
zorundadır.
    Ancak, teknik zaruretler de dikkate alınarak rıhtımlara yanaşma, yükleme
ve boşaltma, kılavuzluk, römorkaj ve benzeri her türlü faaliyeti düzenlemeye
İdare yetkilidir.
    Boğaz köprüleri

    Madde 7 - Deniz araçları, köprü ayaklarına 50 metreden fazla yanaşamazlar.
    İstanbul Boğaziçi Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsünün çeşitli bölüm-
lerindeki yükseklikler ve köprüler üzerindeki deniz trafiği ile ilgili işaretler
(Ek 4) de belirtilmiştir.
    Kılavuzluk hizmetleri ve römorkör alma zorunluluğu

    Madde 8 - Limanda kılavuzluk ve römorkör hizmetleri Boğazlar ve Marmara Böl-
gesi Deniz Trafik Düzeni Hakkında Tüzüğün 43 üncü maddesi ile aşağıdaki hüküm-
lere uygun olarak yapılacaktır.
    a) Limandaki iskele, rıhtım, tesis ve işyerlerine yanaşacak, şamandıralara
bağlayacak, yada buralardan ayrılacak Paşabahçe ve Dolmabahçe demir yerlerine
demirleyecek yada demirden kalkacak 1000 GRT ve daha büyük Türk ticaret gemileri
ile 150 GRT üzerindeki yabancı gemiler, kılavuz kaptan almak zorundadırlar.
    b) Liman Başkanlığınca, deniz trafiği ve seyir güvenliğinin gerektirdiği
hallerde, kılavuz kaptan alma ve çıkartma yerlerinde değişiklik yapılabilir ve
bu uygulamalar denizcilere ve ilgililere duyurulur.
    c) Limandaki iskele, rıhtım, tesis ve iş yerlerine yanaşan, şamandıralara
bağlayan ya da buralardan ayrılan 2000-5000 GRT`daki gemiler 16 ton çekme kuv-
vetinde bir romorkör, 5000-15000 GRT arasındaki gemiler 18 ton çekme kuvvetinde
iki romorkör, 15000-30000 GRT arasındaki gemiler 27 ton çekme kuvvetinde iki
yada 18 ton çekme kuvvetinde üç romorkör, 30000 GRT`dan büyük gemiler 30 ton
çekme kuvvetindeki iki ya da 20 ton çekme kuvvetinde üç romorkör almak zorunda-
dır.
    d) Liman Başkanlığınca zorunlu hallerde yanaşma yeri, gemi ve yükün özel-
liklerine göre kılavuz ve romorkör alma sınırlarında değişiklik yapılabilir.
    e) Liman Başkanlığınca yanaşma-kalkmalarda manevra kabiliyeti yüksek baş
pervaneli gemilere özelliklerine göre romorkör alma şartlarında indirim yapıla-
bilir.
    Kılavuz kaptan ve romorkör alma zorunluluğunun istisnaları

    Madde 9 - Harp ve yardımcı harp gemileri, şehir hatlarında çalışan yolcu
gemileri ile liman hizmetlerinde kullanılan deniz araçlarına 8 inci madde hüküm-
leri, uygulanmaz.
    Liman hizmetlerinde kullanılan deniz araçları, bu amaç için kullanıldıkla-
rını, Liman Başkanlığından belgelemek zorundadırlar.
    Yolcu gemilerinin yükümlülüğü

    Madde 10 - Liman içinde yolcu taşıyan gemiler, giriş yerlerinde, açıklıkla
görülecek şekilde alabilecekleri en çok yolcu sayısı ile üzerlerinde bulunan
cankurtarma araç ve gereçlerinin sayı ve cinslerini belirtir bir levha taşıya-
caklardır.
                              DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
        Karaköy ve Atatürk Köprülerinden Çıkış ve Giriş İşlemleri
    Köprülerin açılması ve kapatılması

    Madde 11 - Karaköy ve Atatürk Köprüleri İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan-
lığı Köprüler Müdürlüğünce Salı ve Perşembe sabahları açılır ve kapatılır.
    İzin belgesi

    Madde 12 - Köprülerden çıkacak ya da girecek gemiler, en geç köprülerin
açılmasından 15 saat önce Liman Başkanlığına başvurarak izin belgesi alırlar.
    Köprülerden çıkış ve girişte öncelik

    Madde 13 - Köprülerden, önce çıkış yapılır. Çıkış tamamlandıktan sonra giriş
başlar. Çıkış giriş sıraları; trafik kontrol istasyonunca duyuru yapılarak be-
lirlenir.
    Köprülere çıkış ve girişte kılavuz kaptan ve romorkör alma zorunluluğu

    Madde 14 - Köprülerden çıkış ve girişte;
    a) Yabancı gemiler ve 1000 GRT ve daha büyük Türk gemileri ve 1000 deplasman
ton ve daha büyük harp gemileri ve yardımcı harp gemileri kılavuz kaptan almak
zorundadırlar.
    b) 1000-2000 GRT arasındaki gemiler en az 12 ton çekme kuvvetinde bir, 2000
GRT ve daha büyük gemiler en az 12 ton çekme kuvvetinde iki romorkör alacaklar-
dır.
    c) 2000 deplasman ton ve daha büyük harp ve yardımcı harp gemileri en az 16
ton çekme kuvvetinde bir romorkör alacaklardır.
    d) Makina ve dümen arızası olan gemiler en az 12 ton çekme kuvvetinde iki
romorkör alacaklardır.
    Köprülerden çıkış giriş işaretleri

    Madde 15 - Büyükşehir Belediye Başkanlığı Köprüler Müdürlüğünce çıkış ve
girişin başladığını belirtmek üzere köprülerden aşağıdaki işaretler verilir:
    a) Çıkış süresince, Haliç tarafına yeşil, diğer tarafa kırmızı, giriş
süresince, Haliç tarafına kırmızı, diğer tarafa yeşil çakar gösterilir.
    b) Köprüler açık bulunduğu sırada, Sirkeci ile Karaköy Rıhtımları ve iki
köprü arasındaki alanda, deniz araçları karşıdan karşıya geçemezler.
    Köprülerin açılmaması

    Madde 16 - Elverişsiz hava, teknik arızalar ya da başka zorunlu nedenlerle
köprülerin açılmaması halinde, durum Liman Başkanlığınca ya da trafik kontrol
istasyonları aracılığıyla limandaki gemilere duyurulur.
    Köprülerin açılış ve kapanış saatleri

    Madde 17 - Köprülerin açılış ve kapanış saatleri memleket saat ayarı olarak
aylara göre aşağıda gösterilmiştir.
    Aylar               Açılma              Kapanma
    Ocak                05.00               06.00
    Şubat               04.45               05.45
    Mart                04.30               05.30
    Nisan               04.15               05.15
    Mayıs               04.00               05.00
    Haziran             03.45               04.45
    Temmuz              03.45               04.45
    Ağustos             04.00               05.00
    Eylül               04.15               05.15
    Ekim                04.30               05.30
    Kasım               04.45               05.45
    Aralık              05.00               06.00
    Köprülerden çıkış ve giriş süreleri

    Madde 18 - Gemiler, hareket hazırlıklarını tamamlamış olarak ve verilmiş
sıraya göre, vaktinde, çıkış ve giriş yerlerinde bulunmak zorundadırlar.
    Çıkış ve giriş için ayrılan bir saatlik sürenin ilk 28 dakikası çıkışa,
sonraki 4 dakikası çıkış ve giriş aralığına, son 28 dakikası  ise girişe
ayrılmıştır. Çıkacak gemiler çıkış, girecek gemiler giriş saatini geciktire-
mezler. Liman Başkanlığı bu süreleri, çıkacak ve girecek gemi sayısına göre,
değiştirmeye yetkilidir.
    Köprü gözlerinden geçiş

    Madde 19 - Köprüler kapalı iken köprü gözlerinden geçecek gemiler, gece,
üstünde yeşil ışık yanan, gündüz, üstünde yeşil renkli plaka bulunan köprü
gözünden geçerler.
    Belirli saatler dışında köprülerin açılması

    Madde 20 - Liman Başkanlığı, can, mal ve çevre güvenliği ile zorunlu görülen
hallerde, 11 ve 17`nci maddelerde belirtilen zamanlar dışında da köprüleri
açtırabilir.
                                  BEŞİNCİ BÖLÜM
                                Tehlikeli Maddeler
    Uyulacak kurullar

    Madde 21 - Tehlikeli maddelerin Liman içerisinde yükletilip-boşaltılması,
taşınması, ambalajlanması, etiketlenmesi aşağıda belirtilen, tüzük, yönetmelik,
karar ve Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler çerçevesinde liman
işletmeleri tarafından gerekli güvenlik önlemleri alınmak koşuluyla özel tekne,
özel ambalaj ve konteynerlerle yapılır.
   a) Tehlikeli Eşyanın Ticaret Gemileri ile Taşınması Hakkındaki Tüzük,
    b) Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan
işyerlerinde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük,
    c) Boğazlar ve Marmara Bölgesi Deniz Trafik Düzeni Hakkında Tüzük,
    d) Karada Çıkabilecek Yangınlarla, Deniz, Liman veya Kıyıda Çıkıp Karaya
Ulaşabilecek ve Yayılabilecek veya Karada Çıkıp Kıyı, Liman ve Denize Ulaşabi-
lecek Yangınlara karşı Alınabilecek Önleme, Söndürme ve Kurtarma Tedbirleri Hak-
kında Yönetmelik.
    e) Zararlı Kimyasal Madde ve Ürünlerinin Kontrolü Yönetmeliği,
    f) SOLAS Sözleşmesi eki VI ve VII nci ayrım ile MARPOL Sözleşmesi ve Ekleri.
    Liman Başkanlığına bildirme zorunluluğu

    Madde 22 - Tehlikeli maddeleri taşıyan geminin donatanı, işleticisi, kaptanı
veya acentesi vasıtasıyla, geminin limana varışından en geç 24 saat önce yükün
miktarını, istif durumunu, ambalaj şekillerini, yanıcı ise yanma derecesini,
diğer limanlara boşaltılacakların miktarını, tehlikeli maddelerin İMO (İ.M.D.G.
Kodu) kurallarına göre sınıfını içeren bir liste ile Liman Başkanlığına başvura-
rak yanaşma ordinosu alacaktır.
    Yükleme limanından hareketi ile boşaltma limanına varışı arasındaki süre
24 saatten az olan gemiler için bu bildirim, boşaltma limanına yanaşmadan önce
yapılır.
    Tehlikeli maddelerin yükletilmesi, boşaltılması, depolanması

    Madde 23 - Tehlikeli maddeler sınıflarına göre aşağıdaki şekilde yükleti-
lir, boşaltılır ve depolanırlar:
    a) Sınıf (1)  Patlaycılar
    Patlayıcı ve içinde 500 gr dan fazla patlayıcı karışımı içeren maddeleri
taşıyan gemiler iskele ve rıhtımlara yanaşamazlar. Ancak Limanda belirlenmiş
sahalarda gemiden gemiye veya deniz araçları ile limbo yapılırlar. Gemi veya
deniz araçları ile limbo edilen patlayıcı ve içinde patlayıcı karışımı içeren
maddeler şehir dışında bu gibi yüklere tahsis edilmiş rıhtım veya iskelelerden
yükletilip-boşaltılırlar. Tahsis edilmiş iskele ve rıhtımlardan yüklenip boşal-
tılan patlayıcı ve patlayıcı karışımının  miktarı beş tonu geçemez, aynı anda ve
üst üste yükleme boşaltma yıpalamaz, iskele ve rıhtımlarda bekletilemez ve
depolanamaz.
    Bu maddeler, özel tekne ve kaplar içinde olmak koşuluyla, Limanın güneyinde
Avrupa ve Anadolu yakalarında Liman Başkanlığı, Liman İşletmeleri İl Trafik Ko-
misyonu ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca birlikte saptanarak güven-
lik önlemleri alınmış depolara taşınabilir, yükleme ve boşaltma yapılabilir.
    b) Sınıf (2) Gazlar
    Gazlar, geçici olarak, ayrılmış liman sahalarında özel tanklarda veya özel
taşıma kapları içerisinde depolanabilirler.
    Soğutulmak suretiyle sıvılaştırılmış gazların tanklardan tanklara veya
kapdan kaba nakli Liman Başkanlığının özel izni ile yapılır.
    Gemi ambar veya tanklarında aynı sınıf gazlar taşınacaktır. Gazların
yükletilip-boşaltılması sabit boru ve eksiz hortumlarla yapılacak, rıhtım saha-
sında vinç, kreyn ve diğer kıvılcım ve sürtünme yaratıcı araçlar bulundurulmaya-
caktır. Tren vagonlarına veya tankerlere bu cins mallar özel önlem alınarak
yükletilip-boşaltılacaktır.
    Gazlar için ayrılmış liman terminallerindeki aynı rıhtım üzerinde birden
fazla gemiden yükleme-boşaltma yapılmayacaktır.
    Rıhtım, iskele ve liman depo sahaları, etkin bir yangını tesbit, önleme ve
söndürme araçları ile donatılacaktır.
    c) Sınıf (3) Yanıcı Sıvılar
    60¼ C da veya daha aşağı derecede yanıcı buhar nesreden sıvılar, sıvı karı-
şımları veya içinde çözülmüş veya süspansiyon halinde katı yanıcı maddeler
bulunan sıvılar, özel liman alanlarında geçici ve ambalajlı olarak depolanabi-
lirler, kara ve deniz araçlarına, gemilere yükletilip-boşaltılabilirler.
    Bu malların yükletilip-boşaltılmasında ve istif sahasında kuru yangın
söndürücüler ve benzerleri kullanılacaktır.
   d) Sınıf (4) Yanıcı Katılar ve Maddeler
    Yanıcı, kendi kendine yanabilen, su ile temas halinde yanıcı gaz neşreden
maddeler, ayrılmış liman sahalarında geçici olarak depolanabilirler, gemilere
ve kara araçlarına yükletilip, boşaltılabilirler, liman sahası içinde nakledi-
lebilirler.
    Selüloid maddesi içeren ve yapısı itibarı ile içinde 500 gr.dan fazla ani
parlama yapabilecek madde içeren katı yanıcılar liman sahası içinde depolana-
mazlar. Yanıcı katı maddelerin liman sahasında ambarlanmasında istif ve saha
bakımından yanmayı önleyici tedbirler alınır. Ambalajları hasarlanmış yanıcı
maddeler Liman sahasından uzaklaştırılır.
    Balık unu ve küspe gibi maddeler bu şartlara tabi tutulmaz.
    e) Sınıf (5) Oksitleyici Maddeler
    Diğer maddelerle tehlikeli reaksiyonlara girebilen, kendi başlarına yanıcı
olmadıkları halde oksijen neşrederek diğer maddelerin yanmasına sebep ve yar-
dımcı olan bu maddeler, Liman sahasında özel önlemler alınarak açık ve kapalı
sahalarda geçici olarak depolanabilirler, doğrudan gemiye ve araçlara yükleti-
lip-boşaltılabilirler.
    Ancak organik peroksitler için Limanda depolama, yükletilip boşltma miktarı
30 tonu geçemez. Daha fazla yapılacak yükleme ve boşaltmalar Liman dışında limbo
işlemi ile yapılır.
    f) Sınıf (6) Zehirleyici ve Bulaşıcı Maddeler
    Yutulduğunda, teneffüs edildiğinde veya temas halinde ölüme, ciddi rahat-
sızlığa veya bulaşıcı hastalığa neden olan mikro organizmaları içeren bu
maddeler, özel önlemler alınarak ve sızdırmaz ambalajlar içinde Liman sahasında
depolanabilirler ve gemilere yükletilip-boşaltılabilirler. Bu maddelerden
parlama derecesi 60¼C nin altında bulunanlara yanıcı sıvılar gibi işlem yapılır.
    g) Sınıf (7) Radyoaktif Maddeler
    Birim kütle aktiviteleri 70 BY/Kg dan daha büyük olan radyoaktif maddeleri
ya da bu radyoaktif maddaleri ihtiva eden bileşim veya karışımları taşıyan
gemiler, radyoaktif maddelerin çevreye zarar vermeyecek şekilde ambalajlandığını
Limana girmeden önce belgelemek şartıyla yükleme boşaltma yapabilirler. Radyo-
aktif maddeler Liman içerisinde depolanamaz, en kısa zamanda Limandan uzaklaş-
tırılır.
    h) Sınıf (8) Aşındırıcı (Korozif) Maddeler
    Katı veya sıvı halde olduklarında özelliği itibarı ile deriyi tahrip eden
bu maddeler özel ambalaj içinde olmak şartıyla, açık sahada, özel depolarda veya
normal ambarlarda depolanabilirler., doğrudan gemiye yükletilip boşaltılabilir-
ler. Ambalajları hasarlı maddeler Liman sahasından uzaklaştırılırlar.
    Bu maddelerin tren vagonlarına, kara ve deniz tankerlerine yükletilip
boşaltılması özel izne tabidir.
     i) Sınıf (9) Muhtelif Tehlikeli Maddeler
    Tecrübe ile tehlikeli olduğu görülen veya sonradan anlaşılan, yukarıda sayı-
lan tehlikeli maddaler sınıfları içinde bulunmayan veya nisbeten az tehlikeli
olan maddeler, cinslerine göre alınacak tedbirler ile Liman sahasında depolana-
bilir ve gemilere yükletilip boşaltılabilirler.
    Liman işletmelerince alınacak tedbirler

    Madde 24 - Liman sınırları içerisinde bulunan liman işletmeleri, tehlikeli
maddeler için ayrılmış rıhtım, iskele, depo ve antrepoları belirlemiş olacak-
lardır. Ayrıca, liman işletmeleri bu maddelerin gemiler ile depolanma sahaları
arasında, taşıyıcılarda bekletilme süresine, liman alanına alınabilecek tehli-
keli maddelerin azami miktarına karar verecek, gerekli yangın, çevre ve
işletme güvnelik tedbirlerini almış olacaktır.
    Liman işletmeleri bu hususları, önceden hazırlayacakları ve Liman Başkan-
lığınca onaylanmış bir talimatla ilgililere duyuracaktır.
    Liman işletmeleri tehlikeli maddelerin Liman sahasında depolanmasını temin
edemiyorsa, yükün alıcısı, bu maddenin en kısa zamanda Liman dışına naklini
sağlayacaktır.
    Tehlikeli madde taşıyan gemiler için ayrı bir demir yeri belirlenmiş ola-
cak, demi yeri diğer gemilerden neta edilmiş olacaktır.
    Parlama ve patlama noktası 60 ¼C nın altında bulunan tehlikeli maddeler,
kendilerine ayrılmış liman sahalarında, gündüz süresinde yüklenip-boşaltıla-
bilirler.
   Konteynerler, içerisinde limanlarda yükletilip-boşaltılan tehlikeli maddeler
için liman işletmeleri tarafından ayrılmış konteyner istif sahası temin edile-
cektir. Bu istif sahasına tehlikeli madde dışında diğer konteynerler istiflen-
meyecek, istif sahasında gerekli emniyet tedbirleri (yangın, çevre emniyeti vb)
alınmış olacaktır.
    Yanıcı maddeler kıvılcım yaratıcı kaynaklardan uzak tutulacak ve Limanda
belirlenecek tehlikeli alan içinde kıvılcım yaratıcı araç, alet çalıştırılma-
yacaktır.
    Tehlikeli maddeler yeterli şekilde ambalajlanmış olacak ve ambalaj üzerinde
tehlikeli maddeyi tanımlayan bilgiler ile risk ve güvenlik tedbirlerine ilişkin
bilgiler bulunacaktır.
    Tehlikeli madde ile ilgili olan liman işletme ve gemiadamları elleçleme ve
depolama esnasında koruyucu elbise giyeceklerdir.
    Tehlikeli madde sahasında yangınla mücadele edecek kişiler itfaiyeci teçhi-
zatı ile donatılacak ve bu teçhizat her an kullanıma hazır halde bulundurula-
caktır.
    Tehlikeli maddelerin Anadolu ve Avrupa yakaları arasında nakli

    Madde 25 - Tehlikeli maddeler, Limanda, Anadolu ve Avrupa yakaları arasında,
özel kaplar ve ambalajlar içinde, vagonlara, kamyonlara yüklenmiş olarak, taşı-
yan ve taşıtan tarafından gerekli güvenlik önlemleri alınarak, bu işe ayrılmış
yolcusuz araba vapuru veya tren vapuru ile taşınabilirler.
    Bu taşıma 00.30 ile 06.00 saatleri arasında yapılabilir.
                            ALTINCI BÖLÜM
                           Limanda Disiplin
    Yanaşma ve bağlamalarda uyulacak esaslar

    Madde 26 - Gemilerin ve muhtelif deniz araçlarının Liman içindeki iskele,
rıhtım, tesis ve işyerlerine yanaşmaları, şamandıralara bağlamaları ya da bura-
lardan ayrılmaları Liman Başkanlığının iznine bağlıdır. Kendilerine ayrılan is-
kele ve rıhtımlara yanaşan şehir hatları gemileri, araba ve tren vapuru ile
deniz otobüsleri bu hüküm dışındadır.
    500 GRT dan küçük, Liman içinde çalışacak Türk Bayraklı yük gemilerinin Li-
man Başkanlığından önceden izin almak ve deniz trafiğine engel olmamak koşu-
luyla, Haliç`de bulunan tersanelere ve Limanda bulunan iş yerlerindeki rıhtım
ve iskelelere yanaşıp yükleme-boşaltma yapmaları serbesttir.
    İskele ve rıhtımlarda işlerini bitiren gemiler, bulundukları yeri derhel
terkederek demir yerlerine gideceklerdir.
    Yirmi dört saat içinde yeniden sefer almayacak yolcu gemileri, yolcularını
çıkardıktan sonra demir yerlerine gidecekler ya da yolcu alacaklarsa, kendile-
rine ayrılan rıhtım ya da şamandıralara bağlayacaklardır. Rıhtımlarda yirmi
dört saatten fazla kalacak programlı yolcu gemileri için Liman Başkanlığından
önceden izin alınması zorunludur.
    Haliç`e girecek gemiler, iş yerlerine yanaşmak ve işlerinin bitiminden sonra
hemen Haliç`i terkederek demir yerlerine çıkmak zorundadırlar.
    Onarım ve bakımlarını Haliç`deki fabrika ve havuzlarda yaptıracak gemiler,
ilgili kuruluşlara ait yanaşma yerlerine, deniz trafiğine engel olmayacak bi-
çimde bağlarlar.
    Gemiler Haliç`de demirde yatamazlar, havuzlanmak amacıyla Haliç`e giren ya
da havuzlandıktan sonra çıkış için köprülerin açılmasını bekleyen gemiler bu
hükmün dışındadırlar.
    Kıyılara bağlanacak yüzer araçlara ilişkin sınırlama

    Madde 27 - Liman içerisinde kamuya ait kıyılara gazino, lokanta, kulüp,
dernek, satış yeri, eğlence yeri olarak ya da benzeri amaçlarda kullanılmak
üzere gemi, duba, şat, sal gibi yüzer araçlar, "Yüzer Otel, Yüzer Lokanta Ben-
zeri Tesislerin İşletmesi Hakkında 12.10.1984 tarih ve 84/8737 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı" hükümleri uyarınca izin almak suretiyle bağlanabilir.
    Yapılması yasak olan işler

    Madde 28 - Limanda, aşağıda sayılan işlerin yapılması yasaktır:
    a) Rıhtım ve iskelelere yanaşan ve kalkan, gemiler manevra sırasında yanaşma
yerine 10 metre uzaklık içinde baş iterlerini ve pervanalerini, ileri ya da geri
çalıştırmamak için gayret gösterecektir. Yanaşmış durumda iken baş iter ve per-
vane çalıştırmak yasaktır.
   b) Trafik Ayrım Düzeni içinde ve Haliç`de yelkenle, kürekle seyretmek,
yüzmek ve avlanmak yasaktır. Ancak, sportif amaçlı yelken, kürek ve yüzme
yarışları Liman Başkanının iznine tabidir.
    c) Yatlar, kotralar ve amatör denizci tekneleri, Trafik Ayrım Şeritlerine
ve Haliç`e spor ve gezinti amacıyla giremezler, bu bölgelerden geçişlerinde
10 knotun üstünde hız yapamazlar, Limanın diğer kesimlerinde ve sandalların
civarında tehlike yaratacak durumda hızda seyredemezler.
    d) Limanda alma tesisleri dışında denize moloz, safra, çöp, sintine ba-
lastı, evsel ve endüstriyel nitelikte atıklar ile ekolojik dengeyi ve çevre
sağlığını bozacak maddeler, atık yağ ve benzeri kirletici maddeler basılamaz.
    limanda bulunan gemiler hava kirliliği yaratmayacaklar ve bunun için gerekli
önlemleri alacaklardır.
    e) Limandaki gemilerde, telsiz telefon gibi (MF ve HF) kısa mesafede konuş-
mak amacıyla yapılmış cihazlar dışında telsiz kullanılamaz.
    f) Gemiler, Liman içinde (tersane ve onarım yerleri hariç) sessizliği bozucu
işler yapamazlar, zorunluluk olmadıkça düdük çalamazlar.
    Liman içinde seyreden motorlu araçların, susturucu ile donatılmış bulunmala-
rı zorunludur.
    g) Demirli, rıhtıma aborda olmuş ya da şamandıraya bağlanmış gemilerin
bordalarına yanyana ikiden çok araç yanaşamaz.
    Gemiler Liman içinde seyir ve hareketlerine engel olacak onarım ya da bakım
işleri yapamazlar.
    Liman Başkanlığının iznine bağlı işler

    Madde 29 - Liman içinde Liman Başkanlığından izin alınmadıkça düzenli ya da
düzensiz yük ve yolcu taşımacılığı yapılamaz.
    Limanda limbo yapılması Liman Başkanlığının iznine bağlıdır. Şamandıra
atılması, kablo döşenmesi ve kaldırılması, dalış yapılması ve benzeri işler
Liman Başkanlığının izniyle yapılır. Balıkadamlar Trafik Ayrım Şeritlerinde,
demir yerlerinde ve Haliç`de dalış yapamazlar.
    Demir yerinin bildirilmesi ve demirleme düzeni

    Madde 30 - Kaptan, donatan ya da acentalar, gemilerini demirledikleri yeri
ve saati en kısa zamanda Trafik Kontrol İstasyonuna ve Liman Başkanlığına bildi-
rirler.
    Gemiler, demir yerlerine, o alandaki rıhtım ve iskelelere yanaşıp kalkacak
gemilerin manevralarına engel olmayacak biçimde demirlerler.
    Gemiler, şamandıraların yakınlarına ve şamandıra çizgileri arasına demir-
leyemezler. Zorunlu hallerde demirlediği takdirde, şamandıra ve zincirlerinde
bir hasar meydana gelirse, gemi kaptanı, durumu Liman Başkanlığına bir raporla
bildirmek zorundadır.
    Usulsüz demirleme durumu

    Madde 31 - Gerekli izni almaksızın rıhtım ve iskelelere yanaşan, şamandıra-
lara bağlayan, demir yerlerine demirleyen gemiler, Liman Başkanlığınca sağla-
nacak kılavuz kaptan ve romörkörlerle kaldırtılır ve bu iş için yapılan gider-
ler ilgili geminin donatanı, işleteni ya da acentasından alınır.
    Liman Başkanlığının izni ile yukarıda belirtilen yerlerde bulunan gemiler,
Liman Başkanlığınca gerek görüldüğü zaman verilen emir gereğince yerlerini
değiştirecek ve terkedeceklerdir. Bu emri yerine getirmeyen gemiler için de
yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır.
    Hareket zorunluluğu

    Madde 32 - Limanda demirleyen gemiler, gerektiğinde Liman Başkanlığınca
yapılacak bildirimi aldıktan sonra en geç dört saat içinde hareket edebilecek
durumda bulunurlar.
    Limanda gemilere yakıt ikmali

    Madde 33 - Limanda bulunan gemilere yakıt ikmali sadece İdarece uygun görü-
len iskele, rıhtım ve demiryerlerinde yapılabilir.
    Yakıt ikmali esnasında gemilerde, iskele ve rıhtımlarda yangına müdahale
personeli hazır bulundurulacaktır.
   Acente ile buluşma yerleri

    Madde 34 - Gemiler, acente ile on beş dakikayı aşmayan temaslarını Kuzey`de
Hamsi Limanı ile Fil Burnu fenerlerini birleştiren çizginin kuzeyinde trafik
ayrım düzenine uyarak ve seyir şartlarını bozmadan yapabilirler. Bir saati
aşmayan temaslarını ise Güney`de Kumkapı Barınak Feneri`nden geçen boylamın
batısında ve kendi trafik ayrım şeritlerinin en sancak tarafında yapacaklardır.
Bir saati geçen acente temasları demir yerlerinde yapılacaktır.
    Hizmet araçlarının civarında seyreden gemiler

    Madde 35 - Şamandıra atan, kablo döşeyen, toplayan, dalgıçlık ve benzeri
işlerle uğraşan araçların ve çalışmakta olan yüzer vinçlerin dolayından geçen
gemiler, bu araçların işlerine engel olmayacak biçimde ve zarar vermeyecek
hızda seyretmek zorundadırlar.
    Şamandıra civarından geçiş

    Madde 36 - Şamandıraya bağlamak üzere gelen ya da şamandıradan ayrılan
gemiler ile Liman hizmetlerinde kullanılan deniz araçları dışındaki gemiler,
şamandıralar ve şamandıra hatları arasında geçiş yapamazlar.
    Hastalık yaralanma ve ölüm olaylarının bildirimi

    Madde 37 - Liman sınırları içinde demirli veya seyir halinde bulunan gemi-
lerin kaptanları, gemilerinde baş gösterecek her türlü hastalığı, derhal sahil
sağlık kuruluşana, ölüm ve yaralanma gibi olayları da ayrıca Liman Başkanlığı
ve emniyet makamlarına bildirmek zorundadırlar.
    Gümrüklü yolcu ve gemiadamları

    Madde 38 - Yabancı limanlara gidecek ya da yabancı limanlardan gelecek
gemiler (rıhtımlarda veya demir yerinde bulunsun) içindeki yolcu ve gemiadam-
ları, gümrük kapılarından giriş ve çıkış yapmak zorundadırlar.
    Gümrük denetimine tabi gemiler ile gümrük hizmet noktaları arasında taşıma

    Madde 39 - Gümrük hizmet noktaları ile gümrük denetimine tabi gemiler
arasında hizmet verecek deniz araçları, Liman Başkanlığı ile Gümrük İdaresi ta-
rafından belirlenen yerlerden gemilere hareket ederler.
    Gümrük denetimine tabi gemilerden gümrük hizmet noktalarına ya da bura-
lardan gemilere, yolcu, yolcu eşyası, gemiadamları ve gemiyle ilgileri olarlar,
Liman Başkanlığınca izin verilmiş araçlar ile taşınabilirler.
    Liman, Sahil Sağlık, Emniyet ve Gümrük Kuruluşu görevlileri gümrük deneti-
mine tabi gemilere, dairelerine ait araçlarla gidip gelebilecekleri gibi, bu
araçlardan biri ile de topluca gidip gelebilirler.
    Yolcularla görüşme

    Madde 40 - Uğurlayanlar, gümrük ve emniyet denetiminden sonra, karşılayan-
lar ise, bu denetimden önce yolcularla temasa geçemezler.
    Denizde kaza geçiren gemiler

    Madde 41 - Limana gelen gemilerin kaptanları, donatanları ve acenteleri,
seyir sırasında ve Limanda meydana gelen deniz kazalarını, önemli makine
arızalarını, genel seyir güvenliği bakımından saptadıkları sakıncalı hususları
ve gemide işlenen suçları, gereken işlem için ilgili makamlara da duyurulmak
üzere, Liman Başkanlığına mümkün olduğu takdirde önce telsizle, Limana varıştan
itibaren en geç altı saat içerisinde bir ön raporla ve yirmi dört saat içinde de
düşüncelerini kapsayan açıklamalı bir raporla bildirmekle, suç kanıtlarını ve
suçların muhafaza önlemlerini almakla yükümlüdürler. Kılavuz kaptan, gemi kapta-
nı ve gemiadamları, bu hususlarda yapılması gereken soruşturmaya esas olmak
üzere, liman makamlarınca yapılacak çağrıya uymak ve sorulacak soruları cevap-
landırmak zorundadırlar.
     Deniz kazasına uğrayan ya da neden olan bir geminin kaptanı; Limana geli-
şinden itibaren geminin sefer belgelerini en geç 4 saat içinde Liman Başkanlı-
ğına teslim edecektir.
   Geçiş sırasında kaza, arıza

    Madde 42 - Boğazdan geçerken kaza, arıza, zorunlu demirleme gibi bir
nedenle doğrudan geçişleri kesintiye uğrayan gemiler, en yakın trafik kontrol
istasyonuna hemen bilgi vererek tavsiye ve talimat isteyeceklerdir. Liman
Başkanlığınca kendilerinin ve çevrenin güvenliğini sağlayacak önlemler tamamlan-
dıktan sonra kurtarma ve yardım talep etmiş olsa dahi kılavuz kaptan alacaklar
ve geçişin tamamlanması için öngörülenleri yerine getireceklerdir.
    Kılavuz kaptanların yükümlülüğü

    Madde 43 - Kılavuz kaptanlar, kılavuzlamakta oldukları gemilerin seyir
teçhizatında gördükleri eksiklik ve aksaklıkları, deniz kazalarını ve yolları
üzerinde seyir güvenliği bakımından saptadıkları diğer sakıncalı hususları,
derhal Trafik Kontrol Merkezine bildirirler ve Liman Başkanlığına yazılı bir
rapor verirler.
    Liman içinde yanlış seyreden ya da kurallara uymayan gemileri gören kıla-
vuz kaptanlar ve trafik kontrol istasyonları görevlileri, bu gibi gemileri
Liman Başkanlığına bildirecek ve daha sonra da 24 saat içinde yazılı bir rapor
vereceklerdir. Liman Başkanlığı duruma derhal elkoyarak bu gemiler ve kaptan-
ları hakkında yasal işlemlerin yapılmasını sağlayacaktır.
    Bildirim yükümlülüğü

    Madde 44 - Kabotaj hattında çalışan 150 GRT ve daha küçük Türk gemileri
dışında, Limana gelecek ya da Limandan hareket edecek gemilerle transit gemi-
lerin donatan, işletici, kaptan ya da acenteleri, gemilerin gelişlerinden
24 saat önce bildirimlerini Liman, Sahil Sağlık, Emniyet, Gümrük kuruluşlarına
ve Liman İşletmeleri Müdürlüğü ile Kıyı Emniyet İşletmesi Müdürlüğüne verirler.
Gemilerin geliş gün ve saatlerindeki değişiklikler, derhal Liman Başkanlığına
bildirilir.
    Limana gelen gemilerin yanaşma yeri Limana varış sırasına göre Liman
Başkanlığınca saptanır.
    Limana gelmekte olan gemiler, Trafik Kontrol Merkezi aracılığıyla Liman Baş-
kanlığına gelişlerini bildirirler ve alacakları talimata göre hareket ederler.
    Tankerlerin onarıma alınma koşulu

    Madde 45 - Tankerler yetkili kuruluşlarca verilmiş gaz temizliği (gazfri)
yapıldığını ve çıkan atık maddelerin belirli bir alma tesisine boşaltıldığını
belirten belgeleri Liman Başkanlığına vermedikçe onarıma alınmazlar.
    Gazfri işlemi Liman Başkanlığının belirleyeceği bölgede veya bölgelerde,
Liman Başkanlığının izni alınmak sureti ile yapılır.
    Fare yok edilmesi

    Madde 46 - Gemilerde fare yok edilmesi, Liman Başkanlığı ile Sahil Sağlık
kuruluşunun birlikte belirtecekleri yerlerde yapılır.
    Yanaşma alanlarının güvenliği

    Madde 47 - Yolcu ve yük gemileri rıhtım ve iskelelere yanaşırken görevli
olmayanlar, seyirci ve karşılayıcılar yanaşma alanlarını işgal edemezler,
yanaşan gemilerin yolcuları tamamen çıkmadan gemilere giremezler.
    İlgililer, bu hususta gerekli güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdürler.
    Eksik belgeli gemiler

    Madde 48 - Yasa, tüzük ve Türkiye`nin taraf olduğu Uluslararası Sözleşmeler
hükümlerinin gerektirdiği belgeleri bulunmayan ya da durumları ile donatımları
belgelerine uymayan gemilerin Limandan hareketine izin verilmez.
    Vardiya zorunluluğu

    Madde 49 - Limanda ve demir yerinde bulunan gemilerde, güverte ve makine
personelinden en az birer vardiyanın bulunması zorunludur.
    Bu zorunluluğun yerine getirilmesinden gemilerin kaptan ve donatanları
sorumludur.
    Bayrak çekme zorunluluğu

    Madde 50 - Limanda bulunan yabancı gemilerle 5 GRT ve daha büyük Türk
ticaret gemileri, saat 08.00`den güneşin batışına kadar ulusal bayraklarını
çekmek zorundadırlar.
                             YEDİNCİ BÖLÜM
                               Denetimler
    Denetim

    Madde 51 - Hudut ve Sahiller Sağlık, Emniyet, Gümrük ve Liman kuruluşlarınca
Limanda bulunan gemilerde, gereğinde ve günün her saatinde denetim yapılabilir.
    Denetleme sırasında durumları mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, belgeleri
bulunmadığı anlaşılan gemiler seferden alıkonur. Kaptan ve donatanları hakkında
yasal işlem yapılır.
    Türk ve yabancı harp ve yardımcı harp gemilerine bu madde hükmü uygulanmaz.
    Tarımsal karantina ve hayvan sağlığı

    Madde 52 - Tarımsal karantina ve hayvan sağlığı bakımından yapılacak dene-
timler özel mevzuata tabidir.
    Emniyet ve gümrük denetimleri

    Madde 53 - Boğazda Trafik Ayrım Şeritleri içerisinde emniyet ve gümrük de-
netimleri yapılmaz. Gerekli görülen durumlarda emniyet ve gümrük denetimleri,
kılavuz kaptan alma yerlerinde gemiye çıkacak görevliler tarafından geminin
gideceği limana kadar yolda, limanda veya kendilerine ayrılmış demir yerlerinde
yapılır.
    Sağlık denetimleri

    Madde 54 - Boğazda sağlık denetimleri, kılavuz kaptan alma yerinden hemen
önce ve seyir güvenliğini etkilemeyecek yerlerde yapılır.
    Zorunlu nedenlerle buralarda yapılamayan sağlık denitimleri Hudut ve
Sahiller Sağlık Kuruluşları ile Liman Başkanının belirleyecekleri yerlerde
yapılır.
    Tüzük hükümlerine aykırı davranış

    Madde 55 - Tüzük hükümlerine aykırı davrandığı saptanan geminin donatanı,
kaptan ve gemide görevli gemiadamları hakkında ilgili mevzuat uyarınca işlem
yapılır.
                                  SEKİZİNCİ BÖLÜM
                                  Çeşitli Hükümler
    Yürürlükten kaldırılan hükümler

    Madde 56 - 09.04.1982 tarih ve 8/4538 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan İstanbul Liman Tüzüğü yürürlükten kaldırılmıştır.
    Yürürlük

    Madde 57 - 618 sayılı Limanlar Kanununun 2`nci maddesine dayanılarak hazır-
lanan ve Danıştayca incelenen bu Tüzük Resmi Gazete`de yayımlandığı tarihte
yürürlüğe girer.
    Yürütme

    Madde 58 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
BU SAYFADA YER ALAN "HARİTA İÇİN (EK-1)" 6.9.1996 TARİH, 22749  SAYILI
R.GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 3.CİLT 3465 NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
BU SAYFADA YER ALAN "HARİTA İÇİN (EK-2) 6.9.1996 TARİH, 22749 SAYILI
R.GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 3.CİLT 3466 NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
BU SAYFADA YER ALAN "HARİTA İÇİN (EK-3) 6.9.1996 TARİH, 22749 SAYILI
R.GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 3.CİLT 3467 NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
BU SAYFADA YER ALAN "İSTANBUL BOĞAZI KITALARARASI FATİH SULTAN MEHMET KÖPRÜSÜ
EMNİYETLİ GEÇİŞ YÜKSEKLİĞİ (h-64m)" VE "KITALARARASI İSTANBUL BOĞAZ KÖPRÜSÜ
EMNİYETLİ GEÇİŞ YÜKSELİĞİ (h-58m)" KROKİLERİ İÇİN 6.9.1996 TARİH, 22749
SAYILI R.GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 3468 NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.

Tüm Mevzuat