HUDUT BÖLGELERİ UÇUŞ YÖNETMELİĞİ Mevzuat Listesi
HUDUT BÖLGELERİ UÇUŞ YÖNETMELİĞİ
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 8/11/1982, No: 8/5631
Dayandığı Kanunun Tarihi :
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 16/12/1982, No: 17900
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi: 22, S. 3071
Amaç:
Madde 1 - Sulh zamanında komşu ülkeler hava sahasının TÜRK ve TÜRKİYE`deki
yabancı hava araçları tarafından ihlal edilmelerini önlemektir.
Kapsam:
Madde 2 - (Değişik: 21/4/1983 - 83/6418 K.)
Bu Yönetmelik.
a) Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı,
Emniyet Genel Müdürlüğü ve Harita Genel Müdürlüğüne;
b) Ulaştırma Bakanlığından tescilli muhtelif özel ve resmi kuruluşlara;
c) Türk Hava Kurumuna,
d) Geçici bir süre için Türkiye`de kalmalarına müsaade edilen yabancı devletlere; ait
askeri ve sivil hava araçlarının; kontrol sahaları ve hava yolları hariç Türk hava
sahasındaki harekat tarzlarını kapsar.
Hava savunma, arama-kurtarma görevleri ile, kaçakçılığın men ve takibini yapan
hava araçlarına bu yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
Sorumluluk
Madde 3 - a) Bu yönetmeliğin uygulanmasında Genelkurmay Başkanlığı, Kara,
Deniz, Hava Kuvvetleri Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel
Müdürlüğü ile emrinde her türlü hava aracı bulunduran Birlik Komutanlığı, Özel ve Resmi
Kurumlar ile bizzat hava aracını kullanan personel,
b) Yönetmeliğin uygulanmasını denetlemek ve takip etmekten ise Genelkurmay
Başkanlığı adına Hava Kuvvetleri Komutanlığı sorumludur.
Tanımlar:
Madde 4 - a) Hudut Hattı:
(1) Karada; taraf devletler arasında anlaşmalarla tespit edilen ve hususi işaretlerle
belli edilen hattır.
(2) Denizde; kara sularının dış hattır.
b) Uçuş Malumat Bölgesi (FIR - Flight Information Region) ve FIR Hattı :
İçerisinde uçuş malumat ve ikaz hizmetinin verildiği boyutları belirlenmiş hava
sahasına FIR, bu sahanın hudutlarına da FIR hattı denir.
c) Hükümran Hava Sahası:
Devletin hükümranlığı altında bulunan arazi ile ona bitişik karasularının üstünde
bulunan ve yerden/denizden sınırsız irtifaya kadar uzanan saha, devletin hükümran
hava sahasıdır.
d) Tampon Bölge (Buffer Zone):
(1) Karada; kara hudut hattı ile bu hatta azami yaklaşma müsaadesi verilen hat
arasında kalan uçuş bölgesidir.
(2) Denizlerde; komşu devlet karasuları hattı ile bu hatta azami yaklaşma müsaadesi
verilen hat arasında kalan uçuş bölgesidir.
e) Havayolu:
Milli ve Uluslararası maksatlarla kullanılmak üzere TÜRKİYE tarafından tespit edilen,
10 Deniz mili genişliğinde üzerinde kontrollu uçuşların yapılabildiği ve AIP esaslarına
uygun olarak uçulması gereken, yere nazaran belirli bir irtifadan itibaren, üst tavanı
belirlenmemiş ise sınırsız irtifaya kadar uzanan hava koridorudur.
f) Kontrol Sahası:
Arz sathı üzerinde belirli bir yükseklikten itibaren yukarıya doğru uzanan kontrollu bir hava sahasıdır.
g) Kara Suları:
Devletin kara ülkesi ve iç sularına bitişik olan ve devletin egemenliğine tabi olan
deniz alanıdır.
h) Uluslararası Sular:
Ülkelerin karasuları dışında kalan deniz sahalarıdır.
i) Hava Savunma Teşhis Bölgesi (ADIZ - Aır Defence Identification Zone):
Milli Güvenlik veya hava savunma araçlarıyla, boyutları yetkili otorite tarafından
belirlenen ve ilan edilen; içersinde uçakların müsbet teşhis zorunluğu olan hava
sahasıdır.
j) Tahditli Bölge:
Devletin kara ülkesi ya da karasuları üstünde bulunan ve ilgili makamlarca üzerinde
uçulması şartlara bağlanmış sahalardır.
k) Tehlikeli Bölge:
Belirli zamanlarda tehlikeli faaliyetlerin icra edildiği sahalardır.
Tampon Bölge Uçuş Limitleri (Kontrol Sahaları ve Havayolları Hariç)
Madde 5 - a) Türk Hava Araçları:
Komşu ülkelerle saptanmış, ilgili tahditleri EK - A`da özet olarak gösterilen hudut
anlaşma ve protokollerinde aksine bir limit yoksa;
(1) Karada;
a) Jet ve Pervaneli Uçaklar; her irtifada komşu ülkelerin kara hudut hattına jet uçakları
20 Km. (10.8 Deniz Mili), pervaneli uçaklar 10 Km. (5.4 Deniz Mili)`den,
b) Helikopterler; komşu ülke kara hudut hattına 1 Km. (0.54 Deniz Mili)`den. daha fazla
yaklaşamazlar.
(2) Denizde;
Uluslararası hukukun açık denizler üzerindeki hava sahalarının bütün ülkelerin
kullanımına açık oluşu prensibini dikkate alarak bütün TÜRK Hava araçları diğer
ülkelerin karasularına kadar uçuş yapabilirler. Diğer ülke karasularına giremezler.
Karasularının genişliği ilgili Bakanlık, Komutanlık ve kuruluşlarca ayrıca yayınlanır.
b) Yabancı Hava Araçları:
(1) TÜRK - SOVYET - İRAN kara hududunda; RİZE - ERZURUM - VAN - BAŞKALE,
3720 K, 44.00 D hattının doğusuna,
(2) TÜRK - BULGAR - YUNANİSTAN kara hududunda; ÇANAKKALE - ORTAKÖY -
ÇORLU -TERKOS GÖLÜ hattının batısına,
(3) Diğer komşu devlet kara hudutlarına 40 Km. (21.6 Deniz Mili) KARADENİZ, EGE ve
AKDENİZ`de TÜRK karasuları hattına 10 Km. (5.4 Deniz Mili)`den fazla yaklaşamazlar.
Özel uçuş müsaade yetkisi:
Madde 6 - a) (Değişik: 21/4/1983 - 83/6418 K.) Her tip hava aracı (Hava Savunma,
Arama, Kurtarma görevleri, Kaçakçılığın Men ve Takibi hariç) 5 inci maddede limitleri
belirtilen tampon bölge içerisinde müsaadesiz uçamaz. Ancak, bu bölgede uçuş
mecburiyeti olduğunda;
1- (Değişik: 21/4/1983 - 83/6418 K.) Tampon bölge içerisinde yapılacak milli askeri
uçuşlar için izin vermeye Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı,
Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı kendi uçakları için
yetkilidirler ve yetkilerini gerektiğinde Ordu Komutanlığı, Donanma Komutanlığı, Kolordu
Komutanlığı ve Taktik Hava Kuvvet Komutanlığına devredebilirler. Yapılacak uçuş en
kısa zamanda koordinasyon yönünden bölgedeki Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Hava
Savunma ünitelerinden birine bildirilir.
(2) Diğer uçuşlar için, uçuş yapacak hava aracının sahip olduğu makam, yapacağı
uçuşun maksadını bildirmek suretiyle Genelkurmay Başkanlığından özel izin alır.
Genelkurmay Başkanlığı bu yetkiyi Hava Kuvvetleri Komutanlığına devredebilir. Bu
takdirde Hava Kuvvetleri Komutanlığı verdiği izinlerden Genelkurmay Başkanlığına
zamanında bilgi verir.
(3) Alınacak izinlerden sonra yapılacak uçuşlar; komşu ülkelerle yapılmış ikili
anlaşmalar, mütekabiliyet esasları ve Genelkurmay Başkanlığının gerektiğinde
koyacağı ve yayınlayacağı özel tahditlere uygun olmalıdır.
4 - (Ek: 21/4/1983 - 83/6418 K.) Tampon bölge içerisinde bulunan sınır karakollarından
veya sınır bölgesinden yaralı ve hasta nakli ve/veya acil yardım gibi benzer uçuşlarda
kullanılacak hava araçlarının yapacağı uçuşlar, Arama ve Kurtarma görevleri içerisinde
mütalaa edildiğinden bu Yönetmelik kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu tür uçaklara
verilecek uçuş müsaadelerinde Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı
yetkili olup bu yetkilerini gerektiğinde ast komutanlıklara devredebilirler.
b) Uçuş müsaade istekleri EK-B müracaat formuna uygun olarak yapılır.
c) Tampon Bölgede uçuş için müracaat süresi:
(1) Milli ve müttefik ülkelerle müştereken yapılacak tatbikatlar esnasında icra edilecek
uçuş faaliyetleri tampon bölge içine giriyor ve bu durum Genelkurmay Başkanlığının
yıllık tatbikat direktifinde (TATPROG) belirtiliyor ise bu uçuşlar için özel izne gerek
yoktur. Bu direktifte yer almayan planlı ve plansız tatbikatlar için önceden izin alınır.
(2) Zirai mücadele, MTA, KADASTRO, havadan fotoğraf çekimi ve diğer maksatlar
için yapılacak uçuşlar için asgari 20 gün önceden Genelkurmay Başkanlığından izin
alınır. Müsaade verilen uçuşların detaylı programından bir kopya Hava Kuvvetleri
Komutanlığına gönderilir.
(3) Müsaade edilen uçuşlar Dışişleri ve İçişleri Bakanlıklarına bildirilir.
4 - (Ek: 21/4/1983 - 83/6418 K.) Acilen çıkacak zirai ilaçlama ani uçuş istekleri için,
uçuş yapacak hava aracının sahip olduğu makam, mahalli Tarım Bakanlığı İl Zirai
Mücadele ve Karantina Müdürlüğü görüşünü aldıktan sonra mülki amirliklere müracaat
yapabilir. Mülki Amir mücadelenin aciliyetini değerlendirerek bölgesi içindeki yerde
uçuş yapılmasına müsaade vermeye yetkilidir. Verilecek müsaadelerde; Hudut
Bölgeleri Uçuş Yönetmeliğinin Ek-A`sında belirlenen anlaşma esasları ile 7 nci
maddede açıklanan hususlar dikkate alınır. Mülki amirler bu tür uçuşları bölgedeki en
yakın askeri makama, Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı en yakın Hava Üs
Komutanlığına ve ayrıca hududa yakın uçuşlar anlaşmada varsa karşı devletin hudut
makamlarına bildirilmesini sağlar.
Özel uçuş izni verilirken dikkate alınacak hususlar:
Madde 7 - a) Türk Hava araçları için:
(1) Trafik kontrol merkezleri veya radar ile asgari bir kanaldan telsiz irtibatı
yapabilecek muhabere teçhizatı ile varsa IFF/SIF cihazlarının faal olması,
(2) Asgari bir adet S/S cihazı,
(3) Teknik limitler içinde faal olan ana ve yedek pusulaların bulunması zorunludur.
(4) (1), (2) ve (3) üncü bendlerdeki seyrüsefer cihazlarına sahip olmayan, zirai
mücadele ve havadan fotoğraf çekimi için kullanılan uçaklara tampon bölge içinde
uçma müsaadesi verilmesi zorunluluğu görüldüğünde; aşağıdaki hususlar uygulanır.
(a) Uçuş yapılmak üzere sonuçlandırılmış yerde bir hava birliği var ise uçak pilotu
uçuş planının bir kopyasını bu birlik yetkilisine vererek en yakın Bölge Harekat Merkezi
(BHM)`ne ulaştırılmasını ister.
(b) Bölge Harekat Merkezinde bulunan Sivil Savunma görevlisi bu bilgilerin bölgede
İçişleri Bakanlığına ait ilgili mülki amirlere ulaştırılmasından sorumlu olur.
(c) Uçuş yapılacak bölgede herhangi bir hava birliği yok ise yapılacak uçuştan
asgari 24 saat önce en yakın kaza merkezindeki mülki amire veya askeri birliğe
müracaat ederek yapacağı uçuş hakkında detaylı bir uçuş planı verir.
Uçuş planını alan mülki ve askeri makam, bu uçuş planını en seri vasıta ile uçuş
başlamadan önce, en yakın Bölge Harekat Merkezi (BHM)`ne ulaştırır. Hava şartları ve
diğer sebeblerle uçulmadığı hallerde aynı kanallardan ilgili BHM`lerin uçuş başlama
saatlerinden önce bilgi verir.
(d) 35 Merdiyenin batısı BHM - 1 (Tel. ESKİŞEHİR PTT : 11449`dan Başkontrolör),
doğusu SHM - 2 (Tel: DİYARBAKIR PTT : 11360`dan 430 Başkontrolör) sahasıdır.
b) Yabancı hava araçları için:
(1) Tatbikat maksadı ile tampon bölgeye girecek irtibat, lojistik, ulaştırma araçları ile
bölgede yapılması Genelkurmay Başkanlığının tatbikat direktifinde belirtilen
(TATPROG) görevlerde mevcut uçuş müsaade usulleri ile tatbikat harekat emirlerinde
belirtilen esaslar uygulanarak uçuş yapılabilir.
(2) Tatbikat dışı yapılacak her nevi uçuşlar için Genelkurmay Başkanlığından özel izin
alınır. Genelkurmay Başkanlığı gerek gördüğünde, bölgeyi iyi tanıyan tam yetkili, lisan
bilir pilot veya seyrüseferci bir Türk Subayının uçuş boyunca uçakta bulundurulmasını,
Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığından
isteyebilir. Bu durumlarda yabancı hava araçları görevli TÜRK personelini uçağa
almadan hiçbir suretle kalkış yapamaz.
Uçuş şartı ve radar kontrolu:
Madde 8 - Tampon bölge içinde uçacak hava araçları mümkün olan bütün hallerde
görerek (VFR) meteorolojik şartlarında (VMC) ve pozitif radar kontrolunda bulunurlar.
Tampon:
Madde 9 - Tampon bölge içerisinde yapılacak bütün uçuşlar (Tatbikat uçuşları hariç),
yer gözetleme postaları tarafından bir hudut olayı olarak değerlendirilip ilgili talimatlar
gereğince rapor edilir.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik:
Madde 10 - Bu Yönetmelik 4 Nisan 1972 tarihli ve 7/4190 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulan "Hudut Bölgeleri Uçuş Yönetmeliği" ile ek ve değişikliklerini
yürürlükten kaldırır.
Yürürlük :
Madde 11 - Bu Yönetmelik yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer. Gerektiğinde hudut
bölgelerinin tümünde veya bazılarında yürütülmesi Genelkurmay Başkanlığının teklifi ve
Bakanlar Kurulu Kararıyla ertelenebilir.
Yürütme :
Madde 12 - Bu Yönetmeliği Bakanlar Kurulu yürütür.
EK - A
Yapılan Anlaşmanın Hududa Azami Yaklaşma
Ülke Adı Tarih ve Sayısı Mesafesi ve İlgili Notlar (KM. veya MİL)
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Bulgaristan 28 Aralık 1967 Bütün hava vasıtaları hudut hattına 5 Km. den daha
yakın mesafede uçamazlar. Tarım ve harita ihtiyaç-
ları için kullanılacak uçaklar tarafından hududa
5 Km. den daha yakın mesafede yapılacak uçuşların
şartları, iki taraf arasında diplomatik yolla tespit edilir.
Yunanistan 7 Aralık 1971 - Her çeşit hava araçları hudut hattına 2 Km. den
daha az bir mesafede uçuş yapmayacaklardır.
- Harita almak ve tarımsal maksatlar dolayısiyle
iki (2) Km. den daha az bir mesafede uçuş yap-
mak söz konusu olan hallerde, bu husus taraflar-
larca ve diplomatik kanaldan tespit edilir, Zel-
zele, sel, tipi, toprak kayması ve diğer olağan-
üstü hallerde, taraflarca hudut makamlarına ha-
ber verilmek şartiyle hava araçları ile hudut
hattının üzerine kadar ve 1000 m. yüksekliği
aşmamak üzere uçuşlar yapılabilir.
S.S.C.B. 20 Haziran 1938 - Kendi arazileri üzerinde uçuş yapan hava vasıta-
Tarih ve 3471 ları hudut hattına 10 Km. yaklaşınca hüviyet-
Sayılı Kanun lerini bildirir alametleri çıplak gözle iyice
görülebilmesine imkan vermek için 300 - 600 M.`ye
kadar ineceklerdir.
İran - (Ek: 20/6/1988 - 88/13086 K.) 23 Kasım 1986 - Ha-
rita yapımı için hava fotoğrafı alımı uçuşları;
Türkiye ile İran arasında 23 Kasım 1986 tarihinde
imzalanan protokol uyarınca yapılacaktır.
Suriye 9 Haziran 1971 - Uçaklar hudut hattına 5 Km. den daha fazla yakla-
şamayacaklardır.
- Yangın ve tabii afetler halinde acil ve lüzumlu
yardımla ilgili olarak 5 Km. lik saha içersin-
deki uçuşlar, diğer taraf hudut makamlarına
bildirilecektir.
- Ayrıca Zirai mücadele için 5 Km. lik saha içer-
sindeki uçuşlar için yeterli bir süre, önce di-
ğer taraf hudut makamlarına bildirilecekdir.
- Harita yapımı için fotoğraf alımı uçuşlarıda
TÜRKİYE - SURİYE arasında 28 Ağustos 1969 ta-
rihinde akdedilen protokol uyarınca yapılacaktır.
Irak YOK
NOT: 1. YUNANİSTAN`la yapılan anlaşma 2491 sayılı Kanunla kabul edilmiş ve
10 Temmuz 1981 tarih ve 17396 sayılı Resmi Gazete ile yayınlanmış fa-
kat henüz karşılıklı teati edilmediği için yürürlükte değildir. Yürür-
lüğe girişi Dışişleri ve İçişleri Bakanlıkları tarafından bildirile-
cektir.
2. Bu Ek`e yapılacak değişiklik ve ilaveler Dışişleri ve İçişleri Bakan-
lıkları tarafından sür`atle ilgililere duyurulacak, ayrıca Yönetmelikde
değişiklik yapılmasıda sağlanacaktır.
EK - B
Tampon Bölge Uçuş Müracaat Formu
1. Müracaat yapan kuruluş veya birlik adı :
2. Yapılacak Uçuşun maksadı :
3. Uçuşun kapsadığı tarih :
4. Uçak tipi ve adedi :
5. Uçak No. :
6. Çağrı adı :
7. Uçakta bulunan frekanslar :
8. Uçakta bulunan S/S cihazlarının tipleri :
9. Kalkış meydanı, iniş meydanı, yedek meydanlar :
10. Uçuş üst ve alt irtifaı :
11. Uçuş yapılacak bölgenin koordinatları (Bu bölge bir kroki veya
haritada gösterilecektir.) :
12. Bölgede temas edeceği radarların adları :
13. Uçuş yapılacak bölgenin komşu ülke sınırına/sınırlarına mesafesi (Km.) :
14. Yapılacak uçuş için o ülke/ülkeler ile daha önce herhangi bir
anlaşma veya protokol yapılmış mıdır. Adı ve Tarihi :
15. Yapılmış olan bu anlaşma ve protokol hangi makamlar arasında
yapılmıştır. :
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8/11/1982 TARİH VE 8/5631 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE
YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ
GÖSTEREN ÇİZELGE
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte
Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Tarihi Numarası Maddeleri Giriş Tarihi
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
21/4/1983 83/6418 -- 5/9/1983
20/6/1988 88/13086 -- 8/3/1988
tarihinden geçerli ol-
mak üzere;
12/7/1988
Mevzuat inceleme
Mevzuat-İçtihat-Makale
Danıştay yakalama ve gözaltına alma yönetmeliğinin 22 /son fıkrasını iptal etti
ALT İŞVERENLİK YÖNETMELİĞİ
Terke Dayalı Boşanma Davası
BOŞANMA
BOŞANMA DAVASI-TEDBİR KARARI
Tüm Mevzuat
|
Anasayfa
Portal
Forumlar
Yönetim
SSS
Üye Kayıt