DENİZ İŞ KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN
                             KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ
    Kanun Numarası        : 854
    Kabul Tarihi          : 20/4/1967
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 29/4/1967 Sayı: 12586
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 5 Cilt: 6 Sayfa: 1849
    1 - 4/7/1975 tarih ve 1926 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 20)

    Madde 20 - (20/4/1967 tarih ve 854 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Hizmet aktinin 14 üncü maddesinin II, III ve IV numaralı bentlerinde göste-
rilen sebeplerle bozulması veya muvazzaf askerlik hizmeti dolayısiyle çözülmesi
halinde üç yıldan fazla çalışmış olmak şartiyle işe başladığından itibaren her
bir tam takvim yılı için gemiadamına onbeş günlük ücreti tutarında bir tazminat
verilir.
    İhtiyarlık aylığı bakımından bağlı bulundukları kurum veya sandıklardan
aylık veya toptan ödeme almak amaciyle hizmet aktini çözen gemiadamları da yu-
karıki bentte yazılı bulunan tazminata hak kazanır. Ancak aylık veya toptan öde-
me almak için akti çözen gemiadamına verilecek tazminatın hesabına gemiadamının
yalnız 1 Nisan 1950 tarihinden önceki hizmet süreleri nazara alınır.
    Gemiadamının bu bent hükmünden faydalanabilmesi için aylık veya toptan
ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme
yapılması için ihtiyarlık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kurum veya sandı-
ğa başvurmuş olduğunu alacağı bir belge ile belgelemek zorundadır.
    Gemiadamlarının kıdemleri, hizmet aktinin devam etmiş veya fasılalarla yeni-
den yapılmış olmasına bakılmaksızın aynı işverenin değişik gemilerinde ve hizme-
tinde çalıştıkları süreler gözözüne alınarak hesaplanır. Geminin devir ve inti-
kali, yahut diğer bir suretle işverenden diğer bir işverene geçmesi halinde kı-
dem tazminatı yeni işverene aittir.
    Ölen gemiadamlarının kıdem tazminatı kanuni varislerine ödenir.
    Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı ödenmez.
    2 - 17/10/1980 tarih ve 2319 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 20)

    Madde 20 - (4/7/1975 tarih ve 1926 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bu kanuna tabi gemi adamlarının hizmet akidlerinin:
    1. İşveren tarafından bu kanunun 14 üncü maddesinin 1 inci bendinde gösteri-
len sebepler dışında,
    2. Gemi adamı tarafından bu kanunun 14 üncü maddesinin II nci ve III üncü
bentleri uyarınca,
    3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısiyle,
    4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emek-
lilik veya malullük aylığı, yahut toptan ödeme almak amaciyle;
    Feshedilmesi veya gemi adamının ölümü veya 14 üncü maddenin 4 üncü bendi
sebebiyle son bulması hallerinde gemi adamının işe başladığı tarihten itibaren
hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence gemi adamına
30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için
de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
    Gemi adamlarının kıdemleri hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeni-
den akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik gemilerin-
de ve hizmetinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır. Geminin de-
vir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene
geçmesi veya başka bir yere nakli halinde gemi adamının kıdemi, işyeri veya
işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. Bu ka-
nunun neşri tarihinden itibaren geminin devri veya herhangi bir suretle el de-
ğiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur.
Ancak işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları gemi adamını çalıştırdık-
ları sürelerde ve devir esnasındaki gemi adamının aldığı ücret seviyesiyle sı-
nırlıdır.
    Bu kanunun neşrinden evvel işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el
değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlenmiş kıdem tazmi-
natlarından yeni işveren sorumludur.
    Gemi adamının birinci bendin 4 üncü fıkrası hükmünden faydalanabilmesi için
aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlan-
ması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bu-
lunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi şarttır. Gemi
adamının ölümü halinde bu şart aranmaz.
    T. C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sos-
yal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşla-
rında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanu-
nuna göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan gemi
adamına, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden
son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.
    Yukarıda belirtilen kamu kuruluşlarında gemi adamının hizmet akdinin evvelce
bu maddeye göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi
suretiyle geçen hizmet süreleri kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmaz.
    Ancak, bu tazminatın T.C. Emekli Sandığına tabi olarak geçen hizmet süresine
ait kısmı için ödenecek miktar, yaşlılık veya malullük aylığının başlangıç tari-
hinde T.C. Emekli Sandığı Kanununun yürürlükteki hükümlerine göre emeklilik
ikramiyesi için öngörülen miktardan fazla olamaz.
    Bu maddede geçen kamu kuruluşları deyimi genel, katma ve özel bütçeli idare-
ler ile 468 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kurumları kapsar.
    Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı veya ikramiye öden-
mez.
    Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Sefer, parça
başına, akord, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son
bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi
suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur.
    Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, tazminata
esas ücret, gemi adamının işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih ara-
sında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle he-
saplanır.
     16 ncı maddenin (D) bendinde sözü geçen tazminat ile bu maddede yer alan
kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında 29 uncu maddenin birinci fıkra-
sında yazılı ücrete ilaveten gemi adamına sağlanmış olan para ve para ile ölçül-
mesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler de gözönünde tutulur.
    Kıdem tazminatına esas olacak 30 günlük ücret tutarının beher yıl için na-
zara alınacak miktarı 1475 sayılı İş Kanununa göre tespit edilmiş olan günlük
asgari ücretin 30 günlük tutarının yedibuçuk katından fazla olamaz.
    Gemi adamının ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarı,
kanuni mirasçılarına ödenir.
    Bu maddede belirtilen kıdem tazminatı ile ilgili 30 günlük süre hizmet akid-
leri veya toplu iş sözleşmeleri ile gemi adamı lehine değiştirilebilir.
    Kıdem tazminatından doğan sorumluluğu işveren, özel şahıslara veya sigorta
şirketlerine sigorta ettiremez.
    İşveren sorumluluğu altında ve sadece yaşlılık, emeklilik, malullük ölüm ve
toptan ödeme hallerine mahsus olmak kaydıyle Devlet veya kanunla kurulu kurum-
larda veya % 50 hisseden fazlası Devlete ait bir bankada veya bir kurumda işve-
ren tarafından kıdem tazminatı ile ilgili bir fon tesis edilir.
    Fon tesisi ile ilgili hususlar kanunla düzenlenir.
    3 - 10/12/1982 tarih ve 2762 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 20)

    Madde 20 fıkra ondört - (17/10/1980 tarih ve 2319 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleri ile belirtilen sürelerle hesap
edilen kıdem tazminatının yıllık miktarı, 1475 sayılı İş Kanununa göre tespit
edilmiş bulunan günlük asgari ücretin 30 günlük tutarının 7,5 katından fazla
olamaz.
MÜLGA HÜKÜMLER, ŞUBAT 1989 (EK - 2)
    4 - 4/7/1988 tarih ve 336 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmış veya değiş-
tirilmiş olan hükümlerin metinleri. (Madde numaraları: 35)

    Madde 35 - (20/4/1967 tarih ve 854 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bu kanuna tabi gemilerde gemiadamları tahsis edilen yatma, dinlenme ve yemek
yerleriyle gemide bulundurulacak ilaç, tıbbi alet ve malzeme ve revirlerde bu-
lunması gereken şartlar ve gemi adamlarına verilecek iaşe maddelerinin ölçü ve
nitelikleri bu şart ve niteliklerden hangilerinin önemleri bakımından esasa
ilişkin ve 1 inci derecede ve hangilerinin ise ikinci derecede sayılacakları ve
iaşe ile ilgili ne çeşit kurullar kurulacağı ve bu kurulların görev ve yetkileri
Çalışma, Sağlık ve Sosyal Yardım ve Ulaştırma Bakanlıkları tarafından beraberce
hazırlanacak bir tüzükte gösterilir.
    Gemiadamı, işveren veya işveren vekili tarafından sağlanacak iaşenin yukarı-
da sözü geçen tüzükte gösterilen ölçülerden noksan olması halinde aradaki farkın
bedelini veya iaşenin hiç verilmemesi halinde tamamının bedelini işveren veya
işveren vekilinden isteyebilir. Şu kadar ki, gemiadamının iddiasını, tazminde
esas teşkil edecek iaşe ve şartlardaki aksamanın vuku bulduğu günde durumu iş-
verene veya işveren vekiline veya kaptana bildirmesi şarttır.
            854 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
                   YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun                                                             Yürürlüğe
 No.         Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler             giriş tarihi
-------  ------------------------------------------------------  ---------------
1926                              --                             1/2/1974 tari-
                                                                 hinden geçerli
                                                                 olmak  üzere
                                                                 yayım tarihi
                                                                 olan 12/7/1975
                                                                 de
           Diğer maddeleri                                        23/10/1980
2319       Madde 1                                                 12/9/1980
2457                              --                               12/9/1980
2762                              --                                1/1/1983

Tüm Mevzuat