YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI İŞLETME YÖNETMELİĞİ
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 10.9.1982, No: 8/5319
    Dayandığı Kanunun Tarihi         :
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 13.1.1983, No: 17927 Mük.
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    :  5, Cildi: 22, S. 2889
                      YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI İŞLETME
                               YÖNETMELİĞİ
                                 GİRİŞ
                                 =====
    AMAÇ :
    ------
    MADDE: 1 - Yataklı Tedavi Kurumlarında çeşitli hizmetlerin uygulama esasla-
rını, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve modern çağın
icaplarına ve memleket gerçeklerine uygun, süratli, kaliteli, ekonomik bir
hastane işletmeciliği sağlamakdır.
    KAPSAM :
    --------
    MADDE:2 - Bu yönetmelik hastane, sağlık merkezi gibi Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlığına ait yataklı tedavi kurumlarını kapsar.
                             TARİFLER
                           ============
    MADDE: 3 - SAĞLIK MERKEZLERİ :
               -------------------
               Acil vak`alar, doğumlar, ateşli hastalar, küçük müdahaleler, kısa
zamanda iyileşmesi mümkün görülen hastalarla, fiilen görev yapan uzmanların
branşıyla ilgili hastaların, kabul ve tedavi edildiği ve hükümet tabibliği, ocak
tabibliği veya diğer koruyucu tababet hizmetleri ile acil tedavi hizmetlerini
bünyesinde bütünleştiren kurumlardır.
    MADDE: 4 - YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI :
              --------------------------
              Hasta ve yaralıların, hastalıktan şüphe edenlerin ve sağlık durum-
larını kontrol ettirmek isteyenlerin, ayaktan veya yatarak müşahade, muayene,
teşhis, tedavi ve rehabilite edildikleri, aynı zamanda doğum yapılan kurumlar-
dır.
    MADDE: 5 - Yataklı tedavi kurumları en az 50 yataklıdır. İşlevlerine göre
4 guruba ayrılır.
    A - GENEL HASTANELER :
    ----------------------
    Her türlü acil vak`a ile, yaş ve cins farkı gözetmeksizin, bünyesinde mev-
cut uzmanlık dallarıyle ilgili hastaların kabul edildiği ve ayaktan hasta muaye-
ne ve tedavilerinin yapıldığı yataklı kurumlardır.
    B - ÖZEL DAL HASTANELERİ :
    --------------------------
    Belirli bir yaş ve cins grubu hastalar ile, belirli bir hastalığa tutulan-
ların, yahut bir organ veya organ grubu hastalarının müşahede, muayene, teşhis
ve tedavi edildikleri yataklı kurumlardır.
    C - REHABİLİTASYON MERKEZLERİ VE SERVİSLERİ :
    ---------------------------------------------
    Organ, sinir, adele ve kemik sistemi hastalıkları ile kaza ve yaralanmalar
veya cerrahi tedaviler sonucu meydana gelen arıza ve sakatlıkların tıbbi reha-
bilitasyonunu uygulayan yataklı kurum veya servislerdir.
    D - EĞİTİM HASTANELER :
    -----------------------
    Öğretim, eğitim ve araştırma yapılan uzman ve ileri dal uzmanları yetiştiri-
len genel, özel dal yataklı tedavi kurumları ile rehabilitasyon merkezleridir.
                             I - TIBBİ HİZMETLER
                            ======================
    A - POLİKLİNİK HİZMETLERİ :
        -----------------------
    MADDE: 6 - Poliklinikler, ayaktan muayene, tetkik, teşhis ve tedavi hizmet-
lerinin yapıldığı hastaların yataklı tedavi kurumlarında ilk müracaat üniteleri-
dir.
    MADDE: 7 - Poliklinik muayenelerinde gizlilik prensiblerine riayet esastır.
Burada, halkın gelenek ve ahlak kurallarına saygı gösterilir. Hastalar teker
teker muayene edilir. Muayene esnasında poliklinik odasında tıp ve yardımcı tıp
meslekleri personelinden başka kimsenin bulunmaması gerekir. Ancak hasta isterse
ailesinden biri veya bir yakını bulunabilir.
    MADDE: 8 - Yataklı tedavi kurumlarının mevcut her uzmanlık dalına ait bir
polikliniği olur. Aynı dalda birden fazla uzman varsa, bu uzmanlar polikliniği,
baştabibin düzenleyeceği bir sıraya göre yaparlar. İhtiyaç olduğu takdirde
baştabib, aynı dalda birden fazla poliklinik de açabilir.
    Aynı cerrahi dalda tek uzman tabib olursa; baştabiblikçe bu uzmanın görüşü
alınarak ameliyat ve poliklinik günleri ayrılabilir. Bu takdirde poliklinik
günü dışında müracaat eden acil vak`alar bekletilmez.
    Kadrolarında diş tabibi bulunan yataklı tedavi kurumlarında diş tabibleri
de yukarıdaki hükümlere göre poliklinik yaparlar.
    Sağlık merkezlerinde birden fazla pratisyen tabib bulunduğu takdirde, bir
sıra dahilinde poliklinik yapılır.
    MADDE:9 - Baştabibin uzmanlık şubesinde başka bir uzman tabib varsa baştabib
poliklinik yapmakta yükümlü değildir.
    MADDE:10 - Eğitim hastanelerinde poliklinik muayeneleri baştabibin düzen-
leyeceği bir proğram dahilinde aynı daldaki şef, şef yardımcısı tarafından yapı-
lır. Uzmanlık eğitimi görenler de poliklinik çalışmalarına katılırlar. Bunların
çalışma şekli ve proğramı şefleri tarafından tesbit edilir.
    MADDE:11 - Polikliniklere başvuran hastalara sıra numarası verilir. Muayene
buna göre yapılır. Ağır, acil, yaşlı hastalarla sakatlar ve adli vak`alar için
sıra gözetilmez.
    Adli vak`alara, poliklinikte ve diğer gerekli işlemlerin tamamlanmasında,
geçici ve kesin raporların düzenlenmesinde öncelik tanınır.
    Tüberkülozlu hastaların (acil vak`alar hariç) verem savaşı dispanserlerin-
den sevk edilmiş olmaları icap eder.
    Ayrıca yataklı tedavi kurumlarına, sağlık ocaklarından, koruyucu sağlık
hizmeti yapan kuruluşlardan (verem savaş,ana çocuk sağlığı, trahom dispanserleri
gibi) sevk edilen hastalarla, daha küçük bir tedavi kurumu, müdavi tabib veya
müessese tabibi tarafından tıbbi bir zorunluluk icabı gönderilen hastalara po-
likliniklerde öncelik verilir. Bunlardan ve tüberkülozlu hastalardan yatırılma-
yanlara yapılan işlemlerle, tavsiye edilen tedaviler, ait oldukları ocak, dis-
panser veya ilgili kuruluşlara bildirilir.
    MADDE:12 - Poliklinik günleri, başlama ve bitme saatleri bu yönetmelikte
tesbit edilen esaslara göre baştabiblikçe saptanır, duyurulur ve bu saatler
içersinde sürekli olarak devam eder. Polikliniklerde bakılacak günlük hasta
adedi branşlara, tabib sayısına ve hizmetin gereğine göre baştabib tarafından
tesbit edilebilir.
    Poliklinik saatleri dışında sadece ağır ve acil vak`alar kabul edilir.
    Poliklinikte muayene edilen bütün hastalar poliklinik defterine kaydedi-
lir. Ayrıca ağır, acil ve adli vak`aların kuruma müracaat saatleri mutlaka
yazılır. (Ek 42 Form 101)
    B - SERVİS HİZMETLERİ :
        -------------------
    MADDE: 13 - Servis hizmetleri uzman, uzmanlık eğitimi görenler, hemşire ile
eczacı, diyetisyen, fizyoterapist, psikoloğ gibi branşla ilgili diğer meslek
mensupları tarafından birlikte yürütülen bir ekip çalışması olup, hastaya en
iyi koşullarda, güvenilir araçlarla isabetli teşhisi koyarak, bakımının ve en
kısa zamanda tedavisinin sağlanmasını, eğitim hastanelerinde ayrıca servis içi
hasta başı eğitimlerini de gerçekleştirmeyi amaçlar. Bu ekibe kimlerin dahil
edileceği dalın özelliğine göre ilgili şef veya uzmanın teklifi, baştabibin
tasvibiyle saptanır.
    C - ACİL HİZMETLERİ :
    ---------------------
    MADDE: 14 - Acil hizmetleri, acil polikliniği veya acil servisi, bunlar
yoksa nöbetçi tabibi tarafından yürütülür. Bu hizmetler 24 saat süre ile kesik-
siz olarak yürütülür.
    Acil servis, baştabibin teklifi ve Bakanlık onayı ile veya Bakanlığın göre-
ceği lüzum üzerine kurulur.
    Acil poliklinik ve servisi bulunmayan, birden fazla genel cerrahi ve dahili-
ye kliniği bulunan kurumlarda, acil hizmetleri gurub nöbeti halinde yürütülür.
    Bu hizmetlerde, hizmetin sürekliliğini sağlıyacak şekilde, yeteri kadar
sağlık ve yardımcı sağlık personeli ile, hayati önemi haiz araç, gereç ve nöbet-
çi eczacı bulunmayan kurumlarda da lüzumlu ilaçlar bulundurulur.
    D - LABORATUVAR HİZMETLERİ :
    ----------------------------
    MADDE:15 - Laboratuvar hizmetleri; poliklinik ve servis hastaları ile gere-
ğinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının halk sağlığı gibi diğer laboratuvar
ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte ve ayrıca poliklinik laboratuvarı bulunma-
yan yataklı tedavi kurumlarında servis ve polikliniklere göre merkezi bir yerde
düzenlenir.
    Laboratuvarlara muayene materyalleri, ilgili poliklinik ve klinik tabibleri
tarafından usulune uygun olarak doldurulmuş laboratuvar istek kağıdları (EK 14
Form 65-Ek 13 Form 64) ve diğer sağlık kurumlarından resmi evrak ile gönderilir.
Laboratuvar hizmetleri tutulacak bir deftere kaydedilir. (EK 48 Form 107)
    E - AMELİYATHANE-MERKEZİ STERİLİZASYON-REANİMASYON-YOĞUN BAKIM-UYANDIRMA VE
            AMELİYAT SONU BAKIM ÜNİTESİ HİZMETLERİ
    MADDE:16 - I) AMELİYATHANE HİZMETLERİ :
    Ameliyathanelerin yönetimi, hizmete devamlı hazır bulundurulması, alet ve
malzemenin sağlanması, bakım, onarım ihtiyaçlarının saptanarak yaptırılmak
üzere ilgililere bildirilmesi ve burada çalışan personelin yönetimi ve eğitim-
lerinin yapılması ile genel cerrahi uzmanı görevli olup, bu hususlarda baş-
tabibliğe karşı doğrudan sorumludur.
    Çeşitli cerrahi dalların ya da birçok cerrahın bulunduğu kurumlarda, ilgili
uzmanların görüşü alınarak baştabib tarafından seçilecek cerrahi dal uzmanı
ameliyathane sorumlusu olarak görevlendirilir.
    Bu sorumlu, anesteziyoloji uzmanının bulunmadığı kurumlarda, uyandırma
odası hizmetlerinin yürütülmesi ve narkoz personeli ile uyandırma odası perso-
nelinin yönetim ve eğitimi ile de görevlidir.
    Bütün bu hizmetlerin yürütülmesi için ameliyat salonu adedine ve iş hac-
mine göre sorumlu uzmanın emrinde çalışmak üzere eczacı, ameliyathane başhem-
şiresi, ameliyathane narkoz teknisyeni, hemşire, ameliyathane teknisyeni ve
hastane hizmetlisi gibi gerekli görülen personel görevlendirilir.
    II- MERKEZİ STERİLİZASYON HİZMETLERİ :
    --------------------------------------
    Merkezi sterilizasyonda ameliyathane, tüm hasta servisleri, poliklinikler,
laboratuvarlar, endoskopi, müdahale ve doğum odaları, yoğun bakım gibi hizmet
bölümlerinde kullanılacak alet ve malzemeler hizmete uygun olarak kağıt veya
özel bohçalar içerisinde, setler halinde topluca sterilize edilerek kullanıl-
maya hazır vaziyette buradan dağıtılır. Sterilizasyon sorumlusu, kullanan bölüm
tarafından yıkanarak sterilizasyona hazır hale getirilen setleri teslim alarak,
aldığı miktar kadarını steril halde verir. Merkezi sterilizasyon hizmetleri ve
burada çalışanlar ameliyathane sorumlusuna bağlıdır.
    III - YOĞUN BAKIM VE REANİMASYON HİZMETLERİ :
    ---------------------------------------------
    Yoğun bakım ve reanimasyon hizmetlerinin yapıldığı yerler; tabib ve hemşire
hizmetleri ile diğer teknik, sağlık ve laboratuvar hizmetleri bakımından sürekli
olarak gözlem ve kontrol altında bulundurulması gereken hayati tehlike içindeki
hastaların, bakımlarının sağlandığı yataklı bakım üniteleridir. Burada hayati
fonksiyonları izleyecek ve gereğinde destekleyecek cihazlar bulundurulur. Hem-
şire ve diğer gerekli görülen personelin çalışmaları 24 saat görev yapacak
şekilde düzenlenir.
    Yoğun bakımda hizmetlerin düzenli bir şekilde yürütülmesinden o yoğunbakımın
fonksiyonuyla ilgili klinik ve bu kliniğin bir uzmanı sorumludur. Şayet yoğun
bakımda çeşitli kliniklere ait yataklar bulunuyorsa bu takdirde baştabibin
seçeceği bir veya daha fazla uzman burada görevlendirilir. Bunlar gerekli hal-
lerde ilgili dal uzmanı ile birlikte hastaların takip ve tedavisini yaparlar.
    Yataklı tedavi kurumlarının fonksiyonlarına uygun şekilde kurumlarda açıla-
cak yoğun bakım ünite ve üniteleri, Bakanlığın ve kurumların isteği üzerine
baştabib tarafından saptanır ve Bakanlık onayı ile kurulur.
    IV- UYANDIRMA VE AMELİYAT SONU BAKIM ÜNİTESİ HİZMETLERİ :
    ---------------------------------------------------------
    Ameliyat sonrası hastaların servise nakledilmeden önce uyanmaları ve kısa
süreli cerrahi komplikasyonların düzeltilmesi için en fazla 24 saat kaldıkları
yataklı bakım üniteleridir.
    Burada yeterli cihaz ve malzeme ile 24 saat sürekli hizmet görecek şekilde
hemşire ve gerekli personel bulundurulur. Ünitenin yönetim ve tıbbi bakım hiz-
metlerinden anesteziyoloji uzmanı, yoksa ameliyathane sorumlusu olan genel
cerrah sorumludur. Bu sorumlu gerekli hallerde ameliyatı yapan uzman ile iş-
birliği yapar.
    Bu hizmet, kurumun personel, araç, gereç imkanları ve fizik yapısı elver-
mediği takdirde yoğun bakım ünitesi ile bir arada yürütülür.
    F- ECZANE HİZMETLERİ :
    ----------------------
    MADDE: 17 - Kurum eczaneleri yatan hastalarla, kanun, tüzük, yönetmelik ve
emirler gereğince yatırılmadan ilaç verilmesine lüzum görülen hastalara ilaç ve
sıhhi malzeme sağlanan yerlerdir.
    Eczane hizmetleri: Yataklı tedavi kurumunun yıllık ilaç ihtiyaçlarının ve
bunların muhammen bedellerinin tesbitini ve idareye bildirilmesini,
    İlaç ve tıbbi malzemenin evsafına uygun olarak kuruma kabulünü,
    Bunların uygun şekilde ve Ayniyat Yönetmeliği hükümlerine göre depo edil-
mesini,
    Günlük ihtiyaçların karşılanması için özel dağıtım yerinde hazır bulundurul-
masını,
    Yıl içinde miktarı azalan ilaç ve tıbbi malzemenin zamanında alınması için
ihtiyaçların idareye iletilmesini,
    Hastaların verilecek ilaçların usulüne uygun olarak hazırlanıp ilgililere
teslimini,
    Uzmanlarla görüşerek aynı maksat için kullanılacak veya aynı tertipte olan
ilaçların daha az kaleme indirilmesini,
    İmkan ölçüsünde majistral ilaçlarla ekonomik ve standart tedavi uygulanması-
na yardımcı olunmasını,
    Az kullanılan eşdeğer ilaçların sarfını sağlamak için eczane mevcutlarını
sık sık servislere duyurarak, bu ilaçların kullanılmalarının teminini,
    Miadının dolması yaklaşan ilaçların tüketimini, imkan olmadığı takdirde
başka kurumlara devrini, sağlamak gibi hizmetleri kapsar.
    Bu hizmetlerin yürütülmesi için:
    a) Ayniyat Talimatnamesine ve usulüne uygun kayıt ve defterler tutulur.
    b) Eczaneye ilaç baş eczacı tarafından düzenlenen ilaç istek belgesi ile
depodan alınır ve ilgili deftere giriş kaydedilerek, usulüne göre sarf işlemi
yapılır. Eczaneye alınan alet, demirbaş malzemeler özel defterine kaydedilir.
    c) Servis, ameliyathane, poliklinik ve laboratuvarlar için gerekli ilaçlar
eczaneden, sıhhi malzeme ise eczane deposundan alınır. Bunlar için ilaç ve
sıhhi malzeme istek belgeleri ilgili uzmanlarca düzenlenir.
    Sıhhi malzeme istek belgesi, başeczacının denetim ve uygun görmesi baştabi-
bin onayı ile geçerli olur.
    d) İstek belgesi ile depodan eczaneye ve servislere verilen ilaç, malzeme
için depo defterinde çıkış işlemi uygulanır. İstek belgeleri de musbit evrak
olarak saklanır. Bunlar üzerinden ayniyat işlemleri yürütülür.
    MADDE: 18 - Eczaneye alınan ilaçların sarf şekilleri ve ücretli ve ücretsiz
verilecek ilaç, gözlük ve protezler:
    a) Yatan hastaların tabelalarına yazılan ilaçlar:
    Servis uzmanının hasta tabelasına yazdığı ilaç isimlerini servis eczacısı,
olmadığı takdirde servis hemşiresi protokol ve yatak numaraları ile beraber
deftere kaydederek eczaneye verir.
    Eczanede ilaçlar şişe, kavanoz, kutu veya paketlere konularak ayrı ayrı
temiz ve düzenli ambalajlar halinde hazırlanır. Üzerlerine yatak ve protokol
numaraları kaydedildikten sonra ait olduğu servisin eczacısına veya hemşiresine
teslim edilir.
    b) Ücretsiz verilecek ilaç, gözlük ve protezler:
    1005 sayılı kanuna göre İstiklal Madalyası alanlarla, buna benzer özel
kanunlarla ücretsiz muayene ve tedavi hakkına sahip olanların muayene neticesi
aldıkları reçetedeki ilaçlar, gözlük cam ve çerçevesi, diş protezi hastanece
ücretsiz olarak sağlanır ve sağlık cüzdanlarına işlenir. Bunların reçeteleri
baştabiblikçe onaylanır ve saklanır,
    c) Ücret karşılığı verilen ilaçlar:
    Kurumun bulunduğu yerde başka bir eczane bulunmadığı veya bulunupta, önemli
ve acil bir vak`a için kullanılacağı tabib raporu ile kanıtlanmış ilaçlar,
serbest eczanelerden herhangi biri tarafından piyasada bulunmadığının belirtil-
mesi halinde perakende
satış fiyatı üzerinden ücreti alınmak suretiyle verilir. Alınan ücret ilaçların
giriş şekline göre döner sermayeye veya Maliyeye yatırılır.
    G - OLAĞANÜSTÜ HALLERDE YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI HİZMETLERİ :
    -------------------------------------------------------------
    MADDE: 19 - Olağanüstü hallerde (Deprem, yangın, su baskınları, kasırga,
tayfun epidemiler (Salgınlar) gibi doğal afetler ile büyük kazalarda, toplu
olaylarda) ve savaş durumunda ilgili kurum ve kuruluşlara yatak ve ilaç tahsis
konusunda alınacak tedbirler aşağıdaki hususlara uygun şekilde önceden plan-
lanır.
    a) Kurum içinde:
       1 - Boşaltma; gelecek hasta ve yaralı miktarına ve mevcut afete göre
mümkün olduğu kadar çabuk ve emin bir şekilde hasta ve personelin kurumdan veya
kurumun bir kısmından çıkarılmasıdır.
       2 - Genişleme; boş yerlere karyola, şezlong, masa ve benzer eşyanın konu-
larak yatak adedinin arttırılması ve böylece kurum kapasitesinin genişletilmesi-
dir.
       3 - İlk yardım mahallinde yapılacağından, yardım çantaları bulunan seyyar
ekipler teşkil edilmelidir.
       4 - Olağanüstü durumlarda bir kişi emir verir. Bu da baştabip veya onun
görevlendireceği bir kişidir.
       5 - Gerek boşaltma ve gerekse genişleme durumlarında, çıkarılacak hasta-
ları servis veya nöbetçi tabibi tayin eder.
       6 - Planlama yapılırken, kurumun tıbbi, idari ve mahalli hizmetleri ile
bütün personel göz önüne alınmalıdır. Sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri,
genel idare hizmetleri ve yardımcı hizmetler personeli önceden düzenlenecek
şekle,göre acele olarak haberdar edilirler.
       7 - Hasta ve yaralılar için kabul ve çıkarma yeri olarak kurumun giriş
katında geniş bir yer ayrılmalıdır. Muayene sonucu yaralı ve hastaların nerelere
yatırılacakları burada saptanır.
       8 - Hasta ve yaralılar kurumun bir odasında hazırlanan ilk tedavi yerine
gönderilir. Burada şok, cerrahi ve tıbbi tedavi ile kırıklar ve yanıklar için
gerekli tedbirler alınır.
       9 - Olağanüstü durumlarda olağanüstü hal ve savaş hazırlıkları genel
planı çerçevesinde il savunma sekreterliği ve ilgili kuruluşlarca hazırlanacak
mahalli planlara göre gerekli ilaç ve sıhhi malzeme, baştabibin emri ve baş-
eczacının sorumluluğu altında kurum mevzuatına uygun olarak sağlanır.
    b) Kurum dışında:
       1 - Olağanüstü durumlarda yataklı tedavi kurumu ile kaza yeri arasındaki
ulaşımı sağlayacak araçların, idari makamlarla koordinasyon yapılarak plaka
numaraları ve şoförlerin ad ve soyadları saptanmalı, ayrılanların yerine yeni-
leri konulmalıdır.
       2 - Olağanüstü hallerdeki kurum hizmetlerinin iyi işleyebilmesi için
önceden sivil savunmanın işbirliği ile planlama yapılır ve buna idare edecek
bir komite kurulur. Yapılan plan her çeşit afetlerde uygulanabilecek nitelikte
olmalı ve Tabii Afetler Kanununa aykırılık taşımamalıdır.
                             H - BİLİMSEL KURULLAR
                           =========================
    I- HASTANE KONSEYİ :
    --------------------
    MADDE: 20 - Yataklı tedavi kurumlarında baştabibin başkanlığı altında bütün
servis, laboratuvar şef veya uzmanları, hastane müdürü ve başhemşirenin katıl-
ması ile bir
konsey kurulur. Konsey salt çoğunlukla yılda en az 4 defa toplanır. Bunun
dışında baştabib lüzum gördükçe gündemli olarak konseyi her zaman toplantıya
çağırabilir. Bu toplantılarda kurumla ilgili ilmi ve idari konular görüşülerek
çoğunluk ile alınan kararlar özel karar defterine kaydedilir. Oyların eşitliği
halinde baştabibin bulunduğu tarafın oyu geçerli sayılır. Bu kararların uygu-
lanması ve takibi baştabibliğe aittir.
    Ayrıca bilimsel çalışmaları, hasta teşhis ve tedavisi ile ilgili hususları
düzenleyecek ve yönetecek görevliler veya komiteler seçilir.
    Bu komitelerin çeşitleri ve üye adetleri yılın ilk toplantısında kurumun
fonksiyonuna göre konsey tarafından tesbit edilir.
    II - EĞİTİM PLANLAMA VE KOORDİNASYON KURULU :
    ---------------------------------------------
    MADDE: 21 - Eğitim hastanelerinde ayrıca baştabible birlikte genel dal
yataklı tedavi kurumlarında 5, özel dal tedavi kurumları ile yataksız kurumlarda
3 şeften oluşan Eğitim Planlama ve Koordinasyon Kurulu kurulur. Kurum amiri
kurulun başkanıdır. Üyeler arasından bir başkan yardımcısı seçilir. Başkanın
bulunmadığı hallerde yardımcısı ona vekalet eder. Ayrıca aynı sayıda yedek üye
de seçilir. Asil ve yedek üyeler kurumda mevcut şef ve şef yardımcıları tara-
fından gizli oyla seçilir. Üyelerin görev süresi 3 yıldır. Tekrar seçilebilir-
ler.
    Bu kurul Tababet Uzmanlık Yönetmeliğinin 16. maddesi gereğince görev yapar.
    III - SAĞLIK KURULLARI :
    ------------------------
    MADDE: 22 - Sağlık kurulları, tek tabibin yetkisi dışında kalan hususlarda
kişilerin sağlık durumları hakkında karar vermeye yetkili organlardır.
    Sağlık kurullarının teşkili için en az üç ayrı dal uzmanının bulunması,
varsa bu kurula iç hastalıkları, genel cerrahi, göz, K.B.B. nöroloji, ruh sağ-
lığı ve hastalıkları uzmanının dahil edilmesi zorunludur. Bu uzmanlıklardan
herhangi birinin bulunmadığı hallerde bunun yerine veya çok çeşitli dal uzman-
larının bulunduğu yataklı tedavi kurumlarında da bunlara ilaveten kurula iştirak
edecek diğer uzmanları baştabib tesbit eder.
    Eğitim hastanelerinde Sağlık Kurullarına şefler, bulunmadığı zaman yerine
bakan şef yardımcıları girerler.
    Sağlık kurullarının hastalık raporlarında ilgili dal uzmanlarının sağlam
raporlarında ise, raporun kullanılacağı iş veya yerin özelliğinin gerektirdiği
dal uzmanının veya uzmanlarının bulunması zorunludur.
    Özel dal hastanelerinde ve rehabilitasyon merkezlerinde sağlık kurulu ana
daldan en az üç uzmanın iştiraki ile oluşur ana dalda üç uzman bulunmadığı
hallerde kurul, baştabibin seçeceği diğer uzmanlarla tamamlanır.
    Kurul başkanı baştabibtir. Bulunmadığı zaman başkanlığı baştabibin görev-
lendireceği bir üye yapar.
    Sağlık kurulu kararları çoğunlukla alınır. Eşitlik halinde kurul başkanın
bulunduğu taraf çoğunluk kazanır.
    MADDE: 23 - Sağlık kuruluna üyelerden bir veya ikisi zorunlu sebeblerden
dolayı geçici bir süre katılamazsa, baştabib, aynı daldan bir başka uzmanı,
yoksa uzman bulunmayan dalda onun görevini yapabilecek en yakın branş uzmanını
görevlendirebilir.
    MADDE: 24 - Aynı uzmanlık şubesinde birden fazla uzman bulunan yataklı
tedavi kurumlarında mevcut uzmanlar birer ay nöbetleşe kurula katılırlar.
    MADDE: 25 - Sağlık kurulunda ilgili dalda resmi uzmanın bulunmadığı haller-
de, aynı şehirdeki resmi kurumların ilgili dal uzmanlarından birisi davet edi-
lerek, kurula,
katılması sağlanır. Bu da bulunmadığı takdirde, baştabibin uygun göreceği ve
valiliğin onaylıyacağı bir serbest uzmandan sağlık kurulunda yararlanılabilir.
Bu durumda serbest uzman daha önce hastayı muayenehanesinde muayene eder, düzen-
leyeceği detaylı bir rapor sağlık kurulu evrakına bağlanır. Gerektiği takdirde
kendisi bizzat kurula katılarak şifahi tamamlayıcı bilgi vermek zorundadır.
    Yataklı tedavi kurumlarında ve civarında mevcut resmi sağlık kurumlarında
laboratuvar bulunmadığı takdirde serbest laboratuvarlardan alınan  laboratuvar
raporları sağlık kurulunca değerlendirilmek kaydıyle işleme esas olarak kabul
edilebilir.
    MADDE: 26 - Sağlık kurulu raporu düzenlenebilmesi için; mahalli en büyük
idari amir tarafından havale edilmiş bir dilekçenin bulunması veya kişinin,
kurumunun resmi yazısı ile gönderilmesi veya yataklı tedavi kurumunda yatan
yahutta polikliniklere müracaat eden hastalardan lüzum görülenlerin ilgili
uzmanınca baştabibliğe yazılı teklifinin baştabiblikçe havalesi gerekir.
    MADDE: 27 - Sağlık Kurulu muayeneleri, ilgili uzmanlık dallarına ait po-
likliniklerde yapılır. Önceden tesbit edilen Form (Ek 17 Form 68) poliklinik
muayene tarihi, poliklinik kayıt numarası kayıt edilmek suretiyle, bulgular
ve teşhis yazılarak imza edilir. Laboratuvar tetkik sonuçları ve filimleri
bu forma eklenir.
    Kurul buna göre, gereğinde hastayı veya rapor isteyen kişiyi bizzat da
görerek karar verir.
    Kurul kararlarının kaydı için bir defter tutulur. (Ek 53 Form 112) Bu
defterin her sahifesi numaralanarak hastane baştabibliğince önceden mühürlenir.
Kurul üyeleri deftere kaydedilen rapor suretlerini de imza ederler. Kararlara
muhalefet edenler raporun kurumda kalan nüshasına ve bu deftere muhalefet neden-
lerini yazarak imzalarlar. İlgiliye verilecek veya kurumuna gönderilecek rapor
nüshaları kurula katılan bütün üyeler tarafından muhalefet nedeni yazılmadan
imzalanır.
    Kararın oybirliği veya çoğunlukla verildiği raporların karar bölümüne mut-
laka yazılır.
    MADDE: 28 - Raporların noksansız usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlen-
mediği, hastanın kimliği ve göreviyle ilgili yerlerin tam olarak doldurulup
doldurulmadığı kontrol edilerek, gerekiyorsa eksik ve yanlışlıkları düzelttiril-
dikten sonra, baştabib tarafından tasdik edilir. (Ek 18 Form 69) Aslı ilgili
daireye veya raporu isteyen kuruma kurum idaresi tarafından en kısa zamanda
gönderilir. İstendiği takdirde, üzerine aslının posta ile gönderildiği açık-
lanmak suretiyle tasdikli bir suret rapor sahibine verilebilir. Diğer nüshası
dosyasında saklanır.
    MADDE: 29 - Bir sağlık kurulu kararına hasta veya sahipleri tarafından
itiraz edildiği takdirde; itiraz dilekçesi o yerin en büyük mülki amirliğince
ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın başka bir sağlık kuruluna
gönderilir. Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinleşir.
Çelişki halinde hasta Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının saptayacağı bir ha-
kem hastaneye gönderilir. Bu hastane sağlık kurulunca verilen karar kesindir.
    İ - YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI İÇ ENFEKSİYONLARDAN KORUNMA HİZMETLERİ :
    ---------------------------------------------------------------------
    MADDE: 30 - Yataklı tedavi kurumları içersinde bulaşıcı hastalıkların per-
sonele ve hastalara yayılmaması ve steril bölgelerin enfekte edilmemesi için
aşağıdaki tedbirler alınır.
    a) Yatan hastaların bulaşıcı hastalık bakımından iyi kontrolu ve uygun
bir şekilde ayırımı sağlanır.
    b) Personelden bulaşıcı bir hastalığa yakalanan veya yakalandığından şüphe
edilenler işe başlatılırken portörlük bakımından gerekli kontrol yapılarak,
icap eden tedbirler alınır.
    c) Bulaşıcı bir hastalığı bulunduğu bilinen veya şüphe edilen kimselerin
hasta ziyaretine müsaade edilmez.
    ç) Hasta ve ziyaretçilerin kendiliklerinden, yarı steril ve steril bölgelere
veya civarına girmeleri ve buralarda hasta ziyaretleri yasaklanır.
    d) Her türlü haşere ile uygun bir şekilde mücadele edilir.
    e) Yataklı tedavi kurumu personelinin tüberküloz yönünden periyodik kontrol-
ları yaptırılır. Ayrıca özellikle yemek pişirilmesi, dağıtılması ve bulaşık yı-
kanmasıyle ilgili personel başta olmak üzere, çalışanların barsak parazitleri,
barsak enfeksiyonları, hepatit, beta hemolitik straptokok, stafilokokus aureus,
klebsiella gibi sair enfeksiyonların portörlüğü bakımından düzenli olarak tet-
kikler yaptırılır. Pertörlüğü saptananlar için gerekli bilimsel önlemler alınır.
    MADDE: 31 - Ameliyathane enfeksiyonlarını önlemek için ilave olarak aşağıda-
ki tedbirler de alınır.
    a) Hasta ile enfeksiyon:
       Ameliyathane enfeksiyonlarının önlenmesi için gerekli tıbbi önlemler alı-
nır.
    b) Personel ile enfeksiyon:
       Ameliyata girecek personel yıkama tekniğine uygun olarak temizlenir.
Eldivenlerin delik olmamasına, ameliyat gömleklerinin steril olmasına, ter ve
sair ile ıslanarak bulaşmamasına dikkat edilir.
    c) Hava ile enfeksiyon:
       Fenni olmıyan havalandırma hava enfeksiyonuna sebeb olur. Personelin mas-
ke takmasına ve maskenin ıslanmamasına dikkat edilmesi gerekir.
       Hava enfeksiyonu ençok sokak kıyafeti ile ameliyathaneye girilmesinden
olduğu için çok acele hallerde bile ameliyathaneye girişte gömlek giyilmesi ge-
rekir.
    d) Aletlerle ve diğer malzeme ile enfeksiyon:
       Aletler, eldivenler, dikiş materyeli, solusyonlar ve diğer malzeme ile
enfeksiyon geçmesine mani olmak için çok emin bir sterilizasyon sistemi uygula-
nır. Enaz ayda bir bakteriyolojik olarak sterilizasyon denetimi yapılır.
       Her ameliyat gününden sonra ameliyathanede etkili bir dezenfeksiyon yapı-
lır.
    J - MERKEZİ TIBBİ ARŞİV :
    -------------------------
    MADDE: 32 - Her yataklı tedavi kurumunda bir merkezi tıbbi arşiv kurulur.
Bütün servislerin ve olanakları ölçüsünde polikliniklerin işi biten dosyaları,
bilimsel çalışmalar, istatistik değerlendirmeler hastaların diğer müracaatların-
da kullanılmak üzere bir sıra ve düzen içersinde muhafaza edilir.(Ek 21 Form 72)
    Dosyanın çabuk ve kolay bulunması için; isme, hastalığa ve protokol numara-
sına göre lüzumlu görülen çeşitli bulma kolaylıkları sağlıyacak kartoteks sis-
temleri uygulanır.
    Merkezi tıbbi arşivin çalışma şekli Bakanlıkça çıkarılacak bir iç yönerge
ile düzenlenir.
    K - KİTAPLIK :
    --------------
    MADDE: 33 - Kitaplık temiz, tertipli ve usulüne uygun bir şekilde tasnif
edilir. Aranan kitapların kolay bulunacağı bir şekilde gerekli kayıt ve karto-
teks sistemi tutulur.
    L - TIBBİ FOTOĞRAFHANE :
    ------------------------
    MADDE: 34 - Özellikle eğitim hastanelerinde bilimsel çalışmalar ve eğitim,
öğretim materyeli sağlamak için bir tıbbi fotoğrafhane bulunur.
    Bu fotoğrafhanede, uzmanların lüzum gösterdiği vak`aların ilk durumları ile
hastalığın seyir ve sonucunu tesbit için filim, fotoğraf ve slayt çekilir.
Bunlar fotoğrafhanenin özel arşivinde isme, hastalığa ve kullanılması istenen
diğer ihtiyaçlara göre arandığında kolayca bulunacak şekilde kaydedilerek muha-
faza edilir.
    M - SOSYAL HİZMETLER :
    ----------------------
    MADDE: 35 - Standardında sosyal hizmet uzmanı bulunan yataklı tedavi kurum-
larında bir sosyal servis kurulur. Birden fazla sosyal hizmetler uzmanı bulun-
duğu takdirde, içlerinden baştabib tarafından görevlendirilen bir tanesi bu
servisin amirliği görevini de yürütür.
    Sosyal servis, yataklı tedavi kurumlarına müracaat eden, yatan ve kurumdan
çıkan hastaların sosyal ve ekonomik sorunlarının saptanması, çözümlenmesi, has-
tanın çevresi ve ailesiyle ilişkilerinin sağlanması, kurumun halkla ilişkiler
işlerinin yürütülmesi ile görevlidir.
    Ayrıca kurum personelinin karşılıklı ilişkilerinde ve sosyal sorunlarında
danışma ve yardım sağlama görevini de yapar.
                             II - YÖNETİM HİZMETLERİ
                           ========================== :
    A - HİZMET BİRİMLERİNİN YERLEŞİMİ :
    -----------------------------------
    MADDE: 36 - Yataklı tedavi kurumlarında hizmet birimleri; hasta ve iş sahip-
leri ile doğrudan ilişkili olan bölümler giriş kapılarına yakın olmak üzere, iç
ve dış hasta akımı birbirine karışmıyacak, iyi bir hizmet akımı sağlayacak ve
birbirleriyle ilişkili olan görevler veya hizmet birimleri birarada veya yakın
bulunacak şekilde düzenlenir.
    B - ÇALIŞMA DÜZENİ VE ÇALIŞMA SAATLERİ :
    ----------------------------------------
    MADDE: 37 - Yataklı tedavi kurumlarında çalışmalar günün 24 saatinde kesin-
tisiz devam eder. Normal mesai saatleri dışındaki hizmetler, acil vak`aların
muayene ve tedavisini acil ameliyat ve müdahalelerin yapılmasını ve yatmakta
olan hastaların bakımlarının devamını kapsar.
    MADDE: 38 - Hasta bakımı gündüz hizmetleri saat 7 de başlar, 19`a kadar
sürer.
    Uzman tabib, diştabibi ve eczanede görev yapan eczacılarla, sosyal hizmet
uzmanı, hastane müdürü,psikoloğ diyetisyen ve benzerleri ile genel idari hizmet-
leri sınıfına dahil personelin mesaileri saat 8.00 de başlar. Diğer Personelin
günlük işe başlama ve bitirme saatleri ile hafta tatilini kullanacağı günler,
hizmetin ve mahallin özelliği ve kurum personel kadrosu gözönüne alınarak Devlet
Memurları Kanunun ve diğer ilgili kanunlarla öngörülen günlük ve haftalık mesai
saatleri içinde kalmak şartıyla baştabibçe düzenlenir.
    Normal mesai saati dışındaki hizmetler, hizmetin niteliği ve personelin du-
rumuna göre vardiye usulüyle veya nöbetçi görevliler vasıtasıyla yürütülür.
    MADDE: 39 - Görevliler, sabah kahvaltısını göreve başlama saatinden evvel
bitirmek zorunda olup, kurumun ve hastaların sabah temizliği, bakımları, hasta-
ların kahvaltıları, nabız ve derecelerin alınması da saat 8.30 a kadar tamam-
lanır.
    Sabah kahvaltıları 7-7.30 arasında,öğle yemeği genel olarak 12.00-13.00 ara-
sında, akşam yemekleri ise saat 18.00-19.00 arasında verilir. Özel diyet ve tec-
rübe yemekleri tabibin lüzum gösterdiği şekilde, tabelada yazıldığı saatlerde
hemşire nezaretinde yedirilir.
    MADDE: 40 - Saat 15.00 den sonra servislerde sabahki gibi genel temizlik ya-
pılır. Hastaların akşam nabız ve teneffüs sayıları, ısı dereceleri alınarak de-
rece kağıdına kaydedilir. Saat 17.00-18.00 arasında serviste uzmanlık eğitimi
görenler veya nöbetçi tabibler tarafından, hastaların akşam vizitleri yapılır.
Hastaların akşam yemeği verilir. Buna ilişkin diğer hizmetler de tamamlandıktan
sonra gündüz hizmetleri bitmiş olur.
                               C - NÖBET ESASLARI
                               ==================
    MADDE: 41 - Genel olarak yataklı tedavi kurumlarında nöbet; normal çalışma
saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde dışarıdan gelecek hastalarla, kurum
içindeki hastaların acil durumlarında tıbbi ve bununla ilgili idari ve teknik
yardımları vaktinde sağlıyabilmek, olması muhtemel idari ve teknik olay ve kasa-
lara zamanında müdahale edebilmek amacını güder.
    a) Nöbet Saat 8.00 den ertesi gün 8.00 e kadar devam eder. Nöbetçi olanlar
hiçbir surette kurumdan ayrılamazlar.
    b) Nöbetçi personel nöbeti teslim alacak personel gelmeden ve nöbetinde ge-
çen önemli olaylar, izlenecek hususlar hakkında gerekli bilgiyi vermeden ayrıla-
maz.
    Nöbeti teslim alacak vaktinde gelmediği takdirde,durum baştabibe bildirilir,
gerekli tedbir alındıktan sonra eskisi ayrılabilir.
    c) Nöbet günleri ancak baştabiblik müsaadesiyle değiştirilir. Bu takdirde
nöbetçinin kabul edilebilir bir mazeretinin bulunması, değişikliğin hastane mü-
dürü tarafından daha önceden nöbet cetvellerine işlenmesi ve ilgililere duyurul-
ması gerekir.
    d) Nöbet hizmetleri, yataklı tedavi kurumlarının tiplerine, yatak ve perso-
nel kadrosuna, yer ve önemine, faaliyetinin çokluğuna göre ayrı ayrı hükümlere
tabidir.
    e) Gece nöbeti tutanlara ertesi günü görev verilmez. Geceyi yoğun mesai ile
uykusuz geçiren personele, kurumun personel durumu ve imkanları müsait olmak,
hizmeti aksatmamak kaydıyle evinde veya kurum içersinde lüzum görüldüğü sürece
dinlenmesi için baştabib izin verebilir. Bu takdirde de bunlar acil durumlarda
baştabib veya nöbetçi tabibin davetine uymaya mecburdurlar.
    Hafta tatillerinde ve resmi tatil günlerinde nöbet tutanlara hizmeti aksat-
mamak kaydıyle diğer iş günlerinde nöbet süresi kadar izin verilebilir.
    f) Kurum nöbet cetvelleri her hizmet bölümü veya meslek gurubu için ayrı
ayrı düzenlenir. Nöbet listeleri aylık olarak hazırlanır; tabib ve doğrudan baş-
tabibliğe bağlı görevlilerin listelerini baştabiblik, idareye bağlı personelin
listesini hastane müdürlüğü, başhemşireliğe bağlı olanların listelerini ise baş
hemşirelik düzenler ve bunları baştabib onaylar. Nöbet listelerinin birer örneği
baştabib odasına,nöbetçi tabib odalarına ve ayrıca kurumun görülebilen bir yeri-
ne asılır. Birer örneği de Sağlık müdürlüğüne gönderilir.
    Nöbet listeleri normal günler için ayrı, Cumartesi, Pazar, bayram ve tatil
günleri için de ayrı olarak düzenlenir. Nöbet listelerinin düzenlenmesinde yıl-
lık izinler dikkate alınır.
    g) Nöbet tutan her meslek grubu için sahifeleri numaralı ve tasdikli bir
nöbet defteri tutulur. Nöbetçiler bu deftere nöbetlerinde geçen önemli olayları
saat belirleyerek ve bir sonraki nöbetçiye devredilen tıbbi, idari ve teknik iş-
lerle ilgili önerilerini kaydeder. Nöbet defterleri hergün hastane müdürü tara-
fından tetkik edilerek gerekleri yapılır. Önemli hususlarda baştabibe iletilir.
                                NÖBET TÜRLERİ
                                =============
    MADDE: 42 - Nöbet hizmetleri evde nöbet, normal, acil, branş nöbeti olarak
dört şekilde yürütülür. Acil ve branş nöbetlerinin hangi hallerde, tutulacağı
hastanenin türüne, iş durumuna, personel mevcuduna, hizmetin gereklerine göre
baştabib tarafından tesbit edilir. Eğitim Hastanelerinde de uzman ve uzmanlık
eğitimi görenlerden kimlerin hangi nöbete gireceklerini ve ne nöbeti tutacakla-
rını da baştabib tesbit eder.
    A) İcapçı nöbeti (Ev nöbeti): Uzman adedi nöbet tutacak miktarlardan az, fa-
kat birden fazla olan kurumlarda uzmanlar sırayla ev nöbetini tutarlar. Bunun
için aylık ev nöbet listeleri hazırlanır. Ev nöbetçisi mesai saatleri dışında
kurumun idari ve tıbbi her türlü gereklerinden sorumludur. Ev nöbetçisi akşam
vizitlerini yapmaya, mesai dışında bulunduğu yeri bildirmeye, kuruma her davette
gelmeye mecburdur.
    B) Normal Nöbetler: Mesai saatleri dışında personelin mesai başlangıç saati-
ni değiştirerek veya vardiye sistemi ile gördürülemeyen veyahut bunların dışında
kalan hizmetlerin yürütülmesi için düzenlenen nöbet şeklidir. Bundan amaç; ilgi-
li hizmetin mesai saati dışındaki devamını sürdürerek idari ve tıbbi hizmetlerde
süreklilik sağlamaktadır. Bu nedenle, bu nöbete kalan görevliler mensub olduğu
hizmet bölümü amirinin yetki ve sorumlulukları ile mesleğinin yetki ve sorumlu-
luklarını haizdirler.
    Bu nöbetin tutulduğu kurumlarda, acil vak`alar için ayrıca nöbet veya hizmet
birimi bulunmadığı takdirde acil vak`a muayenesini ve gerekli ilk yardım ve te-
daviyi nöbetçi tabib yapar. Vak`a kendi branşıyle ilgili değilse süratle ilgili
dal uzmanını ve acil vak`a için gerekli görülen diğer personeli de davet eder.
    Bu nöbetle birlikte acil veya branş nöbeti tutulan kurumlarda normal nöbeti
tutan tabib, baştabib yetkilerini haiz olarak sadece idari amir sorumluluğunu
yüklenir.
    Eğitim hastaneleri dışında uzman baştabib yardımcısı ile birlikte uzman ta-
bib adedi normal nöbet tutmaya müsait kurumlarda baştabib yardımcıları da normal
nöbete girerler.
    C) Acil nöbetler: Uzman durumu müsait olan kurumlarda lüzum görülen branşlar
için normal nöbete ilave olarak ayrıca acil nöbeti konulabilir. Bu takdirde acil
nöbetine iştirak edecek diğer sağlık ve yardımcı sağlık personelinin kimler ola-
cağını ve bunların miktarını baştabib tesbit eder.
    Acil nöbeti tutanlar bir başka nöbete dahil edilmezler.
    Acil nöbeti tutan uzmanın talebi üzerine yapılacak, çağrıya ilgili dal uzma-
nı ve diğer personel uymaya zorunludur.
    D) Branş nöbeti: Birden fazla genel cerrahi, iç hastalıkları klinikleri ve
kadın hastalıkları ve doğum kliniği bulunan yataklı tedavi kurumlarında uzman ve
klinik adedi gözönüne alınarak acil hizmet  için kliniklere bütün personeliyle
birlikte branş nöbeti tutturulabilir. Gerek görülürse ve uzman adedi yeterli bu-
lunduğu takdirde acil vak`ası bulunan dallardan birer uzman, yoksa kıdemli uz-
manlık eğitimi görenler de bu ekibe eklenebilir, veya davet edilebilir. Branş
nöbetini üstlenen klinikler, gece nöbetini ifa edecek tabib ve personel ekiple-
rini düzenleyerek gereği yapılmak üzere baştabibliğe verirler. Bu kliniklere
gereğinde başka hizmetlerden personel takviyesi yapılabilir. Branş nöbetlerini
üstlenen klinikler o dalın acillerinin yatarak tedavi hizmetlerini de ifa eder-
ler ve bu klinik personeline başkaca nöbet hizmetleri verilmez.
    MADDE: 43 - Tabib nöbetleri:
    A) Tek tabib bulunan kurumlarda, kurumda yatan hasta varsa, tabib arandığın-
da bulunabileceği yeri bildirmekle ve akşam vizitlerini yapmakla görevlidir.
    B) Baştabib dahil iki veya üç uzman bulunan kurumlarda sadece ev nöbeti tu-
tulur.
    C) Baştabib dahil dört ve daha yukarı tabib bulunan kurumlarda normal nöbet
tutulur. Ancak baştabib dahil beş veya yukarı tabib olduğu zaman baştabib nöbet
tutmaz.
    MADDE: 44 - Diştabibi nöbetleri:
    Dört veya daha fazla diş tabibi bulunan kurumlarda diştabibi nöbeti konulur.
    Kurumların bünyesinde diş tedavi protez merkezi bulunup bulunmadığına, acil
vak`a durumuna, iş hacmine ve diş tabibi mevcuduna göre kaç diş tabibinin nöbet-
çi kalacağına baştabib karar verir.
    MADDE: 45 - Eczacı nöbetleri:
    Başeczacı dahil bilfiil eczanede görevli dört eczacı bulunan kurumlarda ec-
zacı nöbeti tutturulur.
    Beş ve daha fazla eczacı bulunan kurumlarda başeczacı nöbete girmez kurumun
iş hacmine, acil vak`a durumuna ve eczacı adedine göre kaç eczacının nöbete ka-
lacağına baştabib karar verir.
    MADDE: 46 - Uzmanlık Eğitimi görenlerin nöbetleri:
    a) Kurumda üçten fazla uzmanlık eğitimi gören bulunduğu hallerde genel uz-
manlık eğitimi görenler nöbeti tutulur. Bu nöbeti baştabib düzenler. Genel uz-
manlık eğitimi görenler nöbeti tutanlar genel hastane nöbeti tutan uzman nezare-
tinde çalışırlar. Kurumdaki uzmanlık eğitimi görenlerin hepsi yalnız bir dalda
bulunduğu takdirde servis nöbeti tutmazlar. Genel uzmanlık eğitimi görenler nö-
betine girerler.
    Uzmanlık eğitimi görenlere hiçbir zaman uzman nöbeti tutturulamaz.
    Bir serviste ikiden fazla uzmanlık eğitimi gören bulunduğu takdirde, bunlar
sıra ile servis nöbeti tutarlar. Servis nöbetini servis şefi düzenler. Bu düzen-
lemede genel uzmanlık eğitimi görenler nöbeti göz önünde bulundurulur.
    MADDE: 47 - Başhemşire yardımcılarının nöbetleri:
    Başhemşire yardımcısı adedi dört veya daha fazla ise bunlar başhemşirelik
nöbeti tutarlar.
    MADDE: 48 - Hemşire, ebe ve hemşire yardımcılarının nöbetleri:
    A) Bünyesinde doğum servisi bulunmayan kurumlarda, hemşire, ebe ve hemşire
yardımcısı (başhemşire dahil) toplamı ikiden fazla ise, bunlar arasında nöbet
uygulanır. Başhemşire ile beraber dörtten fazla hemşire, ebe ve hemşire yardım-
cısı bulunan kurumlarda başhemşire nöbete girmez, herhangi bir sebeble sayıları
dörtten aşağı inerse başhemşire de nöbete dahil olur.
    B) Bünyesinde doğum servisi bulunan kurumlarda ebelik görevi yapanlarla,
hemşirelik görevi yapanlar için A Fıkrasındaki ölçüler dahilinde ayrı ayrı nöbet
düzenlenir. Kurumun özelliği, hizmetin gereği ebe ve hemşire görevi ifa edenle-
rin adedine göre baştabiblik bu nöbetleri birleştirip ayırabilir. Ebelik ve hem-
şirelik hizmeti görenlerin miktarı yeterli olduğu ve hizmetin icapları gerektir-
diği takdirde baştabiblik ayrı ayrı yerlerde birden fazla hizmet yeri için hem-
şirelik nöbeti ihdas edilebilir. (Genel servisler, acil bakım, yoğun bakım v.s.
gibi) Servis sorumlu hemşireleri nöbete girmezler.
    MADDE: 49 - Tıbbi teknisyenlerin nöbetleri:
    a) Aynı branştan bir veya iki tıbbi teknisyen bulunan kurumlarda bu teknis-
yenler servis nöbeti tutmazlar. Gerekli ve acil hallerde sıra ile baştabib veya
nöbetçi tabibin davetine gelirler.
    b) Aynı branşta ikiden fazla tıbbi teknisyen bulunan kurumlarda baş tabibin
lüzumlu gördüğü hallerde ve hizmet yerlerinde bunlar da kendi aralarında nöbet
tutarlar.
    MADDE: 50 - Yardımcı hizmetler sınıfı personelin nöbetleri:
    Yataklı tedavi kurumlarında çalışan yardımcı hizmetler personeli gerekli
hallerde baştabibin uygun göreceği şekilde nöbet tutarlar.
    MADDE: 51 - İdari Memurların nöbetleri:
    a) Hastane Müdürü ve yardımcısı nöbetle yükümlü değildir.
    b) Kurumda dört ve daha fazla idari memur bulunduğu takdirde, (Döner Sermaye
Sayman ve veznedarı hariç) bunlar da kendi hizmetlerinde nöbete tabi tutulurlar.
    MADDE: 52 - Teknik personel nöbetleri:
    a) Kadrolarında mühendis (makine,elektrik) bulunan kurumlarda mühendisler
nöbet tutmakla yükümlü değildirler.
    b) Dört ve daha fazla teknisyeni bulunan yataklı tedavi kurumlarında bunlar
da teknik hizmetlerde nöbete tabi tutulurlar. Ancak başteknisyen nöbete girmez.
    C) Nöbet tutulmadığı zamanlarda gerekli ve acil hallerde mühendis ve teknis-
yenler görevlilerin davetine gelirler.
    D - HASTA KABUL HİZMETLERİ :
    ----------------------------
    MADDE: 53 - Yataklı tedavi kurumlarında hasta kabul işleri, hasta yatırıl-
ması, çıkarılması ve diğer kurumlara nakledilmesi ile ölen ve doğanların kayıt
vesair işlerini ve ölenlerin eşyalarının tereke hakimliğine gönderilmesi işlem-
lerini kapsar.
    MADDE: 54 - Yataklı tedavi kurumlarında ücretli ve ücretsiz olmak üzere iki
şekilde hasta muayene ve tedavi edilir.
    MADDE: 55 - Yataklı tedavi kurumlarında ayaktan ve yatarak muayene ve teda-
vileri ücretsiz olarak sağlanacaklar şunlardır.
    a) Doğum yapacak gebeler ve lohusalarla, doğum güçlüğü çeken ve doğumla il-
gili bir intan ve ihtilatla müracaat eden hastalar (Umumi Hıfzısıhha Kanunu`nun
153 maddesine göre)
    Normal doğumlarda hasta ençok bir haftada; doğum sonu husule gelen ihtilat-
larda da şifa veya salah elde edilinceye kadar bakım ve tedavide bırakılırlar.
    Doğum psikozlarında akut belirtiler geçinceye kadar kurumda alıkonulur.Akut
belirtiler geçtikten sonra hasta sahibine teslim veya bir ruh hastalıkları has-
tanesine gönderilir.
    Her lohusa, kurumdan çıkarken çocuğunu da beraber götürmek zorundadır. Ancak
yaşayabilmeleri için özel bakımı gerektiren çocuklar yeteri kadar kurumda alıko-
nulabilir.
    Fakir ve muhtaç kadınların doğurmuş oldukları çocuklarına kurumca bir takım
kundak verilebilir.
    Doğum sırasında veya doğumdan sonra anneleri ölen çocukların sahipleri tara-
fından alınması için derhal kendilerine bildiri yapılır. Annenin ölümden itiba-
ren bir ay içinde kurumdan alınmayan çocuklar hakkında 6972 sayılı Kanun hüküm-
leri gereğince, mahkemelerce korunma kararı ve tedbirleri alınarak, ilgili ma-
kamlar tarafından
bakılıp yetiştirilebilmelerini sağlamak için durum derhal o yerin sağlık ve sos-
yal yardım müdürlüğüne veya hükümet tabibliğine veya sağlık ocağı tabibliğine
bildirilir.
    b) Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (M-49-54-57) hükümlerine göre bulaşıcı bir has-
talığa tutulmuş olup da tecrit ve tedavisi gerekenler.
    c) Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının veya kurumun bulunduğu yerin en bü-
yük idare amirinin, fakirliğine kanaat getirerek yazılı emirleri ile yatırılma-
sına lüzum gördüğü hastalar parasız tedavi edilir.
    d) Yatılı ücretsiz okullara girecekler ve devlet hesabına burslu öğrenim ya-
pacaklar ile 1475 sayılı İş Kanununun 25. maddesi kapsamına girenler. (Bunlardan
sağlık kurulu muayene ücreti ve bununla ilgili tetkik ücretleri alınmaz.)
    e) Yatılı ücretsiz ve burslu olarak devlet hesabına okuyanlar.
    f) 1005 sayılı kanun veya buna benzer özel kanunlarla ücretsiz muayene teda-
vi hakkına sahip olanlar (Bu gibiler kendilerine hak tanıyan kanuni belgelerini
ibraz etmekle yükümlüdürler.)
    g) Askerlik çağındakilerin askere alınmalarına engel olup da ameliyat ve te-
davi ile düzelebilecek arızalarının giderilmesi için 801 sayılı kanunun 2. mad-
desi gereğince gönderilecek hastalar.
    h) Tutuklu veya hükümlü olanlardan başka sonraki fıkrada yazılı belgeyi ge-
tirenler,
    i) Ücretsiz tedavisi gerektiği, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının tesbit
ettiği örneğe uygun belge ile saptananlar (Ek 22 Form 73) veya kurum baştabib-
liğince ücret veremiyeceğine kanaat getirilenlerle, eğitim hastanelerinde bilim-
sel araştırma ve öğretim gibi nedenlerle yatmasında fayda görülenler.
    Herhangi bir nedenle örneğine uygun fakirlik belgesini hasta yatırılması es-
nasında getiremiyenler baştabibliğe yazılı fakirlik beyanında bulunur. Usulune
uygun belgeyi daha sonra getirmeyi taahhüt ederler.
    Ücretsiz olarak yatırılması gereken emniyet mensupları da diğer memurlar
gibi maaş derecelerine uyan sınıflara yatırılırlar.
    MADDE: 56 - Ücretli muayene ve tedavi edilecekler:
    Yukarıda sayılan haller dışında yataklı tedavi kurumlarında ayakta, yatarak
muayene ve tedavi edilecekler ile ücretli sınıfta doğum yapmak isteyenlerden
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca hazırlanmış fiyat tarifesine göre yatak,
yemek ve bakım ücretlerine ilaveten her türlü teşhis, tetkik tahlil tedavi ve
doğum için ücret alınır. Alınan her ücret karşılığında bir vezne alındısı veri-
lir.
    MADDE: 57 - Ağır hastalar ve acil müdahaleyi gerektiren tıbbi, cerrahi vak`a
ve kaza, yaralanma hadiselerinin yaralıları müracaat halinde derhal yataklı te-
davi kurumlarına kabul edilerek, gereken ameliyat ve tedavileri zamanında yapı-
lır. Daha sonra hal ve vakti yerinde olanlardan bu Yönetmelik ve fiat tarifesi
esasları çerçevesinde yattığı sınıfa göre tahakkuk ettirilecek ücretler alınır.
Fakir olanlar hakkında da 55 maddenin (i) fıkrasına göre işlem yapılır.
    Acil vak`alar, ücretli sınıfta boş yer bulunmadığı takdirde, boş yeri olan
bir üst sınıfta geçici olarak ücret farkı istenmeksizin yatırılabilirler. Keza
fakir hastalar da aynı zorunluluklarla ücretlilere mahsus yerlere baştabibin em-
riyle geçici olarak yatırılabilirler.
    E - SINIFLAR VE ÖZELLİKLERİ :
    -----------------------------
    MADDE: 58 - Yataklı tedavi kurumlarında özel oda, birinci, ikinci, üçüncü ve
genel hasta odaları olmak üzere beş sınıf bulunur.
    a) Özel oda:
    Bu sınıftaki odalar tek yataklı ve suitli olup, tuvalet, refakatçının yata-
cağı bir karyola ve şezlonğla gerekli mobilyaları ihtiva eder.
    b) Birinci sınıf:
    Bu sınıftaki odalar tek yataklı ve müstakil tuvaletlidir.
    C) İkinci sınıf:
    Bu sınıf odaları 2 - yataklıdır.
    d) Üçüncü sınıf:
    3 - 4 yataklıdır.
    Birinci, ikinci ve üçüncü sınıf odalar da hastalar için gerekli eşya ve mal-
zeme ile donatılmıştır.
    e) Yukardaki sınıflar dışında kalan odalarda bulunan hasta yatakları (genel
hasta odaları) olup, bunlara Yönetmelik hükümlerine göre ücretsiz bakım ve teda-
vileri gerekenler yatırılır. Yapısı ve odalarının büyüklüğü dolayısıyla bu ayı-
rımın uygulanamadığı yataklı tedavi kurumlarında genel, 3. sınıf, 2. sınıf hasta
odaları ayırımı hizmetin özelliği de gözönüne alınarak baştabib tarafından yapı-
lir; Ücretsiz hastalar için genel hasta odalarında yer bulunmadığı takdirde
üçüncü sınıf yataklara da yatırılabilirler. Acil vak`alarda aciliyetin devamı
süresince ve yatak sınıf farkı dikkate alınmadan hasta boş yatağa yatırılır.
Tesbit edilen yatak sınıfları ile bunlarda yapılan değişiklikler Sağlık ve Sos-
yal Yardım Bakanlığına bildirilir.
    F - ÜCRETLİ HASTALARIN YATIRILMA VE ÜCRET ÖDEME ŞEKİLLERİ :
    -----------------------------------------------------------
    MADDE: 59 - Ücretli hastaların sınıflarına göre yatacakları yatak, yiyecek,
bakım ve tedavi ücretleri aşağıdaki esaslar çerçevesinde alınır.
    a) Hastadan en az 5 günlük yatak, yiyecek ve bakım masrafı ile yapılacak te-
davinin özelliğine göre her türlü tedavi (ilaç dahil) ve müdahale ücretleri, kan
ve kan müstahzarları, narkoz ücretleri fiyat tarifesindeki belirli miktarlara
göre emanet olarak peşin alınır. Karşılığında vezne alındısı verilir.
    Hastanın tedavisine devam edilmesi gerekli görüldüğü takdirde, aynı şekilde
en az beşer günlük tedavi ücreti alınmasına devam edilir. Tüberküloz, akıl has-
talıkları, kanser gibi kronik hastalıklarda baştabib gerek görürse her seferinde
iki haftalık ücret emanet olarak peşin alınabilir. Hasta çıkarken tahakkuk eden
(Ek 29 Form 80) tedavi ücreti peşin yatırdığından fazla olursa geri kalan borcu,
vezne alındısı ile tahsil edilir. Peşin ödediği ücretten, yapılan tahakkuka göre
parası artar ise, vezne alındıları geri alınarak ödeme fişi ile artan parası
iade edilir. (Ek 26 Form 77)
    Ücretli hastalardan yatarak tedavi edildikleri sırada tedavilerinin devamı
gerekli görüldüğü halde ücret ödemeyenler çıkabilecek durumda ise çıkarılırlar.
Aksi halde 3. sınıf yataklara ücretsiz olarak nakledilirler.
    Hastanın tedavisi sonunda çıkarken bu maddenin (c) bendinde belirtilen ücret
yönünden döner sermaye ile ilişiği kalırsa, hasta veya sahibinden borçlu kaldık-
dıkları miktar kadar bir senet alınır. Senet düzenlenmesinden sonra gösterilecek
fakirlik belgesi geçerli değildir. Bu senedin takibinden döner sermaye saymanı
sorumludur.
    b) Hastalardan bu yönetmelikteki esaslar dışında ve fiyat tarifesindeki ya-
zılı miktarlardan başka hiçbir ad ve nedenle para istenemez ve alınamaz.
    c) Ücretli hastaların çıkışlarında döner sermaye saymanlığı ile ücret yönün-
den tamamen ilişikleri kesildikten ve bu husus döner sermayece çıkış belgesinde
belirtildikten sonra hasta kabul memurluğunca gerekli işlem yapılır.
    d) Ayaktan tedavilerde Röntgen, fizik tedavi, diğer laboratuvarlarda ücretli
yapılacak muayene ve tedavilerin ücretlerinin tahsili, ilgili uzmanın dolduraca-
ğı ücret miktarını gösteren fişlere göre döner sermaye saymanlığınca yapılır.
    İlgili servis, vezne alındısını görmeden gerekli muayene ve tedaviyi yapmaz.
    G - MEMURLARIN VE SİGORTALILARIN MUAYENE ve TEDAVİ ÜCRETLERİ
    ------------------------------------------------------------
    MADDE: 60 - Tedavi giderleri, devlet, kamu iktisadi teşekkülleri, bankalar,
Sosyal Sigortalar Kurumu ve Emekli Sandığınca karşılananlar tahakkuk edecek her
türlü ücretin ödeneceğini bildiren ve ilgilinin yatmaya müstahak olduğu sınıfı
belirleyen bağlı oldukları daireler veya kurumlarca yataklı tedavi kurumlarına
yazılmış bir yazı veya sevk kağıdı (Ek 16 Form 67) getirdikleri takdirde muayene
ve tedavileri yapılır ve tahakkuk edecek ücretleri bilahare ait olduğu yerden
tahsil edilir. (Ek 23 Form 74)
    Acil ve hemen müdahale ve tedaviyi gerektiren durumlarda kurumun yazısı son-
radan alınmak kaydıyle gereği yapılır.
    H - YATAK KADROLARINA GÖRE HASTA KABULU :
    ---------------------------------------
    MADDE: 61 - Yataklı tedavi kurumlarına olağanüstü durumlar dışında mevcut
yatak sayısından fazla hasta kabul edilemez.
    İ - HASTALARA REFAKAT ŞEKLİ VE KOŞULLARI :
    ----------------------------------------
    MADDE: 62 - Hastaların yanında refakatçı kalması,kurumda ağır hasta bakımını
gerektiren hizmet birimi bulunmadığı takdirde ve tıbbi bir zorunluluk olmak kay-
dıyle ilgili dal uzmanının lüzum göstermesi ve baştabibin muvafakatı ile belir-
tilen sürece mümkündür.
    Refakatçılar,mümkün olduğu ve lüzum görüldüğü takdirde kurumun vereceği özel
kıyafet ve kimlik kartını taşımak mecburiyetindedirler. Kadın servisinde erkek
refakatçı kalamaz. Özel oda dışındaki refakatçılara yatak verilmek mecburiyeti
yoktur. Sürekli kalan refakatçıların iaşesi genel esaslar dahilinde kurumca kar-
şılanır. Ücretli hastaların refakatçılarından Bakanlık fiat tarifesine göre üc-
ret alınır.
    Refakatçılar, tabiblerin direktifleri içerisinde hastalara bakmakla ve kurum
disiplinine uymakla yükümlüdürler. Refakatçılara hizmet edilmez.
    J - SERBEST UZMAN TABİBLERİN RESMİ HASTANELERDEN FAYDALANMASI
    -------------------------------------------------------------
    KOŞULLARI :
    -----------
    MADDE: 63 - Özel hastane bulunmayan yerlerde yataklı tedavi kurumları dışın-
daki serbest uzman tabibler, acil müdaheleyi gerektiren vak`alarda kurumun o şu-
bede uzmanı olmadığı takdirde, ameliyat ve tedavilerini kendileri yapmak kaydıy-
le özel hastalarını yatırabilirler.
    Baştabiblikçe serbest uzmanların bu gibi istekleri incelenerek kesin gerek-
lilik ve zorunluluk gördüğü takdirde hasta kabul edilir. Bu takdirde teşhis ve
tedaviye ait bütün sorumluluklar hastayı yatıran tabibe aittir.
    Bu şekilde yatırılacak hastaya yapılacak işlemler ve hasta ücretleri bu yö-
netmelik ve yataklı tedavi kurumlarının diğer ilgili mevzuatına tabidir. Aynı
şekilde hastaya bakacak serbest tabib de kurumun nizam ve usullerine uymak zo-
rundadır.
    Bünyesinde hiç bir tabib bulunmayan kurumlarda bu hususlardaki kararları
varsa o yerin en büyük sağlık amiri yoksa en büyük mülki amiri verir.
    Acil hallerde izin sonradan alınır.
    MADDE: 64 - Görevli uzman tabib her hangi bir nedenle kurumda geçici olarak
bulunmadığı takdirde, o mahalde aynı dalda başka bir resmi uzman tabib de yoksa,
yatan hastaların hayati tehlike arzetmeleri halinde, baştabib tarafından ilgili
serbest
uzmanlardan bir veya birkaçı kuruma davet edilebilir. Bunların ücreti mahalli
tabib odası rayicine göre, ücretsiz hastalar için genel bütçenin ilgili harcama
kaleminden, ücretli hastalar için döner sermayeden ödenir.
    MADDE: 65 - Yataklı tedavi kurumunda yatan ve tedavi gören hasta veya aile-
sinden birisi, bir veya birkaç uzmanla konsultasyon yapılmasını istediği takdir-
de, müdavi tabibin muvafakatı, baştabibin müsaadesiyle ücretleri hasta veya sa-
hipleri tarafından ödenmek şartıyla,istenen uzmanların hastayı görmesine müsaade
edilir.
    Müdavi tabibin konsultasyona muhalefeti halinde, gereğine baştabib karar
verir. Yapılan konsultasyonun neticesi müşahade kağıdına etraflıca yazılarak al-
tı muayene eden tabibler tarafından imza edilir.
    Kurumun görevli tabibi, konsultasyon kararı çoğunluk ile de olsa, kendi özel
görüş ve fenni kanaatina aykırı tedavi ve ameliyata zorlanamaz. Bu takdirde te-
davi ve müdahale hasta veya sahibinin muvafakatı ile konsultasyona katılan uzman
tabib tarafından yapılır.
    K - YATACAK HASTALARIN KABUL ŞEKLİ VE İŞLEMLERİ :
    -------------------------------------------------
    MADDE: 66 - Polikliniklere müracaat eden veya hariçten gönderilen hastalar,
çalışma saatlerinde polikliniklerde görevli tabibler, çalışma saatleri dışında
nöbetçi veya acilde görevli tabiblerce muayene edilerek, yatırılmaları gerekli
görülenler, muayeneyi yapan tabib tarafından hasta giriş kağıdı doldurulup (Ek 9
Form  60) poliklinik sıra numarası kaydedilip imzalandıktan sonra baştabib veya
yardımcısı, bunların bulunmadığı hallerde nöbetçi tabibin onayı ile ait olduğu
servis ve sınıfa yatırılmak üzere hasta kabul memurluğuna gönderilir.
    Aynı dalda birden fazla klinik bulunan yataklı tedavi kurumlarında hastalar,
kliniklerdeki boş yataklara baştabibin tesbit edeceği esaslar dahilinde bir sı-
raya göre yatırılırlar.
    Yatan hastalardan tecridi icap edenlerin kabul kağıdlarına kırmızı kalemle
(tecrid) kelimesi yazılır.
    Özel dal hastanelerinde polikliniğe müracaat eden her hasta için kimliğinin,
klinik ve laboratuvar bulgularının, teşhis ve tedavilerinin gösterileceği ve
hastanın ileriki kontrollarında da kullanılabilecek şekilde özel muayene fişleri
düzenlemek suretiyle hastalar bu fişlerle polikliniğe gönderilirler. (Ek 9 Form
60). Bu fişler yatmıyan hastalar için arşiv esaslarına uygun olarak muhafaza
edilir. Bu formun arka yüzü de hasta kabul işlemleri için düzenlenir.Yatan has-
talar için yapılacak yatma işlemi bu form üzerinde yapılır. Çıkışta dosyasında
muhafaza edilir. Bu formun kullanıldığı kurumlarda ayrıca hasta kabul kağıdları
kullanılmaz. Kurum imkanları müsait olduğu hallerde,diğer yataklı tedavi kurum-
larında bu sistem uygulanır.
    MADDE: 67 - Hasta kabul memurluğuna gönderilen her hasta veya sahibi kimlik
belgesini veya tasdikli bir suretini, bunlar sağlanmadığı takdirde onun yerine
geçecek resmi bir belgeyi, yabancı uyruklu ise pasaportunu hasta kabul memuruna
vermek zorundadırlar.
    Bu belgeyi vermeyenler, (Acil vak`alar hariç) kuruma kabul edilemezler. Acil
vak`alarda kimlik belgesinin en kısa zamanda sağlanmasına çalışılır.
    Hasta kabul memuru kimlik belgesine göre hastanın künyesini hasta kabul def-
terine geçirir (Ek 43 Form 102) ve hasta tabelasının (Ek 1 Form 51) buna ait kı-
sımlarını doldurur. Hastanın kimlik belgesinin çıkarken geri verilmek üzere alı-
konulduğu hasta kabul kağıdına kayıt olunur.
    Bu suretle alınan kimlik belgesinden hasta kabul memuru sorumludur. Ancak
durumları bu işlemlere imkan bırakmıyacak derecede ağır ve acil tedavi veya mü-
dahaleyi gerektiren hastalar, geciktirilmeden tedavi edilecekleri yere gönderi-
lir. Gerekli işlem ondan sonra tamamlanır.
    Hasta kabulde gerekli işlemleri tamamlanan hastalar yatacağı servisten gele-
cek hemşire veya hastane hizmetlisine teslim edilerek gönderilir.
    MADDE: 68 - Yatan hastalar, kurumda kaldıkları sürece çeşitli ihtiyaçlarını
karşılayacak miktardan fazla para, mücevherat ve kıymetli eşyayı yanlarında
bulunduramazlar. Kurum yetkililerine teslim edilmeyen eşyanın kaybından idare
sorumlu değildir. Hastaların para ve kıymetli şeyleri hastanın yattığı serviste
yetkili veya hasta kabuluyle ilgili iki görevli ve hasta (şuuruna sahip değilse
hastayı getiren kimse) huzurunda sayılır. Bunlar kopya kağıdıyla üç nüsha olarak
tutanakla saptanır ve tutanağın altı imza edilir. (Ek 25 Form 76). Bu eşyalar,
imza mukabilinde tutanağın bir nüshası ile beraber çalışma saatinde hastane mü-
dürüne, yoksa idare memuruna, çalışma saati dışında ise sonradan bunlara teslim
edilmek üzere nöbetçi memuruna, bir nüshasıda hasta veya sahibine verilir.Bunlar
değerli eşya ve para kayıt defterine kaydolunur.(Ek 44 Form 103)
    Hasta emanetteki parasından ihtiyacı kadarını imzası mukabilinde alabilir.
    MADDE: 69 - Hasta çıkarken emanetteki para ve eşyalarını görevliler huzurun-
da teslim alır. Görevliler teslim ettiklerini, hasta da tam olarak aldığını bil-
diren yerleri imzalar. (Ek 25 Form 76)
    MADDE: 70 - Hastaların üzerindeki giyim eşyaları varsa hasta odalarındaki
dolaplarında yoksa veya kurum idaresince gerek görüldüğü takdirde bu iş için ay-
rılmış özel depoda birbirine karışmayacak, zarar görmiyecek ve kolay bulunacak
bir şekilde düzenli olarak saklanır. Bu takdirde teslim alınanlar hasta kabul
kağıdına kaydedilerek hastaya imzalatılır ve imza mukabilinde özel depo ilgili-
sine teslim edilir. Depo ilgilisi bunları emanet eşya defterine kaydeder.Servise
giren hastaların icapettiği takdirde çamaşır ve gecelikleri servis tarafından
verilir. Lüzum görüldüğü takdirde hastaların çamaşır değiştirmeden ve yatırılma-
dan önce banyo yapmaları sağlanır. Hastalar hiçbir şekilde kurumda giyilmesine
ve kullanılmasına izin verilmiş kıyafetlere aykırı giyim, kuşam kullanamazlar.
    L - YATIRILAN HASTALARA YAPILACAK İŞLEMLER :
    --------------------------------------------
    MADDE: 71 - Hasta dosyaları tıbbi müşahade muayene kağıdı ile (Ek 11 Form
62) derece kağıdı ve hasta tabelası (Ek 1 Form 51) (ilaç ve iaşe tabelası) olmak
üzere üç esas kısımdan ibarettir. Bunlardan başka kurumların ve kliniklerin
özelliklerine göre ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının izni ile uzmanlarca
gerekli görülen ve baştabiblikçe kabul edilen formlar ve kağıtlar eklenir. Müşa-
hade-muayene ve derece kağıdına hastaların kurumda saptanan bütün müşahadeleri
ve yapılan bütün muayeneleri (klinik,fizik,şimik,bakteriyolojik) sonuç ve bulgu-
larla, tedavi ve günlük değişiklikler yazılır. Kesin teşhise varılmadan müşahade
kağıtlarına teşhis yazılmaz.Ancak hastanın girişinde hasta giriş kağıdına muhte-
mel teşhis yazılır.
    Hasta tabelasına da, hastalara içerden ve dışardan verilen, kullanılan ve
uygulanan bütün ilaçlar ve tedbirlerle, gündelik iaşe maddeleri yazılır.Tabe-
lada yazılı ilaç, tedavi vesair tedbirleri hastalara uygulayan hemşireler, uygu-
lama sonuçlarını zamanında ve düzenli olarak hemşire defterine işlerler. Hasta-
lara uygulanacak tedavileri, teşhis, ameliyat ve müdahaleler için yapılacak ha-
zırlıkları, laboratuvar tetkik
isteklerini sağlıklı bir şekilde takip ve uygulanması, nöbet ve vardiye devirle-
rinde bir sonra görev alacakların zamanında bunları yerine getirmesini sağlıya-
cak, kurumların hizmet ve personel durumlarına uygun sistem ve yöntemler geliş-
tirilir ve bunları gerekli kıldığı kayıtlar ve fişler düzenlenir.
    MADDE: 72 - Hasta yatağına yatırıldıktan sonra en kısa süre içinde ilgili
tabibler tarafından muayenesi ve gerekli laboratuvar tetkikleri yapılarak bulgu-
ları dosyasına işlenir. Gerekli tedavi şekli tesbit edilerek tabelasına kaydedi-
lir. Müşahadesi ilgili tabibler tarafından 24 saat içinde tamamlanır. Tabibler-
den başka kimse müşahade alamaz. Müşahadeler okunaklı ayrıntılı olarak yazılır.
Müşahadelerin vaktinde usulüne uygun alınıp alınmadığını hastane baştabibleri
kontrol eder.
    MADDE: 73: Yatan her hastanın tedavisi uzman tabibin tertip ve tavsiyesi
üzerine uzmanlık eğitimi görenler ve hemşirelerce uygulanır.Bakımı da hemşireler
tarafından sağlanır.
    MADDE: 74 - Yatan hastaların sağlık durumları müsait olduğu takdirde çok
önemli hallerde servis tabibinin kabulü ve baştabibin muvafakatı ile engeç aynı
gün saat 20`de dönmek kaydıyle izin verilebilir. İzinli çıkış işlemi hasta
tabelası üzerinde yapılır ve biri izinli çıkacak hastada, biri kapıcıda kalmak
üzere iki nüsha izin çıkış belgesi düzenlenir. (Ek 20 Form 71)
    MADDE: 75 - Yataklı tedavi kurumlarına yatırılan tutuklu ve hükümlülerin
kurumda kaldıkları sürece muhafazaları ilgili adli makamlarca sağlanır. Bu
gibilerin kaçmasından veya suç işlemelerinden kurum idaresi sorumlu tutulamaz.
Ancak kurum yöneticileri tutuklularla ilgili hasta ziyareti ve benzeri işlerle
kontrol ve muhafaza işlerinde adli sorumlulara yardımcı olacak özel tertip ve
tedbirler aldırır, durumdan devamlı bilgi sahibi olur. Kurumda hükümlülere
mahsus demir parmaklıklı, pencereli koğuş veya oda bulunmadığı veya bunlara
ayrılan yataklar dolu olduğu takdirde hükümlü ve tutuklu, ilgili adli makam-
larca başka bir kuruma sevkedilir. Adli mercilerce müşahade altına alınmasına
lüzum görülen vak`alar, ancak müsait yerleri veya ilgili uzmanı bulunan kurum-
lara sevk edilebilirler.
    Tutuklu ve hükümlülerin yattığı kurumlarda, bütün inzibatı sorumluluğu üze-
rine alan cezaevi sorumlularınca yeteri kadar muhafız bulundurulur.
    Tutuklu ve hükümlü hastalar ve bunların muhafazası ile ilgili görevliler
kurum disiplinine uymaya mecburdurlar.
    M - HASTALARIN ÇIKARTILMASI :
    -----------------------------
    MADDE: 76 - İyileşen veya kurumda yatmasına lüzum kalmıyacak şekilde salah
bulan veya kurum da yatmalarında fayda görülmeyen hastaların dosyaları servis
şefi veya uzmanı tarafından tabelasına teşhis, çıkış tarihi, hastalığın ista-
tistik kod numarası ve çıkarılmasına ilişkin gerekli açıklama yazılıp imza
edildikten sonra gereği yapılmak üzere idareye verilir.
    Ocaklardan ve koruyucu sağlık hizmeti yapan kuruluşlardan gönderilen
hastaların çıkışında konulan teşhis, yapılan tedavi ve çıkıştan itibaren iz-
lenecek hususlarla, uygulanacak tedavi şekli usulüne uygun olarak sevk eden
kuruma gönderilmek üzere gerekli bilgiler de doldurularak veya düzenlenerek
hastane müdürüne verilir. Aynı şekilde tabibler ve diğer yataklı tedavi kurumla-
rından yazı ile gönderilen hastalar hakkında da yazılı bilgi verilir. Taburcu
edilen hastalara amaca uygun bir epikiriz verilmesi gerekir. (Ek 15 Form 66)
    Kendi kendine gidemiyecek derecede zayıf ve kimsesi bulunmayan veya aileleri
tarafından alınmayan hastaların imkan varsa kurum tarafından, yoksa mahalli be-
lediye veya idare amiri delaletiyle yerlerine gönderilmelerini sosyal hizmet uz-
manı, yoksa hastane müdürü sağlar.
    MADDE: 77 - Çıkarılacak hastalara öğle yemeğiden sonra servis sorumlu hemşi-
resi tarafından eşyaları usulüne göre teslim edilir. Üzerlerinden çıkan kurum
çamaşırları eksiksiz olarak teslim alındıktan sonra gönderilirler.
    MADDE: 78 - Çıkarılacak hastaların sabah vizitesinde kesin olarak saptanması
ve bu suretle boşalacak yatakların öğleden evvel ilgili yerlere bildirilmesi zo-
runludur.
    MADDE: 79 - Bu yönetmelik hükümlerine uymayan, yapılan uyarmaları dinlememe-
yi alışkanlık haline getiren, gereken tetkik ve tedaviyi yaptırmayan,(hastalığın
verdiği şuursuzluk ve ıstırap halleri hariç) diğer hastaların şikayet ve rahat-
sızlığına sebep olan hastalar (kalmalarında kesin ve hayati bir zorunluluk bu-
lunmamak şartıyle) servis uzmanının teklifi ve baştabibin tasvibi ile kurumdan
çıkarılabilirler.
    Kurum eşyasını ve malzemesini kasden tahrip eden veya kaybına sebebiyet ve-
ren hastalar hakkında da aynı hükümler uygulanır. Bu gibiler ayrıca yaptıkları
zarar ve ziyanı ödemekle yükümlüdürler.
    MADDE: 80 - Hastalıkları ağır olup da çıkarılmalarında sakınca olan hastalar
kendi istekleriyle kurumdan çıkmakta ısrar ettikleri takdirde kendilerinin veya
yakınlarının imzalı muvafakatları alınarak servis uzmanını imzasıyle çıkarılabi-
lirler. Ancak bulaşıcı ve salgın hastalıklara tutulmuş olanlar hastalıklarının
bulaşma ihtimali kaybolmadan çıkarılamazlar.
    N-ÖLÜM VUKUUNDA YAPILACAK İŞLER :
    ---------------------------------
    MADDE: 81 - Servislerde ağırlaşan hastalar görevliler tarafından servis ta-
bibine; çalışma saatleri dışında ise nöbetçi tabibine haber verilir. Agoniye gi-
renler, diğer hastalardan ayrılırlar. Bu gibi hastaların yakınları baştabib veya
nöbetçi tabib tarafından en seri vasıta ile haberdar edilir.
    Kimsesi bulunmayanların son istekleri mümkünse bir tutanakla tesbit edilir
ve yapılması mümkün görülen dini ödevler, tecrit odasında ve servisi sessizliği-
ni bozmamak şartıyle yaptırılır.
    MADDE: 82 - Ölüm vukuunda servis veya nöbetçi tabibi ölüm sebebini ve zama-
nını tesbitle tabelasına kayıt ve altına imza eder.
    Ölüm tesbitinden sonra servis tabibi veya nöbetçi tabib ve kurumda görevli
iki kişi huzurunda ölünün yanında bulunan kişisel eşyası ve parası tesbit ve
müfredatıyle tabelasına kayıt olunarak usulüne göre muhafaza edilir. Ölünün, ta-
belasındaki kimliği aynen delikli bir kartona yazılarak sağ ayağının başparmağı-
na bağlanır ve cenaze gasılhaneye nakledilerek, özel defterine kaydı yapılır.
    MADDE: 83 - Ölenlere ait gömme izni, servis tabibinin veya nöbetçi tabibin
raporuna dayanarak kurumun Baştabibi tarafından verilir ve usulü dairesinde res-
mi tabibler tarafından onaylanır. Ancak adli vak`alarda savcılıkla ilgili işlem
tamamlandıktan sonra defin muamelesi yapılır.
    Cenaze kimsesizse; kurum idaresi defin ruhsatı ile birlikte belediyeye yahut
yetkililere gerekli müracaatı yaparak gömme işlemlerini tamamlatır ve bunların
belediye tarafından defni sağlanır.Bu cenazelerin gerektiğinde kefenlerini kurum
verir. Belediyenin ilgili resmi yazısı ile varsa mezarlığın adı, ada, parsel nu-
marası ölü kaydına mahsus deftere yazılır. (Ek 54 Form 113)
    Ölenlerin; adı, soyadı, doğduğu yeri ve kuruma girerken tesbit edilen adre-
si, ölüm nedeniyle birlikte on gün içinde hastanın bulunduğu yerin nüfus daire-
sine yazılı olarak bildirilir. Kurumdaki ölü veya canlı doğumlar da bir ay için-
de o yerin nüfus dairesine bildirilir.
    Ölüm anında sahibi yanında olmıyan cenazelerin sahiplerinin gelmesi için uy-
gun bir süre beklenir. Ancak sahiplerine duyrulmak kaydıyle bu süre hiç bir şe-
kilde bir haftayı geçemez.
    MADDE: 84 - Ölenin ailesi, yakınları cenazelerini almak isterlerse kendile-
rine imza karşılığı teslim edilir. Ancak cenazeyi gömecekleri yer ölümün vuku
bulduğu belediye sınırları dışında ise,nakli için gerekli işlem yapılarak,alınan
belgenin kurum idaresine ibrazı mecburidir.
    Medeni kanun hükümlerine göre kişilik kazanmamış ölü doğan çocuklar düşük
mahsulleri ve ampute edilmiş organlar adli sakınca bulunmadığı ve aileleri tara-
fından, plasentalar ise tıbbi maksatlarla kullanılmak üzere ilgililerce alınma-
dıkları takdirde gömülür veya tesisatı olan kurumlarda fenni şekilde yok edilir.
Bu takdirde olay bir tutanakla saptanır.
    Tıbbi ve hukuki sakınca bulunduğu hallerde cenaze, sahiplerine verilmez. Ge-
rekenler kurum tarafından yapılır ve cenaze sahiplerine bilgi verilir.
    Polikliniklerde veya kurum dışında ölenler, baştabibin muvafakatı ile kurum
morguna kabul edilebilirler.
    MADDE: 85 - Ölen hastaların elbise ve eşyaları ile mücevher ve paraları, o
yerdeki yetkili mahkemeye teslim edilir. Mahkemeye teslim edilen emanet eşyanın,
muhallefat defterindeki kayıtlarının emanet defterindeki kayıtlara uyması ve
emanet defterindeki sıra numarasının da muhallefat defterine aynen yazılması
gereklidir.
    O-ADLİ İHBAR İŞLEMLERİ VE OTOPSİ :
    ----------------------------------
    MADDE: 86 - Yataklı tedavi kurumlarında muayene ve tedavi edilen vak`aların
Türk Ceza Kanununun (530) nci maddesinin müstesna kıldığı haller dışında geçik-
meksizin Cumhuriyet Savcılığına haber verilmesi zorunludur. Ayrıca yaralı ve ce-
setten çıkarılan delil niteliğini haiz eşyanın adli makamlara aynen ve geçikmek-
sizin teslimi gerekir.
    MADDE: 87 - Yataklı kurumlarında ölenlere, tıbbi lüzum görüldüğü takdirde,
sahibinin izni alınmak şartıyla otopsi yapılır. Umumi Hıfzıssıhha Kanununa göre
"Sari ve salgın hastalıktan vefat eylediği zan ve şüphe edilen eşhas üzerinde,
ilgili tabib tarafından lüzum gösterildiği takdirde veya adli makamların yazılı
veya sözlü istekleri üzerine Ceza Mahkemeleri Usulu Kanununun 79.maddesindeki
esaslar çerçevesinde sahibinin rızası alınmadan otopsi yapılır.
    P-TEMİZLİK HİZMETLERİ :
    -----------------------
    MADDE: 88 - Temizlik; poliklinik, servis, laboratuvar, ameliyathane, mutfak,
çamaşırhane, bahçe gibi hizmet birimlerinde ayrı ayrı ve bu birim personeli ta-
rafından yapılır.
    Temizlik, baştabib, baştabib yardımcısı, hastane müdürü, tabibler, başhemşi-
re ve hemşireler tarafından devamlı kontrol edilir.
    Temizlik yaparken tuvaletlerin, banyoların, enfekte ve steril bölümlerinin
ayrı ve kendi koşullarına göre temizliklerinin yapılmasına itina edilir. Bunun
dışında periyodik olarak tuvaletlerin ve zeminlerin dezenfekten maddelerle genel
temizlikleri yaptırılır. Bu hususlarda gerekli önlemleri almak ve yöntemleri
sağlamak için
ilgili bir uzman başkanlığında başhemşire, hastane müdürü, baştabibin lüzum gö-
receği diğer personelin katılmasıyle bir "Temizlik Komitesi" kurulur. Bu komite-
ce, temizliğin birimlere göre kimler tarafından, ne zaman ve ne şekilde yapıla-
cağı ile bunların ve temizlik maddelerinin sarf şeklinin kimler tarafından kont-
rolunun sağlanacağı hususları bir iç yönerge ile tesbit edilir.Birimlerin temiz-
lik sorumluları ait oldukları birimlerde bir çizelgede belirtilerek denetimde
görülecek şekilde asılı bulundurulur. Bu komitenin sekreterliğini hastane müdürü
yapar. Toplantı ve kararlar özel bir deftere kayıt ve imza edilerek kararın bir
örneği uygulanmak üzere baştabibe verilir.
    Yataklı tedavi kurumlarında temizlik hizmetleri yapılırken kokuların önlen-
mesi, çöplerin fenni şekilde yok edilmesi, haşaratın öldürülmesi gibi işler de
birlikte yürütülür.
    Kurumun yakılabilecek artıklarının ayrı toplanmak suretiyle yakılması sağla-
nır. Yiyecek gibi yakılması mümkün olmıyan artıklar uygun kapalı kaplarda ve
yerlerde topanır. Bunların konulduğu kap ve yerler muntazaman dezenfekten ve in-
sektisidlerle ilaçlanır.
    R-MUTFAK VE BESLENME HİZMETLERİ :
    ---------------------------------
    BESLENME TÜRLERİ:
    MADDE: 89 - Kurumlarda; kadrolarında bulunan tüm personel ile yönetmelikler
gereği hastanede staj yapan öğrencilere ve hizmet içi eğitime gelen sağlık ve
yardımcı sağlık personeline öğle yemeği, bunlardan kurumda yatanlarla bu yönet-
meliğin ilgili maddelerindeki hükümlere göre sürekli olarak kurumda kalanlar ve
nöbetçilere üç öğün yemek ve vardiye uygulanan kurumlarda vardiyaya kalan perso-
nele çalışma sürelerine isabet eden öğünlerde yemek verilir.
    MADDE: 90 - Hastaların beslenmeleri normal ve rejim yemeği olmak üzere ikiye
ayrılır.
    a) NORMAL YEMEK:
    Normal yemek verilmesi gereken hastalara hergün sabah kahvaltısı öğle ve ak-
şam yemekleri verilir. Bu yemeklerin grubları, tarifleri ve günlük azami miktar-
ları ek tablolarda gösterilmiştir.
    Normal iaşe edilen bütün hastalardan, tedavi eden tabib tarafından lüzumlu
görülenlere ayrıca ikindi kahvaltısı veya gece sütü gibi ilave öğünler verilebi-
lir. 89. madde gereğince iaşesi gerekenlerin hepsine normal yemek, gece nöbeti
tutanlara da gerek görülürse gece kahvaltısı verilir. Kahvaltılarda ekmek, çay
veya süt dışında en fazla 3 çeşit kahvaltılık verilir. Peynirle yumurta beraber
verilmez.
    Normal yemekler her öğünde üç kaptır. Düzenlenmesinde et, sebze nişastalı
gıda maddeleri meyve veya tatlı bulunmasına dikkat edilir. Aynı öğünde iki etli,
iki nişastalı veya 2 sebzeli, aynı günde iki öğün tatlı ve nişastalı yemek ve-
rildiği zaman hamur tatlısı verilmez.
    Öğle yemeği ile akşam yemeği aynı olabileceği gibi, aynı erzakı kullanmak
kaydıyle ve üç kabı geçmemek şartıyla akşam yemeğinin bir veya iki türü değişti-
rilebilir.
    b) REJİM YEMEĞİ:
    Hastalara tıbbi zorunluluk veya tedavi gereği olarak verilecek her türlü ye-
mek ve besin maddeleri rejim yemeğine girer. Tedavi ve beslenmeleri özellik gös-
teren hastalara, tedavi eden tabibin lüzum göstereceği her çeşit yiyecek, tabe-
lalara cins ve miktarları yazılmak şartı ile verilir. Rejim yapması gereken ta-
bib ve kurum
personeli rapor almak suretiyle raporlarında belirtilen süre kadar rejim hasta-
ları gibi iaşe edilirler.
    MADDE: 91 - Her gün hasta tabelalarına yazılan normal ve rejim yemekleri,
servis sorumlu hemşiresi tarafından, hasta mevcudu, çıkacak yemeklerin tür ve
miktarlarını gösterip şekilde değerlendirilmesi kolay bir cetvel halinde topla-
narak imza edilmek suretiyle idareye verilir. (Ek 41 Form 92)
    Yardımcı sağlık hizmetleri personelinin izin ve vardiye durumları göz önüne
alınarak yemek adedi başhemşire tarafından, diğer personel için hastane müdürü
tarafından aynı esaslara göre birer cetvel tanzim edilir. (Ek 39 Form 90)
    Bunlar bir araya getirilerek hesaplanan, normal ve rejim rasyonu ile yiye-
ceklerin miktarları saptanarak günlük tüketim maddeleri tabelası düzenlenir (Ek
40 Form 91) ve ertesi günün erzakı saat 15.00 de buna göre çıkarılır.
    MADDE: 92 - İstihkak karşılığı anbardan çıkarılacak veya dışardan satın alı-
nacak erzak, ertesi günün yemeğine kullanılacağından sabah pişirilmeye hazır ha-
le getirilecektir.
    Hastane müdürü bu hususları sağlayacak şekilde işleri ayarlamak ve anbarın
açılma ve günlük gıda maddelerinin teslim alınma şeklini düzenlemekle yükülüdür.
    Hergün artan ekmekler,gelir kaydedilerek ertesi gün bu miktar eksik verilir.
    S-ÇAMAŞIR VE ÇAMAŞIR YIKAMA-ÜTÜ İŞLERİ :
    ----------------------------------------
    MADDE: 93 - Çamaşır işleri; kirli çamaşırların servislerden çamaşırhaneye
gelişi, yıkanış ve kurutuluşu, ütüleme işleri, tasnif ile servislere dağıtılması
ve depolama hizmetlerinden ibarettir.
    Kurumca sağlanan veya kurum terzihanesinde dikilen her türlü çamaşır çama-
şırhane yetkilisine, depo memuru tarafından zimmetle teslim edilir. Bu teslim
edilen eşyalardan çamaşırhane yetkilisi kurum deposuna karşı sorumludur. Çama-
şırhane yetkilisi servislere ihtiyacı miktarınca vereceği çamaşır vesaireyi ta-
kip etmekle görevlidir. Servis sorumlu hemşireleri kendilerine zimmet mukabili
teslim edilen bu gibi eşyadan çamaşırhane yetkilisine karşı sorumlu olup, bu
hizmet akışından başhemşirede baştabibe karşı sorumludur. Hastane müdürü ise bu
konuda başhemşireye yardım etmekle yükümlüdür.
    Servisler, kirli çamaşırlarını çamaşırhaneye götürür ve götürdüğü kadar te-
miz çamaşır alır. Çamaşırhane kendisine gelen kirlilerden, yıpranmış fakat tami-
ri kabil olanları onarılmak üzere zimmet veya makbuzla terzihaneye verir. Kulla-
nılmaz duruma gelenlerini ayrı bir yerde toplar. Zaman zaman başhemşire, hastane
müdürü ve çamaşırhane yetkilisi tarafından bunların tür ve miktarları tutanakla
belirlenerek temizlik işlerinde kullanılmak üzere başhemşireye teslim edilir.
İmha edilenler bir tutanakla çamaşırhane zimmetinden düşülür. Yerine verilecek
yeni çamaşırlar da zimmete geçirilir. Yeni açılacak servisler hizmeti çevirmeye
yarıyacak ilk çamaşırları gerekli belgeleri düzenleyerek çamaşırhaneden alırlar.
    Çamaşırhaneye yıkanmak üzere gönderilen çamaşırlardan enfekte olanlar Kan,
cerehat vesair ifrazatla bulaşık bulunanlar ve normal çamaşırlar renkleri birbi-
rinden farklı ve üzerinde servis işareti bulunan ayrı torbalar içersinde çama-
şırhaneye teslim edilir. Enfekte olanlar dezenfeksiyon işlemine tabi tutulduktan
sonra kan, cerahat vesair organik madde ve ifrazatla bulaşık olanlar temizleyici
bir solusyonda bırakılarak lekeleri eritilip, yıkanır. Çamaşırhanede çalışan
personelin el ve ayakları için koruma tedbiri alınır.
    MADDE: 94 - Personelin gömlekleri ve lüzum görülen diğer çamaşırları ayrı
olarak yıkanır ve kolalanır. Bütün hasta çamaşırları ütülenir ve muntazam katla-
narak, varsa genel çamaşır deposuna yoksa, servis dolaplarına yerleştirilir.
    Ş-HASTANE ZİYARETLERİ:
    MADDE: 95-Yataklı Tedavi kurumlarında yatan hastaların yakınları tarafından
ziyaret edilmelerine, bölgesel koşullar ve kurumun durumu gözönüne alınarak,
hergün veya haftada birkaç gün olmak üzere öğleden sonralara baştabibin saptı-
yacağı saatlerde izin verilir.
    Ziyaret saatleri dışında hasta ziyareti baştabib veya nöbetçi tabibin izni
ile mümkündür.
    Baştabiblikçe gerekli görüldüğü takdirde bir veya birkaç uzmanlık dalı için
ayrı ayrı ziyaret günleri düzenlenebilir.
    MADDE: 96-Yataklarından kalkabilen ve hasta oda ve dairelerinden çıkmala-
rında sakınca olmıyan hastalar için mümkünse hasta odaları dışında ayrı ziyaret
yerleri ayrılır.
    Bir hasta için aynı anda ikiden fazla ziyaretçi alınmaz ve hasta ziyaretle-
ri 15 dakikadan fazla olamaz.
    Ziyaretçilerin hasta yataklarında oturmaları ve hasta eşyasını kullanmaları
önlenir. On yaşından aşağı ziyaretçi çocuk kabul edilmez. Zorunlu hallerde baş-
tabib veya nöbetçi tabibin izni ile çoçukların ziyaretine müsaade edilebilir.
    MADDE: 97-Bulaşıcı ve salgın hastalıklardan birine yakalanmış olanlarla,
ziyaretlerinde herhangi bir sebeble sakınca bulunan hastaların ziyaret edilmesi
yasaktır.
    MADDE: 98-Hastalara dışardan yiyecek ve içecek getirmek yasaktır.
    Ziyaretçiler tarafından getirilen her türlü gıda maddesi veya eşya kapıda
alıkonularak çıkarken sahibine iade edilir.
    Herhangi bir sıhhi ve tıbbi sakınca olmadıkça kurumlara yatan tutuklu ve
hükümlüler Cezaevi Yönetmeliğine uygun olarak haftada bir gün 10 dakika ziyaret
edilebilirler. Bu ziyaret saatinde cezaevinden lüzumuna göre erkek veya kadın
bir memur veya gardiyan kuruma gelerek ziyaretçileri görür, üzerlerini arar ve
ziyarete izin verir.
    Kurum idaresi, tutuklu ve hükümlüleri ve gelen ziyaretçileri seçme ve araş-
tırma yönünden sorumlu tutulmaz. Bunun sorumluluğu cezaevi görevlisine aittir.
    III-SATINALMA AYNİYAT DEPO VE AMBAR HİZMETLERİ:
    -----------------------------------------------
    MADDE: 99-Bu hizmetler kurum için gerekli tüketim maddeleri, ilaç, yiyecek,
temizlik, yakacak benzeri tıbbi ve sıhhi malzeme, demirbaş, döşeme ve cihazla-
rın satın alınma, muayene ve tesellüm depolama, sarf işleri ile her çeşit ona-
rım ve mali işlemlerin mevcut tüzük, yönetmelik ve kararname hükümlerine göre
yapılmasını kapsar.
    A-SATIN ALMA İŞLERİ:
    MADDE: 100-Yataklı tedavi kurumlarında satın alma işleri satın alma komis-
yonu, tarafından 2490 sayılı Artırma Eksiltme ve ihale kanunu ile Sağlık ve
Sosyal Yardım Bakanlığına bağlı Sağlık Kurumları ve Esenleştirme (Rehabilitas-
yon) tesislerine verilecek Döner Sermaye hakkında 209 sayılı kanun ve bu kanuna
ilişkin 106 Sayılı Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.
    B-MUAYENE VE TESELLÜM:
    ----------------------
    MADDE: 101-Satınalma veya irsal yolu ile kuruma gelen bir malın muayene ve
tesellümü, Ayniyat Talimatnamesi esaslarına  göre muayene ve tesellüm komisyonu
tarafından yapılır,
    a) Muayene ve tesellüm komisyonu: Hastane Müdürü (Bunun bulunmaması halinde
baştabibin tayin edeceği kimsenin) başkanlığında, alınan malın ve yapılan işin
özelliğine göre, bu konuda yetkili birinin (cihaz, alet ve tıbbi malzemede il-
gili dal uzmanı tabib,
    ilaçlarda eczacı, gıda maddelerinde diyetisyen veya ahçı gibi) ve baştabi-
bin tayin edeceği üç kişiden kurulur.
    b) Muayene ve tesellüm komisyonu, malın muayenesi ile birlikte tartırılarak
 veya sayılarak ambar veya depoya konulmasından sorumludur.
    Teslim alınan mal, muayene ve tesellümden sonra komisyonca (muayene ve te-
sellüm belgesi) düzenlenerek imza edilir.
    Günlük olarak alınan et, ekmek, sebze, süt, yoğurt gibi maddelerin muayene
ve tesellümünde iki nüsha düzenlenecek girdi pusulalarının birer nüshası idare
memurluğunca saklanır. Ay sonlarında veya tesbit edilen muayyen süre sonunda
girdi pusulalarının toplamına göre muayene ve tesellüm belgesi düzenlenerek (a)
fıkrasındaki komisyonca imzalanır.
    Muayene ve tesellüm işleri günlük çalışma saatleri içinde yapılır.
    c) Toptan veya parakende gelen odun, kömür, fuel-oil, mazot ve benzeri ya-
kacak maddeleri, otomatik kantar tartı kartelasını havi olanlar kartela mikta-
rına göre, bunun dışındakiler tartılarak, hastane müdürü, nöbetçi memuru ve an-
bar memurundan oluşan komisyonca muayene ve tesellüm edilir. (Ek 36 Form 87)
Her defası için ikinüsha girdi pusulası düzenlenir ve imza edilir. Malın tamamı
veya taksit miktarı tamamlandığında girdi pusulaları toplamına göre (a) fıkra-
sındaki komisyonca muayene ve tesellüm belgesi imzalanır ve buna göre ayniyat
tesellüm makbuzu düzenlenir.
    d) Girdi pusulalarının diğer nüshası ayniyat tesellüm makbuzu dipkoçanına
bağlanır.
    e) Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığından veya diğer bir kurumdan gelen
hertürlü malın irsaliyesindeki miktar ve evsafa uygunluğu (a) fıkrasındaki ko-
misyonca tespit ve buna göre tesellüm edilir.
    C-DEPOLAMA:
    -----------
    MADDE:102 Satın alınan maddelerin mukavele esaslarına diğer kurumlardan ge-
lenlerin irsaliye muhteviyatına uygun olmaları halinde Ayniyat Talimatnamesi
hükümlerine göre kesin tesellüm makbuzu düzenlenerek ikinci nüshası Sayıştay
hesabı bakımından ayniyat saymanına verilir. Dip koçanı da ithalat evrakı ola-
rak depo veya ambar memurluğunca saklanır.
    Ambar veya depoya giren her türlü malzeme, yiyecek, ilaç ve giyecek düzenli
bir şekilde tasnif edilerek yerleştirilir. Haşarattan, sıcaktan, soğuktan ko-
runması ve yangına karşı her türlü tedbir alınır.
    D-SAYIM KOMİSYONU:
    ------------------
    MADDE: 103-Kurumlarda Ayniyat Talimatnamesi hükümlerine göre sayım yapmak
üzere her mali yıl başında baştabibin tayin edeceği ve içlerinde ayniyat say-
manının, yoksa mutemedinin bulunacağı üç kişilik bir komisyon kurulur.
    Bu komisyon kurumda mevcut her türlü demirbaş, malzeme ve mefruşat ile er-
zak vesair maddelerin sayımını, yapar. Bu sayımda mevcutların resmi kayıtlara
göre fazlası, eksiği saptanır. Bozulan, çürüyen, kırılan ve dökülenler nedenle-
ri ile beraber bir tutunakla belirtilerek noksanlar baştabibliğe bildirilir.
Kullanılmayacak hale gelen eşya, malzeme, ilaç ve erzak hakkında usulüne göre
kayıt silme işlemi uygulanır.
    E-AMBARDAN ERZAK VE MALZEME ÇIKARILMASI:
    MADDE: 104-Ambardan erzak, Ayniyat Talimatnamesinde ve aşağıda hükümlere
göre çıkarılır.
    a) Hasta ve personelin iaşesi için gerekli tüketim maddeleri günlük tüke-
tim maddeler tabelası ile ambardan çıkarılır. (Ek 40 Form 91)
   Tüketim maddeleri günlük tabelası,kopyalı iki nüsha olarak düzenlenir. Kop-
yalı nüshası müteselsil numaralanarak çıkış belgesi olarak kullanılır.
    b) Hazırlayan sorumlular ile ita amirinin imzasından sonra erzakın çıkarıl-
ması için hastane müdürüne verilir. Ambardan erzak Nöbetçi tabib veya memur,di-
yetisyen ve başhemşire huzurunda her gün saat 15.00 de çıkarılarak ahçıbaşına
teslim edilir ve müştereken imzalanır.
    c) Her iki nüshasında kullanılmayan haneler hazırlayan sorumlular tarafından
kırmızı mürekkepli kalemle kapatılır.
    d) Ambardan çıkan ve ambara giren maddeler ambar defterine günü gününe kay-
dedilir.
    e) Ambardan çıkacak diğer maddeler için kuruşlu çıkış belgesi tanzim edilir.
(Ek 38 Form 89)
    f) Servislerin ihtiyacı bulunan temizlik maddelerinin günlük veya periyodik
süreler için servis sorumlu hemşireleri tarafından başhemşireye bildirilecek ih-
tiyaç miktarları,başhemşire tarafından ihtiyaca uygunluğu kontrol edilerek tek
bir ihtiyaç belgesi halinde hastane müdürlüğüne (Yoksa idare memurluğuna) veri-
lir. Tüketim maddeleri günlük tabelasının (Ek 40 Form 91) 7 nolu bölümündeki
özel sütunlarına işlenmek suretiyle ambardan çıkışı sağlanır. İmza mukabilinde
de Başhemşire tarafından istekte bulunan servis ve birimlere dağıtılır.
    Ambar ve depolardan çıkacak diğer maddeler için de; ihtiyaç gösteren servis
veya birisinin istek belgesi (Ek 37 Form 88) düzenleyerek idareye vermesi ve bu-
nun üsulüne  uygun çıkış işleminin yapılması gerekir.
    F- AYNİYAT İŞLERİ :
    MADDE: 105-Devlet mallarının,muhafazası,ihracı,başka kurumlara nakil,kayıt-
tan düşme ve imhası Ayniyat Talimatnamesi hükümlerine göre yapılır.
    a) Satın alınan veya başka kurumlardan gelerek teslim alınan mallar için ay-
niyat tesellüm makbuzu düzenlenir. Bu makbuzların birinci nüshaları,satın alınan
mallardan tahakkuk evrakına bağlanır. Başka kurumlardan gelen mallar için ise
malı gönderen kuruma gönderilir. İkinci nüshaları Sayıştay hesabı için ayniyat
saymanına gönderilir,dip koçanları da ambarda evrakı müsbite olarak saklanır.
    b) Her gün ambar ve depodan çıkan demirbaş ve müstehlik eşya ile erzak mik-
tarı ayniyat yevmiye defteri ve aynı miktarlar ambar veya depo defterine işle-
nir.
    c) Servis ve bürolarda bulunan eşya,birer liste ile tespit edilerek bulundu-
ğu odanın duvarına asılır. Bu listelere göre eşyanın kontrolu yapılır.
    d) Kayıttan düşme ve imha: Demirbaş eşyadan kullanılma vesair nedenlerle es-
kiyen,bozulan ve çürüyenlerin kayıttan düşülmesi için servis ve laboratuvarlarda
hazırlanan tutanaklara göre 1000 liraya kadar olanlardan ita amirince kabul edi-
lenler,1000 liradan fazla olanların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tasdi-
kinden sonra demirbaş defterinden düşümleri yapılır.
    Müstehlek eşya ve malzemeden kullanılmaz hale gelenler,düzenlenen tutanak-
larla ita amirince tasdik edilerek kayıttan düşürülür. Düşümleri yapılan demir-
baş eşyadan satılmasına lüzum görülenler o yerin mal memurluğuna yazılarak oraca
satışı yapılır. Kuruma resmi yazı gelince eşya alıcıya teslim edilir.
    Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının izni ve amirleri ile başka kurumlara
verilen malzemenin,karşılığında alınan ayniyat tesellüm makbuzlarına göre kayıt-
tan düşme işlemleri yapılır.
    Bu makbuzların da birer nüshası Sayıştay dosyasına konur.
                             IV. TEKNİK HİZMETLER
                             ====================
    A - ÇALIŞTIRMA - BAKIM VE ONARIM HİZMETLERİ :
    MADDE: 106 - Yataklı tedavi kurumlarında teknik hizmetleri;bina ve eklenti-
lerinin elektrik,sıhhi tesisat,santral,çamaşır makinaları,tıbbi cihazlar ve kli-
ma tesisleri ile motorlu araçların çalıştırılma,bakım ve onarım işlerini kapsar.
    MADDE: 107 - Tesis ve cihazların randımanlı çalışması ve ömürlerinin uzatıl-
ması için iyi kullanma,koruyucu bakım,(boya badana,temizleme,yağlama) tamir ve
parça değiştirme gibi tedbirlerin zamanında alınması gerekir ve bu işlerde çalı-
şan personel olanaklar ölçüsünde eğitilir.
    Her tesis ve cihaz için uygulanan büyük tamir ve parça değiştirmeler kendi-
leri için tutulan dosyalarına düzenli olarak işlenir. Ayrıca yapılan tamir ve
parça değiştirme bir tutanakla belirtilir.
    Gereken Cihaz ve araçların üzerlerinde çalıştırma talimatları ile bakım ve
kontrol formları asılı bulundurulur.
    B - BAHÇE HİZMETLERİ :

    MADDE 108 - Yataklı tedavi kurumları bahçesi ve varsa otopark yerler herza-
man düzenli,bakımlı ve temiz olacaktır. Bundan hastane müdürü sorumludur.
            V-TIBBİ HİZMETLERDE ÇALIŞANLARIN GÖREV VE YETKİLERİ
            ===================================================
    MADDE: 109 - Yataklı tedavi kurumlarında servis,laboratuvar şef ve uzmanla-
rı,başeczacı,başhemşire,hastane müdürü gibi doğrudan baştabibe bağlı hizmet bi-
rim amirleri,servis veya birimlerinin tertip,düzen ve verimli çalışması,temizlik
işleri bakımından ve hizmetlerin bu yönetmelik esaslar içersinde yürütülmesin-
den,maiyetlerinin görevlerini zamanında,en iyi bir şekilde yapmasından ve eğiti-
minden baştabibe,doğrudan baştabibe bağlı olmıyan birim sorumluları ise bu hu-
suslarda bağlı bulundukları,başhemşire,hastane müdürü gibi birinci derecedeki
amirlerine,daha aşağıdaki kademeler ise kendinden önce gelen bir üst amire karşı
sorumludurlar.
    A-BAŞTABİBİN GÖREV VE YETKİLERİ
    ===============================
    MADDE: 110 - Yataklı tedavi kurumları,eğitim hastanelerinde servis ve labo-
ratuvar şefleri,genel hastanelerde servis ve laboratuvar uzmanları özel dal has-
tanelerinde ve rehabilitasyon merkezlerinde özel dal servis şef veya uzmanların-
dan idarede temayüz etmiş olanlar arasından Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca
atanacak Baştabibler tarafından yönetilir.
    Özel Dal hastanelerinde ve rehabilitasyon merkezlerinde baştabib aynı zaman-
da bilimsel direktörlük görevini de yapar. Baştabib diğer kurumlarda da imkan
ölçüsünde klinik ve laboratuvarların bilimsel çalışmaları ile ilgilenir ve bun-
lara yön verir.
    a) Kurumun tıbbi,idari ve eğitim hizmetlerinin görevlilerce en iyi şekilde
yürütülmesini sağlar. Bu hizmetlerin yapılmasını izler,en az haftada bir defa
denetler.
    b) Kurumun verimli olarak çalıştırılması,işlerin sürat ve kolaylık içinde
yapılması,kaliteyi düşürmeden ekonomi sağlanması ile hizmeti olabilecek en yük-
sek düzeye çıkarmak için gerekli tedbirleri alır.
    Bu yönetmelikte belirtilen yetkilerini gerektiğinde yardımcılarına ve diğer
kademelere devredebilir.
    c) Kanun,tüzük,yönetmelik,kararname,resmi emirler hükümlerine uyarak iş gö-
rür,kuruma ait bütün işlerde muhatap ve haberleşmeye yetkili tek mercidir.
    Bakanlıkla ve Valilikle yapacağı yazışmaları bağlı bulunduğu sağlık müdür-
lüğü kanalı ile yapar.
    d) Kurumun bütün personelinin görev ve hizmetle ilgili hallerde doğrudan
doğruya amiridir.
    e) Bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen çalışma saatlerinde
bütün personelin görevleri başında bulunmalarını, belirli saatte görevlerine
başlamalarını yakından izler, bunun için de çalışma saatinin başlangıç ve bi-
timinde olmak üzere iki defa devam cetvelini imza ettirerek düzenli devamları-
nı sağlar ve kontrol eder.
    f) Her sabah nöbet defterini inceler ve yazılan hususlar hakkında görüşle-
rini bildirir ve gerekli emirleri verir. Çalışma saatleri içinde görev başında
bulunmayanlara ve devamsızlığı görülenlere veya bu yönetmelik hükümlerine aykı-
rı harekette bulunanlara 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre işlem yapar.
    g) Hergün en geç uzmanların geldiği saatte kurumda bulunur ve görevlerini
tam olarak bitirmiş ise uzmanlarla birlikte ayrılabilir. Ancak görev dolayısiy-
le lüzumunda çalışma saatleri içinde de kurumdan ayrılabilir.
    Günlük çalışma saatleri içindeki ayrılışlarında yardımcısını, yoksa nöbetçi
tabibi vekil bırakır. İzin veya hastalık gibi nedenlerle ayrılışlarında kurumda
bulunan yardımcısı veya uzman tabiplerden biri (Kendisinin önerisi ile) vekalet
eder. Herhangi bir nedenle daimi ayrılışında yerine Bakanlıkça bir başkası ta-
yin edilip göreve başlayıncaya kadar baştabiblik görevi sağlık müdürünün tekli-
fi, o yerin en büyük idare amirinin onayı ile tayin edilecek bir tabip tarafın-
dan görülür.
    h) Gerekli gördüğü hallerde uzmanları ve diğer yetkilileri toplantıya davet
ederek kurumun çeşitli konuları hakkında istişarelerde bulunur.
    i) Hastaların tıbbi müşahade ve muayenelerine, teşhis ve tedavilerine ken-
dilerine gösterilen ihtimam ve ilgiye dikkat ve nezaret eder.
    j) Kurumda çalışan bütün personelin hastalar ve iş sahiplerine karşı fena
davranışlarda bulunmalarını önler. Bütün personelin, hastaların moralini boza-
cak söz ve hareketlerine, hastalar ve yakınları yanında teşhis tedavi konuların-
da tartışma ve tenkitte bulunmalarına engel olur. Ayrıca kurumda düzen ve disip-
lini sağlamak üzere gerekli gördüğü tedbiri alır.
    k) Hastaların teşhis ve tedavilerinde gerekli laboratuvar muayenelerinden
geçirilmeleri hususunu izler ve denetler.
    l) İdare, ambar, depo, eczane, laboratuvar vesair yerlerin hesap ve ayniyata
ait kayıtlarını, idareye ait evrak ve dosyaların görevliler tarafından usulüne
göre ve düzenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
    m) Kurum ve bölümlerinde bulunan bütün fenni alet ve cihazlarla ecza ve la-
boratuvar malzemesinin, eşya, mefruşat ve demirbaşların kayıtlarını muntazaman
ve Ayniyat Talimatnamesi ve bu yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde tesbit
ve tescil ettirerek icabına göre saklama veya kullanılmalarını sağlar.
    n) Tabipler tarafından bu yönetmelik çerçevesinde hastalara verilmek üzere
vizitede tabelaya yazılan ilaç, yiyecek ve içeceklerin tıbbi yönden iyi bir şe-
kilde hazırlanmasından sorumludur.
    o) Kurumun bütün bölümleriyle, tesisat, cihaz ve malzemesini belirsiz zaman-
larda ve sık sık kontrol eder. Bunlarda düzen, güvenlik, temizlik hususlarında
rastladığı kusur ve noksanlara sebep olanlarla, bunları düzeltmiyenler hakkında
gerekli işlemi yapar.
    ö) Kurum eşya ve malzemesinden bozulanların mevzuata uygun olarak onarımını
sağlar. Kurumun bina ve bölümlerinde büyük onarım, değiştirme ve düzeltilmesi
gereken kısımlarla, yapılacak inşaat hakkındaki fikir ve mütalaalarını plan ve
keşifleriyle birlikte her sene bütçe hazırlanmadan evvel Sağlık ve Sosyal Yar-
dım Bakanlığına bildirir.
    p) Bu yönetmelik hükümlerine aykırı düşmemek şartıyla hizmetlerde sürat ko-
laylık ve ekonomi sağlıyacak tedbirleri alır ve yöntemleri geliştirir. Bunlar da
ilgililer tarafından aynen uygulanır. Daha evvel merciinden izin alınması gere-
ken hallerde emirlerin tebliğinden önce bu iznin alınmasını sağlar.
    r) Acil vakalarda, görevli uzman bulunmadığı takdirde, diğer bir resmi kuru-
mun aynı dal uzmanını; bunun da bulunmadığı hallerde ilgili serbest uzmanları
kuruma davet edebilir.
    Resmi tabipler bu gibi davetlere gelmek zorundadırlar. Serbest tabibler ha-
yati tehlike bulunduğu bildirildiği halde gelmezlerse, durumu savcılığa bildire-
rek acele tedbir alınmasını ister. Davet edilen serbest tabiplerin ücretleri
madde 64 deki esaslara göre ödenir.
    s) Aynı dalda birden fazla klinik bulunan kurumlarda boş yataklara hastala-
rın ne şekilde yatırılacağı hususunda hastane uzmanlarının fikrini alarak bir
prensib tesbit eder.
    ş) Baştabib veya görevlendireceği yardımcısı, tabiblerin veya sağlık kurulu-
nun düzenlendiği raporların usulüne uygun olduğunu,okunaklı bir şekilde yazıldı-
ğını, herhangi bir yanlışlık olmadığını kontrol edip, varsa düzeltirerek tasdik
eder. Bu raporlarda sevk usulüne ve fenne uygunsuzluk gördüğü takdirde dikkatini
çekmek suretiyle ilgiliye veya kurula iade eder. Tek tabib raporlarında hastayı,
varsa aynı dalda başka bir uzmana havale edebilir.
    t) Baştabib varsa yardımcılarından birini, gerekirse bir kaçını yoksa uzman-
lardan bir veya birkaçını personel için daire tabibliği yapmak üzere görevlendi-
rir.
    u) Sağlık Hizmetlerinin sosyalleştirildiği bölgelerde sağlık ocağı tabibleri
ve personelin hizmet içi eğitim proğramlarının en iyi şekilde uygulanmasını sağ-
lar.
    v) Baştabib, başhemşire ve hastane müdürünün görüşünü almak suretiyle hem-
şire, ebe ve yardımcı hizmetler sınıfı personelin, eğitim hastanelerinde ise ta-
babet uzmanlık tüzüğü hükümlerine uygun olarak uzmanlık eğitimi görenlerin görev
yerlerini belirler bu hususta kendisine yapılan önerileri değerlendirerek karara
bağlar.
    y- Personelin hizmetin gereğine göre yıllık izinlerini yılın ilk ayında dü-
zenler. Diğer yataklı tedavi kurumları ile kilit personel için işbirliği yapar.
    B - BAŞTABİB YARDIMCISININ GÖREV VE YETKİLERİ:
    ----------------------------------------------
    MADDE: 111 - Baştabib yardımcısı her hususta baştabibe yardım eder ve ona
karşı sorumludur.
    Baştabibin hizmetle ilgili konularda vereceği emirleri yerine getirmekle yü-
kümlüdür.
    Baştabip yardımcısının birden fazla olduğu kurumlarda baştabip bunlar ara-
sında görev bölümü yaparak, bir tanesini adli vak`a veya işlemlerin takip ve sü-
ratle sonuçlandırılması için görevlendirir.
    C - ŞEF VE UZMANLARIN GÖREV VE YETKİLERİ:
    -----------------------------------------
    MADDE: 112 - Eğitim hastanelerinde sorumlu servis ve laboratuvar uzmanlarına
şef, diğer kurumlardaki uzmanlara servis veya laboratuvar uzmanı denir.
    Eğitim hastanelerinde aynı dalda birden fazla şef bulunduğu takdirde bilim-
sel niteliği, tercübesi, kurum içinde ve meslekdaşları arasındaki saygınlığı
gözönüne alınarak içlerinden birisi baştabib tarafından bölüm başkanı olarak
seçilir ve Bakanlığa bildirilir.
    Bölüm başkanı ilgili branşta bütün kliniklerin bilimsel ve idari amiri olup,
klinikler arasında koordinasyonu, mevcut imkanların müşterek ve verimli bir şe-
kilde kullanılmasını sağlar.
    Bölümün diğer klinikler ve idare ile olan ilişkilerini düzenler.
    MADDE: 113 - Şef ve uzmanlar servis, klinik veya laboratuvarlarında çalışan
personelin görev ve hizmetle ilgili hususlarda amiridir.
    Servis ve laboratuvarlarda mevcut bütün personel ile Bakanlıkça servislerine
verilmiş her dereceden mesleki okul öğrencileri ve kursuyerlerin iş başında öğ-
retim ve eğitimleriyle ilmi ve ameli bakımdan gelişmelerini, aralarında görev
bölümüne ve çalışma düzenini sağlamak, yayın yapmalarına yardım etmek ve diğer
şubelerle ilişkiler kurmakla yükümlü olup, bunların ve hasta bakımı hizmetleri-
nin düzenli olarak yürütülmesinden, bölümlerinde disiplinin sağlanmasından ve
temizliğinden baştabibe karşı sorumludurlar.
    Ç - SERVİS ŞEF VE UZMANLARININ GÖREV VE YETKİLERİ:
    --------------------------------------------------
    MADDE: 114 - Servis şef ve uzmanları:
    a) Servislere kabul edilen hastaları uzmanlıkları çerçevesinde muayene ve
tedavi eder. Kendi servisinin polikliniğini yaparlar. Ayrıca çeşitli uzmanlık
dalları bulunmayan küçük yataklı tedavi kurumlarında Tababet ve Şuabatı Sanatla-
rının Tarzı İcrasına Dair Kanunun hükümleri çerçevesinde diğer uzmanlık şubele-
rine ait hastaları da muayene ve tedavi etmekle yükümlüdür. Ancak ilk tedaviden
sonra mutlaka ilgili dal uzmanının görmesi gereken vakaları, gereği yapılmak
üzere baştabibe bildirir.
    Şef ve uzmanlar, hasta müşahade ve tabelalarının düzenli ve usulüne uygun
olarak yazılmasından sorumludurlar.
    b) Her ne zaman olursa olsun şubelerinde çıkan önemli ve acil vakalar nede-
niyle kurumca kendilerine yapılan davete gelmek ve gereken muayene ve tedaviyi
yapmakla yükümlüdürler.
    Herhangi bir hasta hakkında konsültasyon için diğer şubelerden gelen davet-
leri kabul ve görüşlerini bildirmek zorundadırlar. Aynı şubeden birçok uzman
bulunan kurumlarda bu çeşit hizmetler baştabibin düzenleyeceği sıraya göre nö-
betleşe yapılır.
    c) Poliklinik ve servislerinde ihbarı mecbur bir bulaşıcı hastalık görüldü-
ğünde, ihbar vesikasıyle durumu baştabibe bildirirler.
    d) Orijinal çalışmalara esas teşkil edebilecek nadir vakalara rastladıkça,
hastane bilimsel konseyine sunulmak üzere bütün belgeleri ile beraber baştabibe
verirler.
    Servis şef ve uzmanları, servis istatistiklerinin düzenlenmesi ve zamanında
idareye verilmesi ile servis protokol defterinin usulüne uygun olarak tutulma-
sından sorumludurlar.
    e) Kurum içinde yapılacak ameliyatlarda; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sa-
natlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun aşağıda belirtilen 70. maddesine uymala-
rı zorunludur. (Tabipler, diştabipleri ve dişçiler yapacakları her nev`i ameliye
için hastanın, hasta küçük veya tahtı hacirde ise veli veya vasisinin evvelemir-
de muvafakıtını alırlar. Büyük ameliyei cerrahiyeler için bu muvafakatın tahriri
olması lazımdır. Veli veya
vasisi olmadığı veya bulunmadığı veya üzerinde ameliyat yapılacak şahıs ifadeye
muktedir olmadığı takdirde muvafakat şart değildir.) Ameliyatı yapan uzman, ame-
liyatın sonunda yaptığı ameliyatı ameliyat kayıt defterine kaydeder (Ek 52 Form
11)
    f) Poliklinik ve servislerde geçen önemli fenni ve idari vakaları baştabibe
bildirirler.
    g) Servislerine lüzumlu alet, ilaç ve sıhhi malzeme için örneğine uygun bi-
rer istek belgesi (Ek 37 Form 88) düzenleyerek baştabibe havale ettirdikten son-
ra bunların cinsine göre imza mukabilinde eczane veya depodan alınmasını sağlar.
    h) Servislerine ait bütün demirbaş eşyanın bakımı, muhafazası ile tüketim
maddelerinin yerinde ve ekonomik kullanımından sorumludur.
    i) Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile aile planlaması kursu görmüş
diğer tabipler aile planlaması uygulamaları yapmak ve kendi birimleri içinde bu
çalışmaları düzenlemekle yükümlüdürler.
    D - LABORATUVAR ŞEF VE UZMANLARININ GÖREV VE YETKİLERİ:
    -------------------------------------------------------
    MADDE: 115 - Yataklı tedavi kurumlarında büyüklüğüne ve fonksiyonuna göre
bakteriyoloji, biokimya, patolojik, anatomi, hormon, nükleer tıp, hematoloji ve
radyoloji gibi çeşitli laboratuvarlardan birkaçı veya hepsi bulunabilir.
    a) Hastanelerin bakteriyoloji, biokimya, hematoloji, patolojik anatomi rad-
yoloji vesair laboratuvarlarında görevli şef ve uzmanlar, laboratuvarlarına ge-
len kendi şubeleri ile ilgili bütün tetkik ve tahlilleri, serolojik ve biyolojik
teamül ve testleri yapmakla yükümlüdürler.
    Ölen hastalardan, (87 inci maddedeki açıklamaya göre) lüzum görülenlere
otopsi yapmak, ameliyat veya otopsi ile alınan organ ve parçalarını muhafaza et-
mek ve gerekli preparatları hazırlamak, muayene ve tetkik neticelerini raporla
ait olduğu servise bildirmek, koleksiyon ve müze yapmak, patolojik anatomi uz-
manlarının görevleridir.
    Bazı laboratuvar uzmanları noksan bulunan kurumlarda, mevcut laboratuvar uz-
manları kendi uzmanlık dallarına yakın şubelerin de basit muayene ve tahlilleri-
ni yaparlar.
    b) Resmi müracaatları karşılayacak laboratuvar bulunmayan il ve ilçelerde bu
muayeneler baştabibin izni ile başka kurum laboratuvarlarında ücret karşılığında
yaptırılır.
    Özel laboratuvar bulunmayan yerlerde halk tarafından istenilen özel muayene-
ler, baştabibin izni ve yürürlükteki usullere göre ücretli yapılır.
    c) Rontgen teşhis şef ve uzmanları, servis ve polikliniklerden tabiblerin
muayene fişi ile gönderdikleri hastaların gerekli radyolojik tetkiklerini yap-
makla yükümlüdür.
    Radyolojik muayene için gönderilen hastaların fişlerine, gönderen uzman has-
talığın mahiyeti ve yapılacak işlem hakkında gerekli bilgileri yazar. Radyoloji
uzmanı da muayene neticesini kanaatiyle birlikte açık bir şekilde yazarak flim-
ler ile beraber ilgili uzmana gönderir. Filmlere hastanın ismi, protokol numara-
sı ve filmin çekildiği tarihi yazar. Birden fazla film çekildiği takdirde, kaç
film gönderildiği fişine i işaret edilir.
    d) Radyoloji uzmanları, laboratuvar için alınan çekilmemiş filmlerin deftere
kaydedilmesinden, çekilen filmlerin ölçüleri ve sayıları ile hangi hasta için
çekildiğinden, protokol numarası, ismi ve tarihi ile yazılmasından, bozuk çıkan-
ların usulüne göre imhasından sorumludurlar.
    Poliklinik hastalarının filmlerinin ilgili uzmanlar tarafından görülmesiyle
iadesinden sonra röntgen arşivinde muhafaza edilmesi sağlanır. Poliklinik rönt-
gen raporları iki kopyalı olarak hazırlanır ve biri hastaya verilir.
    Servislerden gönderilen hastaların filmleri servis dosyalarında saklanmak
üzere servise gönderilir.
    Kurumda çekilmiş olan filmler, filmi hastalar temin etmiş olsalar dahi, hiç-
bir suretle dışarıya verilemez. Ancak; adli bir kovuşturma için ilgili resmi ma-
kamlarca istenilirse kovuşturma sonunda iade edilmek üzere verilebilir.
    Ancak, hasta isterse fiyat tarifesindeki ücretin 2 mislini ödemek şartiyle,
kendisine ikinci bir grafi yapılır ve film kendisine verilir.
    e) Radyoterapi uzmanı, ışın tedavisi için kendisine gelen hastaları muayene
 ederek radyoterapi endikasyonunu koyar.
    Tedavi planı hazırlanmasında lüzumlu bilgileri radyasyon