KOOPERATİF VE ÜST KURULUŞLARIN GENEL
                            KURULLARINDA BULUNDURULACAK
                          TİCARET BAKANLIĞI TEMSİLCİSİNİN
                                NİTELİK VE GÖREVLERİ
                                   HAKKINDA TÜZÜK
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  : 30.11.1973, No: 7/7522
    Dayandığı Kanunun Tarihi          :  24.4.1969, No: 1163
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi   : 10.12.1973, No: 14738
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi     : 5, Cildi: 13, S. 414
                                 BİRİNCİ BÖLÜM
                               Kapsam ve Deyimler
    Kapsam

    Madde 1 - Kooperatiflerle, kooperatif birlikleri, bölge birlikleri, merkez
birlikleri Türkiye Tütün Tarım Satış Kooperatifleri Genel Birliği ve Türkiye
Milli Kooperatifler Birliği Genel Kurullarında bulundurulacak Bakanlık temsil-
cisinin nitelik ve görevleri bu Tüzük`te gösterilmiştir.
    Deyimler

    Madde 2 - Bu Tüzük`te geçen üst kuruluş deyimi, 1 inci maddede sayılan
kooperatiflerin üstündeki kuruluşları; Bakanlık deyimi, Ticaret Bakanlığını
ifade eder.
                                 İKİNCİ BÖLÜM
               Bakanlık Temsilcisinin Nitelikleri ve Temsilci İstemi
    Temsilcilerin nitelikleri

    Madde 3 - Temsilcinin aşağıdaki niteliklere sahip olması gereklidir:
    a) Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında memur olmak,
    b) En az lise mezunu olmak,
    c) Bakanlıkça kooperatifçilik konusunda düzenlenecek eğitime katılmış ve
başarı sağlamış olmak.
    Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte, Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma
Genel Müdürlüğü veya bölge ticaret müdürlükleri emrinde en az 5 yıl görev yap-
mış olanlar için yukarıda yazılı nitelikler aranmaz.
    Bu maddede yazılı nitelikleri taşıyan temsilci görevlendirilemediği tak-
dirde, atama, diğer Devlet memurları arasından yapılır.
    Temsilci istemi

    Madde 4 - Bakanlık temsilcisi, genel kurul toplantısından en az 10 gün
önce, Kooperatifler Kanununun 45 inci maddesi gereğince Bakanlığa gönderi-
lecek toplantı çağrısı ilan örneği ile birlikte Bakanlıktan istenir.
    Bölge ticaret müdürlüğü olan illerde, istem, bu müdürlüklere yapılır.
    Bakanlık veya bölge ticaret müdürlüğü, uygun bir süre içerisinde, temsil-
ciyi atar; gerekli mercilere, istemde bulunan kooperatife veya üst kuruluşa
bildirir.
    Ancak, usulüne uygun şekilde istemde bulunulduğu halde temsilci toplan-
tıya gelmezse, durum, o yerin mülkiye amirine bildirilir ve temsilci onun
tarafından atanır.
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
           Kooperatifler Kanununa Göre Kurulmuş Kooperatiflerde ve Üst
                      Kuruluşlarında Temsilcinin Görevleri
    Genel kurul toplantısından önceki görevler

    Madde 5 - Bakanlık temsilcisi genel kurul toplantısından önce;
    a) Toplantı çağrısının Kooperatifler Kanunu ve anasözleşme hükümlerine
uygun bulunup bulunmadığı,
    b) Toplantıya katılmaya hak kazanmış olan ortakları gösteren listenin,
Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesine uygun şekilde düzenlenip düzenlenmedi-
ği, listenin ortaklar veya ortak temsilcileri tarafından imzalanıp imzalanmadı-
ğı, hazır olanların görebileceği bir yere asılıp asılmadığı,
    c) Anasözleşmede bir ortağı diğer bir ortağın temsil edebileceğine dair bir
hükmün mevcut olup olmadığı, varsa, temsilcinin bu yetkisinin bulunup bulunma-
dığı,
    d) Ortaklar listesini asaleten veya temsilen imzalayan ortakların kimlikle-
rini belirten ortaklık senedi veya cüzdanının imza sırasında ibraz edilip edil-
mediği,
    e) Grup temsilcilerinin usulüne uygun olarak seçilip seçilmedikleri,
    f) Kanun ve anasözleşme ile tespit olunan yükümlerini yerine getirmemesi
nedeniyle yönetim kurulu tarafından genel kurula alınmamasına karar verilen
ortakların ve genel kurul toplantı tarihinden en az 6 ay önce ortak olmayanla-
rın genel kurula katılacak ortakları gösteren listeye yazılıp yazılmadığı hu-
suslarını incelemekle görevlidir.
    Genel kurul toplantısındaki görevler

    Madde 6 - Bakanlık temsilcisi genel kurulun açılışı ve devamı sırasında;
    a) Anasözleşmede açılışı yapmakla görevlendirilmiş bir kimse varsa görevi
bunun yapıp yapmadığı, anasözleşmede böyle bir kimse gösterilememişse teamüle
göre hareket edilip edilmediği,
    b) Toplantıya başlanabilmesi için anasözleşmede kayıtlı toplantı nisabının
mevcut olup olmadığı ve yoklama yapılıp yapılmadığı,
    c) Başkan anasözleşme ile tayin olunmamışsa, başkanın, divan katiplerinin ve
oy toplamakla görevlendirilecek ortakların usulüne uygun olarak seçilip seçilme-
diği,
    d) Gündemin Türk Ticaret Kanununun 369 uncu maddesine göre düzenlenip dü-
zenlenmediği, görüşmelerin gündeme ve gündem sırasına göre yapılıp yapılmadığı,
    e) Yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli, hesap komisyonunun seçilme-
si, bilanço incelemesinin geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar
hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması hususları-
nın gündemde olmasa bile, ortaklar tarafından teklif edilmesi halinde, başkanlık
divanınca gündeme konulup konulmadığı,
    f) Olağanüstü genel kurul toplantısında görüşmelerin genel kurulu toplantıya
çağıranların düzenledikleri gündeme göre devam edip etmediği,
    g) Kanun ve anasözleşme ile saptanan yükümlerini yerine getirmemesi nedeniy-
le, yönetim kurulu tarafından genel kurula alınmamasına karar verilen ortakların
ve toplantı tarihinden en az 6 ay önce ortak olmayanların genel kurula alınıp
alınmadığı,
    h) Çağrıya ilişkin hükümlere uyulmadığı takdirde, bütün ortakların genel ku-
rulda hazır bulunup bulunmadığı, bulunanlardan biri tarafından toplantıya itiraz
edilip edilmediği ve kararlara ait tutanağın ortaklar veya ortakların oybirliği
ile seçecekleri temsilcileri tarafından imzalanıp imzalanmadığı,
    ı) Anasözleşmede aksine hüküm olmadığı takdirde genel kurul kararlarında ve
seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar edilip edilmediği,
    j) Anasözleşmede daha fazla bir çoğunluk aranmamışsa, genel kurulun, koope-
ratifin dağılması, diğer bir kooperatifle birleşmesi ve anasözleşmenin değişti-
rilmesi kararlarında fiilen kullanılan oyların, mevcudun 2/3 ünün çoğunluğunu
sağlayıp sağlamadığı,
    k) Anasözleşmede daha fazla bir çoğunluk aranmamışsa, ortağın şahsi sorumlu-
luklarının ağırlaştırılması ve ek ödeme yükümlülüğü kararlarının, bütün ortakla-
rın 3/4 ünün rızası ile alınıp alınmadığı,
    l) Oyların mektupla bildirilmesi halinde, mektupların usulüne göre incelenip
incelenmediği, bu hususla ilgili bir tutanak düzenlenip görevliler tarafından
imzalanıp imzalanmadığı,
    m) Grup temsilcilerinin oylarını talimata uygun olarak kullanıp kullanma-
dıkları,
    n) Anasözleşmede açıklık olmadığı hallerde, genel kurulda seçim yapılmadan
veya herhangi bir konu oya konmadan önce, oyların gizli veya açık verilmesi hu-
susunun oylanıp oylanmadığı,
    o) Oylama gizli yapılıyorsa, her ortağa kooperatif mührü ile mühürlenmiş oy
pusulası verilip verilmediği, ortağın ortak numarası, adı ve soyadı okunarak
oyunu kullanmaya çağırılıp çağırılmadığı,
    p) Kullanılan oyların hazır bulunanların huzurunda tasnif edilip edilmediği,
    r) Genel kurul kararlarının kanuna, anasözleşmeye, anasözleşmede hüküm ol-
madığı takdirde, kanunun ihtiyari ve yorumlayıcı hükümlerine, ahlaka ve adaba
ve iyi niyet esaslarına aykırı olup olmadığı hususlarını incelemekle görevli-
dir.
    Genel kurul toplantısının bitiminden sonraki görevler

    Madde 7 - Bakanlık temsilcisi genel kurul toplantısının bitiminden sonra;
    a) Toplantı görüşmelerine ilişkin tutanağın okunaklı bir şekilde yazılıp
yazılmadığı,
    b) Önerge, tutanak ve sair belgelerin genel kurul dosyasına konulup konulma-
dığı,
    c) Toplantıya ilişkin tutanağın, genel kurul başkanı; varsa ikinci başkan ve
katipler tarafından imzalanıp imzalanmadığı,
    d) Oy tasnif kuruluyla seçilmiş diğer kurulların görevlendirildikleri konu-
larda tutanak düzenleyip düzenlemedikleri ve bunları imzalayıp imzalamadıkları
hususlarını incelemekle görevlidir.
                                 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
      Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Genel Kurullarında Bakanlık
                              Temsilcisinin Görevleri
    Kooperatif genel kurulundaki görevler

    Madde 8 - Bakanlık temsilcisi, tarım satış kooperatifleri genel kurulunun
açılışından önce, açılışında, devamı sırasında ve bitişinden sonra;
    a) Toplantı çağrısının Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelenamesi hüküm-
lerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı,
    b) Toplantıya katılacak ortakların veya temsilcilerinin, Tarım Satış Koope-
ratifleri Anamukavelenamesinde yazılı niteliklere sahip olup olmadıkları,
    c) Diğer bir ortağı temsilen, ortaklar listesini imzalayan ortağın, yazılı
yetkisinin bulunup bulunmadığı,
    d) Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelenamesine göre, ortaklıktan kesin
olarak çıkanlarla çıkarılanlara ortaklar listesinde yer verilip verilmediği,
    e) Bakanlığın, tarım satış kooperatifinin kuruluşunu onaylamasından son-
ra, kuruluş genel kurulunun anamukavelenameyi imzalayanlardan biri tarafından
toplantıya çağırılıp çağırılmadığı,
    f) Ortakların 1/10 unun genel kurul toplantısından en az 5 gün önce, gün-
deme bir madde eklenmesi dileği ile yaptıkları başvurmanın yerine getirilip
getirilmediği,
    g) Toplantının yönetim kurulu başkanı, yoksa kooperatif müdürü tarafından
açılıp açılmadığı,
    h) Toplantı ve karar nisabında, Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelena-
mesinde yazılı hükümlere uyulup uyulmadığı,
    i) Gündemin Türk Ticaret Kanununun 369 uncu maddesinde yazılı hususları
ihtiva edip etmediği, görüşmelerin gündeme ve gündem sırasına göre yapılıp
yapılmadığı, varsa, ortaklıktan çıkarılacaklara ilişkin maddenin, sırasına
konulup konulmadığı,
    j) Seçim yapılmadan ve herhangi bir konu oya konmadan önce, oyların gizli
veya açık verilmesi hususunun oylanıp oylanmadığı,
    k) Kararların ve toplantıda bulunan ortakların adları ile ortaklık numara-
larının, sayfaları numaralanmış deftere geçirilip altının genel kurul başkanı
ve başkanlık divanı katiplerince imzalanıp imzalanmadığı,
    l) Bu Tüzüğün 5 inci maddesinin b ve d; 6 ncı maddesinin g.o.p ve 7 nci
maddesinin a.b.d fıkraları hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı,
    m) Kararların Kooperatifler Kanunu ile Tarım Satış Kooperatifleri ve Bir-
likleri Kanununa, Tarım Satış Kooperatifi Anamukavelenamesine, bunlarda hüküm
bulunmadığı takdirde, genel kaidelere, ahlaka ve adaba ve iyi niyet esaslarına
uygun olup olmadığı hususlarını incelemekle görevlidir.
    Birlik genel kurulundaki görevler

    Madde 9 - Bakanlık temsilcisi Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri genel
kurullarının açılışından önce, açılışında, devamı sırasında ve bitişinden son-
ra;
    a) Toplantı çağrısının Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Anamukavelenamesi
hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı,
    b) Genel Kurulu teşkil eden kooperatifler temsilcilerinin Birlik Anamukave-
lenamesine göre seçilip seçilmediği, seçilenlerin, tarım satış kooperatifleri
üyelerinde aranan nitelikleri haiz olup olmadığı,
    c) Toplantıya katılmaya hak kazanmış olan ortak kooperatifler temsilcilerini
gösteren listenin, Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesinde kayıtlı olduğu şe-
kilde düzenlenip düzenlenmediği, hazır bulu-
nanların görebileceği bir yere asılıp asılmadığı, listenin ortak kooperatif
temsilcileri tarafından imzalanıp imzalanmadığı,
    d) Ortaklar listesini imzalayan ortak kooperatifler temsilcilerinin, tem-
silci belgelerini ibraz edip etmedikleri, temsilci belgelerindeki imza veya
mührün temsilciyi seçen kooperatife ait olup olmadığı,
    e) Bakanlığın, birliğin kuruluşunu onaylamasından sonra, kuruluş genel
kurulunun ortak kooperatiflerden biri tarafından 10 gün içerisinde toplantıya
çağırılıp çağırılmadığı,
    f) Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarının açılış ve karar nisa-
bında, Birlik Anamukavelesi hükümlerine uyulup uyulmadığı,
    g) Karar ve toplantıda temsil edilmiş olan ortak kooperatifler temsilci-
lerinin adlarının deftere geçirilip, altının genel kurul başkanı ve divan ka-
tipleri tarafından imzalanıp imzalanmadığı,
    h) Tüzüğün 6 ncı maddesinin, d, f, o, p fıkralarıyla 7 nci maddesinin a,
b ve d fıkraları hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı,
    i) Kararların kooperatifler Kanunu ile Tarım Satış Kooperatifleri ve Bir-
likleri Kanununa, Birlik Anamukavelenamesine, bunlarda hüküm bulunmadığı tak-
dirde genel kaidelere, ahlaka, adaba ve iyi niyet esaslarına aykırı olup olma-
dığı
hususlarını incelemekle görevlidir.
                                 BEŞİNCİ BÖLÜM
                     Bakanlık Temsilcisinin Diğer Görevleri
    Genel Kurul kararlarına ilişkin tutanakların ve ortaklar listesinin imza-
lanması

    Madde 10 - Temsilci, kararlara ilişkin tutanaklar ile toplantıya katılanla-
rın listesini imzalamakla yükümlüdür. Temsilci, herhangi bir itiraz ileri süre-
rek, tutanakları imzalamaktan kaçınamaz ve toplantı sona ermeden genel kurulu
terkedemez.
    Temsilcinin görüşünü belirtmesi, Bakanlığa bilgi vermesi

    Madde 11 - Temsilci, kanun ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar
hakkındaki görüşünü, görüşmelere ilişkin tutanakta belirtir ve genel kurulun
bitiminde, ayrıca, toplantının kanun ve anasözleşme hükümlerine göre yürütülüp
yürütülmediği yolundaki görüşünü Bakanlığa bildirir.
    Açıklama yapma yükümlülüğü

    Madde 12 - Temsilci, genel kurullarda toplantıyla ilgili olarak kendisine
sorulan hususları cevaplandırır ve toplantının kanun ve anasözleşme gereğince
yürütülmesini sağlamak için gerekli açıklamaları yapar.
                                 ALTINCI BÖLÜM
                                 Son Hükümler
    Kooperatif yöneticilerinin ve memurlarının yükümlülüğü

    Madde 13 - Kooperatifi yönetmeye ve temsile yetkili olanlarla diğer memur-
ları, Bakanlık temsilcisinin kanunda ve bu Tüzükte yazılı görevlerini gereği
gibi yapabilmesi için her türlü yardım ve kolaylığı göstermek ve temsilcinin
görevi ile ilgili olarak isteyeceği belge, defter ve diğer kayıtları derhal
ibraz etmekle yükümlüdürler.
    Yürürlük

    Madde 14 - 24.4.1969 günlü ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 87 nci
maddesine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hü-
kümleri Resmi Gazete ile yayımı gününde yürürlüğe girer.
    Yürütme

    Madde 15 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Tüm Mevzuat