TÜRK MEDENİ KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE KURULAN
                          VAKIFLAR HAKKINDA TÜZÜK
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi      : 25.7.1970,  No : 7/1066
    Dayandığı Kanunun Tarihi              : 17.2.1926,  No : 743
    Yayımlandığı R. Gazete Tarihi         : 21.8.1970,  No : 13586
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi         : 5, Cildi: 9, S.: 2592
                             BİRİNCİ BÖLÜM
                             Genel Hükümler
    Kapsam:

    Madde 1 - (Değişik: 19/3/1982 - 8/4475 K.)
    Türk Medeni Kanunu Hükümlerine göre Kurulan Vakıfların tescil tarzı, tesci-
lin kimler tarafından yaptırılacağı, sicillerin ne suretle tutulacağı, Resmi
Gazete`de yapılacak ilanın muhtevası ve ne yolla yapılacağı, Vakıf idarecileri-
nin yetkili mahkemece hangi hallerde işten uzaklaştırılabilecekleri, Vakıflarca
hangi defterlerin tutulacağı, Vakıfların Vakıflar Genel Müdürlüğünce nasıl ve ne
tarzda teftiş edilecekleri, teftişin sonuçları ve bu kanuna göre kurulmuş olsun
olmasın tüm Vakıfların Vakıflar Genel Müdürlüğünce ödeyecekleri teftiş ve denet-
leme giderlerine katılma payları, Vakıflara Bakanlar Kurulunca vergi muaflığı
tanınması ve bu muaflığın kaybı ile 903 sayılı Kanunun uygulanmasına dair diğer
hususlar bu tüzük`te gösterilmiştir.
    Vakıf:

    Madde 2 - Vakıf, başlı başına mevcudiyeti haiz olmak üzere bir malın belli
bir gayeye tahsisidir.
    Vakıflar tüzel kişiliğe sahiptirler.
    Bir mamelekin bütünü veya gerçekleşmiş veya gerçekleşeceği anlaşılan her
türlü geliri veya ekonomik değeri olan haklar vakfedilebilir.
    (Ek : 13/8/1991 - 91/2159 K.) Vakfın tescilinden önce, gayesini gerçekleş-
tirecek oranda belirli malvarlığının vakıf senedinde gösterilmesi gereklidir.
                             İKİNCİ BÖLÜM
                            Vakfın Kuruluşu
    Kuruluş:

    Madde 3 - Vakıf, noterlikçe resen düzenlenen resmi senetle veya Türk Medeni
Kanununun 478 ve müteakip maddeleri gereğince vasiyet yoluyla kurulur.
    Vakıf senedinin muhtevası:

    Madde 4 - Vakıf senedinde, vakfın gayesi, uzuvları, bu gayeye tahsis edilen
mallar ve haklar, vakfın teşkilatı, ikametgahı ve ismi gösterilir.
TÜZÜKLER, KASIM 1991 (Ek - 9)
   Mahkeme siciline tescil:

    Madde 5 - (Değişik birinci fıkra : 13/8/1991 - 91/2159 K.) Vasiyet
yoluyla kurulan vakıflarda vasiyetnameyi açan sulh hakimi, resmi senetle
kurulan vakıflarda resmi senedi düzenleyen noter, vasiyetnamenin veya resmi
senedin bir örneğini yedi gün içerisinde Vakıflar Genel Müdürlüğüne gönderir.
    Resmi senetle kurulan vakıflarda vakfeden, ölmesi halinde mirasçılardan bi-
risi tarafından tescil talebinde bulunabilir. Vakıf senedinin düzenlenmesini ta-
kip eden üç ay içinde vakfeden veya ölümü halinde mirasçı tarafından tescil ta-
lebinde bulunmamış veya vakfeden tüzel kişiliği haiz olupta bu süre içinde infi-
sah etmiş ise vakfın tescili hususundaki başvurma Vakıflar Genel Müdürlüğü tara-
fından yapılır.
    Vasiyet yoluyla kurulan vakıflarda vakfedenin mirasçısı veya vakfeden tara-
fındah mirası resmen idare etmekle görevlendirilmiş kişi, tescil talebinde bulu-
nabilir. Vasiyatnamenin açılması tarihinden itibaren üç ay içinde bunlar tara-
fından tescil talebinde bulunulmamış ise vakfın tescili hususundaki başvurma
Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılır.
    Vakfın tescili hususundaki başvurmalar vakfedenin ikametgahı asliye mahkeme-
sine yapılır.
    Mahkeme, evrak üzerinde ve gerekirse vakfedeni ve diğer ilgilileri de dinle-
mek suretiyle inceleme yaparak vakfın tesciline karar verir.
    Vakfın tesciline dair kararın kesinleşmesinden sonra vakıf, mahkeme nezdinde
özel surette tutulan sicil defterine kaydolunur.
    Bu defterde vakfedenin ve vakfın ismi, ikametgahı, uzuvları, gayesi ve bu
gayeye tahsis edilen mallar ve haklar gösterilir.
    Yetkili mahkemeye başvurma için gerekli masraflar, ilgili vakıftan alınmak
üzere Vakıflar Genel Müdürlüğünce ödenir.
    Tescile karar verilemeyecek haller:

    Madde 6 - Kanuna, ahlaka ve adaba veya milli menfaatlere aykırı olan veya
siyasi düşünce veya, belli bir ırk veya cemaat mensuplarını desteklemek gayesi
ile kurulmuş olan vakıfların tesciline karar verilemez.
    Vakfedilmiş malların gayece aynı olan bir vakfa tahsisi:

    Madde 7 -  (Değişik : 13/8/1991 - 91/2159 K.)
    Yukarıdaki madde uyarınca tesciline karar verilmesine hukuksal olanak
bulunmayan, ancak, her nasılsa kurulmuş ve tescil edilmiş olan vakıflarla malla-
rı gayesinin gerçekleştirilmesine yetmeyen vakıfların dağılmalarına, Vakıflar
Genel Müdürlüğünün başvurusu üzerine yetkili mahkemece karar verilebilir.
    Vakfeden itiraz etmedikçe veya vakıf senedinde aksine bir hüküm bulunma-
dıkça vakfedilmiş mallar, Vakıflar Genel Müdürlüğünün düşüncesi alınarak gaye-
sine en yakın vakfa mahkemece tahsis olunur.
    Bu hususlarda yetkili mahkeme vakfın bulunduğu yerdeki asliye mahkemesidir.
    Tüzel kişilik kazanma:

    Madde 8 - Mahkeme siciline tescil edilen vakıf, tescil ile tüzel kişilik
kazanır.
    Kararların tebliği:

    Madde 9 - (Değişik 13/8/1991 - 91/2159 K.)
    Mahkeme tescile ve tescil isteminin reddine ilişkin olarak verdiği kararı,
senetle birlikte Vakıflar Genel Müdürlüğüne resen tebliğ eder.
   Kararların temyizi:

    Madde 10 - Tescile veya tescil talebinin reddine ilişkin kararlara karşı
Vakıflar Genel Müdürlüğü, iki ay içinde temyiz yoluna başvurabilir.
    Merkezi sicile kayıt:

    Madde 11 - Tescil kararının temyiz edilmemesi veya temyiz edilen kararın
Yargıtay`ca onanması halinde, Vakıflar Genel Müdürlüğü, o vakfı merkezi sicile
kaydeder.
    Merkezi sicilin muhtevası ve tutulma tarzı:

    Madde 12 - Vakıflar Genel Müdürlüğünce tutulacak merkezi sicil defterinde
her vakıf için bir sahife açılır. Bu sahifedeki özel sütunlara vakfedenin ve
vakfın adı, idare sureti, temsil tarzı, vakfın ikametgahı, vakfedilen malların
ve hakların nelerden ibaret olduğu, gayrimenkullerin yeri ve tapu tarih ve nu-
maraları, vakfın gayesi, şartları, idare uzuvları ve bunlarda yapılan değişlik-
ler ile vakıf senedinin tarih ve numarası, tescile mütedair kararı veren mahke-
menin adı ve kararın tarih ve numarası yazılır.
    Tescil kararı ile vakıf senedinin örneği ve varsa diğer belgeler ayrı bir
dosyada muhafaza olunur.
    Sicil kayıtları ile vakıf senedi arasında bir aykırılık bulunduğu takdirde,
vakıf senedinin aslına itibar edilir.
    İlan:

    Madde 13 - Merkezi sicile kaydedilen vakıf, Resmi Gazete ile ilan edilir.
İlanda, vakfedenin ve vakfın adı, vakfın ikametgahı, tescil kararını veren mah-
kemenin adı ve tescil kararının tarih ve numarası, özet olarak vakfın gayesi,
vakfedilen mal ve hakların nelerden ibaret olduğu, vakfedilen gayrimenkullerin
yeri ve tapu tarih ve numaraları ve idare uzvunun kimlerden kurulu olduğu belir-
tilir.
    İlan için yapılan harcamalar vakıftan alınmak üzere Vakıflar Genel Müdürlü-
ğünce ödenir.
    Vakfedilen mal ve hakların intikali:

    Madde 14 - Vakfın mahkeme siciline tescili ile vakfedilen malların mülkiyeti
ve haklar o vakfa intikal eder.
    Gayrimenkullerin tapuya tescili:

    Madde 15 - Vakfın tesciline karar veren mahkeme, kararın kesinleşmesini
beklemeden gayrimenkullerin vakfedildiğine dair kayıtlarına geçici şerh verilme-
si için, keyfiyeti resen ve derhal tapu idaresine bildirir. Tapu idaresince de
kayıtlarına muvakkat şerh verilir.
    Tescil kararının kesinleşmesinden sonra, gayrimenkullerin vakıf tüzel kişi-
liği adına tescili yapılmak üzere durum, mahkemece resen ve derhal tapu idaresi-
ne bildirilir ve vakıf senedinin bir örneği de birlikte gönderilir.
    Tapu idaresi bu bildiri üzerine, tüzel kişilik adına tescili yapar.
    Mirasçıların ve alacaklıların dava hakkı:

    Madde 16 - Bağışlama olduğu gibi vakfedenin mirasçıları ve alacakları tara-
fından vakfa itiraz olunabilir.
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                Vakfın Teşkilatı
    Teşkilat:

    Madde 17 - Vakfın bir idare uzvunun bulunması zorunludur. Vakfeden gerekli
göreceği diğer uzuvları vakıf senedinde gösterebilir.
    Vakıf senedinde vakfın uzuvları, idare sureti ve temsil tarzı yeteri dere-
cede açık olarak gösterilmemiş ise veya sonradan imkansızlık doğarsa bu noksan-
lar Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından vakfedene tamamlattırılır. Vakfeden
ölmüş ise veya noksanları tamamlayamayacak durumda ise veya verilen belirli
sürede tamamlamazsa, Vakıflar Genel Müdürlüğü noksanların ikmali için düşüncesi
ile birlikte mahkemeye başvurur. Bu noksanlar, vakfın hükümsüzlüğünü gerektir-
mez.
    Bu hususlarda yetkili mahkeme, vakfedenin ikametgahı asliye mahkemesidir.
    İstihdam edilenlere ve işçilere yardım vakıfları:

    Madde 16 - Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesi gereğince kurulan istih-
dam edilenlere ve işçilere yardım vakıfları ayrıca aşağıdaki hükümlere tabidir-
ler:
    Vakfın uzuvları, vakıftan faydalananlara, vakfın teşkilatı, faaliyeti ve
mali durumu hakkında gereken bilgiyi vermek zorundundadırlar. Bu zorunluluk, her
yıla ait bilanço ve hesap durumu hakkındaki raporların faydalananların inceleme-
lerine açık bulundurmak suretiyle yerine getirilir.
    İstihdam edilenler ve işçiler vakfa bir aidat ödüyorlarsa, ödedikleri aidat
toplamının, işverenin koymuş olduğu iştirak payı toplamına oranı hesap edilir.
İstihdam edilenlerin ve işçilerin temsilcileri en az bu oranda vakfın idaresine
iştirak ederler ve mümkün olduğu nispette personel arasından gösterecekleri tem-
silcileri kendileri seçerler.
    İstihdam edilenler ve işçilerin ödemelerine tekabül ettiği nispette, kaide-
ten vakfın mamelekinin istihdam edene karşı bir alacaktan ibaret olması, yalnız
bu alacağın temin edilmiş olması halinde caizdir.
    Faydalananlar, vakfa aidat ödüyorlarsa veya vakfı düzenleyen hükümler onla-
lara edayı talep hususunda bir hak bahşetmiş ise, vakfın edalarını dava yolu
ile talep edebilirler.
                                 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                                    Teftiş
    Teftiş makamı:

    Madde 19 - Vakıflar, Vakıflar Genel Müdürlüğünün teftişine tabidir.
    Vakıflar Genel Müdürlüğü, teftişi, müfettişleri aracılığı ile yaptırır.
    506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi gereğince
Çalışma, Maliye ve Ticaret Bakanlıklarınca müştereken vakıfların mali durum-
larının teftişi sonunda düzenlenen raporların birer örneği Vakıflar Genel Müdür-
lüğüne gönderilir.
    Teftişin tarzı:

    Madde 20 - Her vakfın en az iki yılda bir defa teftiş ettirilmesi zorunlu-
dur.
   Vakfın idare uzuvları, teftiş sırasında istenilen her çeşit belge, kayıt ve
defterleri göstermekle ve teftişi yapanın talep ettiği bilgileri vermekle yü-
kümlüdür.
    Her teftişte, vakfın bir önceki teftişinden itibaren geçen bütün işlem ve
hesapları incelenerek vakıf senedindeki hükümlerin yerine getirilip getirilmedi-
ği vakfın mallarının gayeye uygun şekilde idare edilip edilmediği ve vakfın ge-
lirlerinin gayeye uygun olarak sarf olunup olunmadığı araştırılır.
    İşletmelere sahip olan vakıflarda, ayrıca bu işletmelerin bilançoları ile
kar ve zarar hasapları ve bunların sınai, iktisadi ve ticari esas ve icaplara
uygun tarzda idare edilip edilmedikleri verimli ve rasyonel bir şekilde işleti-
lip işletilmedikleri incelenir. İşletmelerin verimleri benzeri müesseselere
göre düşük ise veya zarar etmişse bunların sebepleri araştırılarak belirtilir.
    Teftiş sırasında idare uzuvlarının vakfa zarar verici hareketleri olup ol-
madığı da araştırılır.
    Teftiş sonunda yapılacak işlem:

    Madde 21 - Teftiş sonunda verilen raporlar Vakıflar Genel Müdürlüğünce in-
celenerek;
    a) Raporda vakıf idarecilerinin işten uzaklaştırılmalarını gerektiren bir
sebep tesbit edilmiş ise, derhal yetkili asliye mahkemesine başvurularak, idare-
cilerin işten uzaklaştırılmaları,
    b) Vakfın idaresine ilişkin işlemlerde düzeltilmesi gereken noktalar oldu-
ğu belirtilmiş ise, raporun bu kısmı vakıf idarecilerine tebliğ edilerek gereken
düzeltmenin yapılması;
    istenir.
    Teftiş ve denetleme giderlerine katılma payı:

    Madde 22 - (Değişik : 13/8/1991 - 91/2159 K.)
    Vakıflar Genel Müdürlüğü, 903 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulmuş olsun
veya olmasın bütün vakıflardan safi gelirlerinin % 5`ini teftiş ve denetleme
giderlerine katılma payı olarak alır. Katılma payının yıllık tutarı şubeler ha-
riç bir vakıf için 10.000.000, - lirayı geçemez.
    Bir vakfa bağlı şubelerin her birinden safi gelirlerinin % 5`i oranında tef-
tiş ve denetleme payı alınır. Ancak, şubelerin her biri için alınan teftiş payı
1.000.000,- lirayı geçemez.
    Tüzük`ün yayımlandığı tarihi izleyen yıldan itibaren hesaplanacak teftiş
payları, o yılın Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan enflasyon oranı kadar
arttırılır.
    Vakfın safi geliri, gelirin elde edilmesi için yapılan giderlerin düşülme-
sinden sonra kalan miktardır.
    İstihdam edilenlere ve işçilere yardım vakıflarından istihdam edilenler ve
işçilerle işverenlerin vakfa ödedikleri aidat veya katılma payları, yıllık gayri
safi gelirin hesabında nazara alınmaz. Ancak, bunların işletilmesinden elde
edilen gelirler, gayri safi gelire dahil edilir.
    Vakıfların idare organları, her yılın teftiş ve denetleme giderlerine ka-
tılma paylarını Mart ayı sonuna kadar Vakıflar Genel Müdürlüğüne ödemek zorun-
dadırlar.
    İdarecilerin işten uzaklaştırılması:

    Madde 23 - Vakıf idarecileri, vakıf senedinde yazılı şartlarla, yürürlükte-
ki kanun ve nizamlara uymak ve genel olarak basiretli bir idareci gibi hareket
etmek zorundadırlar.
    1 - Vakıf idarecileri:
    a) Vakfın malları üzerinde mülkiyet iddia  edip de, iddiaları yetkili mah-
kemece tamamen veya kısmen reddedilmiş ise,
TÜZÜKLER, KASIM 1991 (Ek - 9)
    b) Vakfın mallarını vakıf senedindeki şartlara ve vakfın gayesine aykırı
olarak kullanmış ise,
    c) Vakfın gelirlerini, vakıf senedinde yazılı şartlara aykırı olarak sarf
etmiş ise,
    d) Kusurlu hareketleriyle vakfa zarar vermiş ise,
    e) Yapılması mahkemenin veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün iznine bağlı olan
bir işi kendiliğinden yapmış ise,
    f) Müfettiş tarafından istenilen belge, kayıt ve defterleri göstermekten ve-
ya talep edilen bilgileri vermekten kaçınmış ise,
    g) Teftiş sırasında tespit edilen noksan ve yanlışlıkların tamamlanması ve
düzeltilmesi için yapılan tebligata rağmen bunları yerine getirmemiş veya yerine
getirdikten sonra yine tavsiyelerine aykırı işlem yapmağa devam etmiş ise,
    h) Teftiş ve denetleme masraflarına katılma paylarını süresinde ödememiş
ise,
    ı) Medeni hakları kullanma ehliyetini kaybetmiş veya görevini sürekli olarak
yapmasına engel teşkil edecek derecede şıfası olmayan bir hastalığa veya maluli-
yete duçar olmuş ise,
    j) (Değişik: 13/8/1991-91/2159 K.) Vakfeden tarafından vakıf idarecisi se-
çildikten sonra veya vakıf senedi hükümlerine göre vakıf idarecisi seçilmeden
önce veya sonra işlediği bir suçtan dolayı ağır hapis veya taksirli suçlardan
gayri suçlar için altı aydan fazla veya affa uğramış olsa bile, zimmet, ihtilas,
irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak,
dolanlı iflas, yalan yere beyan ve kaçakçılık gibi yüz kızartıcı bir fiilden do-
layı hapis cezası ile mahkum edilmiş ise,
    k - (Ek: 19/3/1982 - 8/4475 K.;Değişik : 13/8/1991 - 91/2159 K.) Hesap öze-
tini veya bilanço ve kar ve zarar hesaplarını zamanında vermemiş ve yazılı uya-
rıya rağmen bu görevi iki ay içinde yerine getirmemişse,
    Vakıflar Genel Müdürlüğünün yapacağı başvuru üzerine yetkili asliye mahkeme-
since duruşma yapılarak görevden alınabilirler.
    II - 903 sayılı Kanunla değiştirilen Türk Medeni Kanununda gösterilen yetki-
li merciler dışında bir kişi veya kuruluşun vakfın idaresine doğrudan doğruya
veya dolaylı olarak müdahale etmesi halinde, bu müdahaleye yer veren veya göz
yuman vakıf idarecileri Vakıflar Genel Müdürlüğünün yapacağı yazılı başvurma
üzerine yetkili asliye mahkemesince duruşma yapılarak herhalde işten uzaklaştı-
rılır.
    III - (Ek: 13/8/1991-91/2159 K.; İptal: Danıştay`ın 15/12/1995 tarihli ve E.:1994/45,
K.:1995/1005 sayılı kararı ile
    İşten uzaklaştırılanların yerine yeni idareci seçimi:

    Madde 24 - (Değişik: 13/8/1991-91/2159 K.)
    Görevden alınan ve görevden uzaklaştırılan idarecilerin yerine vakıf senedi-
ne göre yenileri seçilir. Vakıf senedinde bu konuda bir hüküm yoksa Vakıflar
Genel Müdürlüğünün yazılı düşüncesi alınmak suretiyle vakıf idarecileri mahkeme-
ce seçilir. Görevden alınan vakıf yöneticileri, bir daha hiç bir vakfın yöneti-
minde görev alamazlar.
                               BEŞİNCİ BÖLÜM
    İdare ve Gayede Değişiklik, Malların Değiştirilmesi ve İktisap Yolları
    İdare şeklinin değiştirilmesi:

    Madde 25 - Vakfın mallarının muhafazası veya gayesinin devam ettirilmesi
için, vakfın idare şeklinin değiştirilmesine kesin ihtiyaç hasıl olduğu takdir-
de, idare uzvu tarafından yetkili asliye mahkemesine başvurulur.
    Mahkeme,Vakıflar Genel Müdürlüğünün yazılı düşüncesini aldıktan sonra, vak-
fın idare şeklinin değiştirilmesine karar verebilir.
    İstihdam edilenlere ve işçilere yardım vakıflarında, vakıf senedinin, fayda-
lananların vakıftan faydalanma şartlarına ve idareye iştiraklerine dair hükümle-
rinde yapılacak değişiklikler, vakıf senedinde bu hususta yetkili olduğu belir-
tilen uzvun kararı üzerine, Vakıflar Genel Müdürlüğünün yazılı düşüncesi alın-
dıktan sonra asliye mahkemesi tarafından kararlaştırılır.
    Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesi gereğince kurulan vakıflardan 506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 20 nci maddesi hükümlerine tabi olan
vakıfların vakıf senetlerinde yapılacak her çeşit değişiklik, Vakıflar Genel
Müdürlüğünün yazılı düşüncesi alındıktan ve Çalışma Bakanlığının tasdikinden
sonra yetkili asliye mahkemesi tarafından kararlaştırılır.
    Gayenin değiştirilmesi:

    Madde 26 - Vakfın asıl gayesinin mahiyeti ve şümulü, vakfedenin vakıf sene-
dinde belirttiği arzusuna açıktan açığa uymayacak derecede değişmiş olursa, ida-
re uzvu veya Vakıflar Genel Müdürlüğü vakfın gayesinin değiştirilmesi için yet-
kili asliye mahkemesine başvurur.
    Mahkemece duruşma yapılarak vakfın gayesinin değiştirilmesine karar verile-
bilir.
    Vakfın gayesini tehlikeye koyan mükellefiyet ve şartların kaldırılması veya
değiştirilmesi de aynı hükme tabidir.
    Malların değiştirilmesi:

    Madde 27 - (Değişik: 13/8/1991 - 91/2159 K.)
    Geliri giderini karşılamayan veya kıymetine uygun gelir getirmeyen vakıf
mallarının, vakıf senedinde aksine bir hüküm bulunsa bile, vakıf yönetiminin
önerisi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıflar Meclisinin uygun görüşünden sonra
yetkili asliye mahkemesince, daha yararlı bir mal veya parayla değiştirilmesine
karar verilebilir.
    Gelirler ve iktisap yolları:

    Madde 28 - Vakfın gelirleri ile yapılan iktisaplar veya hükmen yahut bağış
yolu ile temellük edilen mal ve haklar, vakıf senedinde yazılı olanlara ilave
edilerek, her takvim yılı başında Vakıflar Genel Müdürlüğüne bildirilir.
    Vakıflara ait malların kamulaştırılması halinde, kamulaştırma bedeli o malın
yerine kaim olur.
    Kamulaştırma bedeli ile veya değiştirme suretiyle elde edilen para ile yeni
bir mal alınması da 27 nci maddedeki usule tabidir.
    Tutulacak Defterler, Bilanço Düzenleme ve İlan Zorunluluğu:

    Madde 29 - (Değişik: 13/8/1991 - 91/2159 K.)
    213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin 5 nci bendi hükmü uya-
rınca işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına izin verilenler dışında
kalan vakıflar, bilanço esası-
TÜZÜKLER, KASIM 1991 (Ek - 9)
na göre defter tutarlar. Ancak, yapıları gereği bilanço esasına göre defter
tutmalarına imkan veya gerek görülmeyenlerin işletme hesabı esasına göre def-
ter tutmalarına Vakıflar Genel Müdürlüğünce izin verilebilir. Yeni kurulan
vakıflar, tescili izleyen en geç bir yıl içinde, Vakıflar Genel Müdürlüğünce
yapılacak teftişe kadar işletme hesabı esasına göre defter tutabilirler. Bakan-
lar Kurulunca vergi muaflığı tanınan vakıflar yalnız bilanço esasına göre def-
ter tutarlar. Bilanço esasına veya işletme hesabı esasına göre defter tutacak-
lar, Vakıflar Genel Müdürlüğünce gönderilecek muhasebe hesap planına uyarlar.
    Vakfın yönetim organı, her takvim yılı başında işletme hesabı esasına göre
defter tutuluyorsa hesap özetini yeni yılın ilk üç ayı, bilanço esasına göre
defter tutuluyorsa bilanço kar ve zarar hesaplarını yeni yılın ilk altı ayı
içinde, uygun yerel araçlarla ilan etmek veya yayınlamak zorundadır. Hesap
özeti veya bilanço ve kar zarar hesapları, Vakıflar Genel Müdürlüğüne gönderi-
lir; bunlar özet olarak Genel Müdürlükçe ayrı bir deftere yazılır.
                             ALTINCI BÖLÜM
                         Vakfın Nihayete ermesi
    Vakfın dağılması:

    Madde 30 - (Değişik: 13/8/1991 - 91/2159 K.)
    Gayesinin gerçekleşmesi imkansız hale gelen vakıf kendiliğinden dağılmış
olur. Vakfın idare organı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü vakfın gayesinin ger-
çekleşmesinin imkansız hale geldiği kanısına varırsa dilekçe ile yetkili mahke-
meye başvurarak durumun mahkeme siciline tescilini ister. Yetkili mahkeme, ge-
reğine göre, Vakıflar Genel Müdürlüğünün veya vakfın idare organının yazılı dü-
şüncesini alarak istemi karara bağlar. Mahkeme, vakfın dağıldığı sonucuna va-
rırsa durumu tescil eder.
    Vakfın dağıtılması:

    Madde 31 - Vakfın gayesi, Türk Medeni Kanununun 903 sayılı Kanunla değişti-
rilen 74 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmüne girdiği takdirde Vakıflar Genel
Müdürlüğü, vakfın dağıtılması için yetkili asliye mahkemesine başvurmak zorunda-
dır. Bu başvurma üzerine mahkeme, duruşma yaparak vakfın dağıtılmasına karar ve-
rir ve siciline durumu tescil eder.
    Vakfın nihayete ermesinin ilanı:

    Madde 32 - Vakfın nihayete ermesi keyfiyeti merkezi sicile kaydedilir ve Va-
kıflar Genel Müdürlüğü tarafından Resmi Gazete ile ilan olunur.
    Nihayete eren vakfa ait malların tahsisi:

    Madde 33 - Vakfın kendiliğinden dağılması halinde, borçların tasfiyesinden
arta kalan mal ve haklar, vakıf senedinde aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde
Vakıflar Genel Müdürlüğünce mümkün mertebe gayece aynı olan bir vakfa intikali
sağlanır.
    Vakfın, gayesinin Türk Medeni Kanununun 903 sayılı Kanunla değiştirilen 74
üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmüne girmesi sebebiyle dağıtılması halinde,
borçların tasfiyesinden arta kalan mal ve haklar, vakıf senedinde aksine bir
şart olsa dahi, mazbut vakıflar tüzel kişiliğine intikal eder.
                                YEDİNCİ BÖLÜM
                               Çeşitli Hükümler
    Zilyetlikle iktisap yasağı:

    Madde 34 - Vakıfların malları, tapuya kayıtlı olsun veya olmasın zilyetlik
yolu ile iktisap olunamazlar.
     Kamu görevi niteliğindeki işleri yapmak için kurulan vakıflarda mahfuz his-
se:

    Madde 35 - Gelirlerinin yarısından fazlası kamu görevi niteliğindeki işlerin
yapımına bırakılarak kurulan vakıflarda mirasçıların mahfuz hissesi Türk Medeni
Kanununun 453 üncü maddesinde yazılı miktarların 1/3 ü kadardır.
    Ancak, vakfın gelirinin % 20 si kendisine bırakılmış olan mahfuz hisseli mi-
rasçı, tenkis davası açamaz.
    Vakıf gelirinin % 20 sinin mahfuz hisseli mirasçılara bırakılması halinde,
yalnız bunların mahfuz hisseli mirasçıları da bu gelirden faydalanabilirler. Da-
ha sonra gelen mahfuz hisseli mirasçılar, bu gelirden faydalanamazlar.
    Ancak, vakıf senedinde açık bir hüküm bulunması halinde, daha sonra gelen
mahfuz hisseli mirasçılardan yardıma muhtaç olanlarına muavenet nafakası veri-
lir.
    İzin Belgesi:

    Madde 36 - (Değişik: 19/3/1982 - 8/4475 K.)
    Vakfın taşınmaz mallarıyla ilgili temliki tasarruflarda vakfa taşınmaz mal
satınalma işlemlerinde vakıf tüzel kişiliğinin bu tasarrufları yapmaya izinli
olduğuna ve temsilcilerin yetkisine dair belge, Merkezi Sicile göre Vakıflar Ge-
nel Müdürlüğünce verilir.
    Vergi Muaflığından Yararlanma ve Muaflığın Kaybı:

    Madde 37 - (Değişik: 19/3/1982 - 8/4475 K.)
    Bakanlar Kurulunca, gelirlerinin en az yüzde seksenini, nevi itibariyle ge-
nel, özel ve katma bütçeli idareler bütçeleri içinde yer alan bir hizmet veya
hizmetlerin yerine getirilmesini istihdaf etmek üzere tahsisan kurulacağı kabul
edilen Vakıflara, bunlara tahsis edilen miktar için vergi muaflığı tanınabilir.
    Vakıf idare uzvu elde ettiği gelirlerini yönetim ve idame masraflarına ihti-
yata veya vakıf mal varlığını artıracak yatırımlara sarf veya tahsise de mezun-
dur. Ancak bu harcamalar Vakıf gelirinin üçte birini geçemez.
    Bu hizmetlere tahsis edilen gelirlerin tamamının yılı içinde sarfı zorunlu
değildir.
    Bağışlar dışında yıllık geliri 3 milyon lirayı bulmayan ve mal varlığı 30
milyon liradan az olan vakıflara, vergi muaflığı tanınmaz. Bu miktarlar Bakanlar
Kurulunca arttırılabilir.
    Vakfeden, kuracağı vakfın vergi muaflığından yararlanmasını isterse, vakıf
senedinin bir taslağını dilekçesine ekleyerek Maliye Bakanlığına başvurur. Mali-
ye Bakanlığı, gerekli görürse ilgili Bakanlıkların da düşüncelerini alarak, ver-
gi muaflığı tanınması isteğine dair görüşü ile birlikte Vakıf senedi taslağını,
Bakanlar Kurulundan karar almak üzere Başbakanlığa gönderir. Vergi muaflığı ta-
nınırsa, Maliye Bakanlığı, taslağın bir suretini, bütün sayfalarını onayarak
vakfedene verir. Vakıf senedi bu taslağa uygun olarak yapılırsa, Vakıf, kuruluş
işlemlerinden başlayarak vergi muaflığından yararlanır.
    Yukarıdaki fıkra hükümlerine göre tanınan vergi muaflığı, kuruluş işlemleri-
nin altı ay içinde tamamlanmaması halinde kendiliğinden kalkar.
TÜZÜKLER, KASIM 1991 (Ek - 9)
   Vasiyet yolu ile kurulan vakıflarda, vasiyetnameyi açan sulh hakimi, vakfın
vergi muaflığından yararlanabileceği kanısına varırsa, vakıf senedinin bir örne-
ği ile Maliye Bakanlığına başvurulabileceği gibi, vakfın yöneticileri de aynı
yola başvurabilirler.
    Vakfın kurulmasından sonra da vergi muaflığından yararlanmak için başvurula-
bilir.
    Bakanlar Kurulunca, 903 sayılı Kanunun 4 üncü ve bu maddenin 1. fıkrası uya-
rınca vergi muaflığı tanınmış vakıfların gelirlerinin yukarıda sözü edilen hü-
kümlere uygun olarak sarf ve tahsis edilmediği Maliye Bakanlığı vergi inceleme
elemanlarınca re`sen veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün duyurusu üzerine yapılan
vergi incelemeleriyle tesbit edilirse, vakıf yönetiminden görüşü istenir. Bu gö-
rüşler yeterli bulunmazsa, durumun düzeltilmesi istenir. Vakıf yönetimi önerilen
düzeltmeleri yapmaz ve gelecek yılda da aynı hataları tekrarlarsa, Maliye Bakan-
lığı, Vakıflar Genel Müdürlüğünün görüşünü de alarak Bakanlar Kurulundan vergi
muaflığının kaldırılmasını isteyebilir. Muaflığın kaldırılmasına dair kararlar
yayımı gününde yürürlüğe girer.

    EK MADDE 1 - (Ek: 19/3/1982-8/4475 K.)
    Türk Medeni Kanununu değiştiren 903 sayılı Kanuna göre kurulmuş olsun olma-
sın bütün vakıflar, Bankalara yatıracakları paraları Devlet Bankalarına veya Va-
kıflar Bankasına yatırırlar.

    EK MADDE 2 - (Ek: 19/3/1982 - 8/4475 K.; Değişik: 21/7/1989 - 89/14322 K.)
    Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulan vakıfların yöneticilerinin T.C.
uyruğunda olmaları esastır. Ancak, vakfa ait eğitim, bilim, sanat, tıp ve sağlık
kuruluşlarının yönetim organlarında salt çoğunluk oluşturmamak şartıyla yabancı
uyrukluların da görev almalarına ve vakıfların veya kuruluşlarının yurt dışında-
ki benzer amaçlı vakıf veya kurumlarla işbirliği yapmalarına Bakanlar Kurulu`nca
izin verilebilir.

    EK MADDE 3 - (Ek: 19/3/1982 - 8/4475 K.; Değişik: 13/8/1991 - 91/2159 K.)
    Vakıfların, yurt içinde şube, temsilcilik, irtibat bürosu veya benzeri bi-
rim açmak için Vakıflar Genel Müdürlüğünden, yurt dışında şube, temsilcilik,
irtibat bürosu veya benzeri birim açmak için ise Vakıflar Genel Müdürlüğünün
uygun görüşü ve Dışişleri Bakanlığının önerisi üzerine Başbakanlıktan izin al-
maları gereklidir. Şubelerin, temsilciliklerin, irtibat bürolarının veya bi-
rimlerin açılmasında, kapanmasında ve çalışmasında gözönünde bulundurulacak
esaslar, Vakıflar Genel Müdürlüğünce çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

    EK MADDE 4 - (Ek: 19/3/1982 - 8/4475 K.)
    Bakanlar Kurulunca Vergi muafiyeti tanınmış vakıfların kurumlar vergisi mua-
fiyetinden yararlanabilmeleri için senetlerinde aşağıdaki hükmün yer alması ge-
rekir:
    "Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkındaki Tüzük`ün
37 nci maddesinde sınırlanan yönetim idare masrafları ile vakıf gelirini artıra-
rak yatırımları ayrılacak miktarın dışında kalan vakıf gelirlerinin tümü vakfın
amaçlarına tahsis veya sarf edilir."

    GEÇİCİ MADDE 1 - Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesinden önce kurulan vakıflara ait
olup 903 sayılı Kanunun geçici maddesi gereğince merkezi sicile kaydı için Va-
kıflar Genel Müdürlüğüne devredilen mahkemeler nezdindeki kayıt, defter ve ev-
rakın merkezi sicile kaydı bu Tüzük hükümlerine tabidir.

    GEÇİCİ MADDE 2 - 903 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce ve Türk Mede-
ni Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra kurulmuş olan istihdam edilenlere ve
işçilere yardım vakıflarının vakıf senetlerinde bu Tüzüğe aykırı hükümler
varsa Tüzüğün yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay için de bunların bu Tüzük
hükümlerindeki esaslar dairesinde değiştirilmesi zorunludur.

    GEÇİCİ MADDE 3 - Vakıfların  idare uzuvları, 1970 yılına ait teftiş ve de-
netleme masraflarına katılma paylarını, bu Tüzüğün yürürlüğe girmesinden itiba-
ren üç ay içinde Vakıflar Genel Müdürlüğüne ödemek zorundadırlar.

    GEÇİCİ MADDE 4 - (Ek: 19/3/1982 - 8/4475 K.)     Vakıflar durumlarını
31/12/1982 gününe kadar ek 1 inci madde hükmüne uydururlar.

    GEÇİCİ MADDE 5 - (Ek: 19/3/1982 - 8/4475 K.) Halen uluslararası kurumlarla
işbirliği yapmakta olan vakıfların Bakanlar Kurulundan izin almak üzere, tüzüğün
yayım tarihinden itibaren, altı ay içinde Dışişleri Bakanlığına başvurmaları ge-
rekir.

    GEÇİCİ MADDE 6 - (Ek: 19/3/1982 - 8/4475 K.) Halen vergi muaflığından yarar-
lanmakta olan vakıflar, ek 4 üncü maddede yer alan hükme göre senetlerinde tüzü-
ğün yayım tarihinden itibaren altı ay içinde gerekli değişikliği yaparak notere
onaylattırır ve mahkemeye başvururlar. Bu değişikliği yapmayan vakıflar vergi
muaflığından yararlanamazlar.
    Yürürlük :

    Madde 38 - Türk Medeni Kanununun 13/7/1967 tarihli ve 903 sayılı Kanunla
değiştirilen 74, 78 ve 79 uncu maddeleri ile 903 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine
dayanılarak hazırlanan ve Danıştay`ca incelenmiş bulunan bu Tüzük hükümleri
Resmi Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
    Yürütme :

    Madde 39 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
--------------------------------------------------------------------------------
    25/7/1970 TARİH VE 7/1066 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE
     KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ
                       TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
--------------------------------------------------------------------------------
                     Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
                       Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
Tarihi           Numarası          Farklı Tarihte                  Yürürlüğe
                                  Yürürlüğe Giren                 Giriş Tarihi
                                     Maddeleri
--------------------------------------------------------------------------------
19/3/1982         8/4475                 -                         30/7/1982
21/7/1989        89/14322                -                          2/8/1989
13/8/1991        91/2159                 -                         12/9/1991
TÜZÜKLER, KASIM 1991 (Ek - 9)
--------------------------------------------------------------------------------
            25/7/1970 TARİH VE 7/1066 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
             İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
            TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
--------------------------------------------------------------------------------
                        Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
                         Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
                                        Farklı Tarihte
                                        Yürürlüğe Giren       Yürürlüğe
  Tarihi          Numarası              Maddeleri            Giriş Tarihi
--------------------------------------------------------------------------------

Tüm Mevzuat