AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN Mevzuat Listesi
AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ
HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası : 6183
Kabul Tarihi : 21/7/1953
Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 28/7/1953 Sayı: 8469
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 34 Sayfa: 1658
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı",
Cilt: 1 Sayfa: 403
*
* *
BİRİNCİ KISIM
Genel Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Kanunun ŞÜmulü, Terimler, Vazifeliler ve Salahiyetliler
Kanunun şümulü:
Madde 1 - Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi,
resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, pa-
ra cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer`i amme alacakları ve aynı
idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve
amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların
takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.
Türk Ceza Kanununun para cezalarının tahsil şekil ve hapse tahvili hakkın-
daki hükümleri mahfuzdur.
Tahsili, Tahsili Emval Kanununa atfedilen alacaklar:
Madde 2 - Muhtelif kanunlarda Tahsili Emval Kanununa göre tahsil edileceği
bildirilen her çeşit alacaklar hakkında da bu kanun hükümleri tatbik olunur.
Kanundaki terimler:
Madde 3 - Bu kanundaki amme alacağı terimi:
1 inci ve 2 nci maddeler şümulüne giren alacakları,
Amme borçlusu veya borçlu terimi:
Amme alacağını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bun-
ların kanuni temsilci veya mirasçılarını ve vergi mükelleflerini, vergi sorum-
lusunu, kefili ve yabancı şahıs ve kurumlar temsilcilerini,
Alacaklı amme idaresi terimi:
Devleti, vilayet hususi idarelerini ve belediyeleri,
Tahsil dairesi terimi:
Alacaklı amme idaresinin bu kanunu tatbik etmekle vazifeli dairesini, ser-
visini memur veya memurlarını,
Yalnızca mal olarak geçen terim:
Menkul, gayrimenkul "gemiler dahil" mallarla, her çeşit hak ve alacakları,
Para cezaları terimi:
Amme, tazminat, inzıbati mahiyette olsun olmasın bütün para cezalarını,
Takibat giderleri terimi:
Cebri icradan mütevellit muameleler sırasında yapılan zor kullanma, ilan,
haciz, nakil ve muhafaza giderleri gibi her türlü giderleri, ifade eder.
Salahiyetliler ve mesuliyetleri:
Madde 4 - Amme idarelerinin bu kanunu tatbika salahiyetli memurlarının va-
zifelerini teşkilat ve vazife kanunları veya bu konu ile ilgili diğer kanun ve-
ya nizamname ve talimatnameler, mesuliyetlerini de; mesuliyeti tesis eden ka-
nunlar tayin eder.
Takibata salahiyetli tahsil dairesi:
Madde 5 - Takibat, alacaklı amme idaresinin mahalli tahsil dairesince yapı-
lır.
Borçlu veya malları başka mahallerde bulunduğu takdirde, tahsil dairesi
borçlunun veya mallarının bulunduğu mahalde yapılacak takipleri o mahaldeki ay-
nı neviden amme idaresinin tahsil dairelerine niyabeten yaptırır.
Yardım mecburiyeti:
Madde 6 - Tahsil dairelerince bu kanuna göre yapılan tebliğ ve verilen
emirleri derhal yapmaya ve neticesini geciktirmeksizin tahsil dairesine bildir-
meye alakadarlar mecburdurlar.
Makbul bir özre dayanmadan bu mecburiyeti ifa etmiyenler hakkında Cumhuri-
yet Savcılığınca umumi hükümlere göre doğrudan doğruya takibat yapılır.
Borçlunun ölümü:
Madde 7 - Borçlunun ölümü halinde, mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında
da bu kanun hükümleri tatbik edilir. Borçlunun ölümünden evvel başlamış olan
muamelelere devam olunur. Terekenin bir mahkeme veya iflas dairesi tarafından
tasfiyesini gerektiren haller bu hükmün dışındadır.
Mirasın tutulan defter mucibince kabulü halinde, mirasçı, deftere kaydedil-
memiş olsa dahi amme alacağından mirastan kendisine düşen miktar ile mesuldür.
Defter tutma muamelesinin devamı müddetince satış yapılamaz.
Tebliğler ve müddetlerin hesaplanması:
Madde 8 - Hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu kanunda yazılı müddetlerin he-
saplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik
olunur.
İKİNCİ BÖLÜM
Amme Alacaklarının Korunması
I - Teminat Hükümleri
Teminat isteme:
Madde 9 - (Değişik birinci fıkra: 26/11/1980-2347/1 md.) 213 sayılı Vergi
Usul Kanununun 344 üncü maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerek-
tiren haller ile 359 uncu maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme ala-
cağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi
incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplara göre belirtilen miktar
üzerinden tahsil dairelerince teminat istenir.(1)
Türkiye`de ikametgahı bulunmıyan amme borçlusunun durumu amme alacağının
tahsilinin tehlikede olduğunu gösteriyorsa, tahsil dairesi kendisinden teminat
istiyebilir.
Teminat ve değerlenmesi:
Madde 10 - Teminat olarak şunlar kabul edilir:
1. Para,
2. Bankalar tarafından verilen teminat mektupları,
3. Hazine tahvil ve bonoları,
4. Hükümetçe belli edilecek Milli esham ve tahvilat "Bu esham ve tahvilat,
teminatın kabul edilmesine en yakın borsa cetvelleri üzerinden % 15 noksaniyle
değerlendirilir.",
5. (Değişik: 13/6/1963-251/1 md.) İlgililer veya ilgililer lehine üçüncü
şahıslar tarafından gösterilen ve alacaklı amme idaresince haciz varakasına
müsteniden haczedilen menkul ve gayrimenkul mallar.
Teminat sonradan tamamen veya kısmen değerini kaybeder veya borç miktarı
artarsa, teminatın tamamlanması veya yerine başka teminat gösterilmesi istenir.
Borçlu verdiği teminatı kısmen veya tamamen aynı değerde başkalarıyle de-
ğiştirebilir.
Şahsi kefalet:
Madde 11 - 10 uncu maddeye göre teminat sağlıyamıyanlar muteber bir şahsı
müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu gösterebilir.
Şahsi kefalet tesbit edilecek şartlara uygun olarak noterden tasdikli muka-
vele ile tesis olunur.
Şahsi kefaleti ve gösterilen şahsı kabul edip etmemekte alacaklı tahsil da-
iresi muhtardır.
Amme alacağını ödiyen kefile buna dair bir belge verilir.
Teminat hükmünde olan eşya:
Madde 12 - Bar, otel, han, pansiyon, çalgılı yerler, sinemalar, oyun ve
dans yerleri, birahane, meyhane, genel evler içerisinde bulunan eşya ve malzeme
2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 270, 271 inci maddeleri hükümleri mahfuz
kalmak şartiyle bu müesseselerin işletilmesinden doğan amme borçlarına karşı
teminat hükmündedir.
Noterden tasdikli icar mukavelesinde gayrimenkul sahibinin demirbaşı olarak
kayıtlı eşya ve malzemesi ile otel, han ve pansiyonlardaki misafir ve kiracıla-
rın kendilerine ait eşyaları bu hükümden hariçtir.
---------
(1) Bu maddede yer alan "Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesinde sayılan kaçak-
çılık halleriyle mükerrer 347 nci maddesinin 1 numaralı bendinde belir-
tilen..." ibaresi 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81. maddesiyle
"213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesi uyarınca vergi ziyaı ceza-
sı kesilmesini gerektiren haller ile 359 uncu maddesinde sayılan..." olarak
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Üçüncü şahısların Medeni Kanunun 688 ve Borçlar Kanununun 222 nci maddele-
rine müsteniden yapacakları istihkak iddiaları mahfuz kalmak şartiyle, bu yer-
lerdeki mallar üzerindeki istihkak iddiaları alacaklı amme idaresinin bu temi-
nat hakkını ihlal etmez.
II - İhtiyati Haciz
İhtiyati haciz:
Madde 13 - ihtiyati haciz aşağıdaki hallerden herhangi birinin mevcudiyeti
takdirinde hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli
en büyük memurunun karariyle, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümle-
re göre, derhal tatbik olunur:
1. 9 uncu madde gereğince teminat istenmesini mucip haller mevcut ise,
2. Borçlunun belli ikametgahı yoksa,
3. Borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sap-
ması ihtimalleri varsa,
4. Borçludan teminat göstermesi istendiği halde belli müddette teminat veya
kefil göstermemiş yahut şahsi kefalet teklifi veya gösterdiği kefil kabul edil-
memişse,
5. Mal bildirimine çağrılan borçlu belli müddet içinde mal bildiriminde bu-
lunmamış veya noksan bildirimde bulunmuşsa,
6. Hüküm sadır olmuş bulunsun bulunmasın para cezasını müstelzim fiil dola-
yısiyle amme davası açılmış ise,
7. İptali istenen muamele ve tasarrufun mevzuunu teşkil eden mallar, bu
mallar elden çıkarılmışsa elden çıkaranın diğer malları hakkında uygulanmak
üzere, bu kanunun 27, 29, 30 uncu maddelerinin tatbikını icabettiren haller
varsa.
İhtiyati hacizde borçlu tarafından gösterilecek teminat:
Madde 14 - İhtiyaten haczolunan mallar istenildiği zaman para veya ayın
olarak verilmek ve bu hususu temin için malların kıymetleri depo edilmek yahut
tahsil dairesinin bulunduğu mahalde ikametgah sahibi bir şahıs müteselsil kefil
gösterilmek şartiyle borçluya ve mal üçüncü şahıs yedinde haczolunmuşsa bir ta-
ahhüt senedi alınarak kendisine bırakılabilir.
İhtiyati hacze itiraz:
Madde 15 - Haklarında ihtiyati haciz tatbik olunanlar haczin tatbikı, gı-
yapta yapılan hacizlerde haczin tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde ala-
caklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdin-
de ihtiyati haciz sebebine itiraz edebilirler.
itirazın şekli ve incelenmesi hususunda Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik
olunur. Bu ihtilaflar itiraz komisyonlarınca diğer işlere takdimen incelenir ve
karara bağlanır. İtiraz komisyonlarının bu konuda verecekleri kararlar kesin-
dir.
İhtiyati haczin kaldırılması:
Madde 16 - Borçlu, 10 uncu maddenin 5 inci bendinde yazılı menkul mallar
hariç olmak üzere, mezkür maddeye göre teminat gösterdiği takdirde ihtiyati ha-
ciz, haczi koyan merci tarafından kaldırılır.
III - İhtiyati Tahakkuk
İhtiyati tahakkuk:
Madde 17 - (Değişik birinci fıkra: 26/11/1980-2347/2 md.) Aşağıdaki haller-
den birinin bulunması takdirinde vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine
defterdar mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerinden Maliye Ba-
kanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla bunların zam ve cezalarının derhal
tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir verebilir.
Vergi dairesi müdürü bu emri derhal tatbik eder:
1. 13 üncü maddenin 1, 2, 3 ve 5 inci bentlerinde yazılı ihtiyati haciz se-
beplerinden birisi mevcut ise,
2. Mükellef hakkında 110 uncu madde gereğince takibata girişilmişse,
3. Teşebbüsün muvazaalı olduğu ve hakikatte başkasına aidiyeti hakkında de-
liller elde edilmişse.
İhtiyati tahakkukun neticeleri:
Madde 18 - Hakkında 17 nci madde gereğince muamele yapılan mükellefin mez-
kür maddede yazılı vergi, resim ve cezalarından matrahı belli olanlar, itirazlı
olsun olmasın, hesap edilen miktar üzerinden derhal tahakkuk ettirilir.
Geçmiş yıllara ve cereyan etmekte olan yılın geçen aylarına ait matrahı he-
nüz belli olmıyan ve 17 nci maddede sayılan vergi, resim ve cezaları geçici
olarak ve harici karinelere göre takdir yolu ile tesbit ettirilen matrahlar
üzerinden hesaplanır. Bu suretle hesap olunan vergi, resim ve bunların zam ve
cezaları derhal tahakkuk ettirilir.
Bu esasa göre tahakkuk eden vergi ve resimler ve bunların zam ve cezaları
kanunlarına göre ödeme zamanları gelmeden tahsil olunmaz. Ancak bunlar için
derhal ihtiyati haciz tatbik olunur. 17 nci maddenin 3 üncü bendine giren hal-
lerde ihtiyati haciz muvazaalı teşebbüsten vergi ve resim bakımından faydala-
nanların malları hakkında tatbik olunur.
Bu maddedeki geçici takdirler, takdir komisyonları tarafından, talep tari-
hinden itibaren azami bir hafta içinde yapılır.
İhtiyati tahakkukun düzeltilmesi:
Madde 19 - Alacağın hususi kanununa göre tahakkukundan sonra, ihtiyati ta-
hakkukla hususi kanununa müstenit tahakkuk arasındaki fark hususi kanununa müs-
tenit tahakkuka göre düzeltilir.
Bu düzeltmenin yapılabilmesi için beyannameye müstenit tarhiyatta verilen
beyannamenin tetkik edilerek kabul edilmiş olması, itirazlı tarhiyatta kesin-
leşmenin vukuu, Devlet Şürasına müracaat edilmiş olan hallerde Devlet ŞÜrasın-
dan nihai bir kararın çıkmış olması lazımdır.
İhtiyati tahakkuk mevzuu olan devre beyannamesinin, verildiği tarihten iti-
baren en geç iki ay içinde tetkikı mecburidir. Bu müddet içinde tetkik yapılma-
dığı takdirde, bu sebeple düzeltme geciktirilmez.
İhtiyati tahakkuka itiraz:
Madde 20 - Haklarında ihtiyati tahakkuk üzerine ihtiyati haciz tatbik olu-
nanlar ihtiyati tahakkuk sebeplerine ve miktarına 15 inci madde gereğince iti-
razda bulunabilirler.
IV - Diğer Korunma Hükümleri
Amme alacaklarında rüçhan hakkı:
Madde 21 - Üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden
evvel o mal üzerine amme alacağı için de haciz konulursa bu alacak da hacze iş-
tirak eder ve aralarında satış bedeli garameten taksim olunur.
Rehinli alacaklıların hakları mahfuzdur. Ancak, gümrük resmi, bina ve arazi
vergisi gibi eşya ve gayrimenkulün aynından doğan amme alacakları o eşya ve
gayrimenkul bedelinden tahsilinde rehinli alacaklardan evvel gelir.
Borçlunun iflası, mirasın reddi ve terekenin resmi tasfiyeye tabi tutulması
hallerinde amme alacakları hakkında İcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesinde-
ki sıraya göre muamele yapılır.
Amme alacaklarını kesip ödemek mecburiyetinde olanlar:
Madde 22 - Amme alacağını borçlusundan kesip tahsil dairesine ödemek mecbu-
riyetinde olan hakiki ve hükmi şahıslar, bu vazifelerini kanunlarında veya bu
kanunda belli edilen zamanlarda yerine getirmedikleri takdirde, ödenmiyen ala-
cak bu hakiki ve hükmi şahıslardan bu kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar:
Madde 23 - Tahsil edilip de kanuni sebeplerle reddi icabeden amme alacakla-
rı, istihkak sahiplerinin reddiyatı yapacak olan amme idaresine olan muaccel
borçlarına mahsup edilmek suretiyle reddolunur.
Umumi bütçeden reddedilen paralar arasında hususi idarelerle belediyelere
ait olan kısımları ret ve mahsup olunduğu senede bu idareler nam ve hesabına
ayrılacak hisselerden Hazinece tevkif ve mahsup olunur.
İptal davası açılması:
Madde 24 - Amme borçlusunun bu kanunun 27, 28, 29 ve 30 uncu maddelerinde
yazılı tasarruf ve muamelerinin iptali için umumi mahkemelerde dava açılır ve
bu davalara diğer işlere takdimen umumi hükümlere göre bakılır.
İptal talebinde muhatap:
Madde 25 - İptal borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından
kendilerine ödeme yapılan kimselerle, bunların mirasçılarına ve suiniyet sahibi
diğer üçüncü şahıslara karşı istenir.
Hükümsüz sayılmada zamanaşımı:
Madde 26 - 27, 28, 29 ve 30 uncu maddelerde sözü geçen tasarrufların vukuu
tarihinden beş yıl geçtikten sonra mezkür maddelere istinaden dava açılamaz.
İvazsız tasarrufların hükümsüzlüğü:
Madde 27 - Amme alacağını ödememiş borçlulardan, müddetinde veya hapsen
tazyikına rağmen mal beyanında bulunmıyanlarla, malı bulunmadığını bildiren ve-
yahut beyan ettiği malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanların ödeme müdde-
tinin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödeme müddetinin baş-
lamasından sonra yaptıkları bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar hükümsüzdür.
Bağışlama sayılan tasarruflar:
Madde 28 - Yirmi yedinci maddenin tatbikı bakımından aşağıdaki tasarruflar
bağışlama hükmündedir:
1. Üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan hısımlarıyle, eşler ve ikin-
ci dereceye kadar (bu derece dahil) sıhri hısımlar arasında yapılan ivazlı ta-
sarruflar,
2. Kendi verdiği malın, aktin yapıldığı sıradaki değerine göre borçlunun
ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği akitler,
3. Borçlunun kendisine yahut üçüncü bir şahıs menfaatine kaydı hayat şar-
tiyle irat ve intifa hakkı tesis ettiği akitler.
Hükümsüz sayılan diğer tasarruflar:
Madde 29 - Amme alacağını ödemiyen borçlulardan müddetinde veya hapsen taz-
yikına rağmen mal beyanında bulunmıyanlarla, malı bulunmadığını bildiren veya-
hut beyan ettiği malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanların ödeme müddeti-
nin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödeme müddetinin başla-
masından sonra yaptıkları tasarruflardan aşağıda belirtilenler hükümsüzdür:
1. Borçlunun teminat göstermeyi evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstes-
na olmak üzere borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinler,
2. Borca karşılık para veya mütat ödeme vasıtalarından gayrı bir suretle
yapılan ödemeler,
3. Vadesi gelmemiş bir borç için yapılan ödemeler.
Amme alacağının tahsiline imkan bırakmamak maksadiyle yapılan tasarruflar:
Madde 30 - Borçlunun malı bulunmadığı veya borca yetmediği takdirde amme
alacağının bir kısmının veya tamamının tahsiline imkan bırakmamak maksadiyle
borçlu tarafından yapılan bir taraflı muamelelerle borçlunun maksadını bilen
veya bilmesi lazımgelen kimselerle yapılan bütün muameleler tarihleri ne olursa
olsun hükümsüzdür.
Üçüncü şahısların hakları ve mecburiyetleri:
Madde 31 - 27,28,29 ve 30 uncu maddelerde sözü edilen tasarruf ve muamele-
lerden faydalananlar elde ettiklerini, elden çıkarmışlarsa takdir edilecek be-
delini vermeye bu kanun hükümleri dairesinde mecburdurlar. Bunlar karşılık ola-
rak verdikleri şeyden dolayı alacaklı amme idaresinden bir talepte bulunamaz-
lar.
Tasfiye halinde vazifeliler:
Madde 32 - Hükmi şahısların, tasfiyesinde bunların borçlu bulundukları amme
alacaklarını ödeme ve bu kanun hükümlerinin tatbikıyla ilgili vecibeleri tasfi-
ye memurlarına, hükmi şahsiyeti olmıyan ortaklıklarla yabancı kurumların Türki-
ye`deki şube, ajans ve mümessilliklerinin tasfiyesinde bunların vecibeleri tas-
fiyeyi yürütenlere geçer.
Tasfiye halinde mesuliyet:
Madde 33 - Tasfiye memurları veya tasfiyeyi yürütenler, tasfiyenin başladı-
ğını üç gün içinde ilgili tahsil dairelerine bildirmek mecburiyetindedirler.
Tasfiye memurları veya tasfiyeyi yürütenler, amme idarelerinin her türlü
alacaklarını ödemeden veya ödemek üzere ayırmadan önce tasfiye sonucunda elde
edileni dağıtamazlar veya bunlar üzerinde her hangi bir şekilde tasarrufta bu-
lunamazlar. Aksi halde tahakkuk etmiş ve edecek amme alacaklarından tasfiye me-
murları veya tasfiyeyi yürütenler şahsan ve müteselsilen mesul olurlar. Bu me-
suliyet yapılan tasarrufların ifade ettiği para miktarını geçemez.
Bunların ödedikleri borçlar için amme alacağı ödenmeden kendilerine dağıtım
yapılmış olanlara rücu hakları mahfuzdur.
Ortaklığın feshini isteme:
Madde 34 - Borçluya ait mal bulunmadığı veya amme alacağını karşılamaya
yetmediği yahut borçlu veya ortaklık tarafından bu kanuna göre teminat göste-
rilmediği takdirde, borçlunun sermayesi eshama münkasim olmıyan ortaklıklarda-
ki hisselerinden amme alacağının tahsili için genel hükümler dairesinde ortak-
lığın feshi istenebilir.
Sermayesi eshama münkasim komandit şirketlerinin komandite şeriklerinin
borçları için bu madde hükmü mezkür şirketler hakkında da tatbik olunur.
Limited şirketlerin amme borçları (1)
Madde 35 - (Değişik: 22/7/1998 - 4369 21 Md.) Limited şirket ortakları şir-
ketten tahsil imkanı bulunmayan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğ-
rudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutu-
lurlar.
Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu
Mükerrer Madde 35 - (Ek:25/5/1995-4108/11 md.)
Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel
kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edi-
lemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcile-
rin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından
bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Bu madde hükmü, yabancı şahıs veya kurumların Türkiye`deki mümessilleri
hakkında da uygulanır.
Tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni
temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını
kaldırmaz.
Temsilciler, teşekkülü idare edenler veya mümessiller, bu madde gereğince
ödedikleri tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilirler.
Birleşme, devir, bölünme ve şekil değiştirme halleri (2)
Madde 36- (Değişik: 20/6/2001-4684/24 md.)
Bu Kanunun tatbiki bakımından;
a) İki veya daha ziyade hükmî şahsın birleşmesi halinde yeni kurulan hükmî şahıs,
b) Devir halinde devir alan hükmî şahıs,
c) Bölünme halinde bölünen hükmî şahsın varlıklarını devralan hükmî şahıslar,
d) Şekil değiştirme halinde yeni hükmî şahıs,
Birleşen, devir alınan, bölünen veya eski şekildeki hükmî şahıs ve şahısların yerine
geçer.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme
Ödeme zamanı ve önce ödeme:
Madde 37 - Amme alacakları hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda öde-
nir.
Hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmemiş amme alacakları Maliye
Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde
ödenir.
Bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vadesi günüdür.
Amme borçlusu isterse borcunu belli zamanlardan önce ödiyebilir.
Taksitlerin zamanında ödenmemesi:
Madde 38 - (Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
Ödeme yeri:
Madde 39 - Hususi kanunlarında ödeme yeri gösterilmemiş amme alacakları,
borçlunun ikametgahının bulunduğu yer tahsil dairesine ödenir.
Hususi kanunlarında ödeme yeri gösterilmiş olsun olmasın borçlunun alacaklı
tahsil dairesindeki hesabı bildirmek şartiyle bu yerin belediye sınırları dı-
şındaki tahsil dairelerine de ödeme yapılabilir. Bu fıkra gereğince yapılacak
ödemeler tahsildarlara yapılamaz.
---------------
(1) Bu madde başlığı, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 21. maddesiyle de-
ğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) Bu madde başlığı; "Birleşme, devir ve şekil değiştirme halleri:" iken, 20/6/2001
tarihli ve 4684 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Ödeme şekli, makbuz:
Madde 40 - Ödeme, alacaklı tahsil dairesinin salahiyetli ve mesul memurları
tarafından verilecek makbuz karşılığı yapılır.
Makbuz karşılığı yapılmıyan ödemelerle selahiyetli ve mesul memurlardan
başkalarına yapılan ödemeler amme alacağına mahsup edilemez.
Amme alacaklarının tahsilinde kullanılan makbuzların şeklini ilgili amme
idareleri tayin eder.
Borçlular makbuzlarını amme alacağının tahsil zamanaşımı müddeti sonuna ka-
dar saklamaya ve selahiyetli memurlarca istendiğinde göstermeye mecburdurlar.
Makbuzun borçluya posta ile gönderilmesi gerektiği hallerde posta masrafı
alacaklı amme idaresine aittir.
Hususi kanunlarındaki makbuz verilmesinden başka şekillerde yapılan tahsi-
lata ait hükümler mahfuzdur.
Hususi ödeme şekilleri:
Madde 41 - Maliye Vekaletinin tayin edeceği yerlerde, nevileri mezkür Veka-
letçe tesbit edilecek amme alacakları, bu Vekaletçe isimleri belirtilecek ban-
kalar delaletiyle veya postaneler vasıta kılınmak suretiyle ödenebilir.
Maliye Vekaleti bu madde gereğince ödeme yapılmasını ihtiyar ettiği takdir,
ödemenin:
1. Çizgili çek kullanılmak suretiyle,
2. Mükellef hesabından aynı bankadaki ilgili vergi dairesi veya Merkez Ban-
kası hesabına münakale suretiyle,
3. Vergi dairelerinin veya Merkez Bankasının hesabı bulunan bankalara bu
daireler hesabına ödeme suretiyle,
4. Postaneler vasıta kılınmak suretiyle,
yapılmasını düzenlemeye selahiyetlidir.
(Ek: 31/1/1984 - 2975/1 md.; değişik: 24/3/1988-3418/34 md.) Bankalarca
tahsil edilen paraların T.C. Merkez Bankasına aktarılması süresi, tahsil edil-
dikleri tarihten itibaren azami 7, postaneler vasıta kılınmak suretiyle yapılan
ödemelerde, yapılan ödemelerin ilgili vergi dairelerine intikal ettirilme süre-
si, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren azami 10 gündür.
(Ek: 31/1/1984 - 2975/1 md.) Maliye ve Gümrük Bakanlığı bu süreyi aşmamak
üzere bankalar itibariyle farklı süreler tayin etmeye yetkilidir.
(Ek: 31/1/1984-2975/1 md.; degişik: 24/3/1988 - 3418/34 md.) Bankalarca
tahsil edilen paralar süresinde T.C. Merkez Bankasına aktarılmadığı, postaneler
vasıtasıyla yapılan ödemeler süresinde vergi dairelerine intikal ettirilmediği
takdirde, sözkonusu amme alacağı, tahsilatı yapan bu kuruluşlardan gecikme zam-
mı tatbik edilmek suretiyle tahsil edilir.
(Ek: 31/1/1984 - 2975/1 md.; değişik: 24/3/1988 - 3418/34 md.) Tahsilatı
yapan banka şube müdürleri, tahsil edilen paraların belirlenen sürelerde T.C.
Merkez Bankasına aktarılmasından, postane veya posta çek merkezi müdürleri ise
postane vasıta kılınarak yapılan ödemelerin belirlenen sürelerde ilgili vergi
dairelerine intikal ettirilmesinden sorumludurlar.
(Ek: 31/1/1984 - 2975/1 md.; değişik: 24/3/1988 - 3418/34 md.) Tahsilatı
yapan ilgili kuruluşların, bu görevleri süresinde yerine getirmeyen sorumlula-
rından, ödemeye konu amme alacağının % 10`u nispetinde ayrıca ceza tahsil olu-
nur.
Çekle veya münakale emri ile ödemeye ait hususi hükümler:
Madde 42 - Çizgili çekle yapılan ödemeler Ticaret Kanunu hükümlerine tabi-
dir, ancak:
1. Amme alacağının ödenmesi için düzenlenen çek ilgili vergi dairesi adına,
emre muharrer olmadığı kaydı ile ve bir banka üzerine çekilir. Alacağın teşhi-
sine yaramak ve Ticaret Kanununa aykırı olmamak üzere çek üzerine dercedilecek
malümatı tesbit etmeye Maliye Vekaleti salahiyetlidir.
2. Çek veya münakale emrinin herhangi bir sebeple tediye edilmemesi halinde
amme alacaklısının borçluya karşı rücu hakkı mahfuzdur.
2 numaralı fıkra gereğince muamele yapıldığı takdirde çek veya münakale em-
rinin kabul edilmemesi keyfiyeti tevsik ve bu durum münakale istiyene, keşide-
ciye veya bunların temsilcilerine tebliğ edilerek kabul edilmiyen çek iade olu-
nur.
Çeklerde tanzim tarihi:
Madde 43 - (Değişik: 31/1/1984 - 2975/2 md.)
Çekler tahsil dairesine, postaya veya bankaya verildiği tarihle veya en çok
bir gün evvelki tarihle tanzim edilmiş olmalıdır. Daha eski tarihli çekler ka-
bul edilmez.
Hususi ödeme şekillerinde ödeme tarihi:
Madde 44 - (Değişik birinci fıkra: 25/5/1995-4108/12 md.) 41 inci maddeye
göre yapılan ödemelerde çekin tahsil dairesine veya bankaya verildiği, paranın
bankaya veya postaneye yatırıldığı, münakale emri üzerine paranın tahsil daire-
si hesabına geçtiği gün ödeme yapılmış sayılır.
42 nci maddenin 2 numaralı fıkrası hükmü mahfuzdur.
Vergi cüzdanları:
Madde 45 - (Değişik: 31/1/1984-2975/4 md.)
Vergi, resim gibi belli bir amme alacağı ile devamlı surette mükellef tutu-
lanlar adına tahakkuk ettirilen amme alacakları ile bunlardan yapılan tahsila-
tı göstermek üzere vergi cüzdanları düzenlenir.
Vergi cüzdanlarının fiyatını, ihtiva edeceği bilgileri, cüzdan almaya dair
şekil ve esasları, hangi vergiler hakkında uygulanacağını, kimlere verileceğini
ve uygulama zamanını tespitte Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir. Diğer amme
idareleri, alacaklarının mahiyetine uygun olarak bu cüzdanların şeklinde ve
kullanılış tarzında değişiklik yapabilirler.
Vergi cüzdanı mükelleflere bedeli karşılığında verilir.
Vergi cüzdanlarındaki her türlü bilgiler tahsil daireleri tarafından, tah-
sile dair kayıtlar ise tahsil daireleri, postaneler veya bankalar tarafından
yazılır, imzalanır ve mühürlenir.
Tahsil daireleri, bankalar ve postaneler tarafından vergi cüzdanlarına ya-
pılan kayıtlar damga vergisinden muaftır.
Ödemenin ispatı:
Madde 46 - (Değişik birinci fıkra: 31/1/1984-2975/5 md.) Amme alacağının
ödendigi, selahiyetli ve mesul memurlar tarafından verilen makbuzlar ile tahsil
daireleri, bankalar veya postaneler tarafından vergi cüzdanlarına yazılarak,
imzalanıp mühürlenen tahsile ait kayıtlarla ispat olunabilir.
42 nci maddenin 2 numaralı fıkrası hükmü mahfuzdur.
Ödemenin mahsup edileceği alacaklar:
Madde 47 - (Değişik: 22/7/1998-4369/22 md.)
Amme alacağına karşılık rızaen yapılan ödemeler sırasıyla; ödeme süresi
başlamış henüz vadesi geçmemiş, içinde bulunulan takvim yılı sonunda zaman
aşımına uğrayacak, aynı tarihte zaman aşımına uğrayacak alacaklarda her bi-
rine orantılı olarak, vadesi önce gelen ve teminatsız veya az teminatlı ola-
na mahsup edilir. Ödemenin, alacak aslı ile fer`ilerinin tamamını karşılamama-
sı halinde mahsup alacağın asıl ve fer`ilerine orantılı olarak yapılır.
Amme alacağına karşılık cebren tahsil olunan paralar, önce parayı tahsil
eden dairenin, artarsa aynı amme idaresinin takibe iştirak etmiş olan diğer
alacaklı tahsil dairelerinin takip konusu alacak aslı ve fer`ilerine oran-
tılı olarak mahsup edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tecil, Tehir, Gecikme Zammı
Tecil:
Madde 48 - (Değişik birinci fıkra: 30/5/1985-3209/1 md.) Amme borcunun va-
desinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çev-
rilmesi amme borçlusunun çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile
istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya
yetkili kılacağı makamlarca; vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait
muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası ve gecikme zammı alacakları iki yı-
lı, bu alacaklar dışında kalan amme alacakları ise beş yılı geçmemek üzere ve
faiz alınarak tecil olunabilir.
(Ek: 31/1/1984-2975/6 md.) Borcunun tecilini talep eden ancak, talepleri
uygun görülmeyerek reddedilen borçlular söz konusu borçlarını reddin tebliği
tarihinden itibaren idarece 30 güne kadar verilebilecek ödeme süresi içinde
ödedikleri takdirde bu amme alacağı ödendiği tarihe kadar faiz alınmak suretiy-
le tecil olunur.
Tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyeti devredecek olanlar, Devlete
ait amme alacaklarında ilgili vekiller, vilayet hususi idarelerine ait amme
alacaklarında valiler, belediyelere ait amme alacaklarında belediye reisleri-
dir.
Teminat, asli ve fer`i amme alacaklarını karşılıyacak miktarda olur. Haciz
yapılmışsa mahcuz mal değeri tutarınca teminat yerine geçer.
Tecilde taksit zamanları ve diğer şartlar tecile salahiyetli makamlarca
tesbit olunur.
Tecil şartlarına riayet edilmemesi, değerini kaybeden teminatın veya mahcuz
malların tamamlanmaması veya yerlerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde
amme alacağı muaccel olur. (Ek:25/5/1995-4108/13 md.) Tecil edilen amme alacağı-
nın gecikme zammı tatbik edilmeyen alacaklardan olması halinde, ödenen tecil
faizleri iade veya mahsup edilmez. (1)
İcranın kaza mercilerince tehiri:
Madde 49 - İdarece tecil edilmiş bir amme alacağı hakkında kaza mercilerin-
ce icranın tehiri kararı verilmişse: Kaza mercilerinin tehir müddeti tecil müd-
detinden az olduğu takdirde; tecil olunan alacak icranın tehiri müddetinin so-
nundan tecil müddeti sonuna kadar olan müddet içinde ve kaza mercilerinin tehi-
ri dolayısiyle zamanında ödenmemiş borç miktariyle birlikte yeniden taksite
bağlanarak alınır. Kaza mercilerinin tehir müddeti tecil müddetinden çok ise;
evvelce yapılan tecil hükümsüzdür
Takibatın kaza mercilerine tehiri iki senelik tecil müddetini aştığı tak-
dirde tecil müddeti uzatılmaz.
Ölüm halinde takibin geri bırakılması:
Madde 50 - Karısı yahut kocası, kan ve sıhriyet itibariyle usul veya furu-
undan birisi ölen borçlu hakkındaki takip ölüm günü ile beraber üç gün için ge-
ri bırakılır.
Borçlunun ölümü halinde terekenin borçlarından dolayı ölüm günü ile beraber
üç gün için takip geri bırakılır. üç günün bitiminden terekenin borçları için
takibata devam olunur.
----------------
(1) Maliye Bakanlığının,31/3/2001 tarih ve 24359 Sayılı R.G`de yayımlanan
416 no`lu Tahsilat Genel Tebliği uyarınca;sözkonusu tebliğin yayımı tari-
hinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilen amme alacak-
larına yıllık % 72 tecil faizi uygulanacağı belirlenmiştir. Daha önce ya-
pılan uygulamalar için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN
Mirasçılar, mirası kabul veya ret etmemişlerse bu hususta Medeni Kanundaki
muayyen müddetler geçinceye kadar takip geri bırakılır.
Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı:
Madde 51 - (Değişik: 26/12/1993 - 3946/3 md.)
Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tari-
hinden itibaren her ay için ayrı ayrı % 9 gecikme zammı tatbik olunur. Ay ke-
sirleri tam ay olarak hesap edilir.(1)
Gecikme zammı 500.000 liradan az olamaz.(2)
213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan vergi ziyaı cezası hariç
olmak üzere ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına gecikme zammı tatbik
edilmez. (3)
Bakanlar Kurulu, gecikme zammı nispetlerini aylar itibariyle topluca veya
her ay için ayrı ayrı, %10`una kadar indirmeye bir katına kadar artırmaya ve
gecikme zammı asgari miktarını 3 katına kadar artırmaya yetkilidir. (4) (5)
Gecikme zammında tatbik müddeti ve diğer hükümler:
Madde 52 - (Değişik: 31/1/1984 - 2975/8 md.)
Gecikme zammının tatbik müddeti, amme alacağının tecilinde tecilin yapıldı-
ğı, iflas halinde iflasın açıldığı, aciz halinde bu durumun sabit olduğu güne
kadar olan müddettir.
Gecikme zammının önceden borçluya bildirilmesi gerekmez.
Aslın ödenmiş olması gecikme zammının takip ve tahsiline mani değildir.
Köylerde gecikme zammı:
Madde 53 - (Değişik birinci fıkra: 26/11/1980 - 2347/5 md.) Maliye Bakanlı-
ğınca tespit ve ilan edilecek vergiler hariç olmak üzere belediye sınırları dı-
şındaki köylerde tahsildarlar tarafından tahsil olunan amme alacakları ödeme
süresi içinde ödenmediği takdirde bunlar için yalnız % 10 gecikme zammı uygula-
nır.
Ödeme müddeti geçmiş olmasına rağmen tahsildarların gidemediği köylerdeki
borçlulara bu zam, tahsildarın ilk uğradığı zaman içinde borçlarını ödemedikle-
ri takdirde tatbik olunur.
İKİNCi KISIM
Amme Alacağının Cebren Tahsili
BİRİNCİ BÖLÜM
Cebren Tahsil ve Takip Esasları
Cebren tahsil ve şekilleri:
Madde 54 - Ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsil dairesince
cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangi birinin tat-
bikı suretiyle yapılır:
1. Amme borçlusu tahsil dairesine teminat göstermişse, teminatın paraya
çevrilmesi yahut kefilin takibi,
2. Amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek pa-
raya çevrilmesi,
3. Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi.
---------------
(1)Bu fıkrada yer alan gecikme zammı nispetinin her ay için ayrı ayrı uygulanmak üzere,
% 10 olarak uygulanacağı; 26/3/2001 tarihli ve 2001/2175 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla hüküm altına alınmıştır. Daha önce bu fıkrada Kararname ile yapılan
değişiklikler için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN
DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne bakınız.
(2) Bu maddede yer alan "5000" rakamı 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81.
maddesiyle "500.000" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(3) Bu maddede yer alan "...kaçakçılık,ağır kusur ve kusur cezaları..." ibaresi
22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81.maddesiyle "vergi ziyaı cezası"
şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(4) Bu maddede yer alan "...iki katına kadar artırmaya veya bu nisbetleri
%30`una kadar indirmeye, yeniden kanuni hadlerine getirmeye ve gecikme zammı
asgari miktarını 10 katına..." ibaresi 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanu-
nun 81.maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(5) 3/7/1998 tarih ve 98/11331 sayılı kararnameye göre 9/7/1998 tarihinden ge-
çerli olmak üzere vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı
%12 gecikme zammı uygulanacaktır.Daha önce kararname ile yapılan değişiklik
için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne bakınız.
Ödeme emri:
Madde 55 - Amme alacağını vadesinde ödemiyenlere, 7 gün içinde borçlarını
ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları luzumu bir "Ödeme emri" ile tebliğ
olunur.
Ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları nereye öde-
neceği, müddetinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun
cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek
üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde
hapis ile cezalandırılacağı kayıtlı bulunur. Ayrıca, borçlunun 114 üncü madde-
deki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik
edilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir.
Belediye hududu dışındaki köylerde bulunan borçlulara ödeme emirleri muhtar-
lıkça tebliğ olunur. Ödeme emirlerinin muhtarlığa tevdii tarihinden itibaren 15
gün içinde tebligat yapılmadığı takdirde ödeme emirleri tebliğ edilmemiş olan
borçluların isimleri ödeme emri hüküm ve mahiyetindeki bir "ödeme cetveline"
alınarak borçlular borçlarını ödemeye ve mal bildiriminde bulunmaya çağırılır-
lar. Ödeme cetveli köy ihtiyar kurulu kapısına bir örneği de köyde herkesin gö-
rebileceği umumi bir mahalle 10 gün müddetle asılmak suretiyle tebliğ olunur ve
cetvelin asıldığı Köy muhtarlığınca münadi vasıtasiyle ilan olunur. Cetvel ası-
lırken ve indirilirken keyfiyet muhtarlıkça zabıt varakasıyle tesbit edilir.
Cebren tahsil ve takip ödeme emrinin tebliği veya ödeme cetvelinin indirilmesi
tarihinde başlamış olur.
Borcunu vadesinde ödemiyenlere ait malları elinde bulunduran üçüncü şahıs-
lardan bu malları 7 gün içinde bildirmeleri istenir.
Teminatlı alacaklarda takip:
Madde 56 - Karşılığında teminat gösterilmiş bulunan amme alacağı vadesinde
ödenmediği takdirde, borcun 7 gün içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya
çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsil devam olunacağı borçluya bildi-
rilir. 7 gün içinde borç ödenmediği takdirde teminat bu kanun hükümlerine göre
paraya çevrilerek amme alacağı tahsil edilir.
Kefil ve yabancı şahıs veya kurumlar mümessillerini takip:
Madde 57 - Kefil ve yabancı şahıs veya kurumların mümessilleri bu kanun hü-
kümlerine göre ve aynen asıl borçluların tabi tutuldukları usullerle takip olu-
nur.
Ödeme emrine itiraz:
Madde 58 - Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadı-
ğı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden
itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi
itiraz kamisyonu nezdinde itirazda bulunabilir. İtirazın şekli, incelenmesi ve
itiraz incelemelerinin iadesi hususlarında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik
olunur.
Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça
göstermesi lazımdır, aksi halde itiraz edilmemiş sayılır.
İtirazda bulunan borçlu bu kanuna göre teminat gösterdiği takdirde takip
muamelesi itirazlı borç miktarı için ve itiraz komisyonunca bu hususta karar ve-
rilinceye kadar durdurulur.
İtiraz komisyonu bu itirazları en geç 7 gün içinde karara bağlamak mecburi-
yetindedir.
İtirazında tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan, hakkındaki itirazın
reddolunduğu miktardaki amme alacağı % 10 zamla tahsil edilir.
İtiraz komisyonlarının bu konudaki kararları kesindir.
Borcun tamamına bu madde gereğince vakı itirazların tamamen veya kısmen red-
di halinde, borçlu ret kararının kendisine tebliği tarihinden itibaren 7 gün
içinde mal bildiriminde bulunmak mecburiyetindedir.
Borcun bir kısmına karşı bu madde gereğince vakı itirazlar mal bildiriminde
bulunma müddetini uzatamaz.
Mal bildirimi:
Madde 59 - Mal bildirimi, borçlunun gerek kendisinde, gerekse üçüncü şahıs-
lar elinde bulunan mal, alacak ve haklarından borcuna yetecek miktarın, nevini,
mahiyetini, vasfını, değerini ve her türlü gelirlerini veya haczi kabil mal veya
geliri bulunmadığını ve yaşayış tarzına göre geçim kaynaklarını ve buna nazaran
borcunu ne suretle ödiyebileceğini yazı ile veya sözle tahsil dairesine bildir-
mesidir.
(Değişik: 26/11/1980 - 2347/6 md.) Köylerde mal bildirimi, Maliye Bakanlı-
ğınca tespit ve ilan edilecek vergiler dışında kalan amme borçları için köy muh-
tarlığına da yapılabilir.
Sözle bildirim halinde kayfiyet bir zabıtla tesbit edilir. Her iki halde
bildirimin yapıldığına dair amme borçlusuna pulsuz makbuz verilir.
Mal bildiriminde bulunmıyanlar:
Madde 60 - (Değişik: 13/6/1963 - 251/2 md.)
Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlu, 7 günlük müddet içinde borcunu
ödemediği ve mal bildiriminde de bulunmadığı takdirde mal bildiriminde bulunun-
caya kadar bir defaya mahsus olmak ve üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik olu-
nur.
Hapisle tazyik kararı, ödeme emrinin tebliğini ve 7 günlük müddetin bitme-
sini mütaakıp tahsil dairesinin yazılı talebi üzerine icra tetkik mercii hakimi
tarafından verilir.
Bu kararlar Cumhuriyet Savcılığınca derhal infaz olunur.
İcra tetkik mercii hakimi tarafından verilen hapsen tazyik kararları her
türlü harc ve resimden muaftır.
Mal edinme ve mal artmaları:
Madde 61 - Mal bildiriminde, malı olmadığını gösteren veyahut borca yetecek
kadar mal göstermemiş olan borçlu, sonradan edindiği malları ve gelirindeki art-
maları, edinme ve artma tarihinden başlıyarak 15 gün içinde tahsil dairesine
bildirmeye mecburdur.
Haciz:
Madde 62 - Borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince
tesbit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimen-
kullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarı tahsil daire-
since haczolunur.
Borçlu tarafından başkasının olduğu beyan veya üçüncü şahıs tarafından ihti-
yaten haciz veya istihkak iddia edilmiş bulunan malların haczi en sonraya bıra-
kılır.
Ancak haczolunan gayrimenkul artırmaya çıkarılmadan, borçlu, borcun itfasına
yetecek menkul mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse gayrimenkul üze-
rinde haciz baki kalmak üzere gösterilen menkul veya alacak da haczolunur.
Şu kadar ki, bu suretle mahcuz kalan gayrimenkulün idare ve işletmesine ve
hasılat ve menfaatlerine tahsil dairesi müdahale etmez.
Tahsil dairesi alacaklı amme idaresi ile borçlunun menfaatlerini mümkün
olduğu kadar telif etmekle mükelleftir.
Diğer hakların paraya çevrilmesi:
Madde 63 - Tahsil dairesi, borçlunun haklarını tasfiye bakımından onun haiz
olduğu bütün salahiyetleri kullanarak bir intifa hakkı veya taksim edilmemiş
bir miras veya iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesi gibi malların
paraya çevrilebilir hale gelmesini genel hükümler dairesinde sağlar. Bu suretle
paraya çevrilebilir hale gelen mallar hakkında da bu kanun hükümleri tatbik
olunur.
Haciz varakası:
Madde 64 - (Değişik birinci fıkra: 25/5/1995-4108/14 md.) Haciz muameleleri,
tahsil dairelerince düzenlenen ve alacaklı amme idaresinin, mahalli en büyük me-
muru veya tevkil edeceği memur tarafından tasdik edilen haciz varakalarına daya-
nılarak yapılır.
Bu varakaların şekli ve ihtiva edeceği bilgiler Maliye Vekaletince belirti-
lir.
Köylerde haciz:
Madde 65 - Köylerde ve Köy Kanunu tatbik edilen bucaklarda men`kul mal hac-
zi haciz varakası üzerine köy ihtiyar kurullarınca yapılır.
(Değişik: 26/11/1980 - 2347/7 md.) Bu yerlerde gerek görülen hallerde Mali-
ye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek vergiler için muhtarın veya ihtiyar ku-
rulu üyelerinden birinin huzuriyle tahsil dairesine menkul mal haczi yaptırmaya
o mahallin en büyük mal memuru yetkilidir.
Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları:
Madde 66 - Borçlu, elinde bulunan bir malı üçüncü şahsın mülkü veya rehni
olarak gösterdiği yahut üçüncü bir şahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet ve-
ya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bunu haciz zaptına
geçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafından yapılmışsa üçüncü şahsa, üçüncü şa-
hıs tarafından yapılmışsa borçluya bildirilir.
Tahsil dairesi, haciz zaptını aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde iddiayı
reddetmediği takdirde istihkak iddiasını kabul etmiş sayılır. Üçüncü şahıs,
tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz etmediği takdirde istihkak id-
diası dinlenmez.
İstihkak iddiası tahsil dairesince kabul edilmez veya borçlu tarafından is-
tihkak iddiasına itiraz edilirse, 7 gün içinde mahkemeye müracaat etmesi lüzumu
tahsil dairesince üçüncü şahsa bildirilir. Müddetinde dava açılmadığı takdirde
istihkak iddiasından vazgeçilmiş sayılır.
Üçüncü şahıs elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları:
Madde 67 - Haczedilen mal borçlunun elinde olmayıp da, o mal üzerinde mül-
kiyet veya rehin hakkı iddia eden üçüncü bir şahıs elinde ise keyfiyet, haczi
yapan memur tarafından haciz zaptına geçirilir. Malın borçluya ait olduğu id-
diasında bulunan tahsil dairesi keyfiyeti alacaklı amme idaresine bildirir.
Alacaklı amme idaresi bildirme tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açmadığı
takdirde istihkak iddiası kabul edilmiş sayılır.
Borçlu ile birlikte ikamet etmekte olan şahıslar tarafından istihkak id-
diasında bulunulduğu takdirde mal borçlunun elinde sayılır.
İstihkak iddiaları ile ilgili diğer hükümler:
Madde 68 - istihkak davalarına bakmaya haczi yapan tahsil dairesinin bulun-
duğu mahal mahkemesi salahiyetlidir. İstihkak davaları diğer işlere takdimen
görülür.
Davacı takibin tehirini istediği takdirde kendisinde mevcut delillerin ma-
hiyetine göre ve muhtemel zarara karşı kafi teminat alınmak suretiyle takibin
tehirine mahkemece karar verilebilir.
İstihkak davası üzerine takibin tehirine karar verilir ve neticede dava
reddolunursa, dava mevzuunu teşkil eden mahcuz malın değerinin % 10 u tutarında
tazminat hükmolunur.
Amme idareleri arasında hacze iştirak:
Madde 69 - Her amme idaresi, diğer bir amme idaresi tarafından yapılan ha-
cizlere, amme alacağı bu haciz tarihinden önce tahakkuk etmiş olmak şartiyle,
haczedilen mallardan herhangi biri paraya çevrilinceye kadar iştirak edebilir.
Hacze iştirak halinde, hacizli malın bedelinden ilk önce haczi yapan daire-
nin alacağı tahsil olunur. Artanı hacze iştirak tarihi sırası ile alacaklarına
mahsup edilmek üzere, hacze iştirak eden dairelere ödenir.
Haczedilemeyecek mallar:
Madde 70 - Aşağıda gösterilen mallar haczedilemez:
1. (Değişik: 4/5/1994 - 3986/16 md.) 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülleri,
kamu iktisadi kuruluşları, bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları,iştirakleri
ve mahalli idarelerin malları hariç olmak üzere Devlet malları ile hususi kanun-
larında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar.
2. Borçlunun şahsı ve mesleği için gerekli elbise ve eşyası ile, borçlu ve
ailesine gerekli olan yatak takımları ve ibadete mahsus kitap ve eşyası,
3. Vazgeçilmesi kabil olmıyan mutfak takımı ve pek lüzumlu ev eşyası,
4. Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan
arazi ve çift hayvanları ve taşıtları ve diğer teferruat ve tarım aletleri;
çiftçi değilse sanat ve mesleği için gerekli olan alet ve edevatı ve kitapları;
arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük taşıt sahiplerinin ancak geçimlerini sağlı-
yan taşıt vasıtaları,
5. Borçlu veya ailesinin geçimleri için gerekli ise, borçlunun tercih ede-
ceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların
üç aylık yem ve yataklıkları,
6. Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ile;
a) Borçlu çiftçi ise ayrıca gelecek mahsul için gerekli olan tohumluğu,
b) Borçlu bağ, bahçe veya meyva ve sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve
ailesinin geçimleri için zaruri olan bağ, bahçe ve bu işler için gerekli bulu-
nan alat ve edevatı, malzemesi ve fide ve tohumluğu,
c) Geçimi hayvan yetiştirmeye munhasır olan borçlunun kendisinin ve ailesi-
nin geçimleri için zaruri olan miktarda hayvan ile bu hayvanların üç aylık yem
ve yataklıkları,
7. Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan emekli
aylıkları ile, bu kabil kimselerin dul ve yetimlerine bağlanan aylıklar ve or-
dunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış ikramiyeleri,
8. Bir yardım sandığı veya derneği tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gi-
bi hallerde bağlanan aylıklar,
9. Vücut ve sağlık üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak zarar
görenin kendisi veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi
gereken paralar,
10. Askerlik malüllerine, şehit yetimlerine verilen harb malüllüğü zammı
ile, 1485 sayılı kanun gereğince verilen tekel beyiyeleri,
11. Borçlunun haline münasip evi "ancak evin değeri fazla ise bedelinden
haline münasip bir yer alınabilecek miktarı borçluya bırakılmak üzere haczedi-
lerek satılabilir",
12.(Değişik: 26/11/1980-2347/8 md.)Harcırah Kanununa göre yapılan ödemeler,
13.(Ek: 26/11/1980-2347/8 md.)2022 sayılı Kanun uyarınca bağlanan aylıklar.
Kısmen haczedilebilen gelirler:
Madde 71 - (Değişik: 26/11/1980-2347/9 md.)
Aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama
bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları
tarafından bağlanan gelirler kısmen haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar
bunların üçte birinden çok dörtte birinden az olamaz.
Asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczolunamaz.
Yetişmemiş mahsullerin haczi:
Madde 72 - Yetişmemiş her nevi toprak ve ağaç mahsulleri, yetişmeleri za-
manından geriye doğru iki ay içinde haczolunabilir. Bu suretle haczedilmiş olan
mahsullerin borçlu tarafından başkasına devri, haczi yapan tahsil dairesine
karşı hükümsüz olup takibatın devamına engel olmaz.
Bu hüküm alacağı gayrimenkul rehni ile sağlanmış olan alacaklının, mütemmim
cüz`ü olarak gayrimenkulün yetişmemiş mahsulleri üzerinde haiz olduğu hakkı
kaldırmaz. Şu kadar ki, alacaklı rehnin paraya çevrilmesi için mahsullerin ye-
tişmesinden önce takip isteğinde bulunmuş olmalıdır.
Haczin neticeleri:
Madde 73 - Borçlu, alacaklı amme idaresinin muvafakatini almaksızın hacizli
mallarda tasarrufta bulunamaz. Haczi koyan tahsil dairesi buna aykırı hareketin
cezayi mucip olduğunu borçluya ihtar eder.
Haczedilmiş olan mal üzerinde üçüncü şahsın zilyedlik hükümlerine istinaden
hüsnüniyetle elde ettiği haklar mahfuzdur.
Hüsnüniyet kaidelerine aykırı olarak hacizli mal üzerinde üçüncü şahsın el-
de ettiği hakların, alacaklının haczi ile o mala taallük eden hakların ihlal
ettiği nispette butlanına mahkemece hükmolunur.
Paraya çevirme:
Madde 74 - Haczedilen her türlü mallar satılarak paraya çevrilir.
Satıştan elde edilen bedelden, takip masrafları ve takip edilen Amme alaca-
ğı düşüldükten sonra geriye kalan kısım borçlunun ödeme zamanı gelmiş veya mu-
acceliyet kesbetmiş borçlarına mahsup edilir ve artanı, hacze iştirak etmiş
başka daire yoksa borçluya verilir, hacze iştirak etmiş başka daire varsa, ar-
tan kısımdan evvela bu dairelerin alacakları ayrıldıktan sonra, bakiyesi borç-
luya verilir.
Satıştan elde edilecek bedelin amme alacağından önce ödenmesi gereken borç-
larla, takip giderlerini geçmiyeceği kesin olarak biliniyorsa, hacizli malın
satışını tahsil dairesi tehir edebilir. Şu kadar ki, alacağı amme idaresi ala-
cağından önce gelenlerin takip hakları mahfuzdur.
Aciz hali:
Madde 75 - Yapılan takip sonunda, borçlunun haczi caiz malı olmadığı veya
bulunan malların satış bedeli borcunu karşılamadığı takdirde borçlu aciz halin-
de sayılır.
Yapılan takip safhalariyle bakıye borç miktarı bir aciz fişinde gösterile-
rek aciz hali tesbit olunur.
Aczin neticeleri:
Madde 76 - Aciz halindeki borçlu hakkında teminat ve faiz aranmadan 48 inci
madde hükmü tatbik olunabilir.
Alacaklı tahsil dairesi aciz halindeki borçlunun mali durumunu zamanaşımı
süresi içinde devamlı olarak takip eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menkul Malların Haczi ve Satışı
Menkul malların haczi:
Madde 77 - Her türlü menkul mallar cins ve nevileri, vasıfları, alametleri,
sayı ve miktarları ve tahmin edilen değerleri haciz zaptında tesbit edilmek su-
retiyle haczolunur.
Haciz sırasında bulunacaklar ve haciz zaptı:
Madde 78 - Haciz sırasında borçlu veya zilyed veya bunların; vekilleri, iş-
çi, müstahdem veya aileleri efradından birisi kendilerini temsilen bulunur.
Bunlar haciz yerinde bulunmaz veya o sırada bulundurulmaları sağlanamazsa gı-
yapta haciz yapılır. Gıyapta yapılan hacizlerde zabıta memuru veya muhtar veya
ihtiyar kurulu üyelerinden biri veya borçlunun veya zilyedin komşularından iki
kişi hazır bulundurulur.
Tanzim edilen haciz zaptında, hacze esas olan haciz varakasının tarih ve
numarası, haczin yapıldığı yer, gün ve saat, haczedilen malların neler olduğu,
tahmin edilen değerleri, haciz sırasında bulunan kimseler, varsa üçüncü şahıs-
ların iddiaları vesair lüzumlu hususlar belirtilir, hazır bulunanlarca imzala-
narak haciz işi tamamlanır.
Gıyapta yapılan hacizlerde zaptın bir örneği borçlu veya zilyede derhal
tebliği olunur.
Güneş battıktan doğuncaya kadar ve tatil günlerinde haciz yapılamaz. Tatil
günlerinde veya geceleri çalışılan yerlerde yapılacak hasılat haczi ile borçlu-
nun mal kaçırdığının anlaşıldığı haller bu hükümden müstesnadır.
Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi:
Madde 79 - Hamiline yazılı olmıyan veya cirosu kabil senede dayanmıyan ala-
caklar ile, maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen zabıt
tanzimi suretiyle haczi kabil olmıyan üçüncü şahıslardaki menkul malların hac-
zi, borçlu veya zilyed olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken hakiki,
hükmi şahıslara, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliği suretiyle yapılır.
Borçlunun alacağı veya üçüncü şahıstaki bir malı haczedilip de üçüncü şa-
hıs, borcu olmadığı veya malın yerinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden ev-
vel borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş yahut kusuru olmaksızın telef olmuş
veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise
keyfiyeti, haczin kendisine tebliğinden 7 gün içinde tahsil dairesine yazılı
beyanla bildirmeye mecburdur. Bildirmediği takdirde mal elinde ve borç zimme-
tinde sayılır ve hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.
Menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde değeri ödenir. üçün-
cü şahısların genel hükümler gereğince asıl borçluya rücu hakları mahfuzdur.
Zor kullanma:
Madde 80 - Haciz tatbikında istendiği takdirde, kilitli ve kapalı mahalle-
rin açılması ve her türlü eşyanın gösterilmesi mecburidir.
Gerekirse bu yerler zorla açtırılır, kilit ve her türlü tertipler kırılabi-
lir. Haczolunan malların zorla alınmasında hal ve durumun gerektirdiği her tür-
lü zora başvurulabilir.
Borçlunun üzerinde haczi kabil kıymetli mallar bulunduğu ve kendisi bunla-
rı rızasiyle teslim etmediği veya üzerinde sağladığı takdirde şahsına karşı da
zor kullanılır.
Hacizde değerleme:
Madde 81 - Haczedilen mallara haczi yapan memur tarafından değer biçilir,
borçlunun müracaatı üzerine veya tahsil dairesince lüzum görüldüğü takdirde ye-
niden bilirkişiye değer biçtirilir.
Haczedilen menkul malların korunması:
Madde 82 - Haczedilen para, kıymetli maden, mücevher, ticari senet, hisse
senedi ve tahvil gibi menkul mallar kaybolmalarını ve değiştirilmelerini önli-
yecek tedbirler alınarak tahsil dairelerince muhafaza olunur.
Sair menkul mallar uygun bir yerde muhafaza altına alınır veya güvenilir
bir şahsa veyahut güvenilir bir şahsın kefaleti altında borçlunun veya zilyedin
kendisinde bırakılır.
Menkul malları koruyacak olanların mecburiyet ve mesuliyetleri:
Madde 83 - Borçlular, zilyedler, güvenilir şahıslar 82 nci madde gereğince
kendilerine bırakılan malları, alacaklı amme idarelerince yapılacak ilk talep
üzerine derhal ve kendilerine teslim edildiği zamandaki durumları ile geri ver-
mek mecburiyetindedirler.
Bu mecburiyeti yerine getirmiyenler, haklarında yapılacak ceza takibinden
başka, bu malların kendilerine atfolunamıyacak bir sebepten dolayı telef veya
zayi olduğunu ispat edemedikleri takdirde, geri verilmiyen malların değerleri
tutarınca borçlu sayılıp bu kanun hükümleri gereğince takip olunurlar.
Menkul malların satışı:
Madde 84 - Menkul mallar tahsil dairelerince, köylerde ihtiyar kurullarınca
haciz yapıldığı tarihin üçüncü gününden itibaren üç ay içinde satışa çıkarılır.
Bozulma, çürüme ve benzeri sebeplerle muhafazasına imkan olmıyan veyahut
beklediği takdirde mühim bir değer düşüklüğüne uğraması muhtemel bulunan malla-
rın paraya çevrilmesine derhal başlanabilir.
Satış şekli, artırma ve ilan:
Madde 85 - (Değişik birinci fıkra: 22/7/1998 - 4369 23 md.) Menkul mallar,
tahsil dairelerinin satış mahallinde açık artırma ve peşin para ile satılır.
Tahsil dairesince uygun görülmesi halinde, artırma malın mahallinde de yapılabi-
lir. Açık artırma ile satışa çıkarılan mal, artırma sonunda üç defa yüksek ses-
le duyurulduktan sonra en çok artırana ihale edilir. Bozulma, çürüme ve benzeri
sebeplerle korunması mümkün olmayan ya da beklediği zaman önemli bir değer dü-
şüklüğüne uğrayacağı anlaşılan mallar en uygun yerde pazarlıkla, borsası bulu-
nan mallar ilgili borsada satılabilir. İlk artırmada satılamayan malların ikinci
artırması bir başka il veya ilçede yapılabilir.
Gerekli hallerde artırmanın yapılacağı yer, gün ve saat, satılacak malların
nevi ve evsafı önceden ilan olunur.
İlanın şekli, artırmanın tarzı, yeri ve günü alacaklı amme idaresinin ve
borçlunun menfaatine en uygun gelen şekil göz önünde tutularak alacaklı amme
idaresince tesbit olunur.
Satılan mal, bedeli alınmadan teslim edilmez. Tahsil dairesi mal bedelinin
ihale gününü takip eden günden itibaren üç gün içinde ödenmesi için mühlet ve-
rebilir.
Bir kısım malların satışı ile amme alacağı karşılandığı takdirde geriye ka-
lan malların satışından vazgeçilir ve bunlar üzerindeki haciz kaldırılır.
Müşterinin malı almaktan vazgeçmesi:
Madde 86 - Müşteri malı almaktan vazgeçer veya verilen mühlet içinde bede-
lin tamamını vermezse mal ikinci defa artırmaya çıkarılır ve en çok artırana
ihale olunur. Mal birinci defa kendisine ihale olunan kimseden, iki ihale ara-
sındaki fark ve diğer zararlar ve % 5 faiz, veya ikinci ihalede talip çıkmaması
sebebiyle ihale yapılmadığı takdirde birinci ihale bedeli ve diğer zararlar ve
% 5 faiz, ayrıca bir hüküm alınmasına hacet kalmaksızın bu kanun hükümlerine
göre tahsil edilir ve o mal için idarece yapılan her nevi masraflar alınmak su-
retiyle mal kendisine terkolunur. Mal bedeli ihale yapılan şahıstan tahsil edi-
lemediği müddetçe asıl borçlunun borçlu sıfatı devam eder.
Satılamayan menkul mallar:
Madde 87 - Haczedilen menkul mallara verilen bedel 81 inci maddede tesbit
olunan değerini % 75 inden aşağı olursa veya hiç alıcı çıkmazsa, ilk artırma
tarihinden başlıyarak 15 gün içinde uygun görülen zamanlarda bu mallar tekrar
satışa çıkarılır. Bu ikinci artırmada verilen bedel ne olursa olsun satış yapı-
lır.
Menkul mallar yerinde veya başka yere götürüldüğü halde yine satılmaz veya
taşıma giderlerinin çokluğu yüzünden başka yere götürülmesi uygun görülmezse
yukardaki 15 günlük sürenin bitmesinden itibaren 6 ay içinde pazarlıkla satı-
lır. Bu suretle de satılamadığı takdirde haczedilen mallar borçluya geri veri-
lebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gayrimenkul Malların Haczi ve Satışı
Gayrimenkul malların, gemilerin haczi:
Madde 88 - Her türlü gayrimenkul malların, gemilerin haczi sicillerine iş-
lenmek üzere haciz keyfiyetinin tapuya veya gemi sicillerinin tutulduğu daireye
tebliğ edilmesi suretiyle yapılır.
Gayrimenkul haczi, bunların hasılat ve menfaatlerine de şamildir. Ancak
borçlunun başkaca bir geliri yoksa kendisinin ve ailesinin geçimleri için kafi
miktarda mahsulden veya satıldıkça bedelinden münasip miktarı borçluya bırakı-
lır.
Alacaklı tahsil dairesi, haczedilen gayrimenkul ve gemilerin idaresi ve iş-
letilmesi, menfaat ve hasılatın toplanması için gereken tedbirleri alır.
Haczin rehinli alacaklılara bildirilmesi:
Madde 89 - Gayrimenkul haczinde, gayrimenkul kendilerine rehnedilmiş olan
alacaklılara tapu dairesince hacizden haber verilir.
Satış ve satış komisyonları:
Madde 90 - Gayrimenkuller, satış komisyonlarınca açık artırma ile satılır.
Satış komisyonu, il ve ilçelerde en büyük mal memurunun veya tevkil edeceği za-
tın reisliği altında belediye meclisi tarafından kendi azası arasından seçilmiş
bir zat ile alacaklı amme idaresinin salahiyetli bir memurundan ve gayrimenku-
lün bulunduğu yer tapu sicil muhafızından teşekkül eder.
Gayrimenkullere değer biçme:
Madde 91 - Satışa çıkarılacak gayrimenkullere bilirkişinin mütalaası alın-
mak suretiyle satış komisyonu tarafından rayiç değer biçilir.
Gayrimenkullerin satış şartnamesi:
Madde 92 - Tahsil dairesi, satılacak gayrimenkul için aşağıdaki kayıtları
ihtiva eden bir şartname tanzim eder:
1. Gayrimenkul malikinin adı, soyadı ve adresi,
2. Gayrimenkulün bulunduğu mahalle, sokak ve kapı numarası durumu ve hususi
vasıfları,
3. Gayrimenkulün artırmaya esas olarak biçilen rayiç değeri.
4. % 7.5 nispetindeki teminat tutarı,
5. Gayrimenkul üzerindeki henüz vadesi gelmemiş rehinler hakkında gerekli
bilgilerle, satışın, gayrimenkul üzerindeki irtifak hakları, gayrimenkul mükel-
lefiyetleri, ipotekler, ipotekli borç senetleri, irat senetleriyle birlikte ya-
pılacağı.
6. Gayrimenkulün rehni suretiyle sağlanmış muaccel borçlar varsa bunların
müşteriye devredilmeyip satış bedelinden tercihan ödeneceği,
7. Ne gibi giderlerin alıcıya ait olacağı.
Gayrimenkul satışında ilan:
Madde 93 - Alacaklı tahsil dairesi gayrimenkul satışını, artırma tarihinden
en az 15 gün önce başlamak şartiyle ilan eder. İlanların yer, müddet ve şekille-
rine ait umumi esaslar Maliye Vekaletince tayin olunur.
İlanda, satışın yapılacağı yer, gün, saat ve satılacak gayrimenkulün durumu
ile vasıfları gösterilir.
İlanın birer örneği, borçluya, vekil veya mümessiline ve gayrimenkulün tapu
sicilinde hakkı kayıtlı bulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ olunur.
Gayrimenkul mallarda artırma ve ihale:
Madde 94 - Artırmaya iştirak edeceklerden gayrimenkule biçilmiş rayiç değe-
rin % 7.5 u nispetinde 10 uncu maddenin 1 ila 4 üncü bentlerinde yazılı teminat
alınır.
Gayrimenkul artırma sonunda, üç defa bağırıldıktan sonra en çok artırana
ihale olunur. Şu kadar ki, artırma bedeli gayrimenkul için biçilmiş olan değerin
% 75 ini bulmak lazımdır. Şayet amme alacağına ruçhanı olan diğer alacaklar bu
gayrimenkul ile temin edilmiş ise, artırma bedelinin, bu suretle ruçhanı olan
alacakların tutarından fazlaya çıkması ve yapılmış ve yapılacak masrafları da
karşılaması şarttır.
Gayrimenkulün rehni suretiyle sağlanmış muaccel borçlar alıcıya devredilmez,
satış bedelinden ödenir.
Haczedilen gayrimenkullerin ayrılması mümkün olup da bir kısmının bedeli
amme alacağını karşılamaya yettiği takdirde, borçlu yazı ile istemedikçe artan
kısım satılmaz. Gerekirse tapu dairesine satılacak kısım tefrik ettirilir.
İhale kararının bir örneği borçluya veya vekil veya mümessiline ve gayrimen-
kulün tapu sicilinde hakkı kayıtlı bulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ
olunur.
Artırmanın uzatılması:
Madde 95 - Artırmada yukardaki maddede yazılı miktar elde edilmemiş ise, en
çok artıranın taahhüdü baki kalmak şartiyle artırma 7 gün daha uzatılır. 7 nci
günü aynı saatte gayrimenkul en çok artırana ihale edilir. Evvelce yapılan ilan-
da bu hususlar belirtilir. Şu kadar ki, ruçhanlı alacaklı bulunduğu takdirde
ihale bedelinin ruçhanlı alacakla birlikte masrafları da aşması şarttır, aşmazsa
satış yapılmaz.
*
İhalenin yapılamaması:
Madde 96 - Artırmalarda istekli çıkmadığı veya teklif edilen bedel 95 inci
maddede yazılı olduğu üzere ruçhanlı alacakla, masrafları aşmadığı takdirde amme
idaresince teferruğ edilinceye kadar gayrimenkul üzerindeki haciz devam eder.
Bu müddette tahsil dairesine her hangi bir istekli müracaat ettiği takdirde,
bu müracaat alacaklı amme idaresince uygun görülmek şartiyle, satış için 7 gün-
lük bir ilan yapılarak gayrimenkul 95 inci madde hükümleri dairesinde en çok
artırana ihale olunur. Gayrimenkul teferruğ edilinceye kadar bir istekli çıkma-
dığı takdirde tahsil dairesi mahcuz malı uygun gördüğü zamanlarda satışa çıkara-
bilir. Bu takdirde satış ve ilan hakkında yukardaki hükümler ve ihale için de 95
inci madde hükümleri tatbik olunur.
Gayrimenkul satış bedelinin tahsili:
Madde 97 - Gayrimenkul kendisine ihale olunan kimse derhal veya verilen müh-
let içinde parayı vermezse ihale kararı feshedilir ve gayrimenkul, satış komis-
yonunca hemen 7 gün müddetle artırmaya çıkarılır. Bu artırmayı alakadarlara teb-
liğe hacet olmayıp yalnız ilanla iktifa olunur ve en çok artırana ihale edilir.
Birinci defa kendisine ihale yapılan kimse iki ihale arasındaki farktan ve
diğer zararlardan mesuldür. İhale farkı ve geçen günlerin faizi ayrıca hükme
hacet kalınmaksızın teminattan mahsubu yapıldıktan sonra bakiyesi tahsil daire-
since tahsil olunur. Faiz % 5 ten hesap olunur. Aradaki farkın amme alacağını
aşan miktarın bundan mesul olan şahıstan tahsil edebilmek üzere malı satılan
amme borçlusuna dairece bir vesika verilir.
Gayrimenkullerin teferruğu ve geri verilmesi:
Madde 98 - İkinci artırma tarihinden başlıyarak bir yıl içinde gayrimenkul
en az bir kere daha satışa çıkarıldığı halde satılmasına imkan bulunmadığı tak-
dirde gayrimenkul alacaklı amme idaresinin talebi üzerine ve satış komisyonu
karariyle amme idaresince teferruğ edilebilir. Teferruğ bedeli, gayrimenkulün
biçilen rayiç değerinin % 50 sidir.
Teferruğ muamelesinin ikmalini mütaakıp, takip ve teferruğ masrafları düşül-
dükten sonra artan bedel borca mahsup edilir. Teferruğ edilen gayrimenkul tefer-
ruğ kararı tarihinden itibaren bir yıl müddetle satışa çıkarılamaz.
Borçlu satış komisyonunun teferruğ kararı tarihinden başlıyarak bir yıl
içinde amme alacağını, gecikme zamları ile birlikte ödediği takdirde gayrimenkul
kendisine geri verilir. Ferağ masrafı borçluya aittir.
Teferruğ kararı verilmeden evvel biçilen rayiç bedelin % 75 i veya fazlasiy-
le hariçten talip çıkarsa alacaklı amme idaresi teferruğdan vazgeçer.
İhalenin neticesi fesih ve tescil:
Madde 99 - Satış komisyonu tarafından gayrimenkul kendisine ihale edilen
alıcı o gayrimenkulün mülkiyetini iktisap etmiş olur. İhalenin feshi gayrimenku-
lün bulunduğu yerin icra tetkik merciinden şikayet yoliyle istenebilir. İhalenin
ilgililere tebliği tarihi şikayet için muayyen olan 7 günlük müddete başlangıç
sayılır. Tetkik merciinin vereceği karar 10 gün içinde temyiz olunabilir. Temyiz
talebini Temyiz İcra ve İflas Dairesi tetkik eder. İhale edilen malın değeri iki
bin lirayı aştığı takdirde murafaa istenebilir. İhalenin feshi veya kaydın tas-
hihi hakkında başkaca mahkemeye veya idari kaza mercilerine müracaat olunamaz.
Tescil için tapu dairesine yapılacak tebligat şikayet için muayyen müddetin geç-
mesinden ve eğer şikayet edilmişse şikayetin intacından sonra yapılır.
*
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İflas Yoliyle Takip ve Konkordato
İflas yoliyle takip:
Madde 100 - Amme alacaklarının tahsili için İcra ve İflas Kanunu hükümleri
dairesinde amme borçlusunun iflası istenebilir.
İflas dairesi, amme alacaklarının iflas masasına geçirilmesini temin için,
hakkında iflas açılan kimseleri ve basit ve adi tasfiye şekillerinden hangisi-
nin tatbik edileceğini bulunduğu yerdeki amme idarelerine zamanında bildirmeye
mecburdur.
Konkordato:
Madde 101 - Amme idaresi tarafından iflas talebinde bulunulsa dahi tasdik
edilen konkordato amme alacakları için mecburi değildir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zamanaşımı, Terkin, Yasaklar ve Cezalar ve Son Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Zamanaşımı ve Terkin
Tahsil zamanaşımı:
Madde 102 - Amme alacağı, vadesinin rasladığı takvimi yılını takib eden
takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar.
Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.
Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.
Zamanaşımının kesilmesi:
Madde 103 - Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:
1. Ödeme,
2. Haciz tatbikı,
3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat.
4. Ödeme emri tebliği,
5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,
6. Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden her hangi birinin kefile
veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbikı veya bunlar tarafından
yapılması,
7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,
8. Amme alacağının teminata bağlanması,
9. kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,
10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi
tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilme-
si.
Kesilmenin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itiba-
ren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma karariyle ke-
silmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rasladığı; amme alaca-
ğının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerin-
de zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği ta-
rihin rasladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.
Zamanaşımının işlememesi:
Madde 104 - Borçlunun yabancı memlekette bulunması, hileli iflas etmesi
veya terekesinin tasfiyesi dolayısiyle hakkında takibat yapılmasına imkan yoksa
bu hallerin devamı müddetince zamanaşımı işlemez.
Zamanaşımı, işlememesi sebeplerinin kalktığı günün bitmesinden itibaren baş-
lar veya durmasından evvel başlamış olan cereyanına devam eder.
Tabii afetler sebebiyle terkin:
Madde 105 - Yangın, yer sarsıntısı, yer kayması, su basması, kuraklık, don,
zararlı hayvan ve haşarat istilası ve bunlara benziyen afetler yüzünden zarara
maruz kalan varlıklarının ve mahsullerinin en az üçte birini kaybedenler adına
tahakkuk ettirilmiş ve afetlerin zarar verdiği gelir kaynakları ile ilgili amme
alacakları İcra Vekilleri Heyeti karariyle kısmen veya tamamen terkin olunur.
Bu madde hükmünden faydalanmak için afetin vukuu tarihinden itibaren 6 ay
içinde ilgili amme idaresine yazı ile müracaat edilmesi şarttır.
Bu madde şümulüne giren bir zararın mevcut olup olmadığı mahalli il veya
ilçe idare kurullarınca, zararın derecesi, Maliye Vekaletince genel olarak be-
lirtilecek esaslar dahilinde ilgili amme idarelerince tesbit olunur.
Vergi Usul Kanunu mevzuuna giren amme alacakları hakkında mezkür kanunun
105 inci maddesi hükümleri tatbik olunur.
Tahsil imkansızlığı sebebiyle terkin:
Madde 106 - (Değişik: 26/11/1980 - 2347/10 md.)
(Değişik birinci fıkra: 25/5/1995 - 4108/15 md.) Yapılacak takip sonunda
tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulun-
duğu anlaşılan 500 000 (5.000.000) liraya kadar (500 000 (5.000.000) lira
dahil) amme alacakları, amme idarelerinde terkin yetkisini haiz olanlar tara-
fından tahsil zamanaşımı süresi beklenilmeksizin terkin olunabilir. Bakanlar
Kurulu, bu miktarı on katına kadar artırmaya yetkilidir. (1)
(Ek: 3/12/1988 - 3505/25 md.) Maliye ve Gümrük Bakanı, yukarıdaki fıkra
hükmüne göre terkin edilecek amme alacağının miktarını belirlemeye yetkilidir.
Terkin selahiyetini haiz olanlar bu selahiyetlerin tamamını veya bir kısmı-
nı mahalli makamlara bırakabilirler.
İKİNCİ BÖLÜM
Yasaklar ve Cezalar
Sırrın ifşası:
Madde 107 - Bu Kanunun tatbikında vazifeli bulunan kimseler, bu vazifeleri
dolayısiyle amme borçlusunun ve onunla ilgili kimselerin şahıslarına, meslekle-
rine, işlerine, muamele ve hesap durumlarına ait öğrendikleri sırlarla, gizli
kalması lazımgelen diğer hususları ifşa ettikleri takdirde 2 aydan 6 aya kadar
hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Bu sırları kendileri veya başkaları için menfaat temini maksadı ile ifşa
edenler beş aydan iki seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır ve bu suçun
failleri ile birinci fıkradaki suçun mükerrirlerinin bir daha Devlet hizmetinde
kullanılmamalarına karar verilir.
(üç, dört ve beşinci fıkralar Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
Artırmalara katılamıyacak ve artırmalardan mal satınalamıyacak olanlar:
Madde 108 - Bu kanunun tatbikında vazifeli bulunan kimseler, bu kanun gere-
ğince paraya çevrilecek malların artırmasına ne kendi adlarına, ne de diğer
kimseler ad ve hesabına iştirak edemiyecekleri ve bu artırmalardan mal satın-
alamıyacakları gibi, bu malları üçüncü şahıslar vasıtasiyle veya üçüncü şahıs-
lara satınaldırıp onlardan beş sene müddetle teferruğ suretiyle dahi satınala-
mazlar. Bu memnuiyet, bunların eşlerine ve üçüncü dereceye kadar (bu derece
dahil) kan ve sıhri hısımlarına da şamildir. Bu memnuiyet hilafına yapılan iha-
lelerin 99 uncu maddeye göre feshi istenebilir.
---------------------
(1) Bu maddede yeralan miktarlar, 9/12/1997 tarih ve 97/10348 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla 16/12/1997 tarihinden geçerli olmak üzere 2.000.000.-TL.
ye daha sonra da 1/9/1999 tarih ve 99/13326 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıy-
la 5.000.000.-TL.ye yükseltilmiş ve metne siyah puntolarla işlenmiştir.
(Bkz. R.G.: 28/9/1999-23830)
Bu madde hükmüne aykırı hareket edenler üç aydan üç yıla kadar hapis ve
altı aydan üç yıla kadar memuriyetten mahrumiyet cezası ile cezalandırılırlar.
Takdir muamelelerine ve kararlara iştirak edemiyecek olanlar:
Madde 109 - Bu Kanunun tatbikatında satış komisyonu reis ve azasiyle,bilir-
kişiler ve yine bu kanunun tatbikı münasebetiyle kendilerine intikal edecek ha-
diselerin karara bağlanmasında itiraz komisyonları reis ve azası:
1. Kendilerine nişanlılarına ve boşanmış olsalar bile eşlerine,
2. Kan veya sıhri usul ve furuuna, evlatlığına veya kendisini evlat edinene
yahut kan hısımlığında üçüncü (bu derece dahil), sıhri hısımlıkta bu hısımlığı
meydana getiren evlenme ortadan kalkmış olsa bile üçüncü (bu derece dahil) de-
receye kadar olan civar hısımlarına,
3. Kanuni temsilcisi veya vekili bulundukları kimselere,
ait işlerin takdir muamelelerine ve bu işler hakkında verilecek kararlara
iştirak edemezler.
Amme alacağının tahsiline engel olanlar:
Madde 110 - Amme alacağının tahsili için hakkında takip muamelelerine başla-
nan borçlu kısmen veya tamamen tahsile engel olmak veya tahsili zorlaştırmak
maksadiyle mallarından bir kısmını veya tamamını,
1. Mülkünden çıkararak, telef ederek yahut değerden düşürerek gerçek
surette,
2. Gizliyerek, kaçırarak muvazaa yolu ile başkasının uhdesine geçirerek
veya aslı olmıyan borçlar ikrar ederek, yahut alındılar vererek gerçeğe aykırı
surette, varlığını yok eder veya azaltır ve geri kalan mallar borcu karşılamaya
yetmezse üç aydan üç yıla kadar hapis cezasiyle cezalandırılır ve tevellüt eden
zarar az ise verilecek ceza yarısına kadar indirilerek, eğer pek fahiş ise ya-
rısına kadar artırılarak hükmolunur.
Gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlar:
Madde 111 - Bu kanuna göre istenen mal bildirimini gerçeğe aykırı surette
yapanlarla, yaşayış tarzları mal bildirimine uymıyanlar sulh işlerine bakan
mahkemelerce bir aydan bir seneye kadar hapis ile cezalandırılırlar.
Mal edinme ve artmalarını bildirmiyenler:
Madde 112 - Usulü dairesinde mal bildiriminde bulunduktan sonra, edinilen
mallarla, her türlü mallarında, kazanç ve gelirlerinde olan artmaları 61 inci
madde hükümleri gereğince zamanında bildirmemek suretiyle amme alacağının tah-
silini engellemiş veya zorlaştırmış olanlar sulh işlerine bakan mahkemelerce
bir aydan bir seneye kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Amme borçlusuna ait ellerinde bulundurdukları malları bildirmiyenler:
Madde 113 - Amme borçlusuna ait ellerinde bulundurdukları malları 55 inci
maddenin son fıkrası gereğince yapılan talebe rağmen bildirmiyenler sulh işle-
rine bakan mahkemelerce 15 günden 6 aya kadar hafif hapis cezasiyle cezalandı-
rılırlar.
İstenecek bilgileri vermiyenler:
Madde 114 - Kendisine ödeme emri tebliğ olunan ve malı olmadığı yolunda
bildirimde bulunan amme borçluları bu bildirim ile birlikte veya bildirim tari-
hinden itibaren 15 gün içinde:
1. En son kanuni ikametgah ve iş adreslerini,
*
2. Varsa devamlı mükellefiyetleri bulunan diğer tahsil dairelerini ve amme
idarelerini ve bunlardaki hesap ve kayıt numaralarını bildirmek, nüfus kayıt
suretini vermek mecburiyetindedirler.
Bu vazifeyi makbul bir özre dayanmadan zamanında yerine getirmiyenler sulh
işlerine bakan mahkemelerce bir aya kadar hafif hapis veya 100 liraya kadar
hafif para cezası ile cezalandırılırlar.
Suçların takibi:
Madde 115 - 110 ila 114 üncü maddelerde yazılı suçlar, alacaklı amme idare-
sinin o mahaldeki en büyük memurunun ihbarı üzerine Cumhuriyet Savcılığı tara-
fından takip olunur.
Bu suçlar bir hükmi şahsın idare ve muamelelerini görme sırasında işlenmiş
ise ceza, hükmi şahsın ortaklarından, mümessil ve vekillerinden, tasfiye memur-
larından idare meclisi reis ve azasından, murakıp ve müfettişlerinden veya müs-
tahdemlerinden muameleyi yapmış olanlar hakkında hükmolunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Kaldırılan kanun ve hükümler:
Madde 116 - Aşağıda yazılı kanun ve hükümler yürürlükten kaldırılmıştır:
1. 5 Ağustas 1325 tarihli Tahsili Emval Kanunu,
2. 2 Şaban 1327 tarihli Tahsili Emval Kanununun 11 ve 17 nci maddelerine
müzeyyel fıkarat hakkındaki 18 Kanunusani 1331 tarihli kanun,
3. 26/6/1332 tarihli Maadin Nizamnamesinin 57 nci maddesi,
4. 19 Teşrinisani 1336 tarihli ve 48 sayılı kanun,
5. 1 Teşrinievvel 1337 tarih ve 156 sayılı kanun ile 26/1/1939 tarih ve
3586 sayılı kanun 2 nci maddesi,
6. 20/5/1933 tarih ve 2184 sayılı kanun,
7. 23/12/1934 tarih ve 2656 sayılı kanun,
8. 4/7/1934 tarih ve 2560 sayılı kanunun 2 nci maddesi,
9. 4/7/1934 tarih ve 2566 sayılı kanunun 12 nci maddesi,
10. 23/12/1935 tarih ve 2871 sayılı kanunun 6 ncı maddesinin son fıkrası,
11. 21/8/1940 tarih ve 3911 sayılı kanun ve bu kanunun 3 üncü maddesi ile
ilga edilen suveri tahsiliyesi bir kanunu mahsus ile muayyen olmıyan tekalif ve
rüsum hakkındaki 12 Kanunusani 1331 tarihli kanun,
12. 7/6/1949 tarih ve 5432 sayılı Vergi Usul Kanununun 103 üncü maddesinin
son fıkrasının (Mükellefin yapacağı vergi ödemeleri kabul olunmaz) hükmü ile
352 nci maddesi ve 377 nci maddesinin teminat olarak alınacak mallara ait hü-
kümleri,
13. İcraat ve mukataatı vakfiyenin vergi ile birlikte tahsiline dair 27
Rebiulevvel 1331 tarihli kanunu muvakkat ile bu kanunu muaddil 16 Ramazan 1332
ve 26 Temmuz 1330 tarihli kanun,
14. Kanunların, vergi, resim ve harçların tahsil gecikme zammına ve tahsil
zamanaşımına mütaallik hükümleri.
Erken Ödemede İndirim
Ek Madde 1 - (Ek: 29/8/1996 - 4179/1 md.)
Amme alacağının kanuni ödeme süresinden önce ödenmesinde, aşağıda belirti-
len indirim ve esaslar uygulanır:
1. Erken ödemelerde indirim, ödeme tarihinden kanuni ödeme süresinin son
gününe kadar, her gün için aylık % 4 oranında uygulanır.
2. Kanuni ödeme süresinin sonunda artakalan tutarlar, erken ödeme sayılır
ve diğer amme alacaklarına mahsup edilinceye kadar (1) numaralı bende göre iş-
lem yapılır. Nakden iadelerde indirim uygulanmaz.
3. İndirim uygulanacak sürelerin hesabında bir ay 30 gün olarak kabul edi-
lir ve ödemenin yapıldığı gün dikkate alınmaz.
4. Bakanlar Kurulu; (1) numaralı bentte yazılı oranı sıfıra kadar indirme-
ye % 8`e kadar artırmaya, amme alacaklarının nev`i ve vadeleri itibariyle fark-
lı oranlar tespit etmeye yetkilidir. (1)
5. Bu madde hükümlerinden yararlanacak amme alacaklarını nev`ileri ve dönem-
leri itibariyle sınırlamaya, münhasıran tahakkuk eden amme alacakları için uy-
gulatmaya, indirimin yapılma şekli ve zamanı ile diğer usul ve esasları belir-
lemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Tahsili Emval Kanununa göre başlamış takipler:
Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel Tahsili Emval
Kanununa göre başlamış takiplere ait mütaakıp muameleler bu kanunun hükümleri
dairesinde cereyan eder.
----------------
(1) Bu Madde de sözü edilen oranlar için; 8/9/1997 tarih ve 97/9942 Sayılı
Bakanlar Kurulu Kararına, R.G: 20/9/1997 -23116 daha önceki değişiklikler
için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
CETVELİ" ne bakınız.
Bu Kanunun neşri tarihinde gecikme zammına tabi olmıyan amme alacakları:
Geçici Madde 2 - Bu Kanunun 51 inci maddesindeki gecikme zamları, halen ge-
cikme zammına tabi olmıyan muaccel amme alacaklarından bu kanunun neşri tari-
hinde ödenmemiş olanların, neşir tarihinden itibaren altı ay içinde ödenmiyen-
leri hakkında da tatbik olunur.
Bu Kanuna göre takip edilecek vakıf mukataa ve müecceleleri:
Geçici Madde 3 - Vakıflar İdaresince tahakkuk etirilip mükelleflerine şah-
san veya bulunamadıkları takdirde ilanen, tebliğ olunup da tebliğ tarihinden
itibaren 10 gün içinde ödenmiyen vakıf mukataa ve müecceleleri hakkında da bu
kanun hükümleri tatbik olunur.
Geçici Madde 4 - (Ek: 6/3/1962 - 40/1 md.)
Gelir, Kurumlar, dahilde alınan istihsal, nakliyat ve banka ve sigorta mua-
meleleri vergilerinden, 1/1/1962 tarihinde vadesi geçmiş borcun bulunanlardan
48 inci maddeye göre yaptıkları tecil talepleri bu Kanunun yürlüğe girmesinden
önce reddedilmiş olanlar ile haklarında aynı madde uygulanmış bulunanların
(İktisadi Devlet Teşebbüsleri hariç) bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren
bir ay içinde tahsil dairesine yazı ile müracaat etmeleri şartı ile; son durum-
ları yeniden incelenir.
Bu inceleme sonunda, zor durumda bulundukları anlaşılanların, bakıye borç-
ları (Bu Kanunun şümulüne giren borçlardan 1/1/1962 tarihi ile Kanun yürürlük
tarihi arasında cebren veya rızaen tahsilat yapılmış ise taksitlendirilmek su-
retiyle tecil edilecek miktar borç bakıyesidir.) Maliye Bakanlığınca, 48 inci
maddedeki iki yıl kaydı ile bağlı olmaksızın; 1962 bütçe yılı sonunu tecavüz
etmiyecek şekilde; taksitlendirilmek suretiyle münasip müddetle bir defaya mah-
sus olmak üzere tecil olunabilir.
Kanunun teminat istenmesi, faiz aranması, haczedilmiş malların teminat ye-
rine geçmesi, teminatın değiştirilmesi ve değerini kaybeden teminatın tamamlan-
ması ile ilgili hükümleri mahfuzdur.
Maliye Bakanlığı bu madde ile tanınan tecil yetkisini kısmen veya tamamen
mahalli teşkilata devredebilir.
Tecil şartlarına riayet edilmemesi; tahsil dairesince yapılacak yazılı teb-
liğ üzerine 15 gün içinde değerini kaybeden teminatın veya mahcuz malların
tamamlanmaması veya yerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde amme alacağı
muaccel olur.
Geçici Madde 5 - (Ek: 23/10/1962 - 85/1 md.)
Gelir, kurumlar ve dahilde alınan istihsal vergilerinden 1/1/1962 tarihinde
vadesi geçmiş bulunan sınai işletmeler borçlularından (İktisadi Devlet Teşeb-
büsleri hariç) 48 inci maddeye göre yaptıkları tecil talepleri 40 sayılı kanu-
nun yürürlüğünden önce reddedilmiş olanlarla, haklarında mezkür madde hükmü
uygulanmış bulunanlar ve geçici 4 üncü maddeye göre yaptıkları tecil talepleri
reddedilmiş olanlarla, haklarında mezkür madde hükmü uygulanmış bulunanlar bu
kanunun yürürlüğü tarihinden itibaren bir ay içinde Maliye vergi tahsil daire-
lerine yazı ile müracaat etmeleri şartiyle son durumları yeniden incelenir.
Yapılan incelemede borçlunun, mevcut sınai tesisi satılmaksızın veya sınai
tesisin faaliyetinin devamına imkan bırakmıyacak veya ağır şekilde sekteye uğ-
ratacak tedbirlere baş vurulmaksızın borcunu ödeyemiyeceği anlaşıldığı takdirde
bir defaya mahsus olmak üzere bakiye borçları (500) bin liraya kadar (500 000
lira dahil) olanların borçları Maliye Bakanlığınca, (500) bin liradan yukarı
olanların borçları Bakanlar Kurulunca (5) seneye kadar tecil olunabilir.
Gerekirse taksitlerin tahsiline en çok üçüncü yıl sonunda başlanır.
Evvelce faaliyette bulunduğu halde bu kanunun yürürlüğü tarihinde mali im-
sızlıkları yüzünden faaliyetini tatil etmiş bulunan sınai müesseselerin bu hü-
kümden istifadeleri, tecil muamelesinin ikmalinden itibaren en geç (6) ay için-
de tekrar faaliyete geçmelerine bağlıdır.
Kanunun, teminat istenmesi, faiz aranması, haczedilmiş malların teminat ye-
rine geçmesi, teminatın değiştirilmesi ve değerini kaybeden teminatın tamamlan-
ması ile ilgili hükümleri mahfuzdur.
Maliye Bakanlığı bu madde ile tanınan tecil yetkisini kısmen veya tamamen
mahalli teşkilatına devredebilir.
Tecil şartlarına riayet edilmemesi, vergi tahsil dairelerince yapılacak
yazılı tebliğ üzerine (15) gün içinde değerini kaybeden teminatın veya mahcuz
malların tamamlanmaması veya yerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde amme
alacağı muaccel olur.
Geçici Madde 6 - (Ek: 31/1/1984 - 2975/9 md.)
Bu Kanunun değişik 51 ve 52 nci madde hükümleri, 1/3/1984 tarihinden önce
vadesi geldiği halde ödenmemiş amme alacakları hakkında da 1/3/1984 tarihinden
itibaren uygulanır.
Geçici Madde 7 - (Ek:26/12/1993-3946/5 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanunun 3505 sayılı Kanunun
24 üncü maddesi ile değişik 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca asıl
addolunan alacakların tahsiline devam edilir ve bu alacaklara asıl addolunduk-
ları tarihten ödendikleri tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı tatbik
edilir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan kaçakçılık, ağır kusur ve
kusur cezalarından vadesi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olanlara
gecikme zammı tatbik edilmez.
Yürürlük:
Madde 117 - Bu Kanun 1 Ocak 1954 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütmeye memur olanlar:
Madde 118 - Bu Kanun hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.
*
* *
21/7/1953 TARİH VE 6183 SAYILI ANA KANUNA
İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER
1. 3/12/1988 tarih ve 3505 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar (bu tarih dahil)
her bir vergi türü, vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle miktarı
500.000 lirayı aşmayan ve vadesi geldiği halde ödenmemiş olan vergiler ile bu
tarih itibariyle ihtilaflı hale getirilmiş ya da dava açma süresi henüz geçme-
miş olan ve miktarı 500.000 lirayı aşmayan vergilerin % 30 fazlasıyla ve ihti-
laf yaratmamak, yaratılmış ihtilaftan vazgeçmek kaydıyla 31.l2.1988 tarihi so-
nuna kadar ödenmesi halinde, ödenen bu vergilere isabet eden gecikme zammı,
gecikme faizi ve vergi cezalarının tahsilinden vazgeçilir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce her bir vergi türü, vergilendir-
me dönemi ve vergi dairesi itibariyle asılları kısmen veya tamamen ödenmiş bu-
lunan vergilere ait olan ve her vergi türü itibariyle miktarı 500.000 lirayı
aşmayan gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezalarının % 30`unun 31.12.1988
tarihi sonuna kadar ödenmesi halinde, kalan % 70`inin tahsilinden vazgeçilir.
Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca
belirlenir.
2. 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Geçici Madde 1- 1/1/1999 tarihinden önceki vergilendirme dönemleri için
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin
ibare değişikliğinden önceki hükmü geçerlidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan kaçakçılık, ağır ve kusur
cezalarından; vadesi 1/1/1999 tarihinden önce olup, bu tarih itibariyle ödenme-
miş olanlar ile 1/1/1999 tarihinden sonra kesinleştiği halde ödenmeyenlere,
vade tarihinden ödendikleri tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Amme Ala-
caklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre geçikme zammı
uygulanır.
6183 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
----------- ---------------------------------------------------------------------- --------------------------------
40 - 12/3/1962
85 - 1/11/1962
210 - 28/2/1963
251 - 19/6/1963
2347 - 1/1/1981
2975 - 1/3/1984
3209 - 4/6/1985
3418 a) 1 - 10 1/4/1988
b) 12 - 13 ve 15 1/7/1988 tari-
hinden geçerli
olmak üzere
31/3/1988
c) 23 ve 24 1/1/1988 tari-
hinden geçerli
olmak üzere
31/3/1988
d) Diğer maddeleri 31/3/1988
3505 1) 2,5,6,8,9,11,13,14,15,19,21,22,23,26,28,29,
32,33,34 ve geçici 2 nci maddeleri 1/1/l989 tari-
hinden geçerli
olmak üzere
10/12/1988
2) Bakanlar Kuruluna ve Maliye ve Gümrük Bakan-
lığına yetki veren hükümleri ile diğer madde-
leri 10/12/1988
3946 ---- 30/12/1993
3986 ---- 7/5/1994
4108 a) 6 ncı maddesi, 32 nci maddesi ile Kurumlar 1.1.1994 tari-
Vergisi Kanununa eklenen geçici 23 üncü (bu hinden geçerli
geçici maddenin "a" bendinin son fıkrası olmak üzere
hariç) ve geçici 24 üncü maddeleri ve 39 uncu 2/6/1995
maddesinin 2 numaralı bendinin (a) ve (c) alt
bendleri
b) 37 nci maddesi ile Katma Değer Vergisi Kanununa 27/11/1994 ta-
eklenen geçici 12 nci madde hükmü rihinden geçerli
olmak üzere
2/6/1995
c) 5,7,18,19,20,21,22,25,27,29 ve 31 inci madde- 1.1.1995 ta-
leri, 17 nci maddesi ile değiştirilen Gelir rihinden ge-
Vergisi Kanununun ek 3 ve ek 4 üncü madde- çerli olmak
lerine ilişkin hükümleri üzere
2/6/1995
d) 39 uncu maddesinin 1 numaralı bendinin (b) 1.1.1996
ve (c) alt bendleri 1995 yılı kazançlarına tarihinde,
da uygulanmak üzere
e) 16 ve 24 üncü maddeleri 2.6.1995 tarihini
izleyen aybaşında
f) 12 ve 23 üncü maddeleri 2.6.1995 tarihini
izleyen ikinci
ayın başında
g) 34 ve 36 ncı maddeleri, 37 nci maddesi ile 1.1.1996 ta-
Katma Değer Vergisi Kanununa eklenen geçici rihinde
11 inci madde ve 39 uncu maddesinin 1 numa-
ralı bendinin (a) alt bendi ve 3 numaralı
bendi
h) Diğer hükümleri 2/6/1995
4179 3.9.1996 tarihini
izleyen aybaşında
4369 a) 22,81,82 inci maddeleri 1/1/1999
b) 21 ve 23 81 ve 82 inci maddeleri 29/7/1998
4684 36 maddesi -- 03/07/2001
6183 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
YürÜrlükten Kaldırılan Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan ---------------------------------
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
--------------------------------------------- ----------- ----------- ----------
29/7/1970 tarih ve 1318 sayılı Kanuna
29/11/1984 gün ve 3089 sayılı Kanunun 5 inci
maddesiyle eklenen "Ek Madde" 24/3/1988 3418 41
4/1/1961 tarih ve 213 sayılı Kanuna 3239 sa-
yılı Kanunla eklenen "Mükerrer Madde 415" 24/3/1988 3418 42
6/12/1984 tarih ve 3100 sayılı Katma Değer
Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Ci-
hazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında
Kanunun 7 nci maddesinin 2 nci fıkrası 3/12/1988 3505 34
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 358 inci
maddesinin 2 numaralı bendi 3/12/1988 3505 34
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin (B) fıkrası ile mükerrer 116 ncı
maddesinin yedinci fıkrası 3/12/1988 3505 34
6183 sayılı Kanunun 35,85 22/7/1998 4369 82
107 inci maddesinin üç, dört ve beşinci
fıkraları
2510-1
6183 Sayılı Kanunun Çeşitli Maddelerindeki Oran ve Miktarlarda
ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN
DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ
Değişiklik Yapan
Mevzuatın Yayımlandığı Resmi Gazetenin Değişiklik
Tarihi Numarası Tarihi Numarası Gören Madde
---------------- ------------- ---------------- --------------------- ------------------------------
24/5/1988 88/12947 27/5/1988 19824 51
28/12/1988 88/13646 30/12/1988 20035 51
27/12/1989 89/14915 30/12/1989 20388 51
22/2/1994 94/5335 8/3/1994 21871 51
Tebliğ No:382 9/3/1994 21872 48
20/7/1995 95/7138 31/8/1995 22390 51
9/1/1996 96/7798 1/2/1996 22541 51
Tebliğ No:392 2/2/1996 22542 48
Tebliğ No:397 22/10/1996 22795 48
11/9/1996 96/8560 1/10/1996 22774 (Mük) Ek Md.1
26/11/1996 96/8892 21/12/1996 22854 Ek Md.1
29/4/1997 97/9387 31/5/1997 23005 Ek Md.1
8/9/1997 97/9942 20/9/1997 23116 Ek Md.1
21/1/2000 2000/7 21/1/2000 23940 (Mük) 51
26/10/2000 2000/1555 2/12/2000 24248 51
Tebliğ 409 25/1/2000 23944 48
Tebliğ 412 21/12/2000 24267 48
2510-2
Mevzuat inceleme
Mevzuat-İçtihat-Makale
zorunlu müdafii
Sigorta Acenteleri Yönetmeliği
Yurtdışı Tebligat ve İstinabe
3201 sayılı yasadaki 2 yıllık sürenin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararı
AVUKATLARA İCRA DAİRELERİ VE MAHKEMELERCE TAKTİR EDİLEN VEKALET ÜCRETİNİN HUKUKİ HAHİYETİ İLE VERGİ HUKUKU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tüm Mevzuat
|
Anasayfa
Portal
Forumlar
Yönetim
SSS
Üye Kayıt