FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNUNUN
                 YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ (1)
    Kanun Numarası              : 5846
    Kabul Tarihi                : 5/12/1951
    Yayımlandığı R.Gazete       : Tarih  : 13/12/1951 Sayı : 7981
    Yayımlandığı Düstur         : Tertip : 3  Cilt : 33  Sayfa : 49
    1 - 1/11/1983 tarih ve 2936 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde numaraları : 2,19,20,38,41,42,
43,44,46,71,72,73,75,81,82)

    Madde 2 bent (2) - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    2.  Her nevi rakıslar, pandomimalar ve buna benzer sözsüz sahne eserleri:

    Madde 19 son fıkra -  (5/12/1951 tarih  ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    18 inci madde ile yukarki fıkralarda sayılan salahiyetli kimselerden hiçbiri
bulunmaz veya bulunup da salahiyetlerini kullanmazlarsa yahut ikinci fıkrada
tayin edilen süreler bitmişse eser; memleketin kültürü bakımından önemli görül-
düğü takdirde Milli Eğitim Bakanlığı 14,15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkrala-
rında eser sahibine tanınan hakları kendi namına kullanabilir.

    Madde 20 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Henüz alenileşmemiş bir eserden her ne şekil ve tarzda olursa olsun fayda-
lanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Alenileşmiş bir eserden eser sahi-
bine munhasıran tanınan faydalanma hakkı, bu kanunda mali hak olarak gösterilen-
lerden ibarettir. Mali haklar birbirine bağlı değildir.Bunlardan birinin tasar-
rufu ve kullanılması diğerine tesir etmez.
    Bir işlenmenin sahibi, kendisine bu sıfatla tanınan mali hakları,işleme hu-
susunun serbest olduğu haller dışında, asıl eser sahibinin müsaade ettiği nis-
pette kullanabilir.

    Madde 38 fıkra bir - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bütün fikir ve sanat eserlerinin yayımlanma veya kar maksadı güdülmeksizin
şahsın kullanmaya mahsus mahdut nüshalara munhasır kalmak şartiyle, çoğaltılma-
sı cazidir. Bundan sinema eserleri müstesnadır.
----------------------
(1) Bu Kanundaki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10/6/1949 tarih
    ve 5435 sayılı Kanunu değiştiren 21/1/1983 tarih ve 2790 sayılı Kanun ile
    15/8/1957 tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 20/5/1957 tarih
    ve E.1,K.12 sayılı Yargıtay iç. Bir.Kur.Kararına bakınız.

    Madde 41 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Eser sahibinin müsaadesiyle ses nakline yarıyan vasıtalara alınmış olan mu-
siki, ilim ve edebiyat eserlerinin umumi mahallerde çalınması caizdir. Ancak
eser sahiplerinin,mesleki birlik vasıtasiyle uygun bir bedel talep etmek hakla-
rı mahfuzdur.

    Madde 42 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Eser sahipleri maddi ve manevi menfaatlerini müşterek bir tarzda kullanmak
ve korumak maksadiyle bu kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde mes-
leki birlik vücuda getirmedikleri takdirde; hükümet, bu birliğin kurulmasını
sağlar.
    Üyelerine, sermaye koymak, kar ve zarara ve hukuki mesuliyete iştirak etmek
vecibesi yüklememek şartiyle bu birlik hususi hukuka tabi ve tüzelkişiliği haiz
olur. Birliğin teşkilat ve idare tarzı ile teftiş ve murakabe usullerini göste-
ren statüler ilgililerin mütalaası alındıktan sonra Adalet ve Milli Eğitim Ba-
kanlıklarınca tanzim ve Bakanlar Kurulunca tasdik olunur. İlgililer birliğe üye
olmadıkça bunun sağladığı faydalardan ve statülere göre tahsili birliğe bırakı-
lan mali haklardan faydalanamazlar.

    Madde 43 - (5/12/1951 tarih ve  5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Yayımlanmış bulunan fikir ve sanat eserlerini sahiplerinin müsaadesini al-
maksızın radyo ile yaymak hususunda radyo idarelerine Bakanlar Kurulunca bir ka-
rarname ile yetki verilebilir.Bu yetkiye, yayımlanan eserlerin umumi mahallerde
oparlör veya buna benzer teknik vasıtalarla nakledilmesine ruhsat verme hakkı
da dahildir.
    Bu kararnamede radyo ile yayımlanmış veya yayımlanacak olan eseri işaret,
ses veya resim nakline yarıyan muvakkat vasıtalara almak salahiyeti de radyo
idarelerine verilebilir. Şu kadar ki; bu salahiyetten faydalanan radyo idarele-
ri,eserleri yalnız kendi cihazlariyle ve münhasıran kendi yayım maksatları için
bu vasıtalara alabilirler.Bu vasıtalar maksada uygun olarak kullanıldıktan son-
ra muhafaza edilmek üzere Milli Kütüphaneye devredilir.
    Bu madde uyarınca yapılacak yayımlar için eser sahiplerine radyo idareleri
tarafından verilecek ücretler Adalet ve Milli Eğitim Bakanlıklarınca birlikte
tesbit ve Bakanlar Kurulu tarafından tasdik edilecek bir tarife üzerinden öde-
nir. Ancak 32,34,36,37 ve 39 uncu maddeler gereğince yayımı esasen serbest olan
hususlar için ücret verilmez.
    Hak sahiplerine yapılması icabeden ödemeler statüsü gereğince onlara dağı-
tılmak üzere mesleki birliğe yapılır.

    Madde 44 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Türkiye`de ses nakline yarıyan aletleri imal eden müesseselere,hak sahiple-
rine mesleki birlik vasıtasiyle münasip bir bedel ödemek şartiyle yayımlanmış
musiki eserlerini,sahiplerinin müsaadesi alınmaksızın bu aletlere almak yetkisi
bir kararname ile verilebilir.
    43 üncü maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkraları bu halde de uygulanır.

    Madde 46 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Çoğaltma ve yayımı sahibi tarafından açıkça menedilmemiş olan ve umumi kü-
tüphane, müze ve buna benzer sair müesseselerde saklı bulunan henüz yayım-
lanmamış eserlerden faydalanma salahiyeti bir kararname ile munhasıran Devlete
veya mesleki birliğe, yahut Devletçe uygun görülecek bir kültür müessesesine
verilebilir.
    Kararname :
    1. Eser sahibinin adını :
    2. Faydalanma salahiyetinin hangi makam veya müesseseye verildiğini ve bir
zamanla mukayyet olup olmadığını;
    3. Safi karın kültürel gayelere tahsis edileceğini;
ihtiva eder.

    Madde 71 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bu kanunun hükümlerine aykırı olarak kasten :
    1. Eser sahibi veya halefinin rızası olmadan henüz alenileşmemiş bir eseri
umuma arzeden veya yayımlıyan;
    2. Bir esere veya çoğaltılmış nüshalarına sahip veya halefinin müsaade etme-
diği bir ad koyan;
    3. Başkasının eserini kendi eseri veya kendi eserini başkasının eseri olarak
gösteren veya 15 inci maddenin ikinci fıkrası hükmüne aykırı hareket eden;
    4. 32,33,34,35,36,37,39 ve 40 ıncı maddelerdeki hallerde kaynak göstermiyen
veya yanlış yahut kifayetsiz veya aldatıcı kaynak gösteren; kimseler hakkında
500 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası veya 7 günden üç aya kadar ha-
pis cezası hükmolunur.

    Madde 72 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Hak sahibinin muvafakatı olmaksızın bu kanuna aykırı olarak kasten :
    1. Bir eseri her hangi bir şekilde işliyen;
    2. Bir eseri her hangi bir şekilde çoğaltan;
    3. Bir eser veya işlenmelerinin kendisi tarafından çoğaltılmış nüshalarını
satan veya satışa veyahut tedavüle arzeden;
    4. Bir eseri veya işlenmelerini temsil veya teşhir eden yahut umumi yerler-
de gösteren veya radyo yahut buna benzer vasıtalar ile yayan; kimseler hakkında
500 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası veya 7 günden üç aya kadar ha-
pis cezası hükmolunur.

    Madde 73 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Kasten :
    1. Bu kanun hükümlerine aykırı olarak çoğaltıldığını bildiği veya bilmesi
icabettiği bir eserin nüshalarını satışa çıkaran veya bunlardan umumi yerlerde
temsil veya radyo ile yayım maksadı ile yahut kar temini için diğer her hangi
bir suretle faydalanan;
    2. Bu kanun hükümlerine aykırı olarak satışa çıkarıldığını bildiği veya
bilmesi icabettiği bir eserin nüshalarını başkalarına satan veya bunlardan umu-
mi yerlerde temsil veya radyo ile yayım maksadiyle veya kar temini için her
hangi bir surette faydalanan;
    3. Mevcut olmadığını veya üzerinde tasarruf salahiyeti bulunmadığını bildi-
ği veya bilmesi icabettiği mali hakkı veya ruhsatı başkasına devreden veya ve-
ren yahut rehin eden veyahut her hangi bir tasarrufun konusunu yapan;
    4. Kendisine sözleşme veya kanunla müsaade edilen miktardan fazla nüsha
çoğaltan veya çoğalttıran;
kimseler hakkında 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezası veya bir
aydan bir yıla kadar hapis cezası hükmolunur.

    Madde 75 fıkra iki - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Tecavüze maruz kalan kimseden başka şikayete selahiyetli olanlar şunlardır.
    1. 71 inci maddenin birinci fıkrasının 4 üncü bendindeki hallerde 35 inci
madde gereğince kaynak gösterme mükellefiyetine aykırı fiiller bahis konusu
ise, Milli Eğitim Bakanlığı veya tecavüz eden yahut tecavüze maruz kalan kimse-
nin mensup olduğu ilim müessesesi;
    2. 71 inci maddenin birinci fıkrasının 4 üncü bendindeki hallerde 36 ncı
 madde gereğince kaynak gösterme mükellefiyetine aykırı fiiller bahis konusu
ise, Basın-Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğü ve Türk Basınını temsil eden teşek-
küller.

    Madde 81 fıkra bir - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    İlim, edebiyat veya musiki eserlerinin okunma, çalışma veya temsili; doğru-
dan doğruya veya radyo ve buna benzer vasıtalarla yayımından faydalanılarak,
dolayısiyle, işaret, ses ve resim nakline yarıyan aletler üzerine alınırsa bun-
lar ancak sanatkarın muvafakatiyle çoğaltılabilir, yayımlanabilir.

    Madde 82 fıkra iki - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Kanunun 81 inci maddesinin 1 inci, 2 nci ve 3 üncü fıkralarında zikredilen
müsaadeyi almadan işaret, resim ve ses nakline yarıyan aletleri çoğaltan ve
yayanlar hakkında 500 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası veya 7 günden
üç aya kadar hapis cezası hükmolunur.
    2 - 7/6/1995 tarih ve 4110 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (2,4,8,11,17,22,23,27,28,29,34,38,39
42,43,44,67,68,70,71,72,73,80,81,82)

    Madde 2 bent (1),(3) - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1. Her hangi bir şekilde dil ile ifade olunan bütün eserler;
    3. Bedii vasfı bulunmıyan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoğraf eser-
leriyle her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler; coğrafya,
topoğrafyaya, mimarlığa ait maketler ve benzerleri.
                               368 - 1

    Madde 4 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Güzel sanat eserleri; bedii vasfı haiz olan:
    1. Yağlı ve sulu boya tablolar, resimler, desenler, pasteller, gravürler,
güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden,
taş, ağaç veya diğer bir madde üzerine çizilen veya tesbit edilen eserler;
    2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar;
    3. Mimarlık eserleri;
    4. Elişleri ve küçük sanat eserleri;
    5. Fotoğraf eserleri;
dir.
    Güzel sanat eserleriyle 2 nci maddenin 3 üncü bendinde sayılan eserlerin
diğer kanunlara göre sınai model ve resim olarak korunması fikir ve sanat eser-
leri olmak sıfatlarına halel getirmez.

    Madde 8 - (5/12/1951 tarih 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir eserin sahibi, onu vücuda getirendir.
    Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça;
memur, hizmetli ve işçilerin; işlerini görürken vücuda getirdikleri eserlerin
sahipleri bunları çalıştıran veya tayin edenlerdir. Bu kaide, tüzelkişilerin
uzuvlarına da şamildir.
    Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça bir
veya birden fazla kimseler, yayımlıyanın tayin ettiği plan dairesinde bir eser
vücuda getirmişlerse bu eserin sahibi yayımlıyandır.
    Bir sinema eserinin sahibi onu imal ettirendir.
    Bir işlenmenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartiyle,
onu işliyendir.

    Madde 11,fıkra iki - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Umumi yerlerde veya radyo vasıtasiyle verilen konferans ve temsillerde,
mütat şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse o eserin sahibi sayılır; meğer
ki, birinci fıkradaki karine yoliyle diğer bir kimse eser sahibi sayılsın.

    Madde 17,fıkra iki - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Aslın maliki, eser sahibinin şeref veya itibarını düşürmemek şartiyle o eser
üzerinde kanun dairesinde dilediği gibi tasarruf edebilir.

    Madde 22 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir eserden, onun aslını veya işlenmelerini çoğaltmak suretiyle faydalanma
hakkı munhasıran eser sahibine aittir. Bir eserin işaret, ses veya resim nakline
yarıyan plak, filim ve eczalı kağıt gibi mekanik vasıtalara alınması da çoğaltma
sayılır. Aynı kaide kabartma ve delikli kalıplar ve benzerleri hakkında da ca-
ridir.
    Çoğaltma hakkı, güzel sanat eserlerine mütaallik plan ve krokilerin, bunları
yapanlar tarafından icra va tatbikı salahiyetini de ihtiva eder.
                                368 - 2

    Madde 23 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir eserden; onun aslından veya işlenmesinden çoğaltma ile elde edilmiş
nüshalarını satışa çıkarmak veya dağıtmak yahut diğer bir şekilde ticaret mev-
kiine koymak suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.
    Yurt dışında çoğaltılmış nüshaların Türkiye`ye sokulmaları halinde de birin-
ci fıkra hükmü uygulanır.
    Hak sahibi muayyen nüshaları, mülkiyeti devrederek ticaret mevkiine koyduk-
tan sonra, bunların yayımı eser sahibine tanınan yayma hakkını ihlal etmez.

    Madde 27 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Koruma süresi eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden itibaren 50 yıl
devam eder.
    Sahibinin ölümünden sonra alenileşen eserlerde koruma süresi, ölüm tarihin-
den sonra 50 yıldır.
    12 nci maddenin birinci fıkrasındaki hallerde koruma süresi, eserin aleniyet
tarihinden sonra 50 yıldır; meğer ki eser sahibi bu sürenin bitmesinden önce
adını açıklamış bulunsun,
    Eser sahibi bir tüzelkişi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren
20 yıldır.

    Madde 28 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    İlk defa Türkçeden başka bir dilde yayımlanmış olan bir ilim ve edebiyat
eseri yayımlandığı tarihten itibaren 10 yıl içinde eser sahibi veya onun
müsaadesi ile başka bir kimse tarafından Türkçe tercümesi yapılarak yayımlan-
mamış ise 10 yılın geçmesiyle bu eserin Türkçeye tercümesi serbesttir.
    Bu hüküm diğer işlemeler hakkında uygulanmaz.

    Madde 29 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    El işleri, küçük sanat eserleri, fotoğraf ve sinema eserleri için koruma
süresi aleniyet tarihinden itibaren 20 yıldır.

    Madde 34 fıkra bir - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Yayımlanmış musiki ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat
eserlerinden, maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde iktibaslar yapıl-
mak suretiyle, hal ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiği
anlaşılan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir. 2 nci maddenin
üçüncü bendinde ve 4 üncü maddenin 1 inci fıkrasının birinci ve beşinci bent-
lerinde gösterilen neviden eserler, ancak seçme ve toplama eserin münderecatını
aydınlatmak üzere iktibas edilebilir.
                             368 - 3

    Madde 38 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    (Değişik birinci fıkra: 1/11/1983 - 2936/5 md.) Bütün fikir ve sanat eser-
lerinin, yayımlanma veya kar amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus belli
sayıda nüshalara münhasır kalmak şartıyla, çoğaltılması mümkündür.
Ancak, ses ve görüntü tekrarına yarayan vasıtalarla alınmış sinema filmleri,
video kasetleri ve benzerleri hakkında bu hüküm uygulanmaz.
    Musiki, ilim ve edebiyat eserlerinin muayyen ve mahdut nüshalara munhasır
kalmak şartiyle ivaz mukabilinde çoğaltılması da caizdir. Çoğaltmayı iş edinen
bir kimse bunu ancak sipariş üzerine el yazısı veya yazı makinesi ile yapabilir.
    Şu kadar ki, güzel sanat eserlerine mütaallik plan ve projelerle krokileri
icra ve tatbik ve mimarlık eserlerini taklit yoliyle inşa, ancak eser sahibinin
müsaadesiyle olur.
    Herkes birinci ve ikinci fıkralardaki şartlar altında musiki, ilim ve edebi-
yat eserlerini işliyebileceği gibi başkasına da işletebilir.
    Nüshalar üzerinde bir kayıtla menedilmiş olmadıkça yayımlanmış bir eserin
ücret mukabilinde kiralanması caizdir.

    Madde 39 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Musiki eserlerinin sahibi, yayımlanmış bir edebiyat eserinin ufak parçala-
rını, sahibinin müsaadesini almaksızın, besteleriyle birlikte çoğaltmak, yaymak,
umumi mahallerde temsil etmek ve radyo vasıtasiyle yaymak salahiyetini haizdir.
    Birinci fıkrada sözü geçen güftelerin, konser ve radyo programlarına konula-
rak parasız dağıtılması ve plakların üstünde veya bunlarla birlikte verilmek
üzere bastırılmış olması hallerinde musiki eserlerinden ayrı olarak çoğaltılıp
yayılması caizdir.
    Bu imkanlardan faydalanan kimse, edebiyat eserinin ve sahibinin adını mütat
şekilde bildirmeye mecburdur.

    Madde 42 fıkra bir ve iki-(1/11/1983 tarih ve 2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Üyelerinin ortak çıkarlarını korumak ve mevzuatın öngördüğü esas ve usuller
dahilinde mali haklarının takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve dağıtımını
sağlamak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca
onaylanan tip statülere uygun olarak;
    1. İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği,
    2. Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği,
    3. Güzel Sanat Eseri Sahipleri Meslek Birliği,
    4. Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği,
    Adları altında meslek birlikleri kurulur. Aynı alanda birden çok meslek bir-
liği kurulamaz. Ancak, meslek birliklerinin bölgelerde şube açmaları caizdir.
    Meslek birlikleri, Kültür ve Turizm Bakanlığının hazırlayacağı ve Bakanlar
Kurulunca onaylanan tip statüye uygun olarak "Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri
Meslek Birlikleri Federasyonu" adı altında bir federasyon kurarlar.
                              368 - 4

    Madde 43 - (1/11/1983 tarih ve 2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    2. Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayınlarında fikir ve sanat eserle-
rinden faydalanma yetkisi:

    Madde 43 - Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu; radyo ve televizyonla yapacağı
yayınlarında faydalanacağı Türk veya yabancı uyruklu yazar, besteci ve diğer
eser sahiplerinin tespit şekli ne olursa olsun, umuma arzedilmiş ve koruma
süresi dolmamış bütün eserlerini, eser sahiplerinin, mali hak sahiplerinin ve
meslek birliklerinin iznini almaksızın;
    1. Sesli ve görüntülü yayınlarda kullanma,
    2. Radyo ve televizyon program tekniklerinin gerektirdiği ve eserin özünü
bozmayan her türlü işlemlere tabi tutma,
    3. Uygun bulunacak sanatçı veya sanatçılara icra ettirme,
    4. Sesli ve görüntülü yayınlarda kullanma ve eğitim ve kültür kurumları ile
yabancı radyo ve televizyon kuruluşlarına gönderilmek üzere her türlü teknik
usullerle tespit ve çoğaltmalarını yapma,
    5. Programlarında yer verdiği yayınlanmış müzik eserlerini ses nakil ve
tekrarına yarayan aletlere alma,
    Yetkisine sahiptir. Ancak, sözlü ve sözsüz sahne eserlerinin, Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumu tarafından kullanılabilmesi,eser sahibinin iznine bağlı-
dır. Bu izin alındığı takdirde, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu bu maddedeki
yetkileri serbestçe kullanır.
    Yayın  tipi ve türü ne olursa olsun yukarıdaki fıkrada öngörülen yetki,
eser sahiplerine, bunlardan mali hakları devir almış olanlara veya meslek bir-
liklerine, esasları Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle belirlenecek şekilde ücret
ödenmesi kaydıyla Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu tarafından kullanılır. Bu
yetki karşılığında, eser sahiplerine, ilgili meslek birliğinin veya federasyonun
görüşü alınarak Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Yönetim Kurulunun yapacağı
öneri üzerine Bakanlar Kurulunca tespit edilecek tarifeye göre ödeme yapılır.
Ancak, bu Kanunun 32, 34, 36, 37 ve 39 uncu maddeleri gereğince yayımı esasen
serbest olan hususlar için ücret ödenmez.
    Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, bu yetkiyi başka kişi veya kuruluşlara
devir edemez, her türlü teknik yöntemlerle tespit ve çoğaltma yetkisini, sadece
kendi yayınları için kullanır. Bu yetkinin kullanılması sırasında Türkiye Rad-
yo - Televizyon Kurumu eser sahiplerinin manevi haklarını korumak ve gözetmekle
yükümlüdür.
    Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, eğitim ve kültür kuruluşlarına ve yabancı
radyo ve televizyon kuruluşlarına göndereceği tespitlerle ilgili olarak, bu ku-
ruluşlara gönderilen tespitlerin ticari maksatlarla kullanılamıyacağını çoğaltı-
lamayacağını ve başka kuruluşlara kullanılmak üzere gönderilemeyeceğini bildi-
rir.
    Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu her yayın yılı sonunda yayınlarında yer
verdiği ve yurt dışında başka kuruluşlara gönderdiği eserlerin yazar, besteci,
güfte yazarı, mütercim ve işleyenlerinin isimlerini ve bu eserlerin canlı, bant,
plak, film ve benzeri tespit şekillerini, yayım gününü, saatini, süresini ve
tekrarlarını gösterir bir çizelgeyi hak sahipleri veya meslek birlikleri tara-
fından incelenmek üzere hazır bulundurmakla yükümlüdür. Yayın çizelgesinin dü-
zenlenme esasları ve bunun ilgililer tarafından incelenme şartları Türkiye Rad-
yo - Televizyon Kurumu tarafından tespit edilir.
                                368 - 5
    Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun bu şekilde yayınladığı eserlerden
memleket tarihi ve kültürü bakımından önemli olanlar, Kültür ve Turizm Bakanlı-
ğının talebi üzerine ve masrafı bu Bakanlık bütçesinden karşılanmak şartıyla
çoğaltılır ve bir nüshası saklanmak üzere Milli Kütüphane Başkanlığına verilir.
    Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu kısa tespitler için eser sahiplerine her-
hangi bir ücret ödemez ve bunları yayın çizelgelerinde göstermez. Türkiye Rad-
yo - Televizyon Kurumunun yayınlarında, eserlerin herhangi bir bölümünün söz ve-
ya müzik programlarını tanıtma, yardımcı dramatik unsur, sinyal, jenerik, geçiş
müziği ve benzeri maksatlarla kullanılması kısa tespit sayılır.
    Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun özel bir program düzenlemesi hali dı-
şında, televizyon yayınlarında görüntüye giren her türlü güzel sanat eserleri-
nin yayını dolayısıyla herhangi bir ücret ödenmez.
     Radyo ve televizyonda yayınlanmak üzere, Milli Eğitim Bakanlığıyla birlikte
düzenlenen örgün ve yaygın eğitim yayınları ve yükseköğretim kurumlarıyla bir-
likte düzenlenen açık eğitim yayınları için, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu
ile adı geçen diğer kurumlar yararlandıkları eserlerin sahiplerinden izin almaz-
lar ve ücret ödemezler.
    Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun kısa dalga radyo istasyonlarından yurt
dışına yapılacak yayınlarda yararlanılan eserler dolayısıyla eser sahiplerine
ücret ödenmez.
    Yetki belgesi ile meslek birliğine devredilen eserler için ödemeler, hak
sahiplerine dağıtılmak için meslek birliğine, diğer hallerde doğrudan mali hak
sahiplerine yapılır.

    Madde 44 - 1/11/1983 tarih ve  2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Mali hak sahipleri ile fikir ve sanat eserlerinin işaret, ses ve resimle
tekrarına yarayan aletleri imal edenler ve basanlar; bu Kanunun öngördüğü
şekilde çoğaltarak satışa çıkarılacak, dağıtılacak veya başka türlü ticaret
mevkiine konacak bir eserin bütün nüshalarında işaret ve seri numarası bulun-
durmakla müştereken yükümlüdürler.
    Her türlü boş video kaset ve ses kasetlerini imal veya ticari amaçla ithal
eden gerçek ve tüzelkişiler, imalat veya ithalat bedeli üzerinden yüzde beşi
geçmemek üzere Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilecek orandaki meblağı sto-
paj suretiyle keserek, bir ay içerisinde topladıkları meblağı müteakip ayın en
geç onuncu gününe kadar, Kültür ve Turizm Bakanlığı adına bir milli bankada
açılacak özel hesaba yatırmakla yükümlüdürler.
    Kültür ve Turizm Bakanlığı bu hesapta birikecek meblağı, yıl sonunda, bu
Kanunda öngörülen meslek birliklerine eşit olarak paylaştırır.
    Meslek birlikleri bu yolla almış oldukları parayı, ancak meslek birliğine
dahil üyeleri için sosyal tesisler inşaası, bu tesislerin bakımı ve geliştiril-
mesi ile diğer sosyal hizmetlerin görülmesi için kullanabilirler.
    Fikir ve sanat eserleri nüshalarının şahsi veya umumi mahallerde temsil
edilmek amacıyla kullanımlarına göre üzerlerine konacak işaret ve seri numara-
larına, bunu taşımayan nüshaların toplattırılmasına, çoğaltılan ve dağıtılan
nüsha sayısının kime bildirileceğine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar
Kültür ve Turizm Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.
                                 368 - 6

    Madde 67, fıkra dört,bent (2) - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun
hükmüdür.)
    2.  Güzel sanat eserlerinde, eser sahibi asıldaki değişikliğin kendisi ta-
rafından yapılmadığının tanıtılmasını veya eserdeki adının kaldırılmasını yahut
değiştirilmesini talep edebilir. Eski halin iadesi mümkün ise ve değişikliğin
izalesi ammenin veya malikin menfaatlerini esaslı surette haleldar etmiyorsa
eser sahibi eseri eski hale getirebilir. Bu hüküm mimarlık eserleri hakkında
cari değildir.

    Madde 68 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Eser, hak sahibinin müsaadesi olmadan tercüme edilmiş veya diğer bir suretle
işlenmiş yahut radyo ile yayımlanmış veya temsil edilmiş ise muvafakati alın-
mamış eser sahibi rızasının alınması halinde talep edebileceği mütat bedelin
en çok % 50 fazlasını istiyebilir.
    Bir eserin müsaadesiz çoğaltılan nüshaları henüz satışa çıkarılmamışsa
sahibi:
    Çoğaltılmış nüshaların ve çoğaltılmaya yarıyan kalıpların imhasını veya,
    Maliyet fiyatını aşmamak şartiyle çoğaltılmış nüshaların ve çoğaltılmaya
yarıyan kalıpların münasip bir bedel mukabilinde kendisine verilmesini, yahut,
    Sözleşme yapılması halinde talep edebileceği mütat bedelin en çok % 50 faz-
lasını istiyebilir.
    Müsaadesiz çoğaltılan bir eserin nüshaları satışa çıkarılmış ise veya sa-
tış keyfiyeti haksız bir tecavüz teşkil ediyorsa, sahibi tecavüz edenin elinde
bulunan nüshalar hakkında ikinci fıkrada yazılı şıklardan birini seçebilir.
    Çoğaltılmış nüshalar tecavüz edenin elinden çıkmış ise bir sözleşmenin
mevcudiyeti halinde talep edebileceği mütat bedelin en çok % 50 fazlasını
istiyebilir.
    Eser sahibinin talebi, sözleşmeden doğmuş sayılır ve kusur bulunmadığı tak-
dirde haksız harekette bulunan kimsenin bundan sağlıyabileceği istifade hududunu
aşamaz.
    Bedel talebinde bulunan kimse tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yap-
mış olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve salahiyetleri dermeyan ede-
bilir.

    Madde 70 fıkra bir - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Manevi hakları haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa zarar ve
ziyan; kusur ve tecavüzün ağırlığı icabettirdiği takdirde, ayrıca manevi zarar
adı ile bir paranın verilmesini dava edebilir. Mahkeme bu para yerine veya buna
ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir.
                               368 - 7

    Madde 71 son cümle - (1/11/1983 tarih ve 2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Kimseler hakkında bir aydan üç aya kadar hapis ve 30.000 liradan aşağı ol-
mamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.

    Madde 72 son cümle - (1/11/1983 tarih ve 2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Kimseler hakkında bir aydan üç aya kadar hapis ve 30.000 liradan aşağı
olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.

    Madde 73 son cümle - (1/11/1983 tarih ve 2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Kimseler hakkında bir aydan üç yıla kadar hapis ve 50.000 liradan aşağı
olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.

    Madde 80 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    A)  Sanatkarların korunması:
    I - Sinema eserlerinde:

    Madde 80 - Ticari maksatlarla imal edilen sinema eserlerinde baş rol alan-
lar, senaryo sahibi, besteci, rejisör, operatör, koro veya orkestra şefi, so-
listler, filmi imal eden kimselerden filim ve reklamlarda adlarının zikredilme-
sini istiyebilirler.
    Birinci fıkrada sayılan kimseler sinema eserlerinin umuma arzı veya radyo
yahut buna benzer vasıtalarla yayımı sırasında yapılan reklam ve ilanlarda da
sinema veya radyo işletmelerinden adlarının zikredilmesini istiyebilirler.

    Madde 81 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    II- İşaret, resim ve ses tekrarına yarayan aletlerde:

    Madde 81 - (Değişik birinci fıkra: 1/11/1983-2936/15 md.) İlim, edebiyat
veya musiki eserlerinin, çalınma veya temsili; doğrudan doğruya veya radyo veya
televizyon veya buna benzer vasıtalarla yayımından faydalanılarak, işaret, ses
ve resim tekrarına yarayan aletler üzerine alınırsa bunlar ancak sanatkarın
yazılı izni ile çoğaltılabilir, yayımlanabilir.
    Temsil, bir orkestra, koro veya tiyatro trupu tarafından icra edilirse,
yalnız şefin müsaadesi kafidir.
    Sanatkar veya trup; okuma, icra veya temsil için bir müteşebbis tarafından
tutulmuş ise müteşebbisin de muvafakati alınmak lazımdır.
    30, 33, 37, 38 ve 41 inci maddelerdeki hallerde müsaadeye lüzum yoktur.
    Münferit sanatkarlar, koro ve orkestralarda şef veya solistler, tiyatro
truplarından şeflik eden veya baş rol alan aktörler, işaret, resim ve ses nak-
line yarıyan vasıtalarda adlarının zikredilmesini istiyebilirler.
                              368 - 8

    Madde 82 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    III - Müşterek hükümler:

    Madde 82 - Yukarıki maddelere göre adlarının zikredilmesini istemeye sala-
hiyetli olanlar, 66, 69 ve 70 inci maddelerde yazılı haklardan faydalanabilir-
ler.
    (Değişik: 1/11/1983-2936/16 md.) Kanunun 81 inci maddesinin birinci, ikinci
ve üçüncü fıkralarında zikredilen yazılı izni almadan, işaret, resim ve ses
tekrarına yarayan aletleri çoğaltan veya yayanlar hakkında bir aydan üç aya
kadar hapis ve 30.000 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.
    80 ve 81 inci maddelerde sayılan hallerde de 66 ncı madde ile 67 nci madde-
nin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları; 68, 69 ve 70 inci maddelerle 73 üncü
maddenin birinci fıkrasının birinci ve ikinci bentleri ve 75, 76, 77, 78 ve
79 uncu madde hükümleri uygulanır.
     A)Tarif:

     Madde  1-Bu Kanuna göre eser; sahibinin hususiyetini taşıyan ve aşağıdaki hükümler
uyarınca ilim ve edeeeebiyaat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri sayılan
her nevi fikir ve sanat mahsulüdür.

    Madde 5 -(5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Sinema eserleri şunlardır:
    1. Sinema filimleri;
    2. Öğretici ve teknik mahiyette olan veya günlük olayları tesbit eden filim-
ler;
    3. Her nevi ilmi, teknik veya bedii mahiyette projeksiyon diyapozitifleri.
    Yukarda zikredilen eserler filim ve camdan başka bir madde üzerine tesbit
edilmiş olsa da projeksiyonla gösterildiği takdirde sinema eserleri gurubuna
girer.
    Sırf beste, nutuk, konferans ve saireyi nakle yarıyan filimler sinema eseri
sayılmaz.
    3-21/2/2001 tarihli ve 4603 sayılı Kanunla değiştirilmiş veya yürürlükten kaldırılmış
olan hükümlerin metinleri (Madde 1,5,8,14,16,17,18,19,22,23,25,28,29,33,37,38,39,41,42,
43,44,47,57,68,71,72,73,75,76,77,80,81,82, Ek Madde 2.)
                                                                368-9

    Madde 8 - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir eserin sahibi, onu meydana getirendir.
    Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça,
memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserlerin
mali hak sahipleri bunları çalıştıran veya tayin edenlerdir. Tüzel kişilerin
uzuvları hakkında da bu kural uygulanır.
    Bir işlenmenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla,
onu işleyendir.
    Bir eserin yapımcısı veya yayımlayıcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı
sözleşmeye göre mali hakları kullanabilir.
    Sinematografik eserlerde; yönetmen özgün müzik bestecisi ve senaryo yazarı,
eserin birlikte sahibidirler. Eserin birlikte sahipleri, mali hakları, yapacak-
ları bir sözleşmeyle ve uygun bir bedel karşılığında yapımcıya devredebilirler.
    Sinematografik eserin birlikte sahipleri mali haklarını devrettikten sonra,
aksine ya da özel bir hüküm bulunmadığı taktirde yapımcı  tarafından eserin
çoğaltımına, dağıtımına, kamuya arzına, kablolu iletimine, televizyon ya da
başka araçlarla yayımına, alt yazı yazılmasına ya da dublajına itiraz edemezler.

    Madde 14 fıkra son - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Eserin umuma arzedilmesi veya yayımlanma tarzı, sahibinin şeref ve itibarını
düşürecek mahiyette ise eser sahibi, başkasına salahiyet vermiş olsa bile eserin
gerek aslının ve gerek işlenmiş şeklinin umuma tanıtılmasını veya yayımlanmasını
menedebilir. Bu haktan sözleşme ile vazgeçme hükümsüzdür. Diğer tarafın tazminat
hakkı mahfuzdur.

    Madde 16 fıkra son - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
   Eser sahibi kayıtsız ve şartsız olarak izin vermiş olsa bile şeref veya
itibarını yahut eserinin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü değiştir-
melere muhalefet hakkını muhafaza eder. Bu haktan sözleşme ile vazgeçmek
hükümsüzdür.

    Madde 17 fıkra bir - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Çoğaltma veya işleme hakkının sahibi bu hakların kullanılması
için gerekli olan nispette eserden faydalanmayı, aslın zilyedinden talep edebi-
lir. Şu kadar ki, hak sahibi eserin kendisine tevdiini istiyemez.

    Madde 18 - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Mali hakların devamı süresi bitmiş olsa da, eser sahibi gerçek
kişi ise yaşadığı ve tüzelkişi ise devam ettiği müddetçe 14, 15 ve 16 ncı madde-
ler gereğince haiz olduğu hakları kullanabilir. Mümeyyiz bulunan küçükler ve
kısıtlılar bu hakları kullanmada kanuni temsilcilerinin rızasına muhtaç değil-
dirler.

    Madde 19 - fıkra iki - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Eser sahibinin ölümünden sonra yukarıki fıkrada sayılan kimseler eser sahi-
bine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları, mali hak-
ların devamı süresince ve her halde eser sahibinin ölümünden itibaren 50 yıl
içinde kendi namlarına kullanabilirler.

    Madde 22 fıkra bir -(7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir eserin aslını veya işlenmelerini kısmen ya da tamamen çoğaltma hakkı,
münhasıran eser sahibine aittir.

    Madde 23 - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir eseri, onun aslından veya  işlenmesinden çoğaltma ile elde edilmiş
nüshalarını dağıtmak, kiralamak veya satışa çıkarmak ya da herhangi bir biçim-
de ticaret konusu yapmak ve bu yoldan faydalanma hakkı yalnızca eser sahibi-
nindir. Yurt dışında çoğaltılmış kopyaların yurt içine getirilmesi durumunda,
eseri yayma ve faydalanma hakkı eser sahibinindir. Kendi izni olmadan yapılan
nüshaların ithalini yasaklama hakkı münhasıran eser sahibine aittir.
    Belirli nüshaların hak sahibinin yayma hakkını kullanması sonucu mülkiyeti
devredilerek ülke sınırları içinde ilk satışı ya da dağıtımı yapıldıktan sonra
bunların yeniden satışı ya da kiralanması biçiminde yayımı, kiralama ve kamuya
ödünç verme hakkı saklı kalmak şartıyla, eser sahibine tanınan yayma hakkını
ihlal etmez.
                                                                        368-10

    Madde 25 - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir eserden, onun asıl veya işlenmelerini radyo veya buna benzi-
yen ve işaret, ses yahut resim nakline yarıyan diğer teknik tesislerle yaymak;
böylece yayılan eserleri diğer bir radyo teşekkülünden naklen alarak ister
telli, ister telsiz olsun tekrar yaymak veya oparlör yahut buna benziyen ve
işaret, ses yahut resim nakline yarıyan diğer teknik tesislerle umumi mahaller-
de temsil etmek suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.

    Madde 28 ve 29 - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükümleridir.)
    c) Türkçeye tercüme hususunda koruma süresi:

    Madde 28 - (Değişik: 7/6/1995 - 4110/11 md.)
    İlk defa Türkçe`den başka bir dilde yayımlanmış olan bir ilim ve edebiyat
eseri, yayımlandığı tarihten itibaren 70 yıl içinde eser sahibi veya onun
izniyle bir başka kişi tarafından Türkçe çevirisi yapılarak yayımlanmamış
ise, 70 yılın geçmesi ile Türkçe`ye çevrilebilir.
    ç) El işleri, küçük sanat eserleri, fotoğraf ve sinema eserlerinde süre:

    Madde 29 - (Değişik: 7/6/1995 - 4110/12 md.)
    El işleri, küçük sanat eserleri, fotoğraf ve sinema eserleri için koruma
süresi, aleniyet tarihinden itibaren 70 yıldır.

    Madde 33 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Yayımlanmış bir eserin; umumi mahallerde, munhasıran eğitim ve
öğretim maksadiyle veya intifa kasdı olmaksızın meccanen temsili serbesttir.
    Aynı kaide safi gelirleri tamamen hayır gayelerine tahsis edilen müsamereler
hakkında da uygulanır.
    Bununla beraber eser sahibinin ve eserin adını mütat şekilde zikretmek icap
eder.

    Madde 37 - (5/12/1951 tarih ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Röportaj mahiyetinde olmak üzere günlük hadiselere bağlı olarak
fikir ve sanat eserlerinden bazı parçaların işaret, ses veya resim nakline
yarıyan vasıtalara alınması caizdir. Bu şekilde alınmış paraların çoğaltılması,
yayılması, temsil edilmesi veya radyo ile yayınlanması serbesttir.
    Alenileşmiş ilim ve edebiyat eserlerinden bazı parçaların röportaj çerçeve-
sini aşmamak şartiyle radyo vasıtasiyle yayınlanması caizdir.

    Madde 38 fıkra iki - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Herkes birinci fıkra hükmü çerçevesinde musiki, ilim ve edebiyat eserlerini
işleyebileceği gibi başkasına da işletebilir.

    Madde 39 - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir edebiyat eseri, ancak eser sahibinin yazılı izniyle müzik eserinde
kullanılabilir.
    Herhangi bir müzik eserinde kullanılan her türden güfte, libretto ve ben-
zeri eserler bestelendiğinde, ortak eser kayıt, tescil ve ticari dolaşıma
konulmadan önce bu izin her aşamada belgelendirilir ve hak sahipleri ile diğer
ilgililer tarafından denetlenir.
    Güftelerin, konser ve radyo-televizyon programlarına konularak parasız
dağıtılması ve ses taşıyıcılarının üstünde veya bunlarla birlikte verilmek
üzere bastırılması mümkündür. Bu imkanlardan yararlanan kimse, edebiyat eserinin
ve eser sahibinin adını belirtmek zorundadır.

    Madde 41 - (1/11/1983 tarihli ve 2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Eser sahibinin izniyle, ses, görüntü veya ses ve görüntü tekrarına yarayan
vasıtalara alınmış bu umumi mahallerde temsil edilmek üzere özel işaretlenmiş
olan musiki, ilim ve edebiyat eserlerinin umumi mahallerde çalınması veya göste-
rilmesi suretiyle temsili mümkündür. Ancak, özel olarak işaretlenmemiş plak,
video kaset ve ses kasetlerinden eser sahibinin veya yetkili kıldığı hallerde
meslek birliğinin uygun bir bedeli tazminat olarak isteme hakları saklıdır.
    Bu tazminat miktarının tespiti, takibi, eser sahibi ile meslek birliği ara-
sında paylaştırılmasına ilişkin usul ve esaslar; Türkiye Radyo - Televizyon
Kurumu ile meslek birliğinin görüşü alındıktan sonra, Kültür ve Turizm Bakanlı-
ğınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
                                                                  368-11

    Madde 42 fıkra bir ve iki - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükümleridir.)
    (Değişik birinci fıkra: 7/6/1995 - 4110/16 md.) Eser sahipleri ve komşu
hak sahipleri, üyelerinin ortak çıkarlarını korumak ve mevzuatın öngördüğü
esas ve usuller içinde bu Kanun ile tanınmış haklarının takibini, alınacak
ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak üzere, Kültür
Bakanlığnca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tüzük ve tip statülere
uygun olarak meslek birlikleri kurabilirler. Alan tespiti tüzük ile belirlenir.
Aynı alanda birden fazla meslek birliği kurulabilir. Her birlik ihtiyaçlar
doğrultusunda şubeler açarak çalışabilir.
    Değişik: (7/6/1995 - 4110/16 md.) Meslek birlikleri, Kültür Bakanlığınca
hazırlanarak Bakanlar Kurulunca onaylanan tip statüye uygun olarak, bir üst
kuruluş kurabilirler.

    Madde 42 fıkra son - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Türk uyruklu eser sahiplerinin mali hakları, ülke içinde bu maddeye göre
kurulan meslek birlikleri dışında; başka birlik, dernek ve benzeri kuruluşlar
tarafından takip edilemez.

    Madde 43 - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Radyo-Televizyon Yayınlarında Telif Hakkı (1)

    Madde 43 - (Değişik: 7/6/1995 - 4110/17 md.)
    Radyo-Televizyon yayınlarında kullanılan fikir ve sanat eserlerine telif
hakkı ödenir.
  Her tür yayınlarda; tanıtım amacıyla kullanılan eserin tümü üzerindeki
hakları zedelemeyecek düzeydeki kısa tespitler için eser sahiplerinden izin
alınmaz ve herhangi bir ücret ödenmez.
    Eserlerin herhangi bir bölümünün söz veya müzik programlarını tanıtma,
yardımcı dramatik unsur, sinyal, jenerik, geçiş müziği ve benzeri maksat-
larla kullanılması kısa tespit sayılır.
    Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun kısa dalga radyo istasyonlarından
yurt dışına yapılacak yayınlarda yararlanılan eserler dolayısıyla eser sa-
hiplerine ücret ödenmez.

    Madde 44 fıkra iki ve üç - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Her türlü boş video kaseti, ses kaseti, kompakt disk, bilgisayar disketi
imal veya ticari amaçla ithal eden gerçek ve tüzel kişiler, imalat veya itha-
lat bedeli üzerinden yüzde beşi geçmemek üzere Bakanlar Kurulu kararıyla be-
lirlenecek orandaki miktarı keserek, bir ay içinde topladıkları meblağı,son-
raki ayın engeç yarısına kadar Kültür Bakanlığı adına bir ulusal bankada açı-
lacak özel hesaba yatırmakla yükümlüdürler.
    Bakanlık, bu hesapta toplanan miktarın 3/4`ünü, meslek birliklerinin tem-
sil ettikleri hak sahiplerine dağıtılmak üzere meslek birlikleri arasında pay-
laştırır. Meslek birlikleri bu parayı, Bakanlığın onaylayacağı dağıtım plan-
larına göre hak sahiplerine dağıtır. Bakanlık bu planları onaylarken, meslek
birliklerince temsil edilen eserlerin özel kopyalama miktarını gözönüne alır.
Bakanlık, bu miktarın geri kalan 1/4`ünü, kültürel ve sosyal amaçlarla ve
fikri haklara tecavüzün önlenmesi için kullanır.

    Madde 47 fıkra iki - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bu hususta karar verilebilmesi için eserin Türkiye`de veya Türk vatandaş-
ları tarafından Türkiye dışında yayımlanmış olması ve aynı zamanda eser nüsha-
larının iki yıldan beri tükenmiş bulunması ve hak sahibinin münasip bir süre
içersinde bunun yenisini yayımlıyacağının da ihtimal dışında görülmüş olması
lazımdır.

    Madde 57 fıkra son - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir sinema eserinin çoğaltılmış nüshaları üzerinde mülkiyet iktisap eden
kimse, aksi kararlaştırılmamışsa, temsil hakkını da iktisap etmiş sayılır.
    Madde 68 fıkra bir (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Eser, hak sahibinin izni olmadan çevrilmiş, sözleşme dışı veya sözleşmede
belirtilen sayıdan fazla basılmış, diğer bir biçimde işlenmiş ya da radyo ve
televizyon ile yayınlanmış, temsil edilmişse; izni alınmamış eser sahibi, rayiç
bedel itibarıyla, uğradığı zararın en çok üç katını isteyebilir.
----------------------------
(1) Bu madde başlığı 7/6/1995 tarih ve 4110 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile
      değiştirilmiştir.
                                                                  368-12

    Madde 71 fıkra son - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Kişiler hakkında üç aydan bir yıla kadar  hapis ve 300 milyon liradan 600 milyon liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.

    Madde 72 fıkra bir bend (4) - (1/11/1983 tarihli ve 2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    4.  Bir eseri veya işlenmelerini temsil veya teşhir eden yahut umumi yerler-
de gösteren veya radyo yahut buna benzer vasıtalar ile yayan,

    Madde 72 fıkra bir bend (5) ve (6) ve son fıkra - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı
Kanunun hükmüdür.)
    5. (Ek: 7/6/1995 - 4110/24 md.) Bir eseri veya işlenmelerini kiralayan,
    6. (Ek: 7/6/1995 - 4110/24 md.) Eser sahibinin izni olmadan yapılan nüsha-
ları ithal eden,
    (Değişik: 7/6/1995 - 4110/24 md.) Kişiler hakkında üç aydan bir yıla kadar
hapis ve 300 milyon liradan 600 milyon liraya kadar ağır para cezasına hükmo-
lunur.

    Madde 73 bend (4) - (1/11/1983 tarihli ve 2936 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    4.  Kendisine sözleşme veya Kanunla müsaade edilen miktardan fazla nüsha
çoğaltan veya çoğalttıran;

    Madde 73 fıkra son - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanun hükmüdür.)
    Kişiler hakkında üç aydan üç yıla kadar hapis ve 300 milyon liradan 600 milyon liraya
kadar ağır para cezasına hükmolunur.

    Madde 75 - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    71, 72 ve 73 üncü maddelerde sayılan suçlardan dolayı kovuşturma
şikayete bağlıdır.
    (Değişik: 1/11/1983-2936/14 md.) Tecavüze maruz kalan kimseden başka şika-
yete salahiyetli olanlar şunlardır:
      1.  71 inci maddenin dört numaralı bendinde belirtilen hallerde 35 inci
madde gereğince kaynak gösterme mükellefiyetine aykırı fiiller söz konusu ise,
Milli Eğitim ve Kültür ve Turizm Bakanlıkları veya tecavüz eden yahut tecavüze
maruz kalan kimsenin mensup olduğu meslek birliği,
    2.  71 inci maddenin dört numaralı bendinde belirtilen hallerde 36 ncı
madde gereğince kaynak gösterme mükellefiyetine aykırı fiiller söz konusu ise,
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Basın - Yayın Genel Müdürlüğü ve Türk basınını
temsil eden kurumlar.
    Ceza davasının, fiilin icrasından itibaren bir yıl içinde açılması gerekir.
    Bu Kanunun şümulüne giren suçlara mütaallik işler Ceza Muhakemeleri Usulü
Kanununun 423 üncü maddesine giren acele işlerdendir.

    Madde 76 fıkra bir - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bu Kanunun tanzim ettiği hukuki münasebetlerden doğan davalarda,
dava olunan şeyin miktarına ve kanunda gösterilen cezanın derecesine bakılmak-
sızın görevli merci asliye mahkemesidir.

    Madde 77 - (5/12/1951 tarihli ve 5486 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Esaslı bir zararın veya ani bir tehlikenin yahut emrivakilerin
önlenmesi için yahut diğer her hangi bir sebepten dolayı zaruri ve bu hususta
ileri sürülen iddialar da kuvvetle muhtemel görülürse, mahkeme, bu kanunla ta-
nınmış olan hakları ihlal veya tehdide maruz kalan kimsenin talebi üzerine, da-
vanın açılmasından önce veya sonra diğer tarafa bir işin yapılmasını veya yapıl-
mamasını emredebileceği gibi bir eserin çoğaltılmış nüshalarının veya hasven onu
imale yarıyan kalıp ve buna benzer sair çoğaltma vasıtalarının ihtiyati tedbir
yolu ile geçici olarak zaptına karar verebilir. Kararda emre muhalefetin İcra ve
İflas Kanununun 343 üncü maddesindeki cezai neticeleri doğuracağı tasrih edilir.
                                                                        368-13

    Madde 80 - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    A)  Komşu Haklar ve Tecavüzün Önlenmesi: (1)
    I - Eser sahibinin haklarına komşu haklar:

    Madde 80 - (Değişik: 7/6/1995 - 4110/26 md.)
    Eser sahibinin maddi-manevi haklarına halel getirmemek şartıyla, fikir
ve sanat eserlerini özgün bir biçimde icra eden, yorumlayan, icracı sanatçılarla
bir icrayı ya da sesleri  ilk defa tespit eden ses taşıyıcısı yapımcıları ve radyo-televizyon kuru-
luşlarının, eser sahibinin haklarına komşu hakları vardır.
    Bir icracı sanatçının icrasını tespit etme, bu tespiti çoğaltma, kiralama,
icranın telli-telsiz her türlü araçla yayınlanması ya da temsili suretiyle fay-
dalanma hakkı münhasıran icracı sanatçıya aittir ve icracı sanatçının yazılı iz-
ni gereklidir.İcracı sanatçılar bu haklarını uygun bir bedel karşılığında söz-
leşmeyle yapımcıya devredebilirler.
    Temsil, bir orkestra, koro veya tiyatro grubu tarafından icra edilirse,
yalnız şefin izni yeterlidir.
    Sanatkar veya grup; okuma, icra veya temsil için bir müteşebbis tarafından
tutulmuş ise, müteşebbisin de izninin alınması gereklidir.
    Bir kaydın doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak çoğaltılması, kiralanması,
telli-telsiz her türlü araçla yayınlanması ya da kamuya açık yerlerde temsili
suretiyle o kayıttan faydalanma hakkı münhasıran yapımcıya aittir ve yapımcının
yazılı izni gereklidir.
    Radyo-televizyon kuruluşlarının yazılı izni olmaksızın, hiçbir kişi veya
kuruluş, yapılan yayınların bütününü veya bir kısmını çoğaltamaz, telli-telsiz
her türlü araçla tekrar yayınlayamaz, girişi ücrete tabi yerlerde gösteremez.
    Aşağıda belirtilen hallerde komşu hak sabininin yazılı izni gerekli değil-
dir.
    1. Fikir ve sanat eserlerinin kamu düzeni, eğitim-öğretim, bilimsel araş-
tırma veya röpartaj amacıyla ve kazanç amacı güdülmeksizin icra edilmesi ve
kamuya arzı,
    2. Fikir ve sanat eserleriyle radyo-televizyon programlarının yayınlanma
ve kar amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması,
    3.Radyo-televizyon kuruluşlarının kendi olanaklarıyla kendi yayınları için
yaptıkları geçici tespitler,
4. Bu Kanunun 30 uncu, 32 nci, 34 üncü, 35 inci, 43 üncü, 46 ncı ve
47 nci maddelerinde belirtilen haller.
    Ancak bu uygulama, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep ol-
madan zarar veremez yada eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz.
    Sanatçılar, koro ve orkestralarda şef ve solistler, tiyatro gruplarında
şeflik eden veya başrol alan aktörler işaret, resim ve ses nakline yarayan
vasıtalarda adlarının belirtilmesini isteyebilirler.
    Komşu hak sahipleri de eser sahipleri gibi, tecavüzün ref`i, tecavüzün
men`i ve tazminat davası haklarından faydalanabilirler.
    Bu maddede belirtilen yazılı izni almadan birkomşu hak sahibinin hakları-
na tecavüz edenler hakkında üç aydan bir yıla kadar hapis, 300 milyon liradan
600 milyon liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.
---------------------
(1) Bu bölüm alt başlığı ile madde başlığı 7/6/1995 tarih ve 4110 sayılı Kanunun
      26 ncı maddesi ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
                                                                            368-14

    Madde 81 - (7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    II - Fikri haklara tecavüzün önlenmesi: (1)

    Madde 81 - (Değişik: 7/6/1995 - 4110/27 md.)
    Bir eserin çoğaltılabilmesi için basımevi, yapımevi veya dolum tesisine,
eser sahibi veya hak sahibi olunduğunun noter tasdikli ve 52 nci maddeye uygun
sözleşme veya yetki belgesi ile kanıtlanması gerekir. Eseri çoğaltanlar Maliye
Bakanlığından, tasdikli sipariş fişi ve irsaliyesi doldurmak ve bunları fatura
ile göstermek zorundadırlar.
    Süreli olmayan yayınlara, Kültür Bakanlığından alınacak bandrolün yapıştı-
rılması zorunludur. Bandrol alabilmek için birinci fıkrada sayılan belgelerin
ibrazı gerekir. Bu ibraz üzerine, başka bir işleme gerek olmaksızın onbeş gün
içinde bondrol verilir. Belge alınmasıyla ilgili esas ve usuller, Kültür Bakan-
lığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
Fikir ve sanat eserleri sahiplerinin ve hak sahiplerinin mali veya kom-
şu haklarının hak sahibi dışındaki kişiler tarafından izinsiz olarak kulla-
nılması halinde, eser ve mali hak sahiplerinin ya da yetkili Meslek Birliği-
nin başvurması üzerine, tecavüzün gerçekleştiği veya sonuçlarının meydana
geldiği yerin Cumhuriyet Başsavcılığı; yetkili yargıçtan, usulsüz çoğaltıl-
mış ya da temsil edilmiş eser nüshalarının toplatılmasını ve bu konuda kul-
lanılan teknik araçların mühürlenmesini talep edebilir.
    Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Başsavcısı, üç gün için-
de yetkili yargıcın onayına sunulmak üzere toplatma ve mühürleme kararını re-
sen verebilir.
    Hak sahipleri haklarını kanıtlayan belgelerle birlikte, suçun dava zaman-
aşımı süresi içinde kalmak koşulu ile tecavüzü ve faili öğrendikleri tarihten
itibaren altı ay içinde Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruda bulunabilirler.
Bu suçla ilgili olarak 3005 sayılı Meşhud Suçların Muhakeme Usulu Kanunu hü-
kümleri uygulanır.
    Bu maddede belirtilen yazılı izinleri ve bandrolü almadan işaret, resim
ve ses tekrarına yarayan alet veya yöntemlerle eserleri çoğaltan veya yayan-
lar hakkında, üç aydan bir yıla kadar hapis ve 300 milyon liradan 600 milyon
liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.

    Madde 82 - fıkra beş ve altı - (5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    İcracı sanatçıların hakları, icranın tesbitinin ilk yayınlandığı tarihten
başlayarak, 70 yıl devam eder. İcra yayınlanmamışsa bu süre, icranın ilk ale-
niyet kazanmasıyla başlar.
    Yapımcıların hakları, ses taşıyıcılarının ilk yayınlandığı tarihten başla-
yarak 70 yıl devam eder.

    Ek Madde 2 - ( 7/6/1995 tarihli ve 4110 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bu Kanundaki koruma süreleri kamşu haklar, sinema eserleri, bilgisayar programları
ve veri tabanları bakımından, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra alenileşen eser-
lere, işlenmelere ve mahsullere uygulanır. Bu Kanunun sinema eseri sahipliği ile ilgili
hükümleri, bu Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra yapımına başlanan sinema
eserlerine uygulanır.
------------------------------
(1) Bu madde başlığı 7/6/1995 tarih ve 4110 sayılı Kanunun 27 nci maddesi ile
      değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
              5846 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATlN
                     YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun                                                             Yürürlüğe
 No.               Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler       giriş tarihi
-----             ----------------------------------------       ------------
 2936                               ---                          5/11/1983

Tüm Mevzuat