BATAKLIKLARIN KURUTULMASI VE BUNDAN ELDE
                        EDİLECEK TOPRAKLAR HAKKINDA KANUN
    Kanun Numarası         : 5516
    Kabul Tarihi           : 18/1/1950
    Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 23/1/1950 Sayı: 7413
    Yayımlandığı Düstur    : Tertip: 3  Cilt: 31  Sayfa: 710

    Madde 1 - (Değişik:18/6/1952 - 5963/1 md.)
    Belediye hudutları dışında olup Devletin hüküm ve tasarrufu altında sahipsiz
bulunan bataklık ve bataklık mahiyetinde göl ve su birikintileri herhangi bir
suretle kurutulduğu takdirde, bu kurutmadan hasıl olan arazi, aşağıdaki hükümle-
re göre kurutanlar namına tescil olunur.

    Madde 2 - (Değişik: 18/6/1952 - 5963/1 md.)
    Kurutma isteğini havi dilekçe valiliğe verilir. Kurutulacak yer bir kaç ilin
sınırları içinde ise müracaat büyük parçanın bulunduğu mahal valiliğine yapılır.
Yetki ihtilafı halinde isteğin hangi valilikçe inceleneceğini Bayındırlık Bakan-
lığı tayin eder.
    Dilekçenin valiliğe verilmesi üzerine 3 üncü maddede yazılı komisyonca iş
tetkik edilerek, kurutmanın Sıtma Savaşı Kanununun 8 inci maddesinde yazılı kü-
çük say mükellefiyeti ile yapılamıyacağına karar verildiği takdirde, keyfiyet
valilikçe, Başbakanlığa bildirilerek kurutmanın Devlet eliyle yapılıp yapılmıya-
cağı hakkında mütalaaları istenir.
    Başbakanlık, ilgili Bakanlıklar ve dairelerin mütalaalarını almak suretiyle
en geç iki ay zarfında kararını bildirir.
    a) Kurutmanın Devlet eliyle yapılacağı anlaşılırsa müteşebbise tebliğ olu-
nur. Ancak bu takdirde kurutmayı yapacak Bakanlığın 4 sene içinde fillen işe
başlaması lazımdır. Bu süre içersinde işe başlamadığı takdirde Devlet bu haktan
vazgeşmiş sayılır;
    b) Kurutmanın Devlet eliyle yapılmıyacağı anlaşıldığı veyahut (a) bendindeki
süre içersinde işe başlanmadığı takdirde keyfiyet 2 ay içinde ve 5 defadan az
olmamak üzere gazete ile ve mahalli adetlere göre ilan edilerek ilgili köylere
ve o mıntakadaki teessüs etmiş su birlikleri veya su ortaklıklarına duyurulur.
Bu süre içinde o mıntakadaki bir veya bir kaç köy tüzelkişiliği veya su birlik
veya ortaklıkları kurutmaya istekli olduklarını ve işi nasıl finanse edecekle-
rini bildirirlerse,rüçhan hakkı onlara tanınarak kurutulması istenilen yerin
münasebeti bakımından kurutmanın hangi köy veya köylere veyahut su birlik veya
ortaklıklarına verilmesi lazım geldiğini 3 üncü maddedeki komisyon kararlaştırır
ve ilgililere tebliğ eder.
    İlgili köy veya su birlik veya ortaklıkları tayin edilen süre içinde cevap
vermedikleri veyahut kurutmayı yapamıyacaklarını bildirdikleri takdirde keyfiyet
o tarihe kadar komisyona dilekçe ile müracaat etmiş bulunan müteşebbislere bil-
dirilir. Müteşebbisler arasında yapılacak pazarlığın gün ve saati ve 250 liradan
aşağı olmamak üzere komisyonca takdir olunan muvakkat teminatın malsandığına
yatırılması tebliğ kağıdına dercolunur.
    Müteşebbisler arasında yapılacak pazarlıkta kurutmadan meydana çıkacak ara-
ziden Hükümete en fazla arazi terketmeyi kabul eden müteşebbis tercih olunur.
    Kurutma hakkı müteşebbise verilmişse ön projenin hazırlanması için valilikçe
gerekli tebligat yapılır Ve ön projenin bir aydan aşağı olmıyacak münasip bir
süre içinde hazırlanarak valiliğe verileceği de bu tebligatta açıklanır. Proje
incelenmek üzere valilikçe Bayındırlık Bakanlığına gönderilir. Bakanlık bu proje
hakkındaki mütalaasını en çok iki ay içinde valiliğe bildirir.
    Kurutma hakkının köy tüzelkişilikleri veya su birlik veya ortaklıklarına ve-
rilmesi halinde ön proje valiligin işarı üzerine Bayındırlık Bakanlığınca en geç
bir sene zarfında yaptırılarak valiliğe gönderilir.
    Tasdikli projenin müteşebbise veya diğer alakalılara tevdiinden itibaren en
çok bir sene zarfında fiilen işe başlanmadığı takdirde kurutma müsaadesi geri
alınarak müteşebbisin teminatı irat kaydolunur ve hazırlamış olduğu projeler
üzerindeki hakları sakıt olur.

    Madde 3 - İkinci madde gereğince Bayındırlık Bakanlığından gelen avan pro-
jeler valinin başkanlığında defterdar, bayındırlık, sağlık ve sosyal yardım, ta-
rım müdürleriyle bulunduğu takdirde su işleri müdürü ve sıtma savaşı başkanından
teşekkül edecek bir komisyon tarafından tetkik edilerek bir karara bağlanır.

    Madde 4 - (Değişik: 8/6/1952 - 5963/1 md.)
    Komisyon bu yerin kurutulmasına karar verdiği takdirde kurutma müsaadesi
alan müteşebbis, komisyon tarafından mahallinde tesbit edilen bataklık sınırla-
rını yılın en kurak zamanında mahalli şartlara uygun sabit işaretlerle belirtmek
ve bunun muntazam bir planını yaptırarak üç ay içersinde beş nüsha olarak vali-
liğe vermekle mükelleftir.
    Kurutma hakkının köy tüzelkişilikleri veya su birlikleri ve ortaklıklarına
verilmesi halinde yukarıdaki fıkrada işaret edilen tesbit işlerini Bayındırlık
Bakanlığı yapar.
    Bataklık sınırlarını yerinde tesbit edecek komisyonlara tapu memurları da
katılır.

    Madde 5 - (Değişik: 8/6/1952 - 5963/1 md.)
    Kurutma müsaadesi verilen müteşebbise, kati proje yapılması için komisyon
kararıyla bir seneyi geçmemek şartiyle münasip bir süre verilir ve keyfiyet va-
lilikçe müteşebbise tebliğ olunur.
    Kurutma hakkı, köy tüzelkişilikleri ve su birlik ve ortaklıklarına verilmiş-
se kati proje, valiliğin işarı üzerine Bayındırlık Bakanlığınca yaptırılarak va-
liliğe gönderilir.

    Madde 6 - (Değişik: 8/6/1952 - 5963/1 md.)
    Kati projeler, bataklık sınırını gösteren ve 4 üncü maddede zikredilen plan-
la birlikte valilikçe Bayındırlık Bakanlığına gönderilir. Bakanlık bu projeler
hakkındaki mütalaasını en çok üç ay içinde bildirir. Kati projenin Bakanlıkca
tasdikını müteakıp üçüncü maddede yazılı komisyon ile müteşebbis arasında; işe
başlama ve bitirme zamanları ile gerekli diğer şartlar kararlaştırılarak bir
sözleşme aktedilir. Sözleşmenin imzasından evvel müteşebbis keşif bedelinin
%5 i nispetindeki kati teminatı malsandığına yatırmak mecburiyetindedir. Köy
tüzelkişilikleri veya su birlik veya ortaklıkları ile yapılan sözleşmelerde
teminat aranmaz.
    Keşif tutarı 250 bin liradan fazla olan sözleşmeler Bayındırlık Bakanlığının
tasdikı ile kesinleşir. Sözleşmede tayin  edilen süre içinde iş programı gere-
ğince işe başlanmadığı veya sözleşmenin diğer hükümlerine riayet edilmediği tak-
dirde, sözleşme bozularak kurutma izni geri alınır ve sözleşmeyi yapan müteşeb-
bisin teminatı irat kaydolunur. Ancak mücbir sebeplerden ileri gelen gecikmeler
dolayısiyle süre uzatılabilir. Mücbir sebeplerin takdiri üçüncü maddedeki komis-
yona aittir. 250 bin liradan yukarı olan işlerde mücbir sebepler tahtında süre
uzatılması kararı Bayındırlık Bakanlığının  tasdikı ile kesinleşir.

    Madde 7 - Bataklığın kurutulduğu müteşebbis tarafından valiliğe bildirilmesi
üzerine keyfiyet üçüncü maddede yazılı komisyon tarafından mahallinde tetkik
ettirilir. Bu komisyona lüzumu halinde Bayındırlık Bakanlığından bir uzman katı-
lır. Bu uzmanın yolluk ve diğer zaruri masrafları Bakanlıkça ödenir. Komisyonca
şartlarına uygun olarak kurutulduğu kabul edilen arazi kurutanlar namına bedel-
siz ve harçsız olarak tapuya tescil olunur.
    Ancak, kurutulacak arazi üzerinde kurutma için gerekli tesisatın yapılması-
na engel olmamak ve kurutma işlerini geciktirmemek şartiyle kurutuluncaya kadar
elde edilen hak ve menfaatler bu arazinin sahiplerine veya kiracılarına aittir.
Usulü dairesinde kurutma talebi yapıldıktan sonra Devlete veya özel idarelere
ait yerler başkalarına kiraya verilemez.

    Madde 8 - Kurutulan yerde eşhasa ait tapulu yer mevcutsa bu yerin sahibi,
umumi kurutma masrafının kendi payına isabet edecek miktarını kurutana öder. Bu
miktar üçüncü maddede yazılı komisyon tarafından tesbit olunur. Miktar hakkında-
ki ihtilaf mahkemece hallolunur. Bu yer, kurutana ait alacağın kanuni  teminatı
hükmündedir.

    Madde 9 - Kurutanlar, kuruttukları topraklar üzerinde kurutmanın idamesi
için projesine göre icabeden bakım, onarım ve temizleme işlerini yapmaya mecbur-
durlar. Bu mecburiyet o araziyi sonradan iktisap edenlere de şamildir. Bu husus
gayrimenkul mükellefiyeti olarak tapu siciline kaydolunur. Bu mükellefiyeti ye-
rine getirmiyenlerin tapuları iptal olunur. İptal kararı valinin müracaatı üze-
rine mahkemelerce verilir ve bu yerler birinci maddede adları geçen sahipleri
adlarına tescil edilir.

    Madde 10 - Kurutulan yerler dışında kalan eşhasa ait arazide kurutmanın
icabettirdiği ve projede gösterilen ve o araziden istifadeye mani teşkil edecek
devamlı her türlü tesisatın yapılmasına ve tertibatın alınmasına mülk sahipleri
müsaadeye mecburdurlar.
    Müteşebbisler bu halde arazi sahiplerine, ellerinden çıkan toprak karşılı-
ğında isteklerine göre ya değerini ödemeğe veya kurutulan yerden iki misli top-
rağı adlarına tescil ettirmeğe mecburdurlar. Arazi sahibi bu hususları kabul et-
mediği takdirde bedeli müteşebbisler tarafından verilmek üzere valilikçe ve ka-
mulaştırma yoliyle alınarak müteşebbise bu tesisatın yapılması için devrolunur.
    Kamulaştırma yoliyle alınan araziden geri kalan kısım küçük parçalara ayrıl-
mış ise mal sahibi istediği takdirde bunları da yukarki hükümler dahilinde kuru-
tanların almaları mecburidir. Arazisi ikiye ayrılan yerlerde kurutanlar nakil
vasıtaları için geçit temin etmeye mecburdurlar.
    Bu arazi birinci maddede yazılı daire ve müesseselere ait topraklardan ise
bir karşılık, kira bedeli ve ecrimisil aranmaz.
    Bu topraklar dahi kurutma sonunda asıl kurutulan arazi ile birlikte kurutan-
lar namına tapuya bağlanır.
    Araziden bir kısmının zıyaını mucip olmıyan muvakkat tertip ve tesisler do-
layısiyle arazi sahibinin varsa zararı veya mahrum kaldığı karı üçüncü maddede
gösterilen komisyonca tesbit edilecek rayiç üzerinden kurutanlar tarafından der-
hal ödenir.
Bu maddede yazılı hallerden dolayı çıkacak ihtilaflar mahkemece hallolunur.

    Madde 11 - 4871 sayılı Sıtma Savaşı Kanununun 8 inci maddesi gereğince kü-
çük say ödevi ile kurutulmuş olan bataklıklardan bu kanunun yürürlüğe girdiği
tarihe kadar, 4753 sayılı kanun gereğince dağıtılmak üzere elkonmamış olanlarla
bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra kurutulacak olanların kurutmaya iş-
tirak eden şehir, kasaba ve köylerin sınırları içinde kalan parçaları, 4753 sa-
yılı kanun gereğince dağıtılıncaya kadar 9 uncu maddedeki mükellefiyete tabi
olarak ilgili köy ve belediyeler halkının müşterek intifaına bırakılır.
    Bu bataklıkların hak sahibi çiftçilere dağıtımında 4753 sayılı kanun gere-
ğince tahakkuk ettirilecek borçlandırma değerleri aynı kanundaki usullere göre
belediye ve Köy sandıklarına ödenir.
    İdarei Umumiyei Vilayet Kanununun 78 inci maddesi uyarınca özel idarelerin
bu kurutmaya katılmaları halinde ihtiyar ettİkleri masraf, ikinci fıkra gereğin-
ce tahakkuk ettirilecek borçlandırma değerlerinden çıkarılarak özel idareye ve
fazlası köy ve belediye sandıklarına ödenir.

    Madde 12 - 2644 sayılı Tapu Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrası
kaldırılmıştır.
    Geçici Madde (Mülga: 8/6/1952 - 5963/2 md.)

    Madde 13 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 14 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
            5516 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
          YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
                                           Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
         Yürürlükten Kaldırılan            ------------------------------
       Kanun veya Kanun Hükümleri            Tarihi   Sayısı  Maddesi
----------------------------------------   ---------- ------- -----------
18/1/1950 tarih, 5516 sayılı Kanunun
geçici maddesi                             18/6/1952   5963      2
          5516 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
                  YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
  Kanun
   No.      Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler   Yürürlüğe giriş tarihi
--------  -----------------------------------------   -----------------------
 5963                          --                           23/6/1952

Tüm Mevzuat