Elektronik imza kanunu 17.1.2004 - 5070 sayılı kanun
Mevzuat Listesi
ELEKTRONİK İMZA KANUNU
Kanun No. 5070
Kabul Tarihi : 15.1.2004
Resmi Gazete Sayı: 25355
Resmi Gazete Tarih: 23.1.2004
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, elektronik imzanın hukuki ve teknik yönleri ile
kullanımına ilişkin esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun, elektronik imzanın hukuki yapısını, elektronik sertifika
hizmet sağlayıcılarının faaliyetlerini ve her alanda elektronik imzanın kullanımına
ilişkin işlemleri kapsar.
Tanımlar
MADDE 3.- Bu Kanunda geçen;
a) Elektronik veri: Elektronik, optik veya benzeri yollarla üretilen, taşınan
veya saklanan kayıtları,
b) Elektronik imza: Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle
mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik
veriyi,
c) İmza sahibi: Elektronik imza oluşturmak amacıyla bir imza oluşturma aracını
kullanan gerçek kişiyi,
d) İmza oluşturma verisi: İmza sahibine ait olan, imza sahibi tarafından elektronik
imza oluşturma amacıyla kullanılan ve bir eşi daha olmayan şifreler, kriptografik
gizli anahtarlar gibi verileri,
e) İmza oluşturma aracı: Elektronik imza oluşturmak üzere, imza oluşturma
verisini kullanan yazılım veya donanım aracını,
f) İmza doğrulama verisi: Elektronik imzayı doğrulamak için kullanılan şifreler,
kriptografik açık anahtarlar gibi verileri,
g) İmza doğrulama aracı: Elektronik imzayı doğrulamak amacıyla imza doğrulama
verisini kullanan yazılım veya donanım aracını,
h) Zaman damgası: Bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği,
alındığı ve / veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla, elektronik
sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından elektronik imzayla doğrulanan kaydı,
ı) Elektronik sertifika: İmza sahibinin imza doğrulama verisini ve kimlik
bilgilerini birbirine bağlayan elektronik kaydı,
j) Kurum: Telekomünikasyon Kurumunu,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Güvenli Elektronik İmza ve
Sertifika Hizmetleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Güvenli Elektronik İmza, Güvenli Elektronik İmza Oluşturma ve Doğrulama Araçları
Güvenli elektronik imza
MADDE 4.- Güvenli elektronik imza;
a) Münhasıran imza sahibine bağlı olan,
b) Sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma
aracı ile oluşturulan,
c) Nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin tespitini
sağlayan,
d) İmzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının
tespitini sağlayan,
Elektronik imzadır.
Güvenli elektronik imzanın hukuki sonucu ve uygulama alanı
MADDE 5.- Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu
doğurur.
Kanunların resmi şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler
ile teminat sözleşmeleri güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez.
Güvenli elektronik imza oluşturma araçları
MADDE 6.- Güvenli elektronik imza oluşturma araçları;
a) Ürettiği elektronik imza oluşturma verilerinin kendi aralarında bir eşi
daha bulunmamasını,
b) Üzerinde kayıtlı olan elektronik imza oluşturma verilerinin araç dışına
hiçbir biçimde çıkarılamamasını ve gizliliğini,
c) Üzerinde kayıtlı olan elektronik imza oluşturma verilerinin, üçüncü kişilerce
elde edilememesini, kullanılamamasını ve elektronik imzanın sahteciliğe karşı
korunmasını,
d) İmzalanacak verinin imza sahibi dışında değiştirilememesini ve bu verinin
imza sahibi tarafından imzanın oluşturulmasından önce görülebilmesini,
Sağlayan imza oluşturma araçlarıdır.
Güvenli elektronik imza doğrulama araçları
MADDE 7.- Güvenli elektronik imza doğrulama araçları;
a) İmzanın doğrulanması için kullanılan verileri, değiştirmeksizin doğrulama
yapan kişiye gösteren,
b) İmza doğrulama işlemini güvenilir ve kesin bir biçimde çalıştıran ve doğrulama
sonuçlarını değiştirmeksizin doğrulama yapan kişiye gösteren,
c) Gerektiğinde, imzalanmış verinin güvenilir bir biçimde gösterilmesini sağlayan,
d) İmzanın doğrulanması için kullanılan elektronik sertifikanın doğruluğunu
ve geçerliliğini güvenilir bir biçimde tespit ederek sonuçlarını değiştirmeksizin
doğrulama yapan kişiye gösteren,
e) İmza sahibinin kimliğini değiştirmeksizin doğrulama yapan kişiye gösteren,
f) İmzanın doğrulanması ile ilgili şartlara etki edecek değişikliklerin tespit
edilebilmesini sağlayan,
İmza doğrulama araçlarıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı, Nitelikli Elektronik Sertifika ve
Yabancı Elektronik Sertifikalar
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı
MADDE 8.- Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, elektronik sertifika, zaman
damgası ve elektronik imzalarla ilgili hizmetleri sağlayan kamu kurum ve kuruluşları
ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerdir. Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı,
Kuruma yapacağı bildirimden iki ay sonra faaliyete geçer.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı yapacağı bildirimde;
a) Güvenli ürün ve sistemleri kullanmak,
b) Hizmeti güvenilir bir biçimde yürütmek,
c) Sertifikaların taklit ve tahrif edilmesini önlemekle ilgili her türlü tedbiri
almak,
İle ilgili şartları sağladığını ayrıntılı bir biçimde gösterir.
Kurum, yukarıdaki şartlardan birinin eksikliğini veya yerine getirilmediğini
tespit ederse, bu eksikliklerin giderilmesi için, elektronik sertifika hizmet
sağlayıcısına bir ayı geçmemek üzere bir süre verir, bu süre içinde elektronik
sertifika hizmet sağlayıcısının faaliyetlerini durdurur. Sürenin sonunda eksikliklerin
giderilmemesi halinde elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının faaliyetine
son verir. Kurumun bu kararlarına karşı 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükümleri
gereğince itiraz edilebilir.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarının faaliyetlerinin devamı sırasında
bu maddede gösterilen şartları kaybetmeleri hâlinde de yukarıdaki fıkra hükümleri
uygulanır.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları, Kurumun belirleyeceği ücret alt
ve üst sınırlarına uymak zorundadır.
Nitelikli elektronik sertifika
MADDE 9.- Nitelikli elektronik sertifikada;
a) Sertifikanın "nitelikli elektronik sertifika" olduğuna dair bir
ibarenin,
b) Sertifika hizmet sağlayıcısının kimlik bilgileri ve kurulduğu ülke adının,
c) İmza sahibinin teşhis edilebileceği kimlik bilgilerinin,
d) Elektronik imza oluşturma verisine karşılık gelen imza doğrulama verisinin,
e) Sertifikanın geçerlilik süresinin başlangıç ve bitiş tarihlerinin,
f) Sertifikanın seri numarasının,
g) Sertifika sahibi diğer bir kişi adına hareket ediyorsa bu yetkisine ilişkin
bilginin,
h) Sertifika sahibi talep ederse mesleki veya diğer kişisel bilgilerinin,
ı) Varsa sertifikanın kullanım şartları ve kullanılacağı işlemlerdeki maddi
sınırlamalara ilişkin bilgilerin,
j) Sertifika hizmet sağlayıcısının sertifikada yer alan bilgileri doğrulayan
güvenli elektronik imzasının,
Bulunması zorunludur.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının yükümlülükleri
MADDE 10.- Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı;
a) Hizmetin gerektirdiği nitelikte personel istihdam etmekle,
b) Nitelikli sertifika verdiği kişilerin kimliğini resmi belgelere göre güvenilir
bir biçimde tespit etmekle,
c) Sertifika sahibinin diğer bir kişi adına hareket edebilme yetkisi, mesleki
veya diğer kişisel bilgilerinin sertifikada bulunması durumunda, bu bilgileri
de resmi belgelere dayandırarak güvenilir bir biçimde belirlemekle,
d) İmza oluşturma verisinin sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından veya sertifika
talep eden kişi tarafından sertifika hizmet sağlayıcısına ait yerlerde üretilmesi
durumunda bu işlemin gizliliğini sağlamak veya sertifika hizmet sağlayıcısının
sağladığı araçlarla üretilmesi durumunda, bu işleyişin güvenliğini sağlamakla,
e) Sertifikanın kullanımına ilişkin özelliklerin ve uyuşmazlıkların çözüm
yolları ile ilgili şartların ve kanunlarda öngörülen sınırlamalar saklı kalmak
üzere güvenli elektronik imzanın elle atılan imza ile eşdeğer olduğu hakkında
sertifika talep eden kişiyi sertifikanın tesliminden önce yazılı olarak bilgilendirmekle,
f) Sertifikada bulunan imza doğrulama verisine karşılık gelen imza oluşturma
verisini başkasına kullandırmaması konusunda, sertifika sahibini yazılı olarak
uyarmak ve bilgilendirmekle,
g)Yaptığı hizmetlere ilişkin tüm kayıtları yönetmelikle belirlenen süreyle
saklamakla,
h) Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma ve elektronik
sertifika sahibine bildirmekle,
Yükümlüdür.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı üretilen imza oluşturma verisinin
bir kopyasını alamaz veya bu veriyi saklayamaz.
Nitelikli elektronik sertifikaların iptal edilmesi
MADDE 11.- Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı;
a) Nitelikli elektronik sertifika sahibinin talebi,
b) Sağladığı nitelikli elektronik sertifikaya ilişkin veri tabanında bulunan
bilgilerin sahteliğinin veya yanlışlığının ortaya çıkması veya bilgilerin değişmesi,
c) Nitelikli elektronik sertifika sahibinin fiil ehliyetinin sınırlandığının,
iflâsının veya gaipliğinin ya da ölümünün öğrenilmesi,
Durumunda vermiş olduğu nitelikli elektronik sertifikaları derhâl iptal eder.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, nitelikli elektronik sertifikaların
iptal edildiği zamanın tam olarak tespit edilmesine imkân veren ve üçüncü kişilerin
hızlı ve güvenli bir biçimde ulaşabileceği bir kayıt oluşturur.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, faaliyetine son vermesi ve vermiş
olduğu nitelikli elektronik sertifikaların başka bir elektronik sertifika hizmet
sağlayıcısı tarafından kullanımının sağlanamaması durumunda vermiş olduğu nitelikli
elektronik sertifikaları derhâl iptal eder.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının faaliyetine Kurum tarafından son
verilmesi halinde Kurum, faaliyetine son verilen elektronik sertifika hizmet
sağlayıcısının vermiş olduğu nitelikli elektronik sertifikaların başka bir
elektronik sertifika hizmet sağlayıcısına devredilmesine karar verir ve durumu
ilgililere duyurur.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı geçmişe yönelik olarak nitelikli elektronik
sertifika iptal edemez.
Bilgilerin korunması
MADDE 12.- Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı;
a) Elektronik sertifika talep eden kişiden, elektronik sertifika vermek için
gerekli bilgiler hariç bilgi talep edemez ve bu bilgileri kişinin rızası dışında
elde edemez,
b) Elektronik sertifika sahibinin izni olmaksızın sertifikayı üçüncü kişilerin
ulaşabileceği ortamlarda bulunduramaz,
c) Elektronik sertifika talep eden kişinin yazılı rızası olmaksızın üçüncü
kişilerin kişisel verileri elde etmesini engeller. Bu bilgileri sertifika sahibinin
onayı olmaksızın üçüncü kişilere iletemez ve başka amaçlarla kullanamaz.
Hukuki sorumluluk
MADDE 13.- Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının, elektronik sertifika
sahibine karşı sorumluluğu genel hükümlere tâbidir.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, bu Kanun veya bu Kanuna dayanılarak
çıkarılan yönetmelik hükümlerinin ihlâli suretiyle üçüncü kişilere verdiği
zararları tazminle yükümlüdür. Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı kusursuzluğunu
ispat ettiği takdirde tazminat ödeme yükümlülüğü doğmaz.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, söz konusu yükümlülük ihlâlinin istihdam
ettiği kişilerin davranışına dayanması hâlinde de zarardan sorumlu olup, elektronik
sertifika hizmet sağlayıcısı, bu sorumluluğundan, Borçlar Kanununun 55 inci
maddesinde öngörülen türden bir kurtuluş kanıtı getirerek kurtulamaz.
Nitelikli elektronik sertifikanın içerdiği kullanım ve maddi kapsamına ilişkin
sınırlamalar hariç olmak üzere, elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının
üçüncü kişilere ve nitelikli elektronik imza sahibine karşı sorumluluğunu ortadan
kaldıran veya sınırlandıran her türlü şart geçersizdir.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, bu Kanundan doğan yükümlülüklerini
yerine getirmemesi sonucu doğan zararların karşılanması amacıyla sertifika
mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Sigortaya ilişkin usul ve esaslar
Hazine Müsteşarlığının görüşü alınarak Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Bu maddede öngörülen sertifika mali sorumluluk sigortası Türkiye'de ilgili
branşta çalışmaya yetkili olan sigorta şirketleri tarafından yapılır. Bu sigorta
şirketleri sertifika mali sorumluluk sigortasını yapmakla yükümlüdürler. Bu
yükümlülüğe uymayan sigorta şirketlerine Hazine Müsteşarlığınca sekizmilyar
lira idari para cezası verilir. Bu para cezasının tahsilinde ve cezaya itiraz
usulünde 18 inci madde hükümleri uygulanır.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, nitelikli elektronik sertifikayı
elektronik imza sahibine sigorta ettirerek teslim etmekle yükümlüdür.
Yabancı elektronik sertifikalar
MADDE 14.- Yabancı bir ülkede kurulu bir elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı
tarafından verilen elektronik sertifikaların hukuki sonuçları milletlerarası
anlaşmalarla belirlenir.
Yabancı bir ülkede kurulu bir elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından
verilen elektronik sertifikaların, Türkiye'de kurulu bir elektronik sertifika
hizmet sağlayıcısı tarafından kabul edilmesi durumunda, bu elektronik sertifikalar
nitelikli elektronik sertifika sayılır. Bu elektronik sertifikaların kullanılması
sonucunda doğacak zararlardan, Türkiye'deki elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı
da sorumludur.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Denetim ve Ceza Hükümleri
Denetim
MADDE 15.- Elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarının bu Kanunun uygulanmasına
ilişkin faaliyet ve işlemlerinin denetimi Kurumca yerine getirilir.
Kurum, gerekli gördüğü zamanlarda elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarını
denetleyebilir. Denetleme sırasında, denetleme yapmaya yetkili görevliler tarafından
her türlü defter, belge ve kayıtların verilmesi, yönetim yerleri, binalar ve
eklentilerine girme, yazılı ve sözlü bilgi alma, örnek alma ve işlem ve hesapları
denetleme isteminin elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları ve ilgililer
tarafından yerine getirilmesi zorunludur.
İmza oluşturma verilerinin izinsiz kullanımı
MADDE 16.- Elektronik imza oluşturma amacı ile ilgili kişinin rızası dışında;
imza oluşturma verisi veya imza oluşturma aracını elde eden, veren, kopyalayan
ve bu araçları yeniden oluşturanlar ile izinsiz elde edilen imza oluşturma
araçlarını kullanarak izinsiz elektronik imza oluşturanlar bir yıldan üç yıla
kadar hapis ve beşyüz milyon liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasıyla
cezalandırılırlar.
Yukarıdaki fıkrada işlenen suçlar elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı
çalışanları tarafından işlenirse bu cezalar yarısına kadar artırılır.
Bu maddedeki suçlar nedeniyle oluşan zarar ayrıca tazmin ettirilir.
Elektronik sertifikalarda sahtekârlık
MADDE 17.- Tamamen veya kısmen sahte elektronik sertifika oluşturanlar veya
geçerli olarak oluşturulan elektronik sertifikaları taklit veya tahrif edenler
ile yetkisi olmadan elektronik sertifika oluşturanlar veya bu elektronik sertifikaları
bilerek kullananlar, fiilleri başka bir suç oluştursa bile ayrıca, iki yıldan
beş yıla kadar hapis ve birmilyar liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasıyla
cezalandırılırlar.
Yukarıdaki fıkrada işlenen suçlar elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı
çalışanları tarafından işlenirse bu cezalar yarısına kadar artırılır.
Bu maddedeki suçlar nedeniyle oluşan zarar ayrıca tazmin ettirilir.
İdari para cezaları
MADDE 18.- Bu Kanunun;
a) 10 uncu maddesindeki yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmeyen
elektronik sertifika hizmet sağlayıcısına onmilyar lira,
b) 11 inci maddesindeki yükümlülüklerden herhangi birini yerine getirmeyen
elektronik sertifika hizmet sağlayıcısına sekizmilyar lira,
c) 12 nci maddesi hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında onmilyar lira,
d) 13 üncü maddesinin beş ve yedinci fıkralarındaki yükümlülükleri yerine
getirmeyen elektronik sertifika hizmet sağlayıcısına sekizmilyar lira,
e) 15 inci maddesi hükmüne aykırı hareket eden elektronik sertifika hizmet
sağlayıcısına yirmimilyar lira,
İdari para cezası Telekomünikasyon Kurulu tarafından verilir. Verilen para
cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine
göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi
gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, verilen cezanın
yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz, zaruret görülmeyen hâllerde, evrak
üzerinden inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İtiraz üzerine
verilen kararlara karşı Bölge İdare Mahkemesine başvurulabilir. Bölge İdare
Mahkemesinin verdiği kararlar kesindir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları,
Kurumun bildirimi üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığınca tahsil olunur.
İdari nitelikteki suçların tekrarı ve kapatma
MADDE 19.- 18 inci maddedeki suçları işleyenlerin bu suçları işledikleri tarihten
itibaren geriye doğru üç yıl içinde ikinci kez işlemeleri hâlinde para cezaları
iki kat olarak uygulanır, üçüncü kez işlemeleri hâlinde ise Kurum tarafından
elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları hakkında kapatma cezası verilir.
Kapatma cezası verilmesine ilişkin karar 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre
ilgililere tebliğ edilir. Bu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç
yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, yetkili
makam tarafından verilen kapatma kararının yerine getirilmesini durdurmaz.
İtiraz, zaruret görülmeyen hâllerde, evrak üzerinden inceleme yapılarak en
kısa sürede sonuçlandırılır. İtiraz üzerine verilen kararlara karşı Bölge İdare
Mahkemesine başvurulabilir. Bölge İdare Mahkemesinin verdiği kararlar kesindir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli Hükümler
Yönetmelik
MADDE 20.- Bu Kanunun 6, 7, 8, 10, 11 ve 14 üncü maddelerinin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde
ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmeliklerle düzenlenir.
Kamu kurum ve kuruluşları hakkında uygulanmayacak hükümler
MADDE 21.- Bu Kanunun 8 inci maddesinin dört ve beşinci fıkraları ile 15 ve
19 uncu maddesi hükümleri, elektronik sertifika hizmet sağlama faaliyeti yerine
getiren kamu kurum ve kuruluşları hakkında uygulanmaz.
MADDE 22.- 22.4.1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanununun 14 üncü maddesinin
birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
Güvenli elektronik imza elle atılan imza ile aynı ispat gücünü haizdir.
MADDE 23.- 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa
295 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki 295/A maddesi eklenmiştir.
MADDE 295/A- Usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik
veriler senet hükmündedir. Bu veriler aksi ispat edilinceye kadar kesin delil
sayılırlar.
Dava sırasında bir taraf kendisine karşı ileri sürülen ve güvenli elektronik
imza ile oluşturulmuş veriyi inkâr ederse, bu Kanunun 308 inci maddesi kıyas
yoluyla uygulanır.
MADDE 24.- 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanununun 7 nci maddesinin
birinci fıkrasına aşağıdaki (m) bendi eklenmiş ve mevcut (m) bendi (n) bendi
olarak teselsül ettirilmiştir.
m) Elektronik İmza Kanunu ile verilen görevleri yerine getirmek,
Yürürlük
MADDE 25.- Bu Kanun yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 26.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|