GÜMRÜK KANUNU Mevzuat Listesi
GÜMRÜK KANUNU
Kanun Numarası :4458
Kabul Tarihi :27/10/1999
Yayımlandığı R.Gazete :Tarih:4/11/1999 Sayı:23866
Yayımlandığı Düstur :Tertip : 5 Cilt:39 Sayfa:
*
* *
Bu Kanun ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara göre düzenlenen
nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Temel Tanımlar
Madde 1-Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren ve
çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektir.
Madde 2-Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi, Türkiye Cumhuriyeti toprak-
larını kapsar. Türkiye kara suları, iç suları ve hava sahası gümrük bölgesine
dahildir.
Bu Kanunda geçen Türkiye Gümrük Bölgesi ve Gümrük Bölgesi kavramları
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesini ifade eder.
Madde 3-Bu Kanunda geçen;
1."Müsteşarlık" deyimi, Gümrük Müsteşarlığını;
2."Gümrük idaresi veya idareleri" deyimi, gümrük mevzuatında belirtilen
işlemlerin kısmen veya tamamen yerine getirildiği merkez veya taşra teşkilatın-
daki hiyerarşik yönetim birimlerinin tamamını;
3."Kişi" deyimi, gerçek ve tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik sta-
tüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuki tasar-
ruflar yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklığını;
4."Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde yerleşik kişi" deyimi,
a)Bu bölgede kanuni ikametgahı olan bütün gerçek kişileri;
b)Bu bölgede kayıtlı işyeri, kanuni iş merkezi veya şubesi bulunan bü-
tün tüzel kişi veya kişiler ortaklığını;
5."Karar" deyimi, bağlayıcı tarife ve menşe bilgileri de dahil olmak
üzere, gümrük idaresinin, gümrük mevzuatı ile ilgili olarak belirli bir
konuda bir veya daha fazla kişi üzerinde hukuki sonuç doğuracak idari ta-
sarrufunu;
6."Serbest dolaşımda bulunan eşya" deyimi, Türkiye`nin taraf olduğu
uluslararası anlaşmalara ait hükümler saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma
giriş rejimine tabi tutularak Türkiye Gümrük Bölgesine giren eşya ile üre-
timinde kullanılan girdilerin yerli olup olmadığına bakılmaksızın, 18 ve
19 uncu madde hükümlerine göre Türk menşeli sayılan eşyayı;
7."Gümrük statüsü" deyimi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest
dolaşıma girmiş olup olmadığı yönünden durumunu;
8."Gümrük vergileri" deyimi, yürürlükteki hükümler uyarınca eşyaya
uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü;
9."İthalat vergileri" deyimi,
-Eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve eş etkili vergileri,
-Tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili özel düzenle-
meler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini;
10."İhracat vergileri" deyimi,
-Eşyanın ihracatında öngörülen gümrük vergileri ve eş etkili mali
yükleri,
-Tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili özel düzen-
lemeler çerçevesinde alınan ihracat vergilerini;
11."Yükümlü" deyimi, gümrük yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumlu
bütün kişileri;
12."Gümrük gözetimi" deyimi, gümrük mevzuatına ve gereken hallerde gümrük
gözetimi altındaki eşyaya uygulanacak diğer hükümlere uyulmasını sağlamak üzere
gümrük idareleri tarafından genel olarak uygulanan işlemleri;
13."Gümrük denetimi" deyimi, gümrük mevzuatına ve gereken hallerde gümrük
gözetimi altındaki eşyaya uygulanacak diğer hükümlere uyulmasını sağlamak üzere
eşyanın muayenesini, belgelerin varlığının ve gerçekliğinin kanıtlanmasını,
işletme hesaplarının, defterlerinin ve diğer yazılı belgelerin tetkikini, na-
kil araçlarının kontrolünü bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde
taşıdıkları eşyanın kontrolünü, idari araştırmalar ve benzeri diğer işlemle-
rin yapılması gibi özel işlemlerin yerine getirilmesini;
14."Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması"
deyimi, eşyanın,
a)Bir gümrük rejimine tabi tutulmasını,
b)Bir serbest bölgeye girmesini,
c)Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracını,
d)İmhasını,
e)Gümrüğe terk edilmesini;
15."Gümrük rejimi" deyimi,
a)Serbest dolaşıma giriş rejimini,
b)Transit rejimini,
c)Gümrük antrepo rejimini,
d)Dahilde işleme rejimini,
e)Gümrük kontrolü altında işleme rejimini,
f)Geçici ithalat rejimini,
g)Hariçte işleme rejimini,
h)İhracat rejimini;
16."Gümrük beyanı" deyimi. belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eş-
yanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını;
17."Beyan sahibi" deyimi, kendi adına beyanda bulunan kişiyi veya
adına beyanda bulunulan kişiyi;
18."Eşyanın gümrüğe sunulması" deyimi, eşyanın gümrük idaresine ya da
gümrükçe tayin edilen veya uygun görülen herhangi bir yere getirilmesi üze-
rine, belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, gümrük idarelerine yapılan
bildirimi;
19."Eşyanın teslimi" deyimi, eşyanın tabi tutulduğu gümrük rejimi ile
öngörülen amaçlar doğrultusunda gümrük idareleri tarafından ilgilisine tesli-
mini;
20."Rejim hak sahibi" deyimi, gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük
beyanı yapılan kişi veya bu kişiye ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların
ve yükümlülüklerin devredildiği kişiyi;
21."İzin hak sahibi" deyimi, kendisine bir izin verilen kişiyi;
22."Elleçleme" deyimi, gümrük gözetimi altındaki eşyanın asli nitelik-
lerini değiştirmeden istiflenmesi, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan
küçük kaplara aktarılması, kapların yenilenmesi veya tamiri, havalandırılması,
kalburlanması, karıştırılması ve benzeri işlemleri;
23."Eşya" deyimi, her türlü madde, ürün ve değeri;
İfade eder.
Madde 4-Gümrük idareleriyle muhatap olan kişiler bu Kanun ve bu Kanuna
dayanılarak çıkarılan tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerine uymak; güm-
rük idarelerinin gerek bu Kanunda gerek diğer kanun, tüzük ve kararnamelerde
yazılı hükümlere göre yapacağı gözetim ve denetimlere tabi olmak; bu idare-
lerin kendi adına veya başka idareler nam veya hesabına tahsil edeceği her
tür vergi, resim, harç ve ücretleri ödemek veya bunların teminata bağlamak;
kanun, tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerinin uymayı zorunlu kıldığı
her tür işlemleri yerine getirmekle yükümlüdürler.
İKİNCİ BÖLÜM
Gümrük Mevzuatı Çerçevesinde Kişilerin Hak ve Yükümlülüklerine
İlişkin Çeşitli Hükümler
BİRİNCİ AYIRIM
Temsil Hakkı
Madde 5-Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve
işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci
tayin edebilirler.
Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler
hariç olmak üzere, temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişi-
lerdir.
Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. temsilci, doğrudan temsil duru-
munda başkasının adına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına,
ancak başkasının hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına
hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek
ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorun-
dadır.
Bir başka kişi adına veya hesabına hareket ettiğini beyan etmeyen ya da
bir temsil yetkisine sahip olmadığı halde, başka bir kişi adına ya da hesabına
hareket ettiğini beyan eden kişi, kendi adına ve kendi hesabına hareket edi-
yor sayılır.
225 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen kişiler gümrük idarelerinde
dolaylı temsilci olarak iş takip edebilirler.
İKİNCİ AYIRIM
Gümrük Mevzuatının Uygulanmasına İlişkin Kararlar
Madde 6-1.Gümrük idarelerinin gümrük mevzuatının uygulanmasına ilişkin
bir karar vermesini talep eden her kişi, kararın verilebilmesi için gerekli
bütün bilgi ve belgeleri söz konusu idarelere ibraz etmek zorundadır.
2.Karar alınması talebinin yazılı olarak yapılması gerekir. Gümrük
idareleri, söz konusu talebe ilişkin başvurunun kendilerine ulaştığı tarihten
itibaren otuz gün içinde karar alırlar. Verilen kararlar başvuru sahibine
yazılı olarak tebliğ edilir.
Ancak, gümrük idareleri tarafından bu süreye uyulması mümkün değilse;
belirtilen süre aşılabilir. Bu durumda, söz konusu idareler, yukarıda belir-
lenen sürenin dolmasından önce başvuru sahibine süre aşımını haklı kılan
gerekçeler ile talep hakkında karar vermek için gerekli gördükleri ek
süreyi de belirterek bilgi verirler.
3.Gümrük idareleri tarafından gerek başvuruların reddine ve gerekse
muhatabı kişinin aleyhine olarak verilen yazılı kararlar, Onikinci Kısımda
belirtilen şekilde itiraz yolu açık olmak üzere gerekçeli olarak alınır ve
bu hususlar kararda belirtilir.
4.Alınan kararlar 245 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere gümrük
idareleri tarafından derhal uygulanır.
Madde 7-1.Gümrük idaresinin ilgilinin lehine olan kararları aşağıdaki
hallerde iptal edilir.
a)Kararın yanlış veya eksik bilgilere dayanılarak verilmesi halinde,
b)Başvuru sahibinin bu yanlışlık veya eksikliği bilmesi veya bilmesi
gerektiği hallerde,
c)Kararın doğru veya tam bilgilere dayanılarak verilmesinin mümkün olma-
masının tespiti halinde.
2.Aşağıdaki hallerde ise ilgilinin lehine olan karar değiştirilir veya
iptal edilebilir.
a)Kararda öngörülen bir veya birden fazla koşulun gerçekleşmemiş
veya gerçekleşemez olması,
b)Lehine olan bir kararda öngörülen bir yükümlülüğe ilgilinin uymaması
halinde.
3.Kararın iptali, muhatabına tebliğ edilir.
4.1 inci fıkra hükümlerine göre kararın iptal işlemi iptal kararının
verildiği tarihten, 2 nci fıkra hükümlerine göre verilen iptal veya değiştirme
kararı tebliğ tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Bununla birlikte, karar muhatabının yasal çıkarlarının gerektirdiği istis-
nai hallerde, kararın iptalinin veya değiştirilmesinin yürürlük tarihi
yönetmelikle belirlenen koşullar altında ertelenebilir.
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
Bilgi
Madde 8-1 Kişiler gümrük idarelerinden gümrük mevzuatının uygulanması
hakkında bilgi talep edebilirler.
Ancak bu tür bir talep, fiilen tasarlanan bir ithalat ya da ihracat
işlemine dayanmıyorsa reddedilebilir.
2.Bilgiler, talep edene ücretsiz olarak verilir. Bununla birlikte,
özellikle eşyanın kimyevi tahlili veya ekspertizi ya da talep edene geri
gönderilmesi nedeniyle gümrük idarelerince yapılan masraflar, talepte
bulunan tarafından karşılanır.
Madde 9-1 Yazılı talep üzerine Müsteşarlık veya yetkilendirdiği gümrük
idaresi tarafından bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgileri verilir.
2.Bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgisi, gümrük idarelerini,
hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda veya eşyanın
menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra
tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar.
Bağlayıcı menşe bilgisinin verilmesinde, 17 ila 22 nci maddelerde
yer alan eşyanın menşeinin belirlenmesine ilişkin hükümler esas alınır.
3.Bilgi alan kişi;
a)Bağlayıcı tarife bilgisi için, beyan edilecek eşya ile verilen
bilgide tanımlanan eşya arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunu,
b)Bağlayıcı menşe bilgisi için, beyan edilecek eşya ve menşe kaza-
nımı gerektiren durumu ile verilen bilgide tanımlanan eşya ve menşe
kazanımı gerektiren durumunun her bakımdan uygun bulunduğunu,
Kanıtlamak zorundadır.
4.Bağlayıcı tarife bilgisi veriliş tarihinden itibaren altı yıl; bağ-
layıcı menşe bilgisi veriliş tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Talep
edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye dayanan bağlayıcı bilgi iptal
edilir.
5.Bağlayıcı tarife bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kay-
beder:
a)Türk Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik yapılması ve verilen
bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,
b)Dünya Gümrük Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz nomanklatür,
izahname, tarife pozisyonlarına ilişkin kararlarındaki bir değişikliğe
uymaması,
c)Bağlayıcı tarife bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildi-
ğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi.
Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı
tarife bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin
Resmi Gazetede yayımı tarihidir.
6.Bağlayıcı menşe bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kay-
beder:
a)Menşe kurallarında bir mevzuat düzenlemesi veya bir uluslararası
anlaşma gereğince değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu de-
ğişiklikle getirilen hükümlere uymaması,
b)Dünya ticaret Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz Menşe Kural-
ları Anlaşmasına ve bu anlaşmaya ilişkin izahname ve kararlardaki bir
değişikliğe uymaması,
c)Bağlayıcı menşe bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiği-
nin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi.
7.5 ve 6 ncı fıkra hükümleri uyarınca geçerliliğini kaybeden bağlayıcı
tarife veya menşe bilgisinin hak sahibi, söz konusu bağlayıcı bilgiye
dayanarak ve bu bilginin geçerliliğini kaybetmesinden önce, ilgili eş-
yanın alımı veya satımı üstüne bağlayıcı sözleşmeler yaptığı takdirde, ge-
çerliliğini kaybeden tarife veya menşe bilgisini, söz konusu yayımın ya da
tebligatın yapıldığı,
tarihten itibaren altı aylık bir süre boyunca kullanabilir. Ancak, gümrük
işlemleri sırasında söz konusu ürünler için bir ithalat, ihracat ya da ön
izin belgesinin gümrüğe verilmesi halinde, bu belgenin geçerlilik süresi
esas alınır. Bu fıkra hükümlerine istisna getirmeye Bakanlar Kurulu yetki-
lidir.
8. Bağlayıcı tarife veya menşe bilgisine ilişkin 7 nci fıkra hükümleri
ancak aşağıdaki amaçlarla kullanılabilir.
a) İthalat ya da ihracat vergilerinin belirlenmesi,
b) Tarım politikası kapsamında ihracat vergi iadeleri ile ithalata ya da
ihracata verilen diğer bütün ödemelerin hesaplanması,
c) Belgelerin, söz konusu tarife veya menşe bilgisine istinaden verilmiş
olması koşuluyla, eşyaya ait gümrük beyannamesinin tescili için gümrük işlem-
lerinin yürütülmesi sırasında verilen ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin
kullanımı.
DÖRDÜNCÜ AYIRIM
Diğer Hükümler
Madde 10- 1. Gümrük Müsteşarlığı, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulan-
ması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alır.
2. Gümrük mevzuatının öngördüğü uygulamaların, hangi hallerde ve hangi ko-
şullar altında basitleştirileceğine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belir-
lenir.
Madde 11- Gümrük işlemleriyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili bulunan
kişiler, Gümrük Müsteşarlığının veya gümrük idarelerinin talebi üzerine gümrük
işlemleri ile sınırlı olmak kaydıyla belirlenen süreler içinde gerekli bütün
belge ve bilgileri vermek ve her türlü yardımı sağlamakla yükümlüdür.
Kendilerinden bu konularda bilgi istenilen kişiler, özel kanunlarda yazılı
gizlilik hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamazlar.
Madde 12- 1. Gümrük idareleri gizli nitelikteki veya gizlilik esasına göre
elde edilen bütün bilgileri saklamak zorundadır. Bu bilgileri veren kişinin veya
makamın açık izni olmaksızın söz konusu bilgiler açıklanamaz. Şu kadar ki, güm-
rük idareleri verilerin korunmasına ilişkin yasal hükümler veya yargı kararla-
rının gereği olarak söz konusu bilgileri ilgili mercilere verirler.
2. Gümrük işlemleri nedeniyle elde edilen gizli nitelikteki bilgilerin top-
lanması, kullanılması, saklanması, saklanma süresi ve üçüncü kişilere verilme-
sine ilişkin hükümler yönetmelikle belirlenir.
Madde 13- İlgili kişiler, 11 inci maddede belirtilen belge ve bilgileri güm-
rük kontrolü amacıyla beş yıl süre ile saklamak zorundadırlar.
Belge saklama süresi;
a) (b) fıkrasında öngörülen haller dışında, serbest dolaşıma girmek veya ih-
raç edilmek üzere beyan edilen eşya ile ilgili olarak, serbest dolaşıma giriş
veya ihracat beyanlarına ilişkin belgelerin tescil edildiği yılın;
b) Nihai kullanımları nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergisi ile
Türkiye`de serbest dolaşıma giren eşya için, gümrük gözetimine tabi olmalarının
sona erdiği yılın;
c) Başka bir gümrük rejimine tabi tutulan eşya için, söz konusu gümrük re-
jiminin sona erdiği yılın;
d) Serbest bölgeye konulan eşya için, buralardan çıktıkları yılın;
Sonundan itibaren işlemeye başlar.
Madde 14- 1. Bu Kanunda belirtilen süreler, tarih veya vadeler, aksine özel
bir hüküm bulunmadıkça uzatılamaz veya ertelenemez. Süre, tarih veya vadelerin
bitim tarihinin resmi tatil gününe rastlaması halinde, bu süreler ilk işgününün
resmi çalışma saatleri sonunda biter.
2. Süre hafta veya ay olarak belli edilmiş ise; başladığı güne son hafta
veya ayda tekabül eden günün mesai saati bitiminde sona erer. Sürenin bittiği
ayda tekabül eden bir gün yoksa süre o ayın son gününün mesai saati bitiminde
sona erer.
Gümrük Vergileri İle Eşya Ticareti Konusunda Öngörülen Diğer Önlemlerin
Uygulanmasına İlişkin Unsurlar
BİRİNCİ BÖLÜM
Gümrük Tarifesi ve Eşyanın Tarife Pozisyonlarına Ayrılması
Madde 15- 1. Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürür-
lükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır.
2. Eşya ticaretine ilişkin özel hükümlerle belirlenmiş diğer önlemler, ge-
rektiği takdirde, söz konusu eşyanın tarife pozisyonuna göre uygulanır.
3. Gümrük Tarifesi:
a) Bakanlar Kurulunca kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
b) Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan veya bu cetvele
alt açılımlar ekleyen ve eşya ticaretine ilişkin tarife önlemlerinin uygulanması
için tespit edilen diğer cetvelleri,
c) Türk Gümrük Tarifesinin kapsadığı eşyaya uygulanacak;
- Gümrük vergi oranlarını,
- Tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili özel düzenlemeler
çerçevesinde alınan ithalat vergilerini,
d) Türkiye`nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı tercihli bir ta-
rife uygulaması gerektiren anlaşmalarda yer alan tercihli tarife uygulamalarını,
e) Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke grupları veya
toprak parçaları için tanınan tercihli tarife uygulamalarını,
f) İthalat vergilerinde, bazı eşyaya şartlı olarak uygulanacak muafiyet veya
indirim uygulamalarını,
g) Yukarıdakilerin dışında kalan diğer tarife uygulamalarını,
Kapsar.
4. Sabit oranlı vergilendirmeye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, 3 üncü
fıkranın (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen koşulları taşıyan eşyanın it-
halinde, beyan sahibi (c) bendinde belirtilen tarife yerine (d), (e) ve (f)
bentleri hükümlerinin uygulanmasını isteyebilir. Gerekli koşulların yerine
getirilmesi halinde, söz konusu talep gümrük işlemlerinin tamamlanmasından veya
eşyanın tesliminden sonra da yapılabilir.
5. Bu maddenin 3 üncü fıkrasının (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen
belirli bir ithalat hacmi ile sınırlandırılmış tarife uygulamaları;
a) Tarife kotalarının söz konusu olduğu durumlarda, tespit edilen ithalat
hacmi sınırına ulaşıldığında,
b) Tarife tavanlarının söz konusu olduğu durumlarda ise Bakanlar Kurulu
Kararı ile,
Sona erer.
6. Eşyanın tarife pozisyonunun belirlenmesi deyiminden, yürürlükteki hüküm-
lere uygun olarak, söz konusu eşyanın girdiği;
a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinin veya 3 üncü fıkranın (b) bendinde öngörülen
diğer cetvelin bir alt pozisyonunun,
b) Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarifesine dayanan ya da bu tarife cet-
veline alt açılımlar ekleyen ve özel alanlara ait eşya ticaretine ilişkin tari-
fe dışı önlemlerin uygulanması amacıyla Bakanlar Kurulu Kararı ile oluşturulan
bir diğer cetvelin alt pozisyonunun,
Belirlenmesi anlaşılır.
7. Gümrük Tarife Cetveli, izahnamesi ve eşya fihristi, Müsteşarlıkça hazır-
lanır ve Resmi Gazetede yayımlanır. Bu şekilde yayımlanan metinler idari ve
kazai uygulamalarda esas tutulur.
Madde 16- 1. Mahiyeti ve nihai kullanım şekli gerekçesiyle, bazı eşya-
nın yararlanabileceği tercihli tarife uygulaması, Bakanlar Kurulunca belir-
lenen şartlara tabidir.
Bir izin gerektiğinde 80 ve 81 inci madde hükümleri uygulanır.
2. 1 inci fıkrada sözü edilen tercihli tarife uygulaması ifadesi, tarife
kotaları kapsamında olsa dahi, ithalat vergilerinde bir indirim veya şartlı
muafiyet uygulaması anlamına gelir.
İKİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşei
BİRİNCİ AYIRIM
Eşyanın Tercihli Olmayan Menşei
Madde 17- Eşyanın tercihli olmayan menşei;
a) 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde öngörülen uy-
gulamalar hariç olmak üzere, Türk Gümrük Tarifesinin uygulanması,
b) Eşya ticaretine ilişkin tarife önlemleri dışında, Bakanlar Kurulu Kararı
ile oluşturulan önlemlerin uygulanması,
c) Menşe şahadetnamelerinin hazırlanması ve verilmesi,
Amaçları ile bu Kanunun 18 ila 21 inci maddelerindeki hükümler çerçevesinde
belirlenir.
Madde 18- 1. Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya, o ülke
menşelidir.
2. Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya ifadesinden;
a) O ülkede çıkartılan madencilik ürünleri,
b) O ülkede toplanan bitkisel ürünler,
c) O ülkede doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar,
d) O ülkede yetiştirilen canlı hayvanlardan elde edilen ürünler,
e) O ülkede tutulan ve avlanan balıkçılık ve avcılık ürünleri,
f) O ülkede kayıtlı veya tescilli olup, o ülkenin bandırasını taşıyan araç-
lar tarafından söz konusu ülkenin kara suları dışındaki denizlerden çıkartılan
av ürünleri ve diğer deniz ürünleri,
g) Söz konusu ülkede kayıtlı ya da tescilli olan ve ülkenin bandırasını ta-
şıyan, fabrika gemilerde (f) bendinde öngörülen ürünlerden elde edilen eşya,
h) O ülkenin kara suları dışındaki denizlerin dibinden ya da deniz dibin-
deki toprağın altından münhasır işletme hakkına sahip olarak o ülke tarafından
çıkartılan ürünler,
ı) Sadece hammadde elde etmek için o ülkede toplanan, imalat işlemlerinden
veya kullanım kalıntılarından elde edilen atık ve artıklar,
j) Yukarıdaki bentlerde sayılan eşyadan üretimin herhangi bir aşamasında
elde edilen eşya ile bunların türevlerinden elde edilen eşya,
Anlaşılır.
3. 2 nci fıkranın uygulanmasında ülke ifadesi o ülkenin kara sularını da
kapsar.
Madde 19- Üretimi birden fazla ülkede gerçekleştirilen eşyanın bir ülke
menşeli sayılabilmesi için, o ülkede yeni bir ürün imal edilmesi veya imala-
tın önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı
işçilik ve eylemin o ülkede yapılması gerekir.
Madde 20- Esas amacının, Türkiye tarafından belirli ülkelerin eşyasına
uygulanan hükümleri aşmak olduğu tespit edilen veya yapılan araştırma sonucun-
da hakkında bu yönde bir kanaat oluşan bir işçilik veya işlemle üretilmiş eş-
ya, 19 uncu maddeye dayanılarak o ülke menşeli sayılmaz.
Madde 21- 1. Menşe şahadetnamesi ibrazı ihtiyaridir. Bununla birlikte,
uluslararası ve ikili anlaşma hükümlerine göre, menşe şahadetnamesine dayanı-
larak indirimli tarifeden yararlanılmak istenilmesi halinde, eşyanın anlaşma-
ya taraf ülke menşeli olduğunu veya o ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler
dolayısıyla öyle sayılması gerektiğini bildirir menşe şahadetnamesi ibrazı
zorunludur.
2. 1 inci fıkra hükmü dışında kalan hallerde, menşe şahadetnamesi ibrazına
ilişkin ve eşyanın kıymeti, menşei, cinsi veya niteliği itibariyle, menşe şa-
hadetnamesi aranmamasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
3. Menşe şahadetnamelerinin şekli, içereceği bilgiler, uluslararası dü-
zenlemeler dikkate alınarak yönetmelikle belirlenir.
4. Menşe şahadetnamesinin ibrazına rağmen ciddi bir şüphe durumunda,
ek kanıtları isteme konusunda gümrük idareleri yetkilidir.
İKİNCİ AYIRIM
Eşyanın Tercihli Menşei
Madde 22- Bu Kanunun 15 inci maddesinde belirtilen tercihli tarife uygu-
lamalarından yararlandırılmak istenen eşyanın tercihli menşe kuralları;
a) 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen anlaşmalar
kapsamı eşya için bu anlaşmalar ile,
b) 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (e) bendinde belirtilen tercihli ta-
rife uygulamalarından yararlanan eşya için Bakanlar Kurulu Kararı ile,
Belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eşyanın Gümrük Kıymeti
Madde 23- Eşyanın gümrük kıymeti, Gümrük Tarifesinin ve eşya ticaretine
ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması
amacıyla, bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymettir.
Madde 24- 1. İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış
bedeli, Türkiye`ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre
gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.
Şu kadar ki, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi,
aşağıdaki koşullara bağlıdır:
a) Eşyanın alıcısı tarafından elden çıkartılması veya kullanımı;
- Türkiye Cumhuriyeti kanunları, tüzükleri ve bunların yetkili kıldığı mer-
ciler tarafından konulmuş olan,
- Eşyanın tekrar satılabileceği coğrafi bölgeyi sınırlayan,
- Eşyanın kıymetini önemli bir ölçüde etkilemeyen,
Kısıtlamalar dışında, hiçbir kısıtlamaya tabi olmamalıdır.
b) Satış veya fiyat, kıymeti belirlenmekte olan eşya bakımından, kıymeti
tespit edilemez bir koşul veya edim konusu olmamalıdır.
c) Eşyanın alıcı tarafından tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde
elden çıkartılması ya da kullanımı sonucu doğan hasılanın bir bölümünün doğ-
rudan veya dolaylı olarak satıcıya intikal etmesi halinde, ithal eşyasının
fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına 27 nci madde hükümlerine göre ilave ya-
pılabilmelidir.
d) Alıcı ve satıcı arasında bir ilişki bulunmamalı; ilişkinin varlığı du-
rumunda ise, satış bedeli bu maddenin 2 nci fıkrası hükümlerine göre gümrük
kıymeti olarak kabul edilebilir nitelikte olmalıdır.
2. a) Yukarıdaki fıkra hükümlerini uygulayarak satış bedelinin belirlen-
mesinde, alıcı ile satıcı arasında bir ilişkinin varlığı, satış bedelinin
reddedilmesi için tek başına yeterli bir neden oluşturmaz. Böyle durumlarda,
satışa ilişkin koşullar incelenerek, bu ilişkinin fiyatı etkilemediği belir-
lenirse, satış bedeli kabul edilir. Gümrük idaresi, beyan sahibi veya diğer
kaynaklardan elde ettiği bilgilere dayanarak, söz konusu ilişkinin fiyatı
etkilediği kanısına varırsa, bu hususları beyan sahibine yazılı olarak bil-
dirir. Süresi içinde verilmek şartıyla beyan sahibinin cevap hakkı saklıdır.
b) Birbirleri ile ilişkisi bulunan kişiler arasındaki bir satışta, beyan
sahibi satış bedelinin aynı veya yakın bir tarihte gerçekleşen aşağıda yer
alan emsal kıymetlerden birine çok yakın olduğunu ispatlarsa, bu satış bedeli
kabul edilerek, eşyanın kıymeti 1 inci fıkra hükümlerine göre belirlenir.
-Türkiye`ye ihraç amacıyla satılan aynı veya benzer eşyanın birbiriyle
hiçbir ilişkisi bulunmayan satıcılar ve alıcılar arasında satışındaki satış
bedeli,
- Aynı veya benzer eşyanın, 25 inci maddenin 2 nci fıkrasının (c) bendi
hükümlerine göre belirlenen gümrük kıymeti,
- Aynı veya benzer eşyanın, 25 inci maddenin 2 nci fıkrasının (d) bendi
hükümlerine göre belirlenen gümrük kıymeti.
Yukarıdaki emsal kıymetlerle yapılan kıyaslama sırasında, ticari düzeye,
miktara, 27 nci maddede sayılan unsurlara ve alıcı ile satıcı arasında ilişkin
bulunmayan satışlarda, satıcının üstlendiği, ancak satıcı ile alıcı arasında
ilişki bulunan durumlarda satıcının üstlenmediği giderlere ilişkin ispatlanmış
farklılıklar dikkate alınır.
c) (b) bendinde sayılan kıymetler, beyan sahibinin girişimi ile ve yalnız
kıyaslama amacıyla kullanılır. (b) bendi hükümlerine dayanarak eşyanın satış
bedelinin yerini alacak bir kıymet tespit edilemez.
3. a) Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcı
veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamıdır. Bu
fiyat, ithal eşyasının satış koşulu olarak, alıcının satıcıya veya satıcının
bir yükümlülüğünü karşılamak üzere üçüncü bir kişiye yaptığı veya yapacağı
tüm ödemeleri kapsar. Ödemeler, para transferi şeklinde olabileceği gibi,
akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan
veya dolaylı yapılabilir.
b) 27 nci maddeye göre yapılan ilaveler dışında, alıcının pazarlama dahil
kendi hesabına yaptığı faaliyetler, satıcı yararına veya satıcı ile yapılan
bir anlaşma yoluyla da olsa, satıcıya yapılan dolaylı bir ödeme olarak değer-
lendirilmez. Bu tür işlemlere ilişkin giderler, ithal eşyasının gümrük kıymeti-
nin tespiti sırasında fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.
Madde 25 - 1. 24 üncü madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıyme-
ti, bu maddenin 2 nci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinin sıra ha-
linde uygulanmasıyla belirlenir. Eşyanın gümrük kıymeti bir üst bent hükümle-
rine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümleri uygulanamaz. Ancak,
beyan sahibinin yazılı talebinin gümrük idaresince uygun bulunması şartıyla
(c) ve (d) bentlerinin uygulama sırası değiştirilebilir.
2. Bu madde hükümleri gereğince, gümrük kıymeti aşağıdaki yöntemlere göre
belirlenir:
a) Türkiye`ye ihraç amacıyla satılarak, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı
veya yakın bir tarihte ihraç edilen eşyanın satış bedeli,
b) Türkiye`ye ihraç amacıyla satılarak, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı
veya yakın bir tarihte ihraç edilen benzer eşyanın satış bedeli,
c) İthal eşyasının veya aynı ya da benzer eşyanın Türkiye içinde satıcı-
lardan müstakil kişilere yapılan en büyük miktardaki satışına ait birim fiyata
dayalı kıymet,
d) İthal eşyasının üretiminde kullanılan malzeme ve imalat veya diğer imal
işlemlerinin bedel veya kıymetleri ile Türkiye`ye ihraç edilmek üzere ihraç
ülkesindeki üreticiler tarafından üretilen, kıymeti belirlenecek eşya ile
aynı sınıf veya cins eşyanın satışında mutat olan kar ve genel giderlere
eşit bir tutar ve 27 nci maddenin 1 inci fıkrasının (e) bendinde sayılan
diğer bedel veya kıymetler toplamından oluşan hesaplanmış kıymet.
3. 2 nci fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle
belirlenir.
Madde 26 - 1. 24 ve 25 inci madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal
eşyasının gümrük kıymeti;
a) Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin
Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın,
b) Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin,
c) Bu bölüm hükümlerinin,
Prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye`de mevcut
veriler esas alınarak belirlenir.
2. 1 inci fıkra hükümlerine göre gümrük kıymetinin belirlenmesinde;
a) Türkiye`de üretilen eşyanın Türkiye içindeki satış fiyatı,
b) Gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanını kabul etmesini
öngören bir sistem,
c) Eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı,
d) Aynı veya benzer eşyanın, 25 inci maddenin 2 nci fıkrasının (d) bendi
hükümlerine göre hesaplanmış kıymeti dışındaki maliyet bedeli,
e) Türkiye`den başka bir ülkeye ihraç edilmek üzere satılmış eşyanın
fiyatı,
f) Asgari gümrük kıymetleri,
g) Keyfi veya fiktif kıymetler,
Esas alınmaz.
Madde 27 - 1. 24 üncü madde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken,
ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır:
a) Aşağıdaki unsurların eşyanın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına dahil
edilmemiş, ancak alıcı tarafından üstlenilen bölümü;
i) Satın alma komisyonları dışındaki komisyonlar ve tellaliye,
ii) Gümrük işlemleri sırasında söz konusu eşya ile tek eşya muamelesi gören
kapların maliyeti,
iii) İşçilik ve malzeme giderleri dahil ambalaj bedeli;
b) İthal eşyasının üretiminde ve ihraç amacıyla satışında kullanılmak üzere,
alıcı tarafından doğrudan veya dolaylı olarak, bedelsiz veya düşük bedelle
sağlanan, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan aşağıda sayı-
lan mal ve hizmetlerin kıymetinden verilecek uygun miktardaki pay;
i) İthal eşyasına katılan malzeme, aksam, parça ve benzerleri,
ii) İthal eşyasının üretimi sırasında kullanılan araç, gereç, kalıp ve
benzeri aletler,
iii) İthal eşyasının üretimi sırasında tüketilen maddeler,
iv) İthal eşyasının üretimi için gereken ve ithal ülkesi dışında gerçekleş-
tirilen mühendislik, geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslak
hazırlama hizmetleri;
c) Kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu gereği, alıcının doğrudan veya
dolaylı olarak ödemesi gereken, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil edil-
memiş olan royalti ve lisans ücretleri;
d) İthal eşyasının tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde elden
çıkartılması ya da kullanımı sonucu doğan hasılanın, doğrudan veya dolaylı
olarak satıcıya intikal eden kısmı;
e) İthal eşyası için Türkiye`deki giriş liman veya yerine kadar yapılan
nakliye ve sigorta giderleri.
2. Bu maddeye göre fiilen ödenen veya ödenecek fiyata yapılacak ilaveler
için nesnel ve ölçülebilir veriler esas alınır.
3. Gümrük kıymetinin belirlenmesinde, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata
bu maddede öngörülenler dışında hiçbir ilave yapılamaz.
4. Bu bölümde geçen satın alma komisyonları ifadesinden; ithalatçının
temsilcisine kıymeti belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurtdışında ver-
diği temsil hizmeti karşılığında ödediği ücret anlaşılır.
5. İthal eşyasının gümrük kıymetinin belirlenmesi sırasında;
a) Türkiye`de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler,
b) Türkiye`ye ihraç amacıyla satışında bir satış koşulu olmaması kaydıyla,
dağıtım veya tekrar satış hakları için alıcının yaptığı ödemeler,
1 inci fıkranın (c) bendi kapsamında değerlendirilmez ve fiilen ödenen veya
ödenecek fiyata ilave edilmez.
Madde 28 - İthal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatından ayırdedi-
lebilmeleri koşuluyla aşağıdaki giderler gümrük kıymetine dahil edilmez:
a) Eşyanın, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi ile Türkiye`nin anlaşmalarla
dahil olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerine giriş yerine varışından sonra
yapılan nakliye ve sigorta giderleri,
b) Sınai tesis, makina veya teçhizat gibi, ithal eşyası için yapılan inşa,
kurma, montaj, bakım veya teknik yardıma ilişkin giderler,
c) İthal eşyasının satışıyla ilgili olarak bir finansman anlaşması uya-
rınca alıcı tarafından üstlenilen faiz giderleri;
d) İthal eşyasının Türkiye`de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler;
e) Satın alma komisyonları;
f) Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye`de ödenecek ithalat ver-
gileri.
(c) bendinde belirtilen hallerde, finansmanın satıcı veya bir başka kişi
tarafından sağlanmış olmasına bakılmaz. Ancak, finansman anlaşmasının yazılı
olarak yapılmış olması ve gerektiğinde alıcının;
- Eşyanın, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olarak beyan edilen fiyattan
satıldığını,
- Söz konusu faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede o tarihte bu
tür bir işlem için geçerli olan faiz oranı seviyesini aşmadığını,
Kanıtlaması şarttır.
Madde 29 - Bilgisayarlarda kullanılmak üzere, veri veya komutlar yüklü
bilgi taşıyıcılarının gümrük kıymetinin tespitine ilişkin usul ve esaslar
yönetmelikle belirlenir.
Madde 30 - Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası
olarak beyanı zorunludur. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı para-
lar, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan T.C. Merkez Banka-
sı döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına çevrilir.
Madde 31 - 1. Bu bölüm hükümleri, gümrükçe onaylanmış bir başka işlem veya
kullanıma tabi tutulduktan sonra serbest dolaşıma giren eşyanın gümrük kıymeti-
nin belirlenmesine ilişkin özel hükümleri etkilemez.
2. 24, 25 ve 26 ncı maddelere istisna olarak, genellikle konsinye şekilde
teslim edilen çabuk bozulabilir eşyanın gümrük kıymeti, beyan sahibinin talebi
üzerine, gümrük idaresince basitleştirilmiş usullere göre belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Eşyanın Ağırlığı ve Kapları
Madde 32 - 1. Gümrük Tarifesinde ağırlık esasına göre vergiye tabi eşyada,
vergiye esas ağırlıklar ile bazı pozisyon ve alt pozisyonların kapsamının
belirlenmesine esas alınan ağırlıklar;
a) Brüt ağırlığa atıfta bulunulan hallerde, eşyanın kendi ağırlığı ile
tüm ambalaj maddeleri ve kapların ağırlıkları toplamı,
b) Net ağırlığa veya sadece ağırlığa atıfta bulunulan hallerde, eşyanın
kendi ağırlığı,
Olarak değerlendirilir.
2. Brüt ağırlığı üzerinden vergiye tabi eşya ambalajsız geldiği takdirde,
söz konusu eşya bulunduğu haldeki ağırlığı üzerinden vergiye tabi tutulur.
3. Değişik vergi oranlarına ve aynı zamanda brüt ağırlıkları üzerinden
vergiye tabi eşyanın aynı ambalaj içinde gelmesi halinde, eşya, net ağırlıkları
üzerinden tartılır ve ambalaj ağırlığı orantılı olarak net ağırlıklara ilave
edilir.
4. Beyan edilen ölçü birimi ile vergilendirmeye esas alınan ölçü biriminin
farklı olması halinde, bunların birbirlerine dönüştürülmesine ilişkin usul ve
esaslar yönetmelikle belirlenir.
5. Eşyanın ambalajlarının;
a) Alışıla gelen ve bilinen maddelerden olmaması veya gereğinden farklı bir
şekilde yapılması,
b) Ait oldukları eşyanın faturasında kıymetlerinin ayrı gösterilmesi ve
aynı zamanda bağımsız bir ticari eşya niteliğinde olması,
c) İthalat vergilerinden kaçınma amacıyla ambalaj olarak getirilmesi,
Hallerinde, bunlar ayrı olarak beyan edilir ve girdikleri tarife pozisyon-
larına göre vergiye tabi tutulur.
Ancak, yukarıdaki gibi kendi tarifeleri üzerinden vergiye tabi ambalaj mad-
delerinin vergi oranı, içindeki eşyanın gümrük vergi oranından düşük veya buna
eşit bulunduğu takdirde, ambalaj maddelerinin gümrük vergisi eşyanın tabi bu-
lunduğu vergi oranları üzerinden ve eşya ile birlikte hesaplanır.
6. Ağırlık üzerinden vergiye tabi eşyanın alışıla gelen ambalaj niteliğinde
olmayan kutu, kılıf ve mahfazalarının gümrük vergi oranları, içindeki eşyanın
vergi oranından daha yüksek bulunduğu takdirde, kendilerine ait tarife pozis-
yonlarına göre vergiye tabi tutulur.
Kıymet üzerinden vergiye tabi eşyanın kutu, kılıf ve mahfazaları, başlıba-
şına bir ticari eşya niteliğinde olmaması ve kıymetinin eşyanın kıymetine
dahil bulunması şartıyla gümrük vergisine tabi tutulmaz.
7. Ağırlıkları üzerinden gümrük, vergisine tabi eşyanın örnekleme yönte-
miyle yapılan gümrük muayenesi sırasında;
a) Kapların yalnız bir kaçının tartılması sonucunda beyana göre fazlalık
saptanırsa, aynı cins ve türden eşyanın tartılmamış kaplarına da bu fazlalı-
ğın ortalaması esas alınarak ilaveler yapılır. Beyan sahibi, bu şekilde yapı-
lan işlemi kabul etmez ise gümrük idaresi tarafından bütün kaplar tartılır.
b) Tartılan kaplarda beyana göre eksiklik saptanırsa bunun eşyanın doğal
özelliklerinden veya hasara uğramasından veya noksan gönderildiğinden veya
çalınmasından ileri geldiğinin kanıtlanması halinde, ithalat vergileri bulu-
nan miktar üzerinden hesaplanır.
Ancak, bu gibi durumlarda gümrük idaresinin veya beyan sahibinin bütün
kapları tarttırmak hakları saklıdır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Taşıtların Kontrolü ve Gümrük Bölgesine Getirilen Eşya Gümrükçe Onaylanmış Bir
İşlem veya Kullanıma Tabi Tutulana Kadar Uygulanacak Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Taşıtların Türkiye Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkışı
Madde 33 - Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış gümrük kapılarından ya-
pılır. Türkiye Gümrük Bölgesinin giriş noktalarındaki gümrük kapıları ile
içeride bulunan gümrük kapıları arasında belirli yolların takip edilmesi zorun-
ludur. Giriş ve çıkış kapıları ile bunları birbirine bağlayan yollar ve hava
taşıtlarının Türkiye Gümrük Bölgesinde inebilecekleri gümrük işlemi yapılan
havalimanları ilgili kamu kuruluşlarının görüşleri alınarak, Müsteşarlıkça tes-
pit edilerek Resmi Gazetede yayımlanır.
Genel hizmete açık demiryolları gümrük yolu sayılır.
Madde 34 - 1. Türkiye Gümrük Bölesine giren veya çıkan taşıtlar gümrük
gözetimine tabidir. Bunlar, yürürlükteki hükümlere uygun olarak, gümrük ida-
releri tarafından denetlenir.
2. Karayolu ile Türkiye Gümrük BÖlgesine gelen taşıtların denetlenmesi
bitmeden veya ilgili gümrük idaresinin izni alınmadan söz konusu taşıtlara yük
ve yolcu alınıp verilemez ve taşıt yoluna devam edemez; trenlerin vagon
değiştirmek veya eklemek suretiyle tertipleri değiştirilemez.
Türkiye Gümrük Bölgesi dışından, demiryolundan başka kara taşıtları ile
ancak sınırdaki yetkili bir gümrük idaresine eşya getirilebilir. Sınırdaki
yetkili olmayan bir gümrük idaresine gelen eşya gümrük gözetimi altında yet-
kili bir gümrük idaresine götürülmediği takdirde geri çevrilir.
Türkiye Gümrük Bölgesine yürütülerek getirilecek hayvanlar, sağlık kontrolü
yapılabilen gümrük kapılarından girebilir.
3. a) Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki limanlardan gelen gemiler, Gümrük
Bölgesine girmelerinden itibaren beklenmeyen haller veya mücbir sebep olma-
dıkça ya da gümrük denetimi gerektirmedikçe, gidecekleri limana göre mutat
olan rotayı değiştiremez, yolda duramaz başka gemilerle temas edemez ve
gümrük idaresi bulunmayan yerlere yanaşamazlar. Gümrük memurları gemiyi,
yükünü ve bunlara ait gerekli tüm defter, belge ve kayıtları denetlemeye,
gerektiğinde ambarları ve eşya bulunan diğer yerleri mühür altına almaya yetki-
lidir.
Yabancı limanlardan gelip Türk limanlarına veya nehirlerine girecek olan
gemiler, gümrük denetlemesi yapılmak üzere belirli yerlerde durur veya yol
keserler.
Yabancı limanlardan gelen veya Türkiye`den yabancı limanlara giden gemilerin
geliş ve gidişlerinden en az üç saat önce sahip veya acentası tarafından ilgili
gümrük idarelerine bilgi verirler.
Gemi adamları ve yolcuları ile gemilere girip çıkacak görevli ve görevsiz
kimseler Türkiye`ye ancak yetkili gümrük idarelerinden giriş ve çıkış yapabi-
lirler.
b) Türkiye limanları arasında düzenli sefer yapan ve acentası bulunan
gemiler serbest dolaşımda olmayan eşya alırlar veya yolda yabancı limana
uğrarlarsa (a) fıkrası hükümlerine tabi tutulurlar. Bu tür gemiler ile
bunların yolcu ve yüklerinin denetleme ve gümrük işlemlerinde kolaylık sağla-
yacak usul ve esaslar koymaya Müsteşarlık yetkilidir.
c) (b) fıkrası dışında kalan gemilerin Türkiye limanları arasındaki sefer
ve taşımaları gümrük gözetimine tabi tutulabilir. Bu tür gemiler, Müsteşarlıkça
belirlenecek şartlar ve verilecek izin çerçevesinde serbest dolaşımda olmayan
eşyayı Türkiye limanları arasında transit suretiyle taşıyabilirler.
d) (c) fıkrasında yazılı taşımalar ile Türkiye karasuları ve iç sularında
seyreden her türlü taşıtlar üzerinde gümrükçe yapılacak gözetim ve denetime
ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
4. Türkiye`ye gelen ve Türkiye`den gidecek olan hava araçları yetkili gümrük
idaresi bulunan havalimanlarına inebilir veya bu havalimanlarından kalkabilir-
ler. Bu hava araçları gümrük gözetimine tabidir. Özel bir izin ile gelen ve
giden hava gemilerinin kaptan pilotları verilen talimata uygun olarak hareket
ederler.
5. Türk ve yabancı donanmasına mensup harp gemileri ile Türk Hava Kuvvet-
lerine mensup hava harp gemileri ve Bakanlar Kurulunun izni ile gelen yabancı
devletlerin hava harp gemileri, içlerinde eşya bulunmaması halinde gümrük
gözetimine tabi değildir.
Madde 35 - Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış ile gümrük idarelerin-
deki her türlü gümrük işlemleri normal çalışma saatleri içinde yapılır.
Ancak;
a) Demiryolu katarları ve düzenli sefer yapan deniz, nehir, kara ve hava
taşıtları gece ve gündüzün her saatinde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler.
Düzensiz seferli olan ve yolcu getiren deniz, nehir, kara ve hava taşıtları da
aynı şekilde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler.
b) İşletme teşkilatı bulunan limanlarda, gemiler gece ve gündüzün her
saatinde yük ve yolcu alıp çıkarabilirler.
c) Zorlayıcı sebeplerle çalışma saatleri dışında gümrük idaresi olan bir
limana girmek veya bu limandan ayrılmak zorunda kalan gemilerin yük alıp verme
istekleri de gümrük idarelerince kabul edilir. Yolcu ve turist taşıyan her türlü
gemi mesai saatleri dışında gümrük idaresi bulunan bir limana girip çıkabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine Girmesi
Madde 36 - 1. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya, girişinden itibaren
gümrük gözetimine tabidir. Bunlar, yürürlükteki hükümlere uygun olarak gümrük
idareleri tarafından denetlenir.
2. Söz konusu eşya gümrük statüleri belirleninceye, serbest dolaşımda olma-
yan eşya ise 77 nci maddenin 1 inci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, gümrük
statüleri değişinceye ya da serbest bölgeye girinceye yahut 163 ve 164 üncü
maddeler gereğince yeniden ihraç veya imha edilinceye kadar gümrüğün gözetimi
altında kalır.
Madde 37 - 1. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya, getiren kişi tara-
fından gecikmeksizin Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak;
a) Belirlenen bir gümrük idaresine veya gümrükçe uygun görülen herhangi
bir yere,
b) Deniz veya havayoluyla ya da Türkiye Gümrük Bölgesinden geçmeksizin
karayoluyla doğrudan bir serbest bölgeye,
Götürülür.
2. Türkiye Gümrük Bölgesine getirildikten sonra eşyanın aktarılması sonu-
cunda nakliyesinden sorumlu olanlar yukarıda belirtilen hükümlere uymak zo-
rundadır.
3. Gümrük idarelerinin gözetim ve denetimine ilişkin hükümler saklı kalmak
kaydıyla, yolcu, sınır ahalisi ve posta eşyası ile ekonomik açıdan önem arz
etmeyen eşya için özel hükümler getirmeye Müsteşarlık yetkilidir.
4. Yukarıdaki fıkralar ve 38 ila 50 nci madde hükümleri, Türkiye`nin deniz
ve hava limanları dışında uğrak yeri olmayan ve düzenli bir hava veya deniz
seferiyle doğrudan yapılan taşımacılık nedeniyle Türkiye Gümrük Bölgesini geçi-
ci olarak terk eden eşyaya uygulanmaz.
Yabancı ülke limanlarında, hava limanlarında veya serbest limanlarda yüklen-
miş eşya bu hükmün dışındadır.
5. Bu maddenin 1 inci fıkrası hükmü, varış yeri bir Türk limanı veya hava-
limanı olmaksızın, Türkiye karasularını ya da hava sahasını geçen gemilerde
veya hava araçlarında yüklü eşyaya uygulanmaz.
Madde 38 - 1. Beklenmeyen haller veya mücbir sebep nedeniyle 33 üncü madde
ile 34 üncü maddenin 1 inci ve 3 üncü fıkralarında öngörülen yükümlülüklere
uyulmadığı takdirde, söz konusu yükümlülüklere tabi kişi veya onun yerine
hareket eden diğer kişiler, en yakın gümrük idaresini gecikmeksizin bu durum-
dan ve eşyanın bulunduğu hal ve yerden haberdar ederler.
2. Beklenmeyen haller veya mücbir sebep nedeniyle, Türkiye karasuları için-
de taşıdığı eşyayı denize atan, karaya çıkaran, başka bir taşıta aktaran veya
bu eşyayı toplayan gemi kaptanları yahut diğer kişiler, eşyanın gümrük statü-
sünün belirlenmesi ve gereken diğer önlemlerin alınması amacıyla en yakın
gümrük idaresini bu durumdan ve eşyanın bulundğu hal ve yerden haberdar ederler.
3. 34 üncü maddenin 5 inci fıkrasında belirtilen bir geminin veya hava
gemisinin beklenmeyen haller veya mücbir sebep nedeniyle 34 üncü maddenin 1,3 ve
4 üncü fıkralarında öngörülen yükümlülüklere uymaksızın geçici olarak Türkiye
Gümrük Bölgesi içinde demir atmaya veya konaklamaya mecbur kalması halinde, bu
gemiyi veya hava gemisini Gümrük Bölgesine getiren veya onun yerine hareket
eden diğer kişiler, gümrük idaresini gecikmeksizin durumdan haberdar ederler.
4. 1 inci fıkrada belirtilen eşya ile 2 nci fıkrada belirtilen gemi veya
hava gemisine yüklü eşyanın gümrük denetimine imkan verecek ve gerektiğinde
daha sonra belirlenen veya uygun görülen bir gümrük idaresine götürülmelerini
sağlayacak önlemler Müsteşarlıkça tespit edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eşyanın Gümrüğe Sunulması
Madde 39 - Müsteşarlıkça belirlenen esaslara uygun olarak serbest bölgelere
konulan eşya hariç olmak üzere, gümrük idaresine veya gümrük idarelerinin
belirlediği veya uygun gördüğü diğer bir yere gelen eşya, bunu Türkiye Gümrük
Bölgesine getiren kişi veya yerine göre eşyanın gelişinden sonra taşımasını
üstlenen kişi tarafından gümrüğe sunulur.
Madde 40 - Müsteşarlık;
a) Yolcu beraberinde getirilecek,
b) Gümrüğe sunulmaksızın bir gümrük rejimine tabi tutulabilecek,
Eşya hakkında, 39 uncu madde hükümleri dışında özel düzenlemeler yapabilir.
Madde 41 - Talep üzerine, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi
tutulmasından önce, gümrüğe sunulan eşyanın incelenmesi veya bundan numune
alınması yönünden ilgili ve yetkili kişilere izin verilebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Özet Beyan ve Gümrüğe Sunulan Eşyanın Boşaltılması
Madde 42 - 44 üncü madde hükümleri saklı kalmak üzere, 39 uncu madde uyarın-
ca gümrüğe sunulan eşya için, eşyanın gümrüğe sunulmasını takibeden ilk iş günü
mesai bitimine kadar ilgili gümrük idaresine bir özet beyan verilir.
Madde 43 - 1. Özet beyan, Müsteşarlıkça belirlenen örneğe uygun bir form
ile yapılır. Müsteşarlık, eşyanın teşhisi için gerekli ayrıntıları içeren ve
uluslararası kabul gören bir ticari veya resmi belgenin de özet beyan olarak
kullanımına izin vermeye yetkilidir.
e) Özet beyan;
a) Eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gelişinden sonra
taşıma sorumluluğunu üstlenen,
b) (a) bendinde belirtilenlerin adına hareket eden,
Kişi tarafından verilir.
3. Türk ve yabancı ülke donanmasına ait harp gemileri ile Türk Hava
Kuvvetlerine ait hava harp gemileri ve Bakanlar Kurulu izni ile gelen yabancı
devletlerin hava harp gemileri gümrük gözetimine tabi değildir. Ancak, harp
gemileri ve hava harp gemileri ile getirilen eşya, gümrük muayenesi ve diğer
gümrük işlemlerinin yapılmasını sağlamak amacıyla, gelişlerinden sonra en geç
yirmidört saat içinde gemilerin komutanları tarafından bir liste halinde en
yakın gümrük idaresine bildirilir. Söz konusu gemilerin komutan ve diğer müret-
tebatına ait eşya da bu hükme tabidir.
4. Türkiye Gümrük Bölgesine boş olarak gelen taşıtların bu durumu, bir form
ile gümrük idarelerine bildirilir.
Madde 44 - Yolcu beraberinde getirilen eşya ile yolculara ait olmakla bir-
likte başka taşıtlarla gerilen eşya ve posta yoluyla gönderilen koliler için
özet beyan aranmaması hakkında özel hükümler koymaya Müsteşarlık yetkilidir.
Ancak, özet beyan aranmayacak hallerde, 42 nci maddede belirtilen sürenin
dolmasından önce, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi
tutulması ve gümrük denetiminin tehlikeye düşmemesi şarttır.
Madde 45 - 1. Eşya bulunduğu taşıt araçlarından gümrük idarelerinin belir-
ledikleri veya uygun gördükleri yerlerde söz konusu idarelerin izni ile
boşaltılabilir veya aktarılabilir.
Gümrük idaresine özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari ya da
resmi belge verilmeksizin taşıtlardan eşya boşaltılamaz.
Ancak, eşyanın tamamen veya kısmen acilen boşaltılmasını gerektiren kaçı-
nılmaz bir tehlikenin varlığı durumunda bu izin aranmaz. Bu gibi durumlarda
en yakın gümrük idaresi derhal haberdar edilir.
2. Gümrük idareleri, eşyanın ve bulunduğu taşıma araçlarının muayenesi
amacıyla gerektiğinde eşyanın boşaltılmasını ve kapların açılmasını isteye-
bilir.
3. Eşya konulduğu ilk yerden gümrük idarelerinin izni olmaksızın kaldırı-
lamaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Gümrüğe Sunulan Eşyaya Gümrükçe Onaylanmış Bir İşlem veya Kullanım
Belirlenmesi Zorunluluğu
Madde 46 - 1. Gümrüğe sunulan eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya
kullanım tayin edilir.
2. Özet beyan kapsamındaki eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya
kullanım belirlenerek, buna ilişkin işlemler;
a) Denizyolu ile gelen eşya için, özet beyan verildiği tarihten itibaren
kırkbeş gün,
b) Diğer bir yolla gelen eşya için, özet beyanın verildiği tarihten iti-
baren yirmi gün,
içinde tamamlanır.
3. Şartlar gerektirdiği takdirde, Müsteşarlık 2 nci fıkrada belirtilen
sürelerden daha kısa bir süre saptayabilir veya bu sürelerin uzatılmasına
izin verebilir. Ancak, gerçek ihtiyaçları aşan süre uzatımı yapılamaz.
ALTINCI BÖLÜM
Eşyanın Geçici Depolanması
Madde 47 - Eşya, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem
veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunur
ve bu şekilde adlandırılır.
Madde 48 - 1. Geçici depolanan eşya, sadece gümrük idarelerinin uygun
gördüğü yerlerde ve bu idarelerin belirlediği koşullarda depolanabilir.
Gümrük idareleri, geçici depolanan eşya için tahakkuk edebilecek gümrük
vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere eşya sahibinden teminat isteyebilir.
2. Yolcu beraberinde getirilip gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onay-
lanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar yolcu eşyasına mahsus
gümrük ambarlarına konulan eşyanın buralarda kalabileceği süre üç aydır.
Madde 49 - 41 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, geçici depolanan
eşya, görünüş ve teknik özelliklerinin değiştirilmemesi koşuluyla, aynı du-
rumda muhafazalarını sağlamak üzere yönetmelikle belirlenen elleçlemeye tabi
tutulabilir.
Madde 50 - 1. 46 ncı maddeye göre belirlenmiş süreler ile 48 inci maddenin
2 nci fıkrasında belirtilen süre içinde kendilerine gümrükçe onaylanmış bir
işlem veya kullanım tayini için gerekli işlemlere başlanmamış eşya, herhangi
bir adli veya idari takibata konu olmaması halinde, 177 ila 180 inci madde
hükümlerine göre tasfiye edilir.
2. Gümrük idareleri, söz konusu eşyayı durumu belirleninceye kadar,eşya
sahibinin risk ve hesabına gümrüğün denetimindeki özel bir yere sevk edebilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Transit Rejimi Altında Taşınan Eşyaya Uygulanacak Hükümler
Madde 51 - 37 nci maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendi hariç olmak üzere,
37 ila 50 nci madde hükümleri, daha önce başlamış bir transit rejimi altında
Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyaya uygulanmaz.
Madde 52 - Türkiye Gümrük Bölgesindeki bir yerden diğer bir yere transit
rejimi hükümleri çerçevesinde nakledilmek üzere gümrüğe sunulan eşyaya 41 ila
50 nci madde hükümleri uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Madde 53 - Gümrük idareleri, şartlar gerektirdiği takdirde, gümrüğe sunulan
eşyayı imha ettirebilir. Gümrük idareleri bu durumu eşya sahibine bildirir. Eş-
yanın imhasına ilişkin masraflar eşya sahibinden tahsil edilir.
Madde 54 - Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak; Türkiye Gümrük Bölgesine
getirildiği veya gümrük denetimine tabi tutulmadığı saptanan eşyaya, 7.1.1932
tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile ilgili
diğer kanun hükümleri uygulanır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Gümrükçe Onaylanmış İşlem veya Kullanım
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Madde 55 - 1. Aksine hüküm bulunmadıkça; niteliğine, miktarına, menşeine,
yükleme veya varış ülkesine bakılmaksızın, bir eşya, belirlenmiş şartlar al-
tında her zaman gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımlardan birine tabi
tutulabilir.
2. Bakanlar Kurulu; kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan
ve bitki sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik
değeri olan ulusal hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının
korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma
tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabilir.
3. Türkiye ile ticaret, gümrük, taşımacılık anlaşması bulunmayan ve imza-
lanmış anlaşmaları süresinden önce tek taraflı olarak kısmen veya tamamen hü-
kümsüz bırakan veya Türk kara, hava ve deniz taşıtlarına karşı yasaklama ve
kısıtlamalar koyan veya bunlar hakkında farklı işlemler uygulayan yabancı
ülkelere ait eşya ve taşıtlara, karşılık olmak üzere, yasaklama veya kısıtla-
malar koymaya ve farklı işlemler veya farklı tarifeler uygulamaya Bakanlar
Kurulu yetkilidir.
Madde 56 - 1. Gerek üzerlerinde, gerek iç ve dış ambalajlarında üretildiği
ülkeden başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran
isim ya da simgeler taşıyan eşyanın Türkiye`ye ithaline izin verilmez. Bu gibi
eşyanın Türkiye`den transit geçişine veya antrepo ve benzeri yerlere konulmasına
ya da yeniden ihracına Müsteşarlıkça izin verilebilir.
2. Türk menşeli eşyada kullanılmak üzere ve bunların başka ülke menşeli
olduğunu gösterecek veya böyle bir izlenim uyandıracak nitelikte, üzerleri
yabancı dille yazılı veya basılı her türlü boş zarf, şerit, etiket, damga ve
benzeri eşya ile Türkiye`de düzenlenebilecek belgeleri başka ülkelerde
düzenlenmiş gibi gösterebilecek nitelikte, üzerleri imzalı veya imzasız olsun,
Türkiye`de yerleşik olmayan yabancı firmalara ait proforma faturalar hariç
boş faturaların Türkiye`ye ithaline izin verilmez.
Türkiye`de yerleşik firmalarla, lisans, royalti veya patent anlaşması
yabancı firmaların bu tür eşyası bu hüküm dışındadır.
Madde 57-1.Fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması mevzuatına gö-
re, marka, coğrafi işaret, endüstriyel tasarım hakları ile Fikir ve Sanat
Eserleri Kanunu kapsamına giren haklarla ilgili olarak, hak sahibinin yetki-
lerine tecavüz eder mahiyetteki eşyanın gümrük işlemleri; hak sahibinin
veya temsilcisinin talebi üzerine veya söz konusu eşyanın sahte markalı ya
da telif hakkında tabi taklit mal tarifine uyduğuna ilişkin açık deliller
olması halinde, re`sen gümrük idareleri tarafından durdurulur. Durdurma
kararı ithalatçıya veya hak sahibine veya temsilcisine bildirilir.
2.Gümrük idareleri, olayın özelliğine göre ithalatçının veya kamunun
hakkını güvenceye almak ve suistimalleri önlemek amacıyla, başvuru sahibin-
den eşyanın kıymeti oranında bir teminat isteyebilirler.
3.Başvurunun kabul edildiği tarihte şikayet konusu eşya serbest dola-
şıma girmiş ise başvurunun gümrük idaresince kabul edilmesi; söz konusu eş-
yanın gereğince muayene edilmeden ithaline izin verildiği gerekçesiyle hak
sahibine tazminat hakkı doğurmaz. Sahte markalı veya taklit mallarla mü-
cadele kapsamında, gümrük işlemleri gümrük idaresince re`sen durdurulan
eşyadan dolayı, ilgili kişilerin yapılan işlemler sonucunda fayda veya za-
rara uğraması halinde, gümrük idaresi yetkilileri bu kişilere karşı sorumlu
tutulmaz.
4.Gümrük idaresince alınan durdurma kararının hak sahibine tebliğinden
itibaren on gün içinde esas hakkında yetkili mahkemede dava açılmaz veya
mahkemeden tedbir niteliğinde karar alınmazsa, eşya hakkında beyan sahibinin
talepte bulunduğu gümrük rejimi hükümlerine göre işlem yapılır.
5.Gümrük işlemleri durdurulan eşya, yetkili mahkemece alınan karar
doğrultusunda, tasfiye rejimi hükümlerine göre imha veya asli nitelikleri
değiştirilerek satış suretiyle tasfiye edilebilir.
6.Yolcu beraberinde getirilen zati ve hediyelik eşya ile posta kolileri
ile gönderilen ticari mahiyette olmayan eşya için bu madde hükümleri uygulan-
maz.
İKİNCİ BÖLÜM
Gümrük Rejimleri
BİRİNCİ AYIRIM
Eşyanın Bir Gümrük Rejimine Tabi Tutulması
Madde 58-1.Bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenen eşya, bu rejime
uygun şekilde yetkili gümrük idaresine beyan edilir.
2.İhracat, hariçte işleme, transit veya antrepo rejimi için beyan
edilen serbest dolaşımda bulunan eşya, gümrüğe verilen beyannamenin tescilin-
den itibaren Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkıncaya veya imha edilinceye ya da
gümrük beyannamesi iptal edilinceye kadar gümrük gözetimi altında kalır.
Madde 59-1.Gümrük beyanı;
a)Yazılı olarak,
b)Bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla,
c)Sözlü olarak,
d)Eşya sahibinin bu eşyayı bir gümrük rejimine tabi tutma isteğini ifade
ettiği herhangi bir tasarruf yoluyla,
Yapılabilir
2. 1 inci fıkranın (b),(c) ve (d) bendlerinde belirtilen şekilde yapılan
beyanlara ilişkin usuller 60 ila 71 inci madde hükümlerine aykırı olmayacak
şekilde yönetmelikle belirlenir.
A.Yazılı Beyanlar
I.Normal Usul
Madde 60-1.Yazılı beyan, 4 üncü fıkrada belirtilen beyanname ile yapılır.
Bu beyannamenin eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin
uygulanması için gerekli bütün bilgileri ihtiva etmesi ve imzalanması gere-
kir.
2.Eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulan-
ması için gerekli bütün belgeler beyannameye eklenir.
3.Kazıntılı ve silintili beyannameler gümrük idarelerince kabul edilmez.
Ancak, beyannameler hatalı yazının üzeri okunacak şekilde çizilerek yanına
doğrusu yazılıp beyan sahibi tarafından imzalanarak ve tescil sırasında res-
mi mühürle mühürlenerek düzeltilir.
4.Gümrük işlemleri, şekil ve içeriği yönetmelikle belirlenen beyanname
ve diğer belgelerle yapılmak zorundadır. Bu belgelerin basımı ve dağıtımına
ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça belirlenir. Bilgisayar ortamında ha-
zırlanan söz konusu belgelerin kabulüne Müsteşarlık yetkilidir.
Madde 61-1. 60 ıncı maddede belirtilen şartlara uygun beyannameler,
ait oldukları eşyanın gümrüğe sunulmuş olması halinde gümrük idareleri
tarafından tescil edilir.
Tescil, beyanname veya beyanname hükmündeki belgenin üzerine mühür
vurularak, sıra numarası ve tarih konulması ile bu beyannamaye ait bilgi-
lerin tescil defterine yazılması veya tescil defteri yerine geçen bilgisa-
yar kaydına alınmasıyla tamamlanır.
2.Aksine hüküm bulunmadıkça, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine
ilişkin tüm hükümlerin uygulanmasında esas alınacak tarih, beyannamenin
gümrük idareleri tarafından tescil edildiği tarihtir.
3.Gümrük idaresince tescil edilmiş olan beyanname, ait olduğu eşyanın
vergileri ve para cezalarından dolayı taahhüt niteliğinde beyan sahibini
bağlar ve gümrük vergileri tahakkukuna esas tutulur.
Madde 62-1. 5 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere; gümrük beyan-
namesi, ilgili eşyayı ve eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin
hükümlerin uygulanması için gerekli belgeleri yetkili gümrük idarelerine
verme yetkisine sahip olan veya verilmesini sağlayabilen kişiler tarafından
verilebilir.
2.Ancak, bir beyannamenin tescilinin belirli bir kişi için özel yüküm-
lülükler getirmesi halinde, bu beyanın söz konusu kişi tarafından ya da bu
kişi hesabına yapılması ve beyan sahibinin Türkiye Gümrük Bölgesinde yer-
leşik olması gerekir.
Bununla birlikte, yerleşik olma koşulu, transit ya da geçici ithalat
beyanında bulunan veya gümrük idarelerinin uygun bulması koşuluyla arızi
olarak beyanda bulunan kişilere uygulanmaz.
Madde 63-Beyannameler tescilden sonra düzeltilemezler. Ancak, beyan
sahibinin talebi üzerine, tescilden sonra eşyanın cins, nevi ve niteliği
ile marka ve numaraları dışında beyannamede yer alan ağırlık, adet, ölçü
yahut kıymet yönlerinden bir veya daha fazla bilginin düzeltilmesine
gümrük idarelerince izin verilir.
Bu düzeltmeler, idare amirinin izni ile yapılır ve beyanda bulunan
ile birlikte imzalanarak resmi mühürle mühürlenir.
Ancak;
a)Beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,
b)Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,
c)73 üncü madde hükümleri saklı kalmak üzere, eşyanın teslim edilme-
sinden,
Sonra beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilmez.
Madde 64-1. Gümrük idareleri, beyan sahibinin talebi üzerine ve eş-
yanın yanlışlıkla beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya
beyan edildiği rejime tabi tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün ol-
madığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ibraz etmesi halinde, tescil
edilmiş bir beyannameyi iptal ederek, gerektiğinde yeni bir rejim beyanın-
da bulunulmasına izin verebilirler.
Ancak, gümrük idarelerince beyan sahibine eşyanın muayene edileceği-
nin bildirilmiş olduğu hallerde, muayenenin sonucu alınmadan beyannamenin
iptaline ilişkin talep kabul edilmez.
2.Hiçbir şekilde kullanılamaz hale gelmiş eşyanın, talep halinde imha-
sına veya Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verilir.
3.Beyannamenin tescilinden sonra eşyanın niteliklerinde meydana gelen
değişiklikler veya bozulmalar nedeniyle ithalat vergilerinden indirim yapılmaz.
Ancak;
a)Özellikle ilk madde olarak kullanılması mümkün hale gelen eşyanın ilk
madde olarak beyan edilmesine gümrük idarelerince izin verilir. Gerekli gö-
rülmesi halinde, gümrük idareleri bu eşyanın ilk madde şeklinden başka bir
şekilde kullanılmasını önleyici tedbirleri alır.
b)Kısmen hasara uğrayan eşyanın ayrılması mümkün ise hasara uğramış kıs-
mı için (a) bendi hükümlerine göre işlem yapılır. Eşyanın hasarlı ve hasarsız
şekilde ayrılmasının mümkün olmadığı hallerde beyan sahibinin talebi doğrultu-
sunda (a) bendi hükmü uygulanabileceği gibi, bu eşyanın Gümrük Bölgesi dışına
çıkarılmasına veya imhasına da izin verilir.
4.Yönetmelikle belirlenen haller dışında, eşyanın tesliminden sonra be-
yannameler iptal edilemez.
5.Beyannamenin iptali, yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel
oluşturmaz.
Madde 65-1.Gümrük idareleri, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere;
a)Beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve
beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sa-
hibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebilir,
b)Eşyayı muayene edebilir ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla
numune alabilirler.
2.Beyanname kapsamı eşyanın muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları,
muayene edilmemesi halinde ise beyannamede yer alan bilgiler, eşyanın tabi
olduğu gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınır.
3.Kontrol amacıyla gümrük müfettişleri, gümrük müfettiş yardımcıları,
gümrük kontrolörleri ve gümrük idare amirleri muayenesi yapılmış ve işlemleri
tamamlanmış eşyanın ikinci muayenesini her zaman yapabilirler. Keza, sözü
edilenler gümrük işlemlerini her aşamada denetlemeye yetkilidirler.
4.Beyannameyi kontrol edenler ile muayeneyi ve ikinci muayeneyi yapanlar,
yaptıkları kontrolden veya muayeneden, gümrük vergilerinin hesaplanmasından
ya da muafiyet hükümlerinin uygulanmasından, duruma göre tek başlarına veya
müteselsilen sorumludurlar.
Madde 66-1.Eşyanın muayenesi, bunların gümrük idarelerince konulmasına
izin verilen yerlerde veya antrepolarda yapılır. Bu yerler dışında da eşya
muayenesi yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Kurye çantalarının gümrük işlemleri, Milli Savunma ve Dışişleri Bakan-
lıkları ile Gümrük Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.
2.Eşyanın muayene edileceği ve numunelerin alınacağı yerlere taşınması
ile bu muayene ve numune alma işlemleri için gerekli tüm elleçleme giderleri
beyan sahibi tarafından karşılanır.
3.Beyan sahibi eşyanın muayenesi ve numune alınması sırasında hazır
bulunabilir. Gümrük idareleri, uygun gördükleri takdirde muayene ve numume
alma işlemini kolaylaştırmak için gerekli yardımı sağlamak üzere, beyan
sahibinin söz konusu muayenede veya numune alımında hazır bulunmasını veya
temsil edilmesini zorunlu tutabilirler.
4.Numunelerin yürürlükteki hükümlere uygun olarak alınması şartıyla,
gümrük idareleri, numuneler karşılığında herhangi bir tazminat ödemekle yü-
kümlü değildir. Gümrük idareleri, kendi yaptıkları tahlil veya inceleme
masraflarını üstlenir. Ancak, gümrük laboratuvarlarının yetersiz kalması
nedeniyle, hariçte yaptırılacak tahlil veya inceleme masrafı beyan sahibi
tarafından karşılanır.
5.Tahlilden arta kalan numuneler, tahlil sonuçlarının ilgilisine bildiril-
mesinden sonra bir ay içinde alınmadığı takdirde gümrüğe terk edilmiş sayılır.
6.Laboratuvar tahlillerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belir-
lenir.
Madde 67-1.Bir beyanname kapsamı eşyanın tek kalemden oluşması ve kıs-
men muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları söz konusu beyanname kapsamı
eşyanın tümüne uygulanır.
Bununla birlikte, beyan sahibi, kısmi muayene sonuçlarının beyan edilen
eşyanın kalan kısmı için geçerli olmadığı düşüncesinde ise eşyanın tamamının
muayenesini talep edebilir.
2.Bir beyannamenin iki veya daha fazla kalemi kapsaması halinde, her ka-
leme ilişkin bilgiler ayrı bir beyan sayılır. Bir kalemin eksik veya fazlası
diğer kalemin fazla veya eksiğine mahsup edilemez.
Türk Gümrük Tarife Cetvelinde aynı tarife pozisyonunun alt açılımında
bulunan ve aynı kanuni veya tercihli vergi oranına tabi olan eşya bir kalem
sayılır.
Madde 68-1. Gümrük idareleri, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimi şart-
larına uyulmasını sağlamak üzere zorunlu olan hallerde, eşyanın ayniyetini
tespite yönelik önlemleri alırlar.
2.Eşyaya veya taşıtlara ayniyet tespitine yönelik olarak tatbik edilen
etiket, mühür ve benzeri araçlar, beklenmeyen hal veya mücbir sebep nedeniyle,
eşyanın veya taşıtların korunmasını sağlamak için sökülmeleri veya imhaları
zorunlu olmadıkça, yalnız gümrük idareleri tarafından veya bu idarelerin izni
ile sökülebilir ya da imha edilebilir.
Madde 69-1.Eşyanın ilgili rejime tabi tutulma şartlarının yerine getiril-
mesi ve eşyanın yasaklayıcı veya kısıtlayıcı önlemlere tabi olmaması kaydıyla,
gümrük idareleri, tescilden sonra beyannamedeki bilgileri kontrol ederek ve-
ya belli hallerde kontrol etmeksizin, eşyayı teslim ederler. Ancak, beyanname-
nin incelenmesinin makul bir süre içinde tamamlanamadığı ve bu inceleme sırasın-
da eşyanın hazır bulundurulmasına gerek olmadığı hallerde de eşya teslim edi-
lir.
Yasaklama veya kısıtlamaya tabi olması nedeniyle teslimine imkan bulunma-
yan eşyanın tabi olacağı işlemlere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle be-
lirlenir.
2.Aynı beyanname kapsamı eşyanın tümünün aynı anda teslimi esastır.
Bu fıkranın uygulamasında, bir beyannamenin iki veya daha fazla kalemi
kapsaması halinde, her kaleme ilişkin bilgiler ayrı bir beyanname konusu
eşya gibi değerlendirilir.
3.Beyannamenin tescilinin bir yükümlülüğü doğurması halinde, gümrük ver-
gileri ödenmedikçe veya teminata bağlanmadıkça beyanname kapsamı eşya teslim
edilemez. Ancak, bu hüküm kısmi muafiyete tabi geçici ithalat rejimine uygu-
lanamaz.
4.Beyan edilen gümrük rejimi hükümlerine göre teminat istenmesi halinde,
söz konusu teminat alınmadan eşya teslim edilemez.
Madde 70-1.Beyan sahibinden kaynaklanan sebeplerle 46 ncı maddede belir-
tilen süreler içerisinde, tescil edilmiş beyanname kapsamı eşyanın;
a)Muayenesine başlanamaması veya devam edilememesi,
b)Beyan edildiği gümrük rejimine tabi tutulması için verilmesi gereken
belgelerin verilmemiş olması,
c)Ödenmesi veya teminat altına alınması gereken ithalat veya ihracat
vergilerinin ödenmemesi veya teminatın verilmemesi,
Hallerinde, eşya muayene edilir. Muayene sonucunda gümrük idarelerince
alınacak para cezasını veya diğer takipleri gerektiren veya gerektirmeyen
durumlar bir tutanağa bağlanır ve daha sonra eşya 177 ile 180 inci madde
hükümlerine göre tasfiye edilir.
2.Gümrük antrepolarında bulunan eşya için, serbest dolaşıma giriş re-
jimine ilişkin beyanneme verilmesi halinde, gümrük işlemlerinin beyannamenin
tescil tarihinden itibaren otuz gün içinde bitirilmesi gerekir. Bu süre içinde
işlemleri bitirilemeyen eşya ile ilgili olarak 1 inci fıkra hükümleri uygu-
lanır.
II.Basitleştirilmiş Usul
Madde 71-1.Gümrük idareleri, usul ve formalitelerin mümkün olduğunca
basitleştirilmesi için ve gümrük işlemlerinin yürürlükteki hükümlere uygun
olarak yürütülmesini sağlayacak şekilde yönetmelikle belirlenen şartlar altında;
a) 60 ıncı maddede sözü edilen beyannameye eklenmesi gereken belgelerden
bazılarının eklenmemesine veya kaydedilmesi gereken bazı bilgilerin beyannameye
yazılmamasına,
b)Sözü edilen beyanname yerine, eşyanın ilgili gümrük rejimine tabi
tutulması talebi ile birlikte ticari veya idari bir belgenin verilmesine,
c) Eşyanın ilgili rejime geçişinin kayıt yoluyla yapılmasına,
İzin verebilirler.
(c) bendinin uygulanmasında beyan sahibi eşyayı gümrüğe sunma yükümlü-
lüğünden muaf tutulabilir.
Basitleştirilmiş usulle beyan, ticari veya idari belge yahut kayıt, eş-
yanın teşhisi için gerekli bilgileri kapsamak zorundadır. Kayıt yoluyla işlem
yapılan hallerde kayıt tarihinin yazılması şarttır.
2. Beyan sahibi genel, dönemsel veya özet niteliğinde bir tamamlayıcı be-
yanda bulunur. Tamamlayıcı beyanın aranmayacağı haller yönetmelikle belirlenir.
3. Tamamlayıcı beyanlar ile 1 inci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde
sözü edilen beyanlar, ayrılmaz bir bütündür ve basitleştirilmiş işleme ilişkin
beyannamelerin tescil tarihinden itibaren hüküm ifade ederler. 1 inci fıkranın
(c) bendinde belirtilen hallerde kayıt işlemi, 60 ıncı maddede sözü edilen be-
beyannamenin tescili ile aynı hukuki sonucu doğurur.
B. Diğer Beyanlar
Madde 72- Aşağıda yazılı hallerde yetkili makamlardan gönderilecek resmi
yazılar beyanname kabul edilerek eşyanın gümrük işlemleri, bu yazılara dayanı-
larak yürütülür.
a) Cumhurbaşkanının zat ve ikametgahına ait eşya hakkında Cumhurbaşkanlığı
Genel Sekreterliğinden gönderilecek yazılar,
b) Diplomatik muaflık ve ayrıcalıklardan yararlananların ancak kendi adla-
larına veya elçilik adına gelecek eşya için karşılıklı olmak şartıyla misyon
şeflerinden veya muaflık hakkı tanınmış heyet başkanlarınca gönderilen yazı-
lar ile kurye çantalarına ait kurye mektupları.
Bu mektupların şekli, kapsayacağı bilgiler ve göreceği işlemler Dışişleri
Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığınca müştereken tespit olunur.
C. Eşyanın Tesliminden Sonra Beyanın Kontrolü
Madde 73- 1. Gümrük idareleri, eşyanın tesliminden sonra ve beyannamedeki
bilgilerin doğruluğunu saptamak amacıyla, eşyanın ithal veya ihraç işlemleri-
ni veya sonraki ticari işlemlere ilişkin ticari belge ve verileri kontrol ede-
belirler. Bu kontroller beyan sahibine, söz konusu işlemler ile doğrudan ya
da dolaylı olarak ticari yönden ilgili diğer kişilere veya belge ve verileri
ticari amaçla elinde bulunduran diğer kişilere ait yerlerde yapılabilir. Müm-
kün olduğu takdirde eşya muayene de edilebilir.
2. Gümrük idareleri, kendi yetkileri doğrultusunda veya beyan sahibinin
talebi üzerine, yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, beyan-
namenin düzeltilmesini eşyanın tesliminden sonra da yapabilirler.
3. Beyannamenin incelenmesi veya eşyanın tesliminden sonraki kontrolü so-
nucunda, ilgili gümrük rejimine ilişkin hükümlerin yanlış veya eksik bilgile-
re dayanarak uygulandığının saptanması halinde, gümrük idareleri, bu Kanunda
yer alan ceza hükümleri saklı kalmak üzere, beyanı yeni bulgulara göre düzelt-
mek için gerekli işlemleri yaparlar.
İKİNCİ AYIRIM
Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi
Madde 74- Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişi;
ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen
diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili
ile mümkündür.
Madde 75- 1. Beyan sahibi, tarımsal mali yükler dışında kalan ithalat
vergilerinin oranlarının serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihin-
den sonra, fakat eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin ödenmesinden veya teminata
bağlanmasından önce indirilmesi halinde, lehine olan oranın uygulanmasını is-
teyebilir.
2. Beyan sahibinden kaynaklanan nedenlerle gümrük işlemlerinin tamamlana-
maması halinde, 1 inci fıkra hükmü uygulanmaz.
Madde 76- Bir konşimento içeriği eşyanın değişik tarife pozisyonlarına
girdiği hallerde; her bir eşya için kendi tarife pozisyonuna göre işlem yapıl-
masının ek bir iş yükü ve masrafa sebep
olması halinde, beyan sahibinin talebi üzerine, gümrük idareleri, eşyanın
tamamına en yüksek ithalat vergi oranına tabi eşyanın tarife pozisyonuna göre
vergi uygulayabilirler.
Madde 77- 1.Özel amaca yönelik kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır
vergi oranından yararlanarak serbest dolaşıma girmiş eşyanın gümrük gözetimi,
nihai kullanım olarak kabul edilen üretim veya kullanım faaliyetiyle sona
erer. Ayrıca, indirimli veya sıfır vergi uygulamasına ilişkin koşulların sona
erdiği, eşyanın ihraç veya imha edildiği, eşyanın indirimli veya sıfır vergi
uygulaması için belirlenmiş amaçlar dışında kullanılması nedeniyle tahsili ge-
reken vergilerin ödendiği hallerde de gümrük gözetimi sona erer.
2. Nihai kullanım nedeniyle serbest dolaşıma giren eşyaya, duruma göre
81 inci maddenin 2 nci fıkrası veya 83 üncü madde hükümleri uygulanır.
Madde 78- Serbest dolaşımda bulunan eşya, aşağıda belirtilen hallerde bu
statüsünü kaybeder:
a) Serbest dolaşıma giriş beyannamesinin iptal edilmesi,
b) Geri ödeme sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejimi çerçevesinde
işledikten sonra ihraç edilen eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin geri veril-
mesi veya kaldırılması,
c) 213 üncü madde hükmü uyarınca, eşyanın kusurlu veya satış sözleşmesi hü-
kümlerine uygun olmaması nedeniyle, gümrük vergilerinin geri verilmesi veya
kaldırılması,
d) 214 üncü madde hükmü uyarınca, eşyanın ihracına, geri gönderilmesine
veya gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulması nede-
niyle gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılması.
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
Şartlı Muafiyet Düzenlemeleri ve Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri
A. Ortak Hükümler
Madde 79- 1. Bu Kanunun 80 ila 83 üncü maddelerinde geçen;
a) "Rejim" deyimi,serbest dolaşımda olmayan eşyaya,
- Transit,
- Antrepo,
- Şartlı muafiyet sistemi kapsamında dahilde işleme,
- Gümrük kontrolü altında işleme,
- Geçici ithalat;
b) "Ekonomik etkili gümrük rejimi" deyimi,
- Antrepo,
- Dahilde işleme,
- Gümrük kontrolü altında işleme,
- Geçici ithalat,
-Hariçte işleme;
Düzenlemelerinin uygulanması anlamına gelir.
2. "İthal eşyası" deyimi, şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşya
ile geri ödeme sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejiminde, 118 inci mad-
dede belirtilen işlemlere tabi tutularak serbest dolaşıma giren eşya anlamına
gelir.
3. "Değişmemiş eşya" deyimi, dahilde işleme veya gümrük kontrolü altında
işleme rejimleri çerçevesinde hiçbir şekilde işçilik görmemiş ithal eşyası an-
lamına gelir.
Madde 80- 1. Dahilde işleme ve hariçte işleme rejimleriyle ilgili usul ve
esaslar Bakanlar Kurulunca belirlenir.
2. Yararlanılacak rejime ilişkin özel hükümler saklı kalmak üzere, ekonomik
etkili rejimlerin kullanımına ilişkin izinler ile 95 inci maddenin 1 inci fık-
rasında belirtilen antrepo işletme izni;
a) İşlemlerin usulüne uygun olarak yürütülmesi için gerekli taahhütnamele-
rin ve teminatların verilmesi,
b) Gümrük idarelerinin, rejimi denetim altında tutabilmesi veya izle-
yebilmesi için yapması gereken idari düzenlemelerin, söz konusu rejimden
hedeflenen ekonomik amaçlarla orantılı olması,
Halinde verilir.
Madde 81- 1. İlgili rejimin kullanılmasına ilişkin şartlar verilen izin-
de belirtilir. İzin hak sahibi, iznin verilmesinden sonra ortaya çıkan ve iz-
nin devamını veya içeriğini etkileyebilecek her türlü gelişmeleri ilgili mer-
cilere bildirmek zorundadır.
2. Eşyanın bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulması, söz konusu
eşya için tahakkuk edebilecek her türlü gümrük vergilerine karşılık teminat
verilmesi şartına bağlıdır.
Madde 82- Ekonomik etkili bir şartlı muafiyet düzenlemesi, bu düzenlemeye
tabi tutulmakta olan eşyaya veya eşdeğer eşyaya ya da işlenmiş ürünlere, güm-
rükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edildiği takdirde sona
erer.
Gümrük idareleri, bir rejimin öngörülen şartlar altında sona ermemiş oldu-
ğu hallerde, Onbirinci Kısımdaki cezai hükümlere göre işlem yaparlar.
Madde 83- Ekonomik etkili bir gümrük rejimi hak sahibinin hak ve yükümlü-
lülükleri, yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara göre, söz konusu rejimden
yararlanma koşullarını taşıyan kişilere devredilebilir. Yeni haksahibi bu hakkı,
aynı koşulları taşıyan diğer kişilere de devredebilir.
B. Transit Rejimi
1. Genel Hükümler
Madde 84- 1. İthalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutul-
mayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri ta-
mamlanmış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir
noktadan diğerine taşınması, transit rejimi hükümlerine tabidir.
2. Gümrük idareleri, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük
Bölgesi içinde;
a) Yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye,
b) Yabancı bir ülkeden Türkiye`ye,
c) Türkiye`den yabancı bir ülkeye,
d) Bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe,
Taşınmasına izin verir.
3. 1 inci fıkrada belirtilen taşıma işlemi;
a) Transit rejimi hükümleri kapsamında,
b) Bir TIR karnesi kapsamında,
c) Transit belgesi olarak kullanılan bir ATA karnesi kapsamında,
d) 19 Haziran 1951`de Londra`da imzalanan, Kuvvetlerin Statüsü Hakkında
Kuzey Atlantik Anlaşmasına Taraf Devletler Arasındaki Sözleşme ile öngörülen
form 302 kapsamında,
e) Posta kolileri dahil olmak üzere posta yoluyla,
f) Bir Türk limanından başka bir Türk limanına veya Türkiye Gümrük Bölge-
si dışındaki bir limana deniz veya hava yoluyla taşınan eşya, özet beyan kap-
samında,
g) Antrepolardan veya gümrük idaresince konulmasına izin verilen yerlerden
çıkarılarak transit edilecek eşya, 55 ila 70 inci madde hükümlerine göre bir
beyanname kapsamında,
Yapılır.
4. Transit rejimi, eşyanın ve belgelerinin bu rejim hükümlerine uygun ola-
rak varış gümrük idaresine sunulması üzerine sona erer.
5. Transit rejimi uygulamasında, ekonomik etkili bir gümrük rejimine tabi
eşyanın taşınmasına ilişkin özel hükümler saklıdır. Müsteşarlık, transit eşya-
nın cinsine, niteliğine ve taşımanın özelliğine göre veya Türkiye`nin uluslar-
arası anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülükleri çerçevesinde, bu bölümdeki madde
hükümlerine bağlı kalmaksızın transit rejimine ilişkin düzenlemeler yapılması
konusunda yetkilidir.
II. Özel Hükümler
Madde 85- Transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin
ödenmesini sağlamak üzere bir teminat verilmesi zorunludur.
Ancak;
a) Deniz ve havayolu ile yapılan taşımalardan,
b) Boru hattı ile yapılan taşımalardan,
c) Demiryolu ile yapılan taşımalardan,
Yönetmelikle belirlenecek haller dışında teminat aranmaz.
Madde 86- 1. Transit rejimi hak sahibi olan kişiler; eşyayı öngörülen süre
içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla
alınan önlemlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve nok-
sansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlüdür.
2. 1 inci fıkrada belirtilen kişilerin yükümlülükleri saklı kalmak üzere,
transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcı
da eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın
ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış yeri güm-
rük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlüdür.
Madde 87- 1. Transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile is-
tisnalar yönetmelikle belirlenir.
2. Transit rejmine konu olan eşyanın, gümrük gözetimi altındaki antrepo-
larda veya gümrük idarelerince eşya konulmasına izin verilen yerlerde bir süre
kalması veya bir taşıttan diğer bir taşıta aktarılması mümkündür.
III.Transite İlişkin Gümrük İşlemleri
Madde 88-1. Transit rejimine tabi eşya, şüphe veya ihbar durumları hariç
olmak üzere, varış veya çıkış gümrük idaresine kadar muayene edilmeksizin ve
gerektiğinde mühür altına alınarak veya memur eşliğinde sevk edilir.
2. Antrepolardan veya gümrük idarelerince konulmasına izin verilen diğer
yerlerden transit rejimi kapsamında taşınan eşya, gerek görülmesi halinde
muayene edilir. Gümrük vergileri teminata bağlanmak suretiyle bu rejim kapsa-
mında taşınacak eşyanın muayenesi 61 ila 70 inci madde hükümlerine göre yapı-
lır. Bu madde uyarınca yapılacak gümrük muayenesinde, rejim hak sahibi, temsil-
cisi veya eşyanın taşınmasından sorumlu kişiler de bulunabilir.
Madde 89- Bu Kanunun 55 inci maddesinin 2 nci, 56 ncı maddesinin 1 inci fık-
ralarında belirtilen hallerde, transit rejimi kapsamında taşınan eşyanın gümrük
muayenesine tabi tutulması, teminat alınması, eşyanın memur eşliğinde sevki veya
diğer önlemler alınması hususlarında düzenleme yapmaya Müsteşarlık yetkilidir.
Madde 90- Türkiye karasularından geçen ve hakkında ihbar bulunan veya şüphe
edilen transit eşya yüklü gemilerin ambar kapakları veya bu gibi eşya konulan
diğer yerleri, gümrük idarelerince mühür altına alınabilir. Bu gemilere memur
eşlik ettirilebilir veya gemiler seyir halinde iken dış gözetim altında tutu-
labilir.
Yukarıda belirtilen önlemler, gemilerin Türkiye karasularından çıkışı üze-
rine kaldırılır.
Madde 91- Türkiye Gümrük Bölgesinde karayolu ile transit eşya taşıyan taşıt-
ların transit süreleri, izleyecekleri yollar, kontrol noktaları ve konaklama
yerleri ile ilgili olarak düzenlemeler yapmaya Müsteşarlık yetkilidir.
Madde 92- 1. Transit eşya taşıyan seyir halindeki bir taşıtın beklenmeyen
haller veya mücbir sebeplerle yoluna devam edemediği durumlarda, bu husus gecik-
meksizin en yakın gümrük idaresine bildirilir.
Transit eşyanın, söz konusu taşıttan diğer bir taşıta aktarılması gümrük
idarelerinin gözetimi altında yapılarak, bu durum bir tutanakla belgelendirilir.
2. Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki transit halindeki eşyanın beklenmeyen
haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybı halinde, gümrük vergileri aran-
maz. Transit halindeki eşyanın yukarıda belirtilen nedenlerle telef veya kaybı,
idarenin de taraf olarak bulunduğu mahkeme kararı ile kanıtlanır.
Ancak;
a) Suçüstü şeklindeki hırsızlıklar, hazırlık tahkikatı üzerine Cumhuriyet
Savcılığınca verilen belge ile,
b) Hasar, telef veya kayıp herkesçe bilinen ve duyulan başka olaylar yüzün-
den olmuşsa, o yerin en büyük mülki idare amiri tarafından verilecek belge ile,
c) Trafik kazaları, trafik kaza raporuna göre ve en yakın gümrük idaresi
tarafından yapılan tespit sonucunda gümrük idare amirinin vereceği karar ile,
Kanıtlanır.
C. Gümrük Antrepo Rejimi
Madde 93- 1. Gümrük antrepo rejimi;
a) İthalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmamış ve
serbest dolaşıma girmemiş eşyanın,
b) Gümrük antreposuna alınması halinde ihracata ilişkin önlemlerden yarar-
lanabilecek ihraç eşyasının,
Bir gümrük antreposuna konulmasına ilişkin hükümleri belirler.
2. Antrepo işleticisi, gümrük antreposu işletmesine izin verilen kişidir.
Kullanıcı, eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişi veya bu kişinin
hak ve yükümlülüklerinin devredildiği kişidir.
3. Gümrük antreposu, gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması ama-
cıyla kurulan ve kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle
belirlenen yerdir.
4. 1 inci fıkrada belirtilen eşyanın gümrük antreposu olmayan, ancak gümrük
idaresince antrepo addedilen bir yere konularak antrepo rejimi hükümlerine tabi
tutulabileceği haller, yönetmelikle belirlenir.
Madde 94-1. Gümrük antreposu, genel antrepo veya özel antrepo olabilir.
a) Genel Antrepolar, eşyanın konulması için herkes tarafından kullanıla-
bilen;
b) Özel Antrepolar, yalnız antrepo işleticisine ait eşyanın konulması ama-
cıyla kurulan;
Gümrük antrepolarıdır.
2. Parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli
olan veya korunmaları özel düzenek ve yapılara gerek gösteren eşya, ancak bu
niteliklerine uygun genel veya özel antrepolara konulabilir. Bu tür eşya bir
liste halinde yönetmelikle belirlenir.
3. Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği fuar ve sergiler de özel
antrepo sayılır.
Madde 95-1. Gümrük idareleri tarafından antrepo işletilmediği veya mevcut
işletmelerin yeterli olmadığı hallerde, gümrük antrepoları açılması ve işle-
tilmesi Gümrük Müsteşarlığının izni ile mümkündür. İznin verilmesine ilişkin
usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
2. Gümrük antreposu işletmek isteyen kişiler, izin verilmesi için gerekli
bilgileri ihtiva eden ve özellikle antrepoculuğa ekonomik yönden ihtiyaç bu-
lunduğunu belirten yazılı bir talepte bulunmak zorundadır. Gümrük antreposu-
nun işletilmesine ilişkin şartlar verilen izinde gösterilir.
3. İzin, yalnızca Türkiye`de yerleşik kişilere verilir.
4. Antrepo işleticisinin hak ve yükümlülükleri, Gümrük Müsteşarlığının
izni ile başka bir kişiye devredilebilir.
Madde 96- Antrepo işleticisi;
a) Gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde eşyanın gümrük gözetimi
altında bulunmasını sağlamaktan,
b) Gümrük antrepo rejimi kapsamında eşyanın muhafaza edilmesiyle ilgili
yükümlülükleri yerine getirmekten,
c) İzinde belirtilen özel şartlara uymaktan,
Sorumludur.
Madde 97- 1.Bir genel antrepo işletilmesi için izin verildiğinde, antrepo
veya eşyanın özelliklerine göre 96 ncı maddenin bir istisnası olarak, aynı
maddenin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yükümlülüklerin doğrudan kullanı-
cıya ait olduğu, işletme izninde belirtilebilir.
2. Kullanıcı, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulmasına ilişkin yükümlü-
lülüklerini yerine getirmekten her halükarda sorumludur.
Madde 98- 81 inci maddenin 2 nci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, güm-
rük idareleri, antrepo işleticisinden 96 ncı maddede belirtilen sorumluluklarla
ilgili olarak yönetmelikle belirlenen esaslar çerçevesinde bir teminat ister.
Ancak, fuar ve sergilere konulan veya ithalat vergilerinden muaf olan yahut
ihraç edilmek üzere antrepolara konulan eşya için teminat aranmaz.
Teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan ve bu işlemler
bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan, antrepolardan kısmen veya tamamen
eşya çıkartılamaz.
Madde 99- Antrepo rejimine tabi tutulan eşya, gümrük antreposuna konulduk-
ları tarihte işletici tarafından kayıtlara geçirilir. Gümrük idareleri tara-
fından işletilmeyen antrepolardaki tüm eşyanın antrepo kayıtları işletici ta-
rafından tutulur. Bu kayıtlar her zaman gümrüğün denetlemesine hazır halde
bulundurulur. Söz konusu antrepo kayıtları ile 100 üncü maddede belirtilen
antrepo kayıtlarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Madde 100- Gümrük antrepo rejimine tabi tutulmamakla birlikte, ekonomik
yönden bir ihtiyaç bulunması ve gümrük gözetiminin olumsuz etkilenmemesi ko-
şuluyla;
a) İhraç amacı dışında, serbest dolaşımda bulunan eşyanın gümrük antrepo
tesislerine konulmasına,
b) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, gümrük antrepo tesislerinde dahilde
işleme veya gümrük kontrolü altında işleme rejimlerine ilişkin hükümler çer-
çevesinde işçiliğe tabi tutulmasına,
Müsteşarlıkça belirlenecek şartlar altında izin verilebilir.
Madde 101- 1. Eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır.
Ancak, gümrük idarelerince gerek görülen hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış
yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için bir süre belirlenebilir.
2. İhracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek tarım ürünleri için Müste-
şarlıkça özel süreler belirlenebilir.
Madde 102- 1. İthal eşyası, iyi korunmaları, görünüşlerinin veya pazarlama
kalitelerinin geliştirilmesi ya da dağıtım veya yeniden satışa hazırlanmaları
yönünden yönetmelikle belirlenen mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.
Piyasa düzeninin aksamadan işleyişini sağlamak amacıyla tarım ürünlerinin
antrepolarda tabi tutulacağı elleçleme işlemleri Müsteşarlıkça sınırlandırı-
labilir.
2. İhracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek ve antrepo rejimine tabi
tutulmuş tarım ürünlerine uygulanacak elleçleme işlemleri yönetmelikle belir-
lenir.
3. Bu maddede belirtilen elleçleme işlemleri, gümrük idarelerinin izniyle
yapılabilir.
Madde 103- 1. Antrepo rejimine tabi tutulan eşya, gümrük idarelerinden izin
alınmak şartıyla geçici olarak gümrük antreposundan çıkarılabilir.
Eşya gümrük antreposu dışında bulunduğu süre içinde 102 nci maddede belir-
tilen şartlar altında elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.
2. Antrepo rejimine tabi tutulmuş eşyanın bir gümrük antreposundan diğeri-
ne nakli, gümrük idarelerinin iznine bağlıdır.
Madde 104 - 1. İthal eşyası için bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, eşyanın
antrepo masrafları ile antrepoda kaldığı sürece muhafazası için yapılan mas-
raflar, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattan ayrı olarak gösterilmeleri şartıyla
gümrük kıymetine dahil edilmez.
2. Söz konusu eşyanın 102 nci madde çerçevesinde elleçleme işlemlerine tabi
tutulması halinde, eşyanın ithalat vergileri tutarının belirlenmesinde dikkate
alınacak niteliği, gümrük kıymeti ve miktarı, beyan sahibinin talebi üzerine,
193 üncü maddede belirtilen tarihte, eşya söz konusu elleçleme işlemlerine tabi
tutulmamış gibi tespit edilir. Ancak, bu hükümlere Müsteşarlıkça istisnalar
getirilebilir.
3. Gümrük antrepo rejimine tabi tutulmuş ithal eşyasının 71 inci maddenin
1 inci fıkrasının (c) bendi hükmüne göre, gümrüğe sunulmaksızın ve beyannamesi
verilmeden önce serbest dolaşıma girmek üzere teslim edildiği hallerde, gümrük
vergileri, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte yürürlükte bulunan
vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarına dayanarak hesaplanır. Bu hük-
mün uygulanması, eşyanın nitelik, gümrük kıymeti ve miktarı gibi vergilendirme
unsurlarının, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte tespit edilmesi
şartına bağlıdır.
Ancak, yükümlünün serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinde
eşyanın bulunduğu hal ve niteliği ile diğer vergilendirme unsurlarına göre işlem
yapılması yönünde talepte bulunması halinde, bu yönde işlem yapılır.
73 üncü maddeye göre eşyanın tesliminden sonra kontrol hükümleri saklıdır.
Madde 105 - 1. Genel ve özel antrepo işleticileri yıl sonunda antrepo mev-
cutlarına ilişkin bir listeyi gümrük idaresine verir. Her yıl, genel ve özel
antrepolardaki eşya gümrük idaresince, işletici tarafından verilen liste göz-
önünde bulundurulmak suretiyle sayılır. Genel antrepolardaki eşyanın kısa sürede
sayılamayacak kadar çok olması halinde, bunların gümrük idareleri tarafından
örnekleme yöntemiyle sayılması mümkündür.
2. Antrepolarda yapılan sayım sonucunda noksan çıkan eşyanın gümrük vergi-
leri, duruma göre işletici veya kullanıcıdan tahsil edilir.
3. Yapılan sayım sonucunda fazla çıkan eşya kayıtlara alınır. Bu fazlalığın
geçerli nedenlerden ileri geldiğine gümrük idaresince kanaat getirilmediği tak-
dirde, söz konusu eşya 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi
tutulur.
Madde 106 - 1. İşleticiler ile 97 nci maddenin 1 inci fıkrasına göre kulla-
nıcılar antrepolara konulan eşyanın, gümrük idarelerince miktarı belirlenmiş ise
bu miktardan, belirlenmemiş ise belgelerinde yazılı miktarlar üzerinden gümrük
idaresine karşı sorumludur.
2. Eşyanın niteliğinden kaynaklanan kayıplar ve fireler ile gümrüğün dene-
timi altında yapılan işleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar ve
antrepo işleticileri ile kullanıcıların kusur ve hatalarından ileri gelmediği
gümrük idaresine kanıtlanan telef, kayıp ve çalınmalar için gümrük vergileri
aranmaz.
Eşya, gümrüklenmiş kıymeti üzerinden sigorta ettirilmiş ise noksan çıkan
eşyanın vergileri sigorta ettirenden veya lehine sigorta ettirilenden alınır.
3. 1 inci veya 2 nci fıkralarda yazılı nedenler dışında kalan noksanlıklar
kabul edilmez. Bunların vergi ve cezaları toplamından oluşan tutar, yerine göre
işletici veya kullanıcıya tazmin ettirilir.
4. Nitelikleri itibariyle antrepolarda ve antrepolar arası taşımalarda fire
veren eşya ile antrepolarda yapılmasına izin verilen elleçlemeden dolayı nok-
sanlaşan eşyanın fire oranları ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Müsteşar-
lıkça belirlenir.
Madde 107 - Gümrük antrepo rejimine tabi tutulup ihracata ilişkin önlem-
lerden yararlanabilen ihraç eşyasının, ihraç edilmesi veya bu Kanunda öngörü-
len gümrükçe onaylanmış diğer bir işlem ya da kullanıma tabi tutulması zorun-
ludur.
D.Dahilde İşleme Rejimi
I. Genel Hükümler
Madde 108 - 1. Serbest dolaşımda olmayan eşya, işlem görmüş ürünlerin üre-
timinde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi
amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın
ve vergileri teminata bağlanmak
suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebilir.
Eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminat iade olunur. Eş-
yanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına şartlı muafiyet sis-
temi denir.
2. Serbest dolaşımda bulunan eşyanın işlem görmüş ürünlerin üretiminde kul-
lanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmesi halinde, bu eşya-
nın serbest dolaşıma girişi esnasında tahsil edilmiş olan ithalat vergileri,
dahilde işleme rejimi kapsamından geri verilir. Eşyanın bu şekilde dahilde
işleme rejiminden yararlanmasına geri ödeme sistemi denir.
3. "İşleme faaliyetleri" deyimi;
a) Eşyanın montajı, kurulması ve diğer eşya ile birleştirilmesi dahil olmak
üzere işçiliğe tabi tutulması,
b) Eşyanın işlenmesi,
c) Eşyanın yenilenmesi ve düzenli hale getirilmesi dahil olmak üzere tamir
edilmesi,
d) İşleme sırasında tamamen veya kısmen tüketilseler dahi, işlem görmüş
ürünler içinde bulunmayan ancak, bu ürünlerin üretilmesini sağlayan veya kolay-
laştıran önceden belirlenmiş bazı eşyanın kullanılması,
Anlamına gelir.
4. "İşlem görmüş ürün" deyimi, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm
ürünler anlamına gelir.
5. "Asıl işlem görmüş ürün" deyimi, dahilde işleme rejimi kapsamında elde
edilmesi amaçlanan ürün anlamına gelir.
6. "ikincil işlem görmüş ürün" deyimi, işleme faaliyetleri sonucunda elde
edilen asıl işlem görmüş ürün dışındaki ürünler anlamına gelir.
7. "Eşdeğer eşya" deyimi, işlem görmüş ürünlerin imali için ithal eşyasının
yerine kullanılan serbest dolaşımda bulunan eşya anlamına gelir.
8. "Verimlilik oranı" deyimi, belirli miktardaki ithal eşyasının işlenmesi
sonucunda elde edilen işlem görmüş ürünlerin miktarı veya yüzde oranı anlamına
gelir.
Madde 109 - İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesine veya
eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının serbest do-
laşıma girmesinden önce Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesine izin ve-
rilebilir. Eşdeğer eşya kullanımına yasaklama veya kısıtlama getirebilir.
Eşdeğer eşyanın, ithal eşyası ile aynı özellik ve aynı nitelikleri taşıması
gerekir. Ancak, belirlenecek özel hallerde eşdeğer eşyanın ithal eşyasından daha
kaliteli veya daha ileri bir imalat aşamasında olmasına izin verilebilir.
İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, gümrük iş-
lemlerinde ithal eşyası eşdeğer eşya, eşdeğer eşya ise ithal eşya olarak değer-
lendirilir.
Henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine ihracat vergilerine tabi eşdeğer eşya-
dan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının süresi
içinde ithal edilmesine karşılık olarak izin hak sahibinden, ihracat vergileri
kadar teminat alınır.
II. İznin Verilmesi
Madde 110 - 1. Dahilde işleme izni, 80 inci madde çerçevesinde, işleme
faaliyetlerini yapan veya yaptıran kişinin talebi üzerine verilebilir.
2. Dahilde işleme izni sadece;
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere,
b) 108 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen eşyanın kul-
lanımı hariç, ithal eşyasının işlem görmüş ürünler içerisinde mevcudiyetinin
veya 109 uncu madde kapsamında eşdeğer eşya için konulmuş koşullara uyulduğunun
tespit edilebildiği hallerde,
c) Türkiye Gümrük Bölgesindeki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının
olumsuz etkilenmemesi şartıyla, dahilde işleme rejiminin işlem görmüş ürünlerin
ihracı veya yeniden ihracı için en iyi imkanların yaratılmasına yardımcı olduğu
hallerde,
Verilebilir.
3.Ticari nitelikte olmayan dahilde işleme amaçlı ithalat için Türkiye
Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişilere de izin verilmesi mümkündür.
III.Rejimin İşleyişi
Madde 111-1.İşlem görmüş ürünlerin ihracı veya yeniden ihracı ya da
gümrükçe onaylanmış başka bir işleme tabi tutulması için gerekli süreler,
işleme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve işlem görmüş ürünlerin elden
çıkarılması için yeterli olacak şekilde belirlenir.
2.Süre, serbest dolaşımda bulunmayan eşya için dahilde işleme rejimine
ilişkin iznin alındığı tarihten itibaren işlemeye başlar ve bitimin rastla-
dığı ayın son günü sona erer. Bu süre ve ek süreler, Bakanlar Kurulu Kara-
rıyla belirlenir.
3.İthal eşyasının ithalinden önce eşdeğer eşyadan elde edilen işlem
görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının rejim beyanı için gereken
süre Bakanlar Kurulunca belirlenir. Bu süre, ilgili eşdeğer eşyadan elde
edilen işlem görmüş ürünler için ihracat beyannamesinin tescil tarihinden
itibaren işlemeye başlar.
Madde 112-1.Bir dahilde işleme izni kapsamı eşyanın verimlilik oranı
veya gerekli olduğunda bu oranın belirlenme yöntemi, işleme faaliyetinin
gerçekleştiği ya da gerçekleşeceği koşullar gözönünde bulundurularak belir-
lenir.
2.İlgili kuruluşların görüşleri alınarak hesaplanan standart verimli-
lik oranları, asli nitelikleri itibariyle aynı özelliklere sahip eşya
kullanılmak şartıyla aynı kalitede işlem görmüş ürünlerin elde edilmesi
ile sonuçlanan ve belirli teknik koşullar altında yürütülen işleme faali-
yetlerine ilişkin, doğruluğu önceden belirlenmiş verilere göre tespit edi-
lir.
Madde 113-Değişmemiş eşyanın veya işlem görmüş ürünlerin serbest dola-
şıma girmiş sayılacağı durum ve koşullar serbest dolaşıma giriş rejimi hü-
kümleri çerçevesinde belirlenir.
Madde 114-1. Dahilde işleme rejimi kapsamında bir gümrük yükümlülüğünün
doğması halinde, 115 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gümrük
vergileri, ithal eşyasının dahilde işleme rejimine ilişkin beyannamenin
tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurları gözönünde
bulundurularak hesaplanır.
2.İthal eşyası, dahilde işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescil
tarihinde, tarife kotaları ve tarife tavanları çerçevesinde tercihli tarife
uygulamasından yararlanabilir durumda ise söz konusu eşyanın bu tercihli
tarifeden yararlanabilmesi, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil
edildiği tarihte de mevcut tercihli tarifenin yürürlükte olmasına bağlıdır.
Madde 115-a)İlgili kuruluşların görüşleri alınarak yönetmelikle belir-
lenen listede yer alan işleme faaliyetleri sonucunda, asıl işlem görmüş
ürünlerle birlikte söz konusu listede belirtilen ikincil işlem görmüş ürün-
lerin elde edilmesi ve bu ikincil ürünlerin serbest dolaşıma sokulması
halinde ithalat vergileri; asıl işlem görmüş ürünün ihraç edilen kısmı ora-
nında ikincil işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma girişine ilişkin be-
yannamenin tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurları
esas alınarak hesaplanır. Ancak, izin hak sahibi, bu ürünlere ilişkin
vergilerin 114 üncü maddede belirtilen usule göre tahakkukunu talep edebi-
lir.
Tarım politikası çerçevesinde bir vergiye konu olan işlem görmüş ürün-
lerin vergiye tabi tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca
belirlenir.
b)Bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulan ya da serbest bölgeye
konulan işlem görmüş ürünlerin ithalat vergileri, söz konusu şartlı muafi-
yet düzenlemesinin öngördüğü ya da serbest bölgelere ilişkin hükümlerin
öngördüğü şekilde hesaplanır.
Ancak, işlem görmüş ürünlerin, gümrük kontrolü altında işleme rejimi
dışında, yukarda düzenlenen gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanım şekil-
lerinden birine tabi tutulduğu hallerde, uygulanacak vergi 114 üncü madde
uyarınca hesaplanan miktardan az olamaz.
İlgili kişi, verginin 114 üncü maddede belirtilen usule göre hesaplan-
masını isteyebilir.
c)İthal eşyasının, gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutul-
duğu hallerde, işlem görmüş ürünler söz konusu rejim çerçevesinde vergiye
tabi tutulur.
d)Söz konusu ithal eşyası için özel amaca yönelik nihai kullanım
nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi oranının uygulanmasının
öngörüldüğü hallerde, bu uygulamadan işlem görmüş ürünler de yararlandırılır.
e)Söz konusu ithal eşyasının 167 nci madde uyarınca ithalat vergilerinden
muaf olduğu hallerde, işlem görmüş ürünler de bu muafiyetten yararlandırı-
lır.
IV.Türkiye Gümrük Bölgesi Dışında İşleme Faaliyetleri
Madde 116-1.Gerekli izin alınması koşuluyla, işlem görmüş ürünlerin
veya değişmemiş eşyanın tamamı veya bir kısmı, hariçte işleme rejimi hüküm-
leri çerçevesinde, daha ileri düzeyde işlenmek üzere Türkiye Gümrük Bölgesi
dışına geçici olarak ihraç edilebilir.
2.Yeniden ithal edilen ürünler için bir gümrük yükümlülüğünün doğması
halinde, ithalat vergileri;
a) 1 inci fıkrada belirtilen işlem görmüş ürünler veya değişmemiş eşya
için 114 ve 115 inci maddeler uyarınca,
b)Türkiye Gümrük Bölgesi dışında işlendikten sonra yeniden ithal edilen
ürünler için hariçte işleme rejimi hükümleri uyarınca,
Hesaplanır.
V.Geri Ödeme Sisteminden Yararlanma
Madde 117-1.Geri ödeme sisteminden her eşya yararlanabilir.
Ancak, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında;
a)İthalat miktar kısıtlamalarına tabi olan,
b)15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d),(e) ve (f) bentleri kapsamında,
tercihli bir tarife veya özel bir şartlı muafiyet düzenlemesinden kotalar
dahilinde yararlanabilen,
c)Tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili özel düzenle-
meler çerçevesinde alınan ithalat vergilerine tabi olan,
Eşya geri ödeme sisteminden yararlanamaz.
2.Geri ödeme sistemi, ancak ithal eşyasının serbest dolaşıma giriş
beyannamesinin tescili sırasında ve işlem görmüş ürünlerin herhangi bir
parasal ihracat iadesinden yararlanmadığı hallerde uygulanabilir.
3.Geri ödeme sistemi uygulama izni ancak, işlem görmüş ürünlerin ihra-
cına ilişkin beyannamenin tescili sırasında;
a)İthal eşyasının 1 inci fıkranın (c) bendinde belirtilen vergi ve
diğer mali yüklerden herhangi birine tabi olmadığı,
b)İşlem görmüş ürünlerin herhangi bir parasal ihracat iadesinden ya-
rarlanmadığı,
Hallerde verilir.
Madde 118-Dahilde işleme rejimine tabi tutulacak ithal eşyasına ilişkin
serbest dolaşıma giriş beyannamesinde, eşyanın geri ödeme sistemi kapsamında
olduğu belirtilir ve izne ilişkin bilgiler beyanname üzerinde gösterilir.
Ayrıca, söz konusu izin belgesinin bir örneği beyannameye eklenir.
Madde 119-Dahilde işleme rejiminde geri ödeme sisteminin uygulandığı
hallerde;
a)Eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının
serbest dolaşıma girmesinden önce Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç
edilmesi hükmü,
b)İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edildiği durumlarda, gümrük
işlemlerinde ithal eşyasının eşdeğer eşya, eşdeğer eşyanın ise ithal eşyası
gibi değerlendirilmesi hükmü,
c)Henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine ihracat vergilerine tabi eşya-
dan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının
süresi içinde ithal edilmesine karşılık olarak izin hak sahibinden, ihracat
vergileri kadar teminat alınması hükmü,
d)113,114 ve 122 nci madde ile 115 inci maddenin (a) bendinin ikinci
alt bendi ile (c) bendi hükümleri;
Uygulanmaz.
Madde 120-İşlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın hariçte iş-
leme rejimi hükümleri çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere geçici
ihracı, söz konusu ürünlerin tespit edilmiş süreler içinde Türkiye Gümrük
Bölgesine yeniden ithal edilmemeleri hariç olmak üzere, 121 inci madde
çerçevesinde bir ihracat olarak kabul edilmez.
Madde 121-1.İzin hak sahibi, geri ödeme sistemi çerçevesinde serbest
dolaşıma giren ithal eşyasından elde edilmiş işlem görmüş ürünlerin veya
değişmemiş eşyanın;
a)İhraç edildiklerini,
b)Daha sonra yeniden ihraç edilmek üzere transit rejimi, gümrük antrepo
rejimi, geçici ithalat rejimi veya şartlı muafiyet sistemine tabi dahilde
işleme rejimine tabi tutulduğunu,
c)Serbest bölgeye konulduğunu,
Belgelendirmek ve rejimin uygulanmasına ilişkin diğer tüm şartlara
uyulmuş olmak kaydıyla, ithalat vergilerinin geri verilmesini veya kaldı-
rılmasını isteyebilir.
2.İşlem görmüş ürünler veya değişmemiş eşya, 1 inci fıkranın (b)
bendinde belirtilen gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi
tutulma bakımından, serbest dolaşımda olmayan eşya sayılır.
3.Geri ödeme başvurusunun yapılması için gereken süre ilgili Bakanlar
Kurulu Kararında belirtilir.
4.115 inci maddenin (b) fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, 1 inci
fıkra hükümleri çerçevesinde bir gümrük rejimine tabi tutulan ya da serbest
bölgeye konulan işlem görmüş ürünler veya değişmemiş eşya, yönetmelikle
belirlenen esaslar dahilinde yeniden serbest dolaşıma girebilir. Bu şekilde
serbest dolaşıma sokulacak eşyanın gümrük vergileri tutarı, 1 inci fıkra
hükmüne göre geri verilen veya kaldırılan vergi tutarı kadardır.
5.Geri verilecek veya kaldırılacak ithalat vergileri tutarının tespi-
tinde, gerektiğinde 115 inci maddenin (a) bendinin birinci alt bendi
hükmü uygulanır.
VI.Diğer Hükümler
Madde 122-Şartlı muafiyet sisteminin uygulandığı dahilde işleme
rejiminde, ihraç olunan işlem görmüş ürünlerin ihracat vergilerine tabi
eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, söz konusu eşdeğer eşya ihracat
vergilerinden muaf tutulur.
E.Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi
Madde 123-1.Gümrük kontrolü altında işleme rejimi, serbest dolaşıma
girmemiş eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde, ithalat vergilerine veya
ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, niteliğini veya duru-
munu değiştiren işlemlere tabi tutulmaları ve bu işlemlerden elde edilen
ürünlerin gümrük vergileri üzerinden serbest dolaşıma girmelerine ilişkin
hükümlerin uygulandığı rejimdir. Elde edilen bu tür ürünler, işlenmiş ürün
olarak adlandırılır.
2.Gümrük kontrolü altında işleme rejiminin uygulanabileceği durumla-
rın listesi yönetmelikle belirlenir.
Madde 124-1.Gümrük kontrolü altında işleme izni, işleme işini yapan
veya yaptıran kişinin talebi üzerine gümrük idarelerince verilir.
2.İzin, sadece Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere;
a)İşlenmiş ürünler içinde ithal eşyasının teşhisinin mümkün olduğu,
b)Eşyanın işlenmesinden sonra, rejime tabi tutulduğu sıradaki niteli-
ğine veya durumuna dönüştürülmesinin ekonomik olarak mümkün olmadığı,
c)Rejimin uygulanmasının, ithal eşyasının tabi olduğu menşe ve mik-
tar kısıtlaması kurallarının etkilerini saptırmayacağı,
d)Türkiye`deki benzer eşyanın üreticilerinin temel ekonomik çıkar-
larını olumsuz etkilemeyen, bir işleme faaliyeti yaratma veya devam et-
tirme yönündeki ekonomik amaçlara uyulduğu,
Hallerde verilir.
Madde 125-Gümrük kontrolü altında işleme rejimine ilişkin süreler
ve verimlilik oranları, 111 ve 112 nci maddelerdeki esaslar çerçevesinde
yönetmelikle belirlenir.
Madde 126-Değişmemiş eşyaya veya izinde öngörülen işlemin ara aşa-
malarından birinde bulunan ürünlere ilişkin bir gümrük yükümlülüğü doğdu-
ğunda, gümrük vergileri tutarı, ithal eşyasının bu rejime ilişkin beyannamenin
tescili sırasında yürürlükte bulunan vergi oranı ve diğer vergilendirme unsur-
larına dayanılarak belirlenir.
Madde 127-1. Gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulan
ithal eşyasının, tercihli bir tarife uygulanmasından yararlanabildiği
ve aynı tercihli tarife uygulamasının serbest dolaşıma giren aynı nite-
likteki işlenmiş ürünlere de uygulanabildiği hallerde, işlenmiş ürün-
lerin tabi olduğu ithalat vergileri, söz konusu tercihli tarife çerçevesin-
de belirlenmiş vergi oranına göre hesaplanır.
2.Tercihli tarife uygulamasının, tarife kotaları veya tarife tavan-
larına tabi olması halinde, işlenmiş ürünler için 1 inci fıkrada belirtilen
vergi oranının uygulanması, söz konusu tercihli tarifenin serbest dolaşıma
giriş beyannamesinin tescili sırasında ithal eşyasına uygulanabilmesi
koşuluna bağlıdır. Serbest dolaşıma giren işlenmiş ürünlerin imalatında
fiilen kullanılan ithal eşyası miktarı, serbest dolaşıma giriş beyanname-
sinin tescili sırasında yürürlükte olan tarife kotaları ve tarife tavanları
hesabına katılır. Bu durumda, işlenmiş ürünlerle aynı olan ürünler için
açılmış tarife kotaları veya tavanlarının hesabına herhangi bir ilave ya-
pılmaz.
F.Geçici İthalat Rejimi
Madde 128-Geçici ithalat rejimi, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın
ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politi-
kası önlemlerine tabi tutulmaksızın, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kulla-
nılması ve bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında, herhangi bir
değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına olanak sağlayan hükümlerin uygu-
landığı rejimdir.
Madde 129-1.Geçici ithalat izni, eşyayı kullanan veya kullandıran ki-
şinin talebi üzerine gümrük idarelerince verilir.
2.İthal eşyası ile ilgili ayniyet tespitinin mümkün olmadığı hallerde,
geçici ithalat rejiminin kullanılmasına izin verilmez. Ancak, eşyanın veya
yapılacak işin niteliği itibariyle, ayniyet tespiti ile ilgili önlemlerin
alınmamasına rejimin kötüye kullanılmasına sebep olmayacağı hallerde,
gümrük idareleri vergilerin tümünü teminata bağlamak suretiyle, geçici it-
halat rejiminin kullanılmasına izin verebilirler.
Madde 130-1.İthal eşyasının yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe
onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması için gerekli sü-
reler, izin verilen kullanımın amacına uygun olacak şekilde Müsteşarlıkça
belirlenir.
2.131 inci madde uyarınca tespit edilecek özel süreler saklı kalmak
üzere, eşyanın geçici ithalat rejimi altında kalma süresi azami yirmidört
ay olarak belirlenir. Bununla birlikte, gümrük idareleri ilgili kişinin
de kabul etmesiyle daha kısa süreler saptayabilir.
3.Ancak, istisnai hallerde ve ilgilinin talebi üzerine, 1 ve 2 nci
fıkralarda belirtilen sürelerin uzatılmasına ilişkin usul ve esaslar
yönetmelikle belirlenir.
Madde 131-İthal vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat
rejiminin uygulanabileceği durumlar ve özel şartlar Bakanlar Kurulunca
tespit edilir.
Madde 132-1.Mülkiyeti, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir
kişiye ait olan ve 131 inci madde uyarınca konulmuş hükümlere tabi olmayan
veya söz konusu hükümlere tabi olmakla birlikte, tam muafiyet suretiyle
geçici ithalat iznine ilişkin hükümlerde öngörülen koşulları taşımayan
eşyanın, kısmi muafiyet uygulanması suretiyle geçici ithalat rejiminden
yararlanması mümkündür.
2.Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejiminden yararlandırılma-
yacak eşyaya ilişkin liste Bakanlar kurulunca belirlenir.
Madde 133-1.Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi
tutulan eşyadan her ay için alınacak ithalat vergileri, geçici ithalat
rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihinde, söz konusu eşyanın serbest
dolaşıma girmiş olması halinde alınacak vergiler tutarının %3`ü olarak
tespit edilir.
Söz konusu vergiler eşyanın bu rejimden yararlandığı her ay için
alınır ve bir aydan daha az süreler tam ay olarak değerlendirilir.
2.Alınacak ithalat vergileri tutarı, uygulanacak faizler hariç olmak
üzere, söz konusu eşyanın geçici ithalat rejimine tabi tutulduğu tarihte
serbest dolaşıma girmesi halinde alınacak vergileri aşamaz.
3.Geçici ithalat rejiminden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerin 83
üncü madde uyarınca devri halinde, yeni hak sahibi rejime ilişkin kalan
süreyi 130 uncu maddenin 3 üncü fıkrası hükmü saklı kalmak üzere kulla-
nabilir.
4. 3 üncü fıkrada belirtilen devir işleminin aynı ay içerisinde, re-
jimi kısmi muafiyetle kullanmasına izin verilmiş iki kişi arasında ger-
çekleştirilmesi halinde, ilk hak sahibi söz konusu ayın tamamı için ta-
hakkuk eden ithalat vergileri tutarını ödemekle yükümlüdür.
Madde 134-1.İthal eşyası için gümrük yükümlülüğü doğduğunda, gümrük
vergilerinin tutarı, geçici ithalat rejimine ilişkin beyanda bulunulduğu
tarihte söz konusu eşyaya ait vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına
istinaden tespit edilir. Ancak, tam muafiyet suretiyle geçici ithal edilen
eşya ile ilgili olarak gümrük yükümlülüğü doğması halinde, 193 üncü madde-
de belirtilen tarihte söz konusu eşyaya ilişkin vergi oranı ve diğer ver-
gilendirme unsurları esas alınır.
2. Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat hükümleri dışında herhangi
bir nedenle ithal eşyası için gümrük yükümlülüğü doğması halinde, 1 inci
fıkra uyarınca hesaplanan vergi tutarından 133 üncü madde hükümlerine gö-
re ödenen vergi miktarı düşülür.
G.Hariçte İşleme Rejimi
I.Genel Hükümler
Madde 135-1.Hariçte işleme rejimi, 144 ila 148 inci maddelerde öngörülen
standart değişim sistemine ilişkin hükümler ile 116 ncı madde hükmü saklı
kalmak üzere, serbest dolaşımdaki eşyanın hariçte işleme faaliyetlerine tabi
tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak ihracı ve bu faaliyet-
ler sonucunda elde edilen ürünlerin ithal vergilerinden tam veya kısmi mua-
fiyet suretiyle yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin hükümlerin uygulan-
dığı rejimdir.
2.Serbest dolaşımdaki eşyanın geçici ihracı halinde,söz konusu eşyaya
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışı için öngörülen ihracat vergileri,ticaret
politikası önlemleri ve diğer işlemler uygulanır.
3.Bu rejimde geçen;
a)"Geçici ihracat eşyası"deyimi,hariçte işleme rejimine tabi tutulan eşya,
b)"İşleme faaliyetleri"deyimi,108 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (a),
(b)ve (c) bentlerinde düzenlenen faaliyetler,
c)"İşlem görmüş ürünler"deyimi,işleme faaliyetleri sonucu elde edilen
bütün ürünler,
d)"Verimlilik oranı"deyimi,belirli miktardaki geçici ihracat eşyasının
işlenmesi sonucunda elde edilen işlem görmüş ürünlerin miktarı veya yüzde
oranı,
Anlamına gelir.
Madde 136-Hariçte işleme rejimi;
a)İhracı,ödenmiş ithalat vergilerinin geri verilmesine veya teminata
bağlanmış ithalat vergilerinin kaldırılmasına yol açan,
b)İhracından önce,nihai kullanımları nedeniyle tam muafiyet suretiyle
serbest dolaşıma giren ve bu muafiyetin tanınması için gerekli koşulları
taşımaya devam eden,
c)İhracı,ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım
politikası çerçevesinde vergi idaresi dışında bir mali avantaj sağlanan,
Serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz.
(b)bendinin istisnaları yönetmelikle belirlenir.
II.İznin Verilmesi
Madde 137- 1.Hariçte işleme izni,talep üzerine,80 inci madde çerçevesinde
işleme faaliyetini yaptıracak kişiye verilebilir.
2.Ancak,rejimin uygulanmasının,ithal edilen işlem görmüş ürünlerin
aynısını veya benzerini üreten Türkiye`deki üreticilerin temel çıkarlarını
olumsuz etkilemeksizin ihraç eşyasının satışını teşvik etmesi ve işleme
faaliyetinin Türk menşeli eşya ile Türkiye dışında elde edilen eşyanın
birleştirilmesiyle oluşan işlem görmüş ürün olarak ithal edilmesi halinde,
hariçte işleme izni işleme faaliyetini yaptıracak kişi dışında başka bir
kişiye de verilebilir.
Madde 138-Hariçte işleme izni;
a)Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere,
b)İşlem görmüş ürünlerin geçici ihracat eşyasının işlenmesi sonucu
elde edildiğinin tesbiti mümkün olan hallerde,
c)Talep edilen iznin;Türkiye`deki üreticilerin temel ekonomik çıkarla-
rına ciddi bir zarar verecek durumda olmadığı hallerde,
Verilir.
(b) bendinde istisna getirilecek haller ve bu istisnaların uygulanmasına
ilişkin şartlar ilgili Bakanlar Kurulu Kararında belirtilir.
III.Rejimin İşleyişi
Madde 139- 1.İşlem görmüş ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesine yeniden
ithal edilmeleri için gereken süre verilen izinde belirtilir.İzin hak sahibi-
nin talebinin uygun bulunması halinde, bu süre uzatılabilir.
2.Faaliyetin verimlilik oranı veya bu oranın belirlenmesine ilişkin
usul ve esaslar ilgili Bakanlar Kurulu Kararında belirtilir.
Madde 140- 1. 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat
vergilerinden tam veya kısmi muafiyet, yalnızca işlem görmüş ürünlerin ser-
best dolaşıma giriş beyanının,izin hak sahibi veya izin hak sahibinin onayı
alınmış ve izin koşullarına uyulmuş olmak kaydı ile Türkiye Gümrük Bölge-
sinde yerleşik bir başka kişi adına ya da hesabına yapılması halinde tanı-
nabilir.
2. Hariçte işleme rejimine ilişkin şartlar veya yükümlülüklerden birine
uyulmadığı takdirde, 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat
vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulaması yapılmaz.Ancak,bu durumun,
söz konusu rejimin doğru işleyişine önemli bir etkisinin olmadığının tes-
bit edilmesi halinde,ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygula-
ması yapılır.
Madde 141- 1. 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat
vergileri,işlem görmüş ürünlere ait ithalat vergileri tutarından, geçici
ihracat eşyasına en son işleme faaliyetine tabi tutulduğu ülkeden aynı
tarihte ithal edilse idi uygulanacak olan ithalat vergileri tutarının indi-
rilmesi suretiyle hesaplanır.
2. 1 inci fıkra uyarınca indirilecek tutarın hesaplanmasında geçici
ihracat eşyasının,hariçte işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescili
tarihindeki miktar ve niteliği ile işlem görmüş ürünlerin yeniden serbest
dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescili tarihinde uygulanabilir
diğer vergilendirme unsurları dikkate alınır.
İşlem görmüş ürünlerin gümrük kıymetinin belirlenmesinde 27 nci madde-
nin 1 inci fıkrasının (b) bendinin (i) alt bendi dikkate alınır.Kıymetin
bu şekilde belirlenememesi durumunda,işlem görmüş ürünlerin gümrük kıymeti
ile makul bir yöntemle belirlenen işleme masrafları arasındaki fark,
geçici ihracat eşyasının kıymetini oluşturur.
Bununla birlikte;
a) Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenecek
giderler,indirilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alınmaz.
b) Hariçte işleme rejimine tabi tutulmadan önce geçici ihracat eşya-
sının nihai kullanımı nedeniyle indirimli bir oranda serbest dolaşıma
girdiği ve bu indirimli oranın tanınması için gerekli koşulların yürürlük-
te kalmaya devam ettiği hallerde indirilecek tutar,eşyanın serbest dola-
şıma ilk girişi sırasında hesaplanan gerçek ithalat vergileri tutarıdır.
3. Geçici ihracat eşyasının, nihai kullanım amacıyla serbest dolaşıma
girişi sırasında indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanabildiği
hallerde, bu eşyaya en son işleme faaliyetinin gerçekleştiği ülkede de
nihai kullanıma uygun işçilik görmesi koşuluyla, söz konusu indirimli veya
sıfır vergi oranı uygulanır.
4. İşlem görmüş ürünlerin 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d)
veya (e) bentleri çerçevesinde tercihli bir tarife uygulamasından yarar-
lanması ve bu tarifenin geçici ihracat eşyası ile aynı tarife pozisyonun-
daki eşya için de geçerli olması halinde, 1 inci fıkra uyarınca indirile-
cek tutarın hesaplanmasında dikkate alınacak vergi oranı,söz konusu ter-
cihli tarifenin uygulanabilmesi için gerekli koşullara uygun geçici ihra-
cat eşyasına uygulanması gereken orandır.
5. İki veya çok taraflı ticaret anlaşmaları çerçevesinde bazı işlem
görmüş ürünler için konulmuş veya konulacak olan ithalat vergi muafiyeti
içeren hükümler saklıdır.
Madde 142 - Tamir amacıyla geçici ihraç edilen eşya,tamiratın garanti nede-
niyle sözleşmeye bağlı olarak veya kamuni bir yükümlülüğe dayanarak ya da bir
imalat hatası nedeniyle, bedelsiz yapıldığının kanıtlanması halinde, serbest
dolaşıma ithalat vergilerinden tam muaf olarak girer. Ancak, söz konusu eşya-
nın serbest dolaşıma ilk girişi sırasında kusurlu olduğunun dikkate alınarak
işlem yapılmış olması halinde, bu hüküm uygulanmaz.
Madde 143 - Eşyanın tamir amacıyla geçici ihraç edildiği ve tamiratın bedel
karşılığında yapıldığı hallerde, 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen
ithalat vergileri, gümrük kıymeti olarak tamir masraflarına eşit bir tutar
dikkate alınarak, işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin
tescil edildiği tarihte, bu ürünlere uygulanacak vergi oranı ve diğer vergilen-
dirme unsurlarına istinaden belirlenir. Ancak, izin hak sahibinin tamir masraf-
ları dışında başka bir ödeme yapmamış olması ve bu ödemenin izin hak sahibi
ile faaliyeti yapan kişi arasındaki ilişkiden etkilenmemesi gerekir.
IV. Standart Değişim Sistemine Dayalı Hariçte İşleme
Madde 144 - 1. Hariçte işleme rejimine ilişkin önceki hükümlerin yanı sıra,
bu madde ve 145 ila 148 inci madde hükümlerine göre ikame ürün olarak adlandı-
rılan ithal eşyasının bir işlem görmüş ürün ile değiştirilmesi,standart deği-
şim sistemi kapsamında mümkündür.
2. Tarım politikasına veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen
ve özel düzenlemelere tabi eşya dışında kalan serbest dolaşımdaki eşyanın tami-
rinin söz konusu olduğu hallerde, gümrük idareleri standart değişim sisteminin
uygulanmasına izin verirler.
3. 148 inci madde hükmü saklı kalmak üzere, işlem görmüş ürünlere uygulanan
hükümler ikame ürünlere de uygulanır.
4. Gümrük Müsteşarlığınca, tespit edilen koşullar altında ve ithalat ver-
gileri tutarını karşılayan bir teminat verilmesi halinde, ikame ürünlerin ge-
çici ihracat eşyasının ihracından önce ithal edilmelerine izin verilir.
Madde 145 - 1. İkame ürünlerin, tamirata konu olan geçici ihracat eşyası ile
aynı tarife pozisyonuna girmesi, aynı ticari nitelikte ve aynı teknik özellikle-
re sahip olması gerekir.
2. Geçici ihracat eşyasının ihracattan önce kullanılmış olması halinde,
ikame ürünlerin de yeni olmamaları ve kullanılmış olmaları gerekir.
Ancak, ikame ürünün satış sözleşmesindeki garanti hükümleri uyarınca veya
kanuni bir yükümlülük ya da bir imalat hatası nedeniyle bedelsiz olarak ve-
rilmesi halinde, kullanılmış eşya yerine yeni eşya getirilebilir.
Madde 146 - İthalatın önceden yapıldığı durumda, ikame ürünlerin serbest
dolaşıma giriş beyannamesinin tescili tarihinden itibaren iki aylık süre içinde
geçici ihracat eşyasının ihraç edilmesi gerekir.
Ancak, istisnai hallerde, söz konusu süre dolmadan ilgili kişinin talebi
üzerine gümrük idareleri bu süreyi makul ölçüde uzatabilirler.
Madde 147 - İthalatın önceden yapıldığı durumda ve 141 inci maddenin uygu-
lanması halinde, indirilecek tutar, geçici ihracat rejimine ilişkin beyannamenin
tescili tarihinde geçici ihracat eşyasına uygulanabilir vergi oranı ve diğer
vergilendirme unsurlarına istinaden belirlenir.
Madde 148 - Stantart değişim çerçevesinde yürütülen işlemler, 137 nci
maddenin 2 nci fıkrası ile 138 inci maddenin (b) bendi hükümlerine tabi değil-
dir.
V. Diğer Hükümler
Madde 149 - Hariçte işleme rejimi çerçevesinde öngörülen usuller, tarife
dışı ticaret politikası önlemlerinin yürütülmesi amacıyla da uygulanabilirler.
DÖRDÜNCÜ AYIRIM
İhracat Rejimi
Madde 150 - 1. İhracat rejimi, serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç ama-
cıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı
rejimdir.
İhracat, ticaret politikası önlemleri ve gerektiği takdirde ihracat vergi-
leri de dahil olmak üzere çıkış işlemlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasıyla
gerçekleştirilir.
2. Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, ihracata ilişkin gümrük
beyannamesi ile yetkili gümrük idaresine beyan edilir.
3. Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkacak eşyanın gümrük beyannamesine tabi
olmayacağı hal ve şartlar yönetmelikle belirlenir.
4. Müsteşarlık, gerektiğinde ihraç eşyasının cinsine, niteliklerine ve
ihracatın özelliğine göre ihracatın daha kolay yapılmasını sağlayacak usul ve
esasları belirlemeye yetkilidir.
Madde 151 - İhraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sıra-
sında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük denetiminden çıktığı sırada da aynen
muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi koşuluyla
fiilen ihraç edilmiş sayılır. Bu durumda, ihraç eşyası üzerindeki gümrük deneti-
mi sona erer.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gümrükçe Onaylanmış Diğer İşlem veya Kullanım Şekilleri
BİRİNCİ AYIRIM
Serbest Bölgeler
A. Genel Hükümler
Madde 152 - Serbest bölgeler, Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla
beraber;
a) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi
tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen
haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat
vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin ve kambiyo mevzuatının uygulan-
ması bakımından, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen;
b) Serbest dolaşımdaki eşyanın, bir serbest bölgeye konulması nedeniyle
normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlandığı;
Yerlerdir.
Madde 153 - 1. Serbest bölgelerin sınırları ile giriş ve çıkış noktaları
gümrük idarelerinin denetimine tabidir.
2. Bir serbest bölgeye giriş veya çıkış yapan kişiler ve nakil araçları
gümrük muayenesine tabi tutulur.
3. Gümrük idareleri,serbest bölgeye giren, burada kalan veya çıkan eşyayı
muayene edebilirler. Muayenenin yapılmasını sağlamak üzere eşyaya giriş veya
çıkışlarda eşlik etmesi gereken taşıma belgesinin bir nüshasının gümrük idare-
sine verilmesi veya tetkike hazır tutulması gerekir. Muayene gerektiği takdir-
de, eşya gümrük idarelerine sunulur.
B. Serbest Bölgelere Eşya Konulması
Madde 154 - Serbest dolaşımda olan veya olmayan her türlü eşya serbest böl-
gelere konulabilir. Ancak, parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulundukları
eşya için tehlikeli olan veya korunmaları özel düzenek veya yapılara gerek
gösteren eşya serbest bölgelerdeki bu niteliklere uygun yerlere konulur.
Madde 155 - 1. 153 üncü maddenin 3 üncü fıkrası hükmü saklı kalmak üzere,
serbest bölgeye giren eşyanın gümrük idarelerine sunulmasına ve beyanname
verilmesine gerek yoktur.
2. a) Serbest bölgeye girişiyle sona erecek olan bir gümrük rejimine tabi
tutulan,
b) Bir serbest bölgeye ithalat vergilerinin geri verilmesi veya kaldırıl-
masına ilişkin bir karardan sonra konulan,
c) Bir serbest bölgeye ihracat kaydıyla konulan,
Eşyanın gümrük idarelerine sunulması ve gerekli gümrük işlemine tabi tutul-
ması şarttır.
Ancak, (a) bendinde belirtilen gümrük rejimi hükümlerinin böyle bir zorun-
luluğu aramadığı hallerde, eşyanın gümrüğe sunulması gerekmez.
3. İhracat vergilerine veya ihracatla ilgili diğer hükümlere tabi olan eşya-
nın gümrük idarelerine bildirilmesi gerekir.
4.İlgilinin talebi üzerine, gümrük idareleri serbest bölgeye konulmuş
eşyanın gümrük statüsünü onaylayan bir belge verebilirler.
C.Serbest Bölgelerin İşleyişi
Madde 156-Eşyanın serbest bölgelerde kalabileceği süre sınırsızdır.
Madde 157-1.Bir serbest bölgeye konulmuş serbest dolaşımda olmayan
eşya;
a)Serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ve 161 inci maddede belirtilen
koşullar altında, serbest dolaşıma girebilir.
b)İzni gerek olmaksızın mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.
c)Dahilde işleme rejimine tabi tutulabilir.
d)Gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulabilir.
e)Geçici ithalat rejimine tabi tutulabilir.
f)164 üncü maddeye göre gümrüğe terk edilebilir.
g)İlgili kişinin, gümrük idarelerince gerekli görülen tüm bilgileri
vermesi şartıyla imha edilebilir.
Eşyanın (c),(d) ve (e) bentlerinde belirtilen rejimlerden birine
tabi tutulması halinde, serbest bölgelerin işletilmesine ve gümrük göze-
timine ilişkin koşullar da gözönünde bulundurularak, ilgili rejimin ge-
rektirdiği düzenlemeler yönetmelikle belirlenir.
2.Normal olarak ihracata bağlı olanaklardan yararlanan tarım politikası
kapsamındaki eşya, yalnızca mutat elleçleme işlemine tabi tutulabilir. Bu
işlemler izin alınmaksızın da yapılabilir.
Madde 158-1.160 ıncı madde hükümleri uygulanmaksızın, serbest dolaşımda
olmayan eşya ile 152 nci maddenin (b) bendinde belirtilen serbest dolaşımda
olan eşya, serbest bölgelerde tüketilemez veya kullanılamazlar.
2.Yönetmelikle belirlenen teçhizat ve tedarik ürünlerine ilişkin hü-
kümler saklı kalmak kaydıyla ve ilgili rejimde öngörülen hallerde 1 inci
fıkra uygulaması, eşyanın serbest dolaşıma girişi veya geçici ithalata
tabi tutulmasına ilişkin ithalat vergileri veya tarım politikası ya da ti-
caret politikası önlemlerinin uygulanmasını gerektirmemesi halinde, bu
eşyanın kullanılmasına veya tüketilmesine engel oluşturmaz. Ancak, söz ko-
nusu eşyanın bir kota veya tarife tavanına tabi olması halinde, bu eşya
ile ilgili olarak gümrük beyannamesi verilmesi zorunludur.
Madde 159-1.Serbest bölgelerde depolama, işçilik, işleme veya alım
ve satım faaliyetlerinde bulunan kişiler tarafından, gümrük idarelerince
kabul edilen forma uygun olarak envanter kayıtları tutulur. Eşya, söz
konusu kişiye ait yere konulmasından sonra kırksekiz saat içinde envanter
kayıtlarına geçirilir. Söz konusu envanter kayıtları, gümrük idarelerine
eşyayı teşhis ve eşya hareketlerini izleme olanağını verecek şekilde tu-
tulmak zorundadır.
2.Eşyanın serbest bölge içinde bir yerden bir yere aktarılması ile
ilgili belgeler yetkili gümrük idaresinin incelemesine hazır bulunduru-
lur. Bu uygulamada, eşyanın kısa süreli depolanması, aktarma işleminin
bir parçası olarak kabul edilir.
D.Eşyanın Serbest Bölgelerden Çıkışı
Madde 160-Yürürlükteki hükümlerin aksini öngörmediği hallerde, bir
serbest bölgeden çıkan eşya, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç veya ye-
niden ihraç edilebilir veya Türkiye Gümrük Bölgesine getirilebilir.
Bir serbest bölgeden, transit veya başka bir gümrük rejimine tabi
tutulmaksızın, deniz ya da hava yoluyla çıkan eşya hariç olmak üzere,
Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya, Üçüncü Kısım hükümlerine tabidir.
Ancak, söz konusu eşyanın serbest dolaşımında bulunan eşya olması halinde,
46 ila 50 nci madde hükümleri uygulanmaz.
Eşyanın bir serbest bölgeden ihracı veya yeniden ihracı halinde, bu
işlemlere ilişkin hükümlere uyulması zorunludur.
Madde 161-1.Serbest dolaşımda olmayan eşya için bir gümrük yükümlülüğü
doğduğunda, bu eşyanın gümrük kıymetinin serbest bölgede kalış süreleri
içinde depolanma ve muhafaza edilme masraflarını da içeren fiilen ödenmiş
veya ödenecek fiyata dayandığı hallerde ve söz konusu masraflar bu fiyattan
ayrı olarak gösterildiği takdirde, gümrük kıymetine dahil edilmez.
2.Serbest bölgede mutat elleçlemelere tabi tutulan eşyanın gümrük
vergilerinin hesaplanmasında, söz konusu eşyanın dikkate alınacak nite-
liği, gümrük kıymeti ve miktarı; beyan sahibinin talebi ve söz konusu
elleçlemelerin yapılmasına izin verilmiş olması kaydıyla, bu eşyanın
193 üncü maddede belirtilen tarihte söz konusu elleçlemelere tabi tutul-
mamış gibi dikkate alınacak niteliği, gümrük kıymeti ve miktarıdır. Bu
hükme Bakanlar Kurulunca istisna getirilebilir.
Madde 162-1.Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesi veya geri
gelmesi ya da bir gümrük rejimine tabi tutulması halinde, 155 inci madde-
nin 4 üncü fıkrasında belirtilen onay belgesi, eşyanın gümrük statüsünün
tespitinde kanıt olarak kullanılır.
2.Onay belgesi ile veya başka yoldan eşyanın gümrük statüsünün kanıt-
lanamaması halinde, söz konusu eşya;
a)İhracat vergilerinin, ihracat lisanslarının veya ticaret politikası
önlemlerinin uygulanması bakımından, serbest dolaşımında bulunan eşya,
b)Diğer tüm hallerde serbest dolaşımda olmayan eşya,
Olarak kabul edilir.
İKİNCİ AYIRIM
Yeniden İhracat, İmha ve Terk
Madde 163-1.Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinden
yeniden ihracı mümkündür.
2.Ticaret politikası önlemleri dahil olmak üzere, eşyanın ihracı için
öngörülen işlemler, gerektiğinde yeniden ihraç edilecek eşyaya da uygulanır.
Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinde ihracata
ilişkin ticaret politikası önlemlerinin uygulanmayacağını öngören şartlı
muafiyet içeren bir gümrük rejimine tabi tutulabileceği haller, yönetmelikle
belirlenir.
Madde 164-1.Serbest dolaşımda olmayan eşyanın Hazineye hiçbir masraf
getirmeyecek şekilde, gümrük idaresinin gözetiminde imhası veya gümrüğe
terk edilmesi mümkündür.
2.İmha sonucunda çıkan artık ve atıklar, serbest dolaşımda olmayan
eşya için öngörülen bir işlem veya kullanıma tabi tutulur. Söz konusu
artık ve atıklar, 36 ncı maddenin 2 nci fıkrasında belirlenen işlemler
tamamlanıncaya kadar gümrük gözetimi altında kalır.
Madde 165-Müsteşarlıkça belirlenen haller saklı kalmak üzere, yeniden
ihracat veya imha, gümrük idarelerine önceden bildirilir. Gümrük Müsteşarlığı,
ticaret politikası önlemleri dahil olmak üzere eşyanın ihracı veya yeniden
ihracına ilişkin işlemlerin veya önlemlerin gerektirdiği hallerde, yeniden
ihracatı yasaklar. Türkiye Gümrük Bölgesinde bulundukları sırada ekonomik
etkili bir gümrük rejimine tabi tutulan eşyanın yeniden ihraç edilmek is-
tenmesi halinde 58 ila 71 inci maddeler çerçevesinde bir gümrük beyannamesi-
nin verilmesi gerekir. Bu gibi hallerde, 150 nci maddenin 2 nci ve 4 üncü
fıkraları uygulanır.
BEŞİNCİ KISIM
Türkiye Gümrük Bölgesinden Çıkan Eşya
Madde 166-Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkan eşya, yürürlükteki
hükümlere göre gümrük idareleri tarafından yapılan denetimlere tabi olup,
bunlar önceden belirlenen yollardan ve gümrüğün gözetimi altında yurtdışı
edilir.
ALTINCI KISIM
Özellik Gösteren Faaliyetler
BİRİNCİ BÖLÜM
Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna
Madde 167-Aşağıda sayılan hallerde, serbest dolaşıma sokulacak eşya
gümrük vergilerinden muaftır:
1.Cumhurbaşkanının zat ve ikametgahı için gelen eşya,
2. Mütekabiliyet esasına göre ithal edilen diplomatik eşya,
3. a) Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güven-
lik Komutanlığı İhtiyaçları için gümrük beyannamesi bu kuruluşlar adına dü-
zenlenmiş olmak kaydıyla,yurt dışından tedarik olunan her türlü harp silah,
araç, gereç,teçhizat, makine, cihaz ve sistemleri ile bunların yapım, bakım
ve onarımlarında kullanılacak yedek parçalar, akaryakıt ve yağlar, hammadde,
malzeme ve harp ganimetleri,
b) Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı ihtiyacı için bedelsiz olarak dış kaynaklardan alınan her türlü
yardım malzemesi,
c) Emniyet Genel Müdürlüğü ile Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü tarafın-
dan emniyet ve gümrük muhafaza hizmetleri ihtiyacı için dış memleketlerden
mubayaa ve ithal olunacak (a) bendinde yazılı araç, gereç ve silahlar ile
bunların teferruatı,
4. Değeri 100 EURO`yu geçmeyen eşya,
5. Gerçek kişiler tarafından ithal edilen kullanılmış şahsi eşyadan;
a) Kanuni ikametgahlarını Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden gerçek kişilere
ait alındığı tarihte üç yaşından büyük olmayan kullanılmış motorlu veya motor-
suz özel kara nakil vasıtaları,
b) Kanuni ikametgahlarını Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden gerçek kişilere
ait her türlü kullanılmış ev eşyası,
c) İkametgahı Türkiye`de olan bir Türk ile evlenerek veya evlenmek üzere
Türkiye`ye gelen kişilere ait çeyiz eşyası,
d) Miras yoluyla intikal eden kişisel eşya,
e) Türkiye`ye öğrenim görmek amacıyla gelen öğrencilere ilişkin eğitimle
ilgili malzemeler ve eğitimle ilgili diğer ev eşyaları,
f) Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak çıkan gerçek kişilerin geri
getirdiği kullanılmış ev eşyası,
6. Gerçek kişilerce ithal edilen diğer eşyadan;
a) Değeri 300 EURO`yu geçmemek üzere gerçek bir kişiden diğerine gönderilen
veya yolcular tarafından ithal edilen hediyelik eşya,
b) Şeref nişanları veya ödülleri,
c) Uluslararası ilişkiler çerçevesinde alınan hediyeler,
7. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakan-
lar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından ticari gaye güdülme-
mek ve kuruluş amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ithal edilen eşyadan;
a) Eğitim, bilim ve kültürel amaçlı eşya ile bilimsel alet ve cihazlar,
b) Tıbbi teşhis, tedavi ve araştırma yapılmasına mahsus alet ve cihazlar,
c) Bilimsel araştırma amacına yönelik hayvanlar ile biyolojik veya kimya-
sal maddeler,
d) İnsan kaynaklı tedavi edici maddeler ile kan gruplama ve doku tipi
ayırma belirteçleri,
e) İlaç özelliği olan ürünlerin kalite kontrolü amacına yönelik maddeler,
8. Bir ticari faaliyetin yürütülmesi ile bağlantılı ithalat;
a) İşyeri nakli suretiyle ithal edilen sermaye malları ve diğer malzemeler,
b) Türkiye Gümrük Bölgesinde faaliyette bulunan çiftçilerin, komşu ülkedeki
mülklerinden elde ettikleri ürünler,
c) Komşu ülkelerdeki çiftçiler tarafından Türkiye Gümrük Bölgesindeki
mülklerinde kullanılmak üzere getirilen, toprak ve ekinlerin işlenmesi amacına
yönelik tohum, gübre ve diğer ürünler,
d) Ticari mahiyet arz etmeyen numuneler,
i - Önemli değeri olmayan numunelik eşya ve modeller,
ii - Basılı reklamcılık dökümanları ve reklamcılık amacına yönelik
malzemeler,
iii - Bir ticari fuarda veya benzeri bir faaliyette kullanılan veya
tüketilen ürünler,
e) İnceleme, analiz veya test amaçlı olarak ithal edilen eşya,
9. Ulaştırmacılıkta kullanılan eşya;
a) Taşıma sırasında eşyanın istifi ve korunması için yardımcı maddeler,
b) Canlı hayvanların nakli sırasında kullanılan kuru ot, yem ve yiyecek
maddeleri ile ilaçları,
c) Ulaşım araçları ile özel konteynerlerde mevcut bulunan akaryakıt ve
madeni yağları,
d) Deniz ve hava ulaşım araçlarına ait donatım ve işletme malzemesi,
10. Bilgi materyali ithalatı;
a) Yayın hakları veya endüstriyel ve ticari patent haklarını koruyan ör-
gütlere gönderilen eşya,
b) Turistik reklamcılık malzemeleri,
c) Ticari değeri olmayan çeşitli belge ve eşya,
11. Cenaze ve cenaze ile ilgili eşyanın ithali;
a) Savaş kurbanları anıtları ile mezarlıkların yapımı, bakımı ve süslen-
mesi amacına yönelik eşya,
b) Tabutlar, cenaze kül kapları ve süsleme niteliği olan cenaze levazıma-
tı,
12. Diğer eşya;
a) Malül ve sakatların kullanımına mahsus eşya,
b) Doğal afetlerden zarar görenlere gönderilen eşya,
c) Türkiye`de düzenlenen uluslararası spor müsabakalarında kullanılmak
üzere getirilen eczacılık ürünleri,
Bu maddenin 4 ila 12 inci fıkralarında yer alan eşyayı tanımlamaya, bunla-
rın cins, nevi ve miktarları ile muafiyet ve istisna uygulanacak tutarları be-
lirlemeye, maktu hadleri sıfıra kadar indirmeye veya iki katına kadar çıkart-
maya ve sürelerle ilgili alt ve üst sınırları belirlemeye ve bu muafiyet ve
istisnayı farklı eşyalar itibariyle birlikte veya ayrı ayrı uygulatmaya Bakan-
lar Kurulu yetkilidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Geri Gelen Eşya
Madde 168 - 1. Serbest dolaşımda bulunan eşya, Türkiye Gümrük Bölgesinden
ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girmesi halinde
ve beyan sahibinin talebi üzerine, ithalat vergilerinden muaf tutulur. Üç
yıllık süre, beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle uzatılabilir.
Geri gelen eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmeden önce,
nihai kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanarak
serbest dolaşıma girmiş olduğu hallerde, eşyanın aynı amaca yönelik olarak
tekrar serbest dolaşıma sokulmak istenmesi durumunda, bu eşyaya indirimli veya
sıfır vergi oranı uygulanır. İthal amacının aynı olmaması halinde, söz konusu
eşyaya uygulanacak ithalat vergileri tutarı, serbest dolaşıma ilk girişi sıra-
sında alınmış tutar kadar indirilir. Ancak, serbest dolaşıma ilk girişi sıra-
sında alınmış tutarın geri gelen eşyanın yeniden serbest dolaşıma girişi sı-
rasında alınacak tutardan daha fazla olması halinde hiçbir iade yapılmaz.
2. 1 inci fıkrada belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet;
a) Aynen ihraç edildiği durumda olması hali hariç, hariçte işleme rejimi
çerçevesinde Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilen eşyaya,
b) İhracı, bir dış ticaret önlemine konu olan eşyaya,
Tanınmaz.
(b) fıkrasına istisna getirilmesine ilişkin hal ve şartlar Bakanlar
Kurulunca belirlenir.
Madde 169 - 168 inci maddede belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet,
geri gelen eşyanın ihracı sırasındaki ayniyeti değişmeden yeniden ithali ha-
linde tanınır. Bu koşula istisna getirilmesine ilişkin hal ve şartlar Bakanlar
Kurulunca belirlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Akaryakıt ve Kumanya ile ilgili Hükümler
Madde 176 - 1. Gemilerin, botların, diğer deniz taşıtlarının ve hava gemi-
lerinin dış seferlerde kullanacakları yakıt ve yağları ile karaya çıkarılmamak
şartıyla yurtdışından getirdikleri kumanyaları ithalat vergilerinden muaftır.
2. Antrepolarda bulunan ve henüz serbest dolaşıma girmemiş olan yakıt ve
yağlar ile kumanyalar, transit hükümlerine göre 1 inci fıkrada belirtilen
taşıtlara verilir.
Serbest dolaşımda bulunan yakıt ve yağlar ile kumanyaların dış sefere çıkan
gemi, bot ve diğer deniz taşıtları ile hava gemilerine verilmesi ihracat hük-
mündedir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tasfiye Edilecek Eşyaya İlişkin İşlemler
Madde 177 - Bu Kanunun;
1. a) 48 inci maddesinin 2 nci fıkrasına göre yolcu eşyasına mahsus gümrük
ambarlarına konulan ve buralarda bekleme süresi dolan yolculara ait eşya,
b) 50 nci maddesine göre verilen süre içinde kendilerine gümrükçe onaylanmış
bir işlem veya kullanım tayini için gerekli işlemlere başlanmamış eşya,
c) 66 ncı maddesinin 5 inci fıkrasına göre tahlilden arta kalan ve ilgilisi
tarafından bir ay içerisinde alınmayan numunelik eşya,
d) 70 inci maddesinin 1 inci fıkrasına göre beyannamesi tescil edilen ve
süresi içinde işlemleri tamamlanmayan eşya,
e) 70 inci maddesinin 2 nci fıkrasına göre antrepoda bulunan eşya için
gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesine ilişkin beyanna-
menin tescilinden sonra otuz gün içinde işlemleri bitirilmeyen eşya,
f) 101 inci maddesine göre belirlenen süreleri dolan eşya,
g) 105 inci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre antrepolarda yapılan sayım
sonucunda fazla çıkan eşya,
h) 164 üncü maddesine göre gümrüğe terk edilen eşya,
ı) 174 üncü maddesine göre posta gönderileri ile gelen ve süresi içinde
alıcısı veya göndericisi tarafından kabul edilmeyen eşya,
j) İlgili maddelerinde yazılı süreleri dolduktan sonra beyan hak sahibine
ya da Türkiye`deki temsilcisine yapılacak yazılı tebligata karşın, altmış gün
içinde bulunduğu yerden kaldırılmayan gümrük gözetimi altında bulunan yerlere
konulmuş transit eşyası,
k) İlgili maddelerine göre kanuni bekleme süreleri bulunup bulunmadığına
bakılmaksızın, çabuk bozulma ve telef olma tehlikesine maruz bulunan veya sak-
lanması masraflı ve külfetli olan eşya,
1. 237 nci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre el konulan eşya,
2. 7.1.1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun
ile 20.1.1993 tarihli ve 3864 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanuna
Göre Kaçak ve Kaçak Zannı ile Tutulan Her Çeşit Eşya, Alet ve Taşıma Vasıta-
larının Tasfiyesi Hakkındaki Kanun hükümleri uyarınca tasfiye edilebilecek
duruma gelen eşya;
178 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.
Bu maddeye göre tasfiyelik hale gelen eşyanın tespit ve tahakkuk belgeleri
otuz gün içinde Tasfiye İdaresine intikal ettirilir. Tasfiye İdaresi de, tas-
fiyeye konu eşyayı otuz gün içinde teslim almakla mükelleftir.
Madde 178 - 177 nci maddede belirtilen eşya;
a) İhale yoluyla satış suretiyle,
b) Yeniden ihraç amaçlı satış suretiyle,
c) Perakende satılmak suretiyle,
d) Kamu kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere tahsis
edilmek suretiyle,
e)İmha suretiyle,
Tasfiyeye tabi tutulur.
Tasfiyeye ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Gümrük Müs-
teşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken hazırlanacak bir tüzükle
belirlenir.
Madde 179-1. 178 inci maddenin (a) bendine göre ihaleye çıkarılan
eşyanın beyan sahibi, ihale ilanının yayımlandığı tarihe kadar, gümrük ida-
resine başvurarak söz konusu eşyanın serbest dolaşımına giriş rejimine
tabi tutulmasını isteyebilir.
Ancak, bu talebin kabulü, söz konusu eşyaya ait tüm ithalat vergileri,
cezalar ile ambarlama ve elleçleme giderleri ve diğer giderlerin beyan
sahibi tarafından üstlenilmesine bağlıdır.
2.178 inci maddenin (c) bendine göre tasfiyeye tabi eşya perakende
satışına karar verildikten sonra, beyan sahibi bu maddenin 1 inci fıkrasına
göre talepte bulunamaz.
3.177 nci maddenin 1 numaralı bendinin (h) ve (l) alt bentleri ile 2
numaralı bendinde belirtilen eşya için, 1 inci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Madde 180-1. 177 nci maddenin 1 numaralı bendinin (b),(d),(e),(f),(j)ve
(k) alt bentlerinde belirtilen eşyanın satış bedelinden;
a)Hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar,
b)İthalat vergileri,
c)Satış için yapılmış masraflar,
d)Para cezaları,
Ayrılarak, hak sahiplerine dağıtılır.
Satış bedeli alacakların tamamını karşılamazsa garameten paylaştırma
yapılır.
Bu bedellerin dağıtımından sonra artan para olursa, eşya sahipleri adı-
na emanet hesabına alınır. Emanete alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde
alınmayan para Hazineye irat kaydedilir.
2. 177 nci maddenin 2 numaralı bendine göre satılan eşyanın satış
bedelinden, bu maddenin 1 inci fıkrası hükümlerine göre yapılan dağıtımdan
sonra artan ve emanete alınan para olduğunda, bu miktar, eşya ile ilgili dava
sonucuna göre Hazineye irat kaydedilir veya sahibine ödenir.
3. 177 nci maddenin 1 numaralı bendinin (a),(c),(g),(h),(ı) ve (l)
alt bentlerinde belirtilen eşyanın satış bedelinin 1 inci fıkra ile 16.5.1984
tarihli ve 3007 sayılı Gümrük Mevzuatına Göre Tasfiye Edilecek Eşya Hakkında
Döner Sermaye Kanunu hükümlerine göre dağıtımından sonra artan para, doğru-
dan Hazineye irat kaydedilir.
DOKUZUNCU KISIM
Gümrük Yükümlülüğü
BİRİNCİ BÖLÜM
Gümrük Yükümlülüğünün Doğması
Madde 181-1.İthalatta gümrük yükümlülüğü;
a)İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesi,
b)İthalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet
suretiyle geçici ithali halinde,
Doğar.
2.Gümrük yükümlülüğü, sözkonusu gümrük beyannamesinin tescil tarihinde
başlar.
3.İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil
durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunan kişi de yükümlüdür.
1 inci fıkrada belirtilen rejimlerden biri için bulunulan beyanda kulla-
nılan veriler, kanunen alınması gereken vergilerin tamamen veya kısmen tah-
sil edilememesine sebep olduğu takdirde, beyanın yapılabilmesi için bu veri-
leri veren ve bu verilerin yanlış olduğunu bilen veya normal olarak bilmesi
gereken kişiler de gümrük vergilerinden sorumludur.
Madde 182-1.İthalat vergilerine tabi eşyanın, bu Kanuna aykırı şekilde
Türkiye Gümrük Bölgesine girmesi ya da bir serbest bölgede bulunan ithalat
vergilerine tabi eşyanın bu Kanuna aykırı olarak Gümrük Bölgesinin başka
bir yerine gitmesi hallerinde, gümrük yükümlülüğü doğar,
2.Gümrük yükümlülüğü, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine bu Kanuna
aykırı olarak girişi tarihinde başlar.
3.Bu Kanun hükümlerine göre;
a)Eşyanın kanuna aykırı olarak girişini gerçekleştiren kişiler,
b)Eşyanın kanuna aykırı girişine iştirak eden ve girişin kanuna aykırı
olduğunu bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişiler,
c)Sözkonusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde
ettiği veya aldığı sırada eşyanın kanuna aykırı olarak girdiğini bilen
veya normal olarak bilmesi gereken kişiler,
Gümrük vergilerinden sorumludurlar.
Madde 183-1.Gümrük gözetimi altındaki ithalat vergilerine tabi eşyanın,
kanuna aykırı olarak gümrük gözetimi dışına çıkarılması halinde gümrük yü-
kümlülüğü doğar.
2.Gümrük yükümlülüğü, eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığı tarihte
doğar.
3.Bu Kanun hükümlerine göre;
a)Eşyayı gümrük gözetiminden çıkaran kişiler,
b)Bu çıkarma işine iştirak eden ve eşyanın gümrük gözetiminden çıka-
rıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişiler,
c)Sözkonusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde
ettiği veya aldığı sırada gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya
normal olarak bilmesi gereken kişiler,
d)Eşyanın geçici depolanmasında veya tabi tutulmuş olduğu gümrük reji-
minin kullanılmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi-
ler,
Gümrük vergilerinden sorumludurlar.
Madde 184-1.183 üncü maddede belirtilen haller dışında;
a)İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi
tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden
birinin yerine getirilmemesi,
b)Eşyanın sözkonusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kul-
lanımı nedeniyle indirimli yahut sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına
ilişkin koşullardan birine uyulmaması hallerinde ve bu fiillerin geçici
depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış uygulanması sonucunu ya-
rattığının tespit edilmesi durumunda, ithalat nedeniyle gümrük yükümlü-
lüğü başlar.
2.Gümrük yükümlülüğü;
a)1 inci fıkranın (a) bendinde belirtilen hükmün yerine getirilememe-
sinin bir gümrük yükümlülüğü doğurması halinde, bu tarihte,
b)Eşyanın sözkonusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya özel amaçlı
kullanımı nedeniyle indirimli ya da sıfır ithalat vergi oranı uygulanması-
na ilişkin bir koşula uyulmadığının sonradan tespiti halinde, ilgili re-
jime tabi tutulduğu tarihte,
Başlar.
3.Yükümlü, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından
veya tabi tutulduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülükleri
yerine getirmesi gereken kişi ya da söz konusu rejime tabi tutulması için
konulmuş koşullara uyması gereken kişidir.
Madde 185-1.Serbest bölgelerde bulunan ithalat vergilerine tabi eş-
yanın, bu Kanuna aykırı olarak tüketilmesi veya kullanılması halinde güm-
rük yükümlülüğü doğar.
Eşyanın kaybolması ve bu kaybın kanıtlanamaması halinde, eşya serbest
tüketilmiş veya kullanılmış sayılır.
2.Gümrük yükümlülüğü, serbest bölgede bulunan eşyanın bu Kanuna aykırı
olarak tüketildiği veya ilk kez kullanıldığı tarihte başlar.
3. Yükümlü, eşyayı tüketen veya kullanan; buna iştirak eden ve tüketimin
veya kullanımın bu Kanuna aykırı olduğunu bilen veya normal olarak bilmesi
gereken kişilerdir.
Gümrük idarelerinin kaybolan eşyayı serbest bölgede tüketilmiş veya kulla-
nılmış saydığı ve bu fıkranın uygulanmasına imkan bulunmadığı hallerde, eşya-
nın gümrük idarelerince bilinen en son kullanıcısı, gümrük vergilerini ödemekle
yükümlü kişidir.
Madde 186- 1. 182 nci madde ile 184 üncü maddenin 1 inci fıkrasının (a)
bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yükümlünün;
a) 37 ila 40 ıncı madde hükümlerinden,
b) Bir serbest bölgeden Türkiye`ye eşya sokulmasından,
c) Eşyanın geçici depolanmasından,
d) Eşyanın tabi tutulduğu gümrük rejiminin kullanılmasından,
Doğan yükümlülüklerini yerine getirememesinin eşyanın tahrip olmasının veya
tekrar yerine konulamaması şeklinde kaybının, eşyanın özelliklerine bağlı bir
nedenden veya beklenmeyen hal veya mücbir sebepten ya da gümrük idarelerinin iz-
ninden kaynaklandığını kanıtlaması halinde, ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğü
doğmuş sayılmaz.
Eşyanın tekrar yerine konulamaz şekilde kaybı, bunun kullanılamaz hale gel-
miş olmasını ifade eder. Gümrük idarelerinin izninden kaynaklanmayan hallerde,
eşyanın telef olması veya kaybı, idarenin taraf olduğu mahkeme kararı ile ka-
nıtlanır.
Ancak;
a) Suçüstü şeklindeki hırsızlıklar, hazırlık tahkikatı üzerine Cumhuriyet
Savcılığınca verilen belge ile,
b) Hasar, telef veya kayıp herkesçe bilinen ve duyulan başka olaylar yüzün-
den olmuşsa o yerin en büyük mülki idare amiri tarafından verilecek belge ile,
Kanıtlanır.
2. Nihai kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi oranından
yararlanarak serbest dolaşıma giren eşyanın, gümrük idarelerinin izni ile ihraç
veya yeniden ihraç edilmesi halinde de ithalat nedeni ile bir gümrük yükümlülü-
ğü doğmuş sayılmaz.
Madde 187- 1. Özel amaçlı kullanım nedeni ile indirimli veya sıfır ithalat
vergi oranından yararlanarak ithal edilen eşya için 186 ncı maddenin 1 inci
fıkrası uyarınca, bir gümrük yükümlülüğünün doğmadığının kabulü halinde, söz
konusu fıkrada belirtilen tahribattan kaynaklanan atık ve artıklar serbest
dolaşımda olmayan eşya sayılır.
2. Özel amaçlı nihai kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi
oranından yararlanarak serbest dolaşıma giren eşya için 183 ve 184 üncü madde
uyarınca, gümrük vergileri tahakkuk ettiğinde, serbest dolaşıma giriş sırasında
ödenen gümrük vergileri tutarı, tahakkuk eden gümrük vergileri tutarından indi-
rilir. Bu hüküm, gerektiğinde bu tür eşyanın tahribi sonucu kalan atık ve ar-
tıklar için bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda da uygulanır.
Madde 188- 1. İhracat vergilerine tabi eşyanın bir gümrük beyannamesi kap-
samında Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi halinde, gümrük yükümlü-
lüğü doğar.
2. Gümrük yükümlülüğü, sözkonusu gümrük beyannamesinin tescili tarihinde
başlar.
3. Yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil durumunda, hesabına beyanda
bulunulan kişi de yükümlüdür.
Madde 189- 1. İhracat vergilerine tabi eşyanın gümrük beyanında bulunulmak-
sızın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkartılması halinde gümrük yükümlülüğü
doğar.
2. Gümrük yükümlülüğü, sözkonusu eşyanın fiilen Türkiye Gümrük Bölgesi dışı-
na çıktığı tarihte başlar.
3. Sözkonusu eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkaran, bu fiile iştirak
eden, beyanda bulunulması gerektiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde bu-
lunmayan kişiler, gümrük vergilerinden sorumludur.
Madde 190- 1. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihracat vergilerinden
tam veya kısmi muafiyete tabi tutularak çıkmasına ilişkin hükümlere uyulmama-
sı halinde, gümrük yükümlülüğü doğar.
2. a) İhracat vergilerinin tam veya kısmi muafiyete tabi tutularak, Türki-
ye Gümrük Bölgesi dışına gönderilmesine izin verilen eşyanın gümrük yükümlülü-
ğü, izin verilen yerden başka bir varış yerine ulaştığı tarihte başlar.
b) Gümrük idarelerinin (a) bendinde belirtilen tarihi tespit edememesi ha-
linde, eşyanın sözkonusu muafiyete hak kazanmasına ilişkin hükümlere uyulduğu-
nu kanıtlayan bir belgenin ibrazı için rejim hak sahibine süre verilir. Sözko-
nusu belgenin ibraz edilememesi halinde, verilen sürenin bittiği tarihte gümrük
yükümlüğü doğar.
3. Yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil durumunda, hesabına beyanda bu-
lunulan kişi de yükümlüdür.
Madde 191- İthali ve ihracı yasaklama veya kısıtlamaya tabi eşya için de
181 ila 185 ve 188 ila 190 ıncı maddelerde belirtilen gümrük yükümlülüğü doğar.
Ancak, sahte paralar ile tıbbi ve bilimsel amaçlı kullanımları nedeniyle yet-
kili idareler tarafından sıkı bir şekilde denetlenen ekonomik dolaşıma girmeyen
narkotik uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin Türkiye Gümrük Bölgesine kanuna aykırı
olarak girmesi halinde, kaçakçılık ve diğer ceza koyan kanun hükümlerine göre
işlem yapılacağından, gümrük yükümlülüğü doğmaz. Bununla birlikte, cezai hüküm-
ler koyan kanunlar gereğince, gümrük vergilerinin ceza tespitine esas olması
veya cezai kovuşturmaların gümrük yükümlülüğünün varlığına bağlı olması halle-
rinde, gümrük yükümlülüğü doğmuş sayılır.
Madde 192- Aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden çok yükümlünün so-
rumlu olduğu hallerde, bunlar söz konusu vergilerin ödenmesinden müştereken ve
müteselsilen sorumludurlar.
Madde 193- 1. Bu Kanunla konulmuş aksine hükümler ve 2 nci fıkra hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, bir eşyaya uygulanacak ithalat veya ihracat vergileri
tutarı, bu eşyaya ilişkin gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihteki vergi oran-
ları ve diğer vergilendirme unsurlarına göre belirlenir.
2. Gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihi kesin olarak tespit etmenin mümkün
olmadığı hallerde, ilgili eşyaya ilişkin vergi oranları ve diğer vergilendirme
unsurlarının uygulanması için dikkate alınacak tarih, gümrük idarelerinin bu
eşya için bir gümrük yükümlülüğü doğduğu sonucuna vardıkları tarihtir.
Ancak, gümrük idarelerinin elde ettikleri bilgilerin gümrük yükümlülüğünün
daha önceki bir tarihte doğduğunu tespit etmelerine imkan vermesi halinde, eş-
yanın ithalat veya ihracat vergileri tutarı, elde edilen bilgilere göre söz
konusu yükümlülüğün doğduğunun anlaşıldığı en eski tarihteki vergi oranları ve
diğer vergilendirme unsurlarına dayanılarak tespit edilir.
3. Gümrük yükümlülüğünün doğmasından sonra yükümlü tarafından gümrük vergi-
leri için ihtilaf yaratılarak idari yargı mercilerine başvurulması ve yargı
kararlarının kısmen veya tamamen idare lehine kesinleşmesi durumunda, itiraz
edilerek ihtilaf yaratılan tarih ile amme alacağının kesinleştiği tarih arasın-
daki süre için kesinleşen kısma 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacakla-
rının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı
oranında gecikme faizi uygulanır.
Madde 194-1. Türkiye`nin taraf olduğu anlaşma hükümlerine göre dahilde iş-
leme rejimi altında elde edilen Türk menşeli eşyanın anlaşmalara taraf ülkele-
re ithalinde, tercihli tarife uygulamasından yararlanmasının, bunların bünye-
lerine giren serbest dolaşımda olmayan eşyanın ithalat vergilerinin ödenmesi
ve buna ilişkin belgelerin onaylanması koşuluna bağlı olması halinde, ithalata
ilişkin bir gümrük yükümlülüğü doğar.
2. Bu halde gümrük yükümlülüğü, söz konusu eşyanın ihracına ilişkin gümrük
beyannamesinin gümrük idaresi tarafından tescil edildiği tarihte başlar.
3. Yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil durumunda, hesabına beyanda
bulunulan kişi de yükümlüdür.
4. Dahilde işleme rejimine tabi tutulan serbest dolaşımda bulunmayan eşyaya
ilişkin ithalat vergileri, ihracata ilişkin beyannamenin tescili tarihindeki
vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına göre hesaplanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Gümrük Vergilerinin Tahakkuku, Tebliği ve Ödenmesi
Madde 195-1.Gümrük idaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak
tahakkuk ettirilen gümrük vergileri, Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme
Defterine veya bilgisayara kaydedilir. Bilgisayara kayıt halinde, bilgi-
sayar çıktıları Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defteri yerine geçer.
Ancak;
a)Geçici bir anti-damping vergisi veya fark giderici vergi uygulan-
dığı,
b)Kanunen alınması gereken vergi tutarının, bir bağlayıcı tarife
ve menşe bilgisine istinaden belirlenen tutarlardan yüksek olduğu,
c)Vergi tutarının Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen seviyenin
altında kaldığı,
Hallerde, hesaplanan vergiler Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme
Defterine kaydedilmekle birlikte, bunların özel durumu defterde belirtilir.
2.Gümrük Vergilerinin tahakkukunu İzleme Defterinin şekli ile bu
defterin tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça belirlenir.
Madde 196-Gerekli teminatın sağlanması şartıyla, belirli aralıklarla ve
aynı kişiye teslim edilen aynı cins eşyanın gümrük vergileri otuz günü
geçmeyecek şekilde belirlenecek bir süre içinde tahakkuk ettirilerek
Gümrük Vergilerinin Tahakkukunu İzleme Defterine kaydedilebilir.
Madde 197-1.Gümrük vergileri, tahakkukundan hemen sonra beyanname
veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edilir.
2.Yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı
belirlenen veya 1 inci fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen güm-
rük vergilerine ilişkin tebliğat gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten
itibaren üç yıl içinde yapılır. Şu kadar ki, gümrük yükümlülüğünün doğ-
duğu olayla ilgili olarak dava açılması zaman aşımını durdurur.
3.Yükümlü tarafından gümrük beyannamesinde gösterilen vergi tutarı
ile gümrük idaresince hesaplanan vergi tutarının eşit olması halinde,
gümrük idarelerinin eşyayı teslim etmesi, gümrük vergilerinin yükümlüye
tebliği yerine geçer.
4.Gümrük vergileri alacakları, ceza uygulamasını gerektiren bir
fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımının daha uzun bulunması halinde,
bu alacaklar Türk Ceza Kanunundaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri içeri-
sinde kovuşturulup tahsil edilir.
Madde 198-1. 69 uncu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yapılan
kontrol ve denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı
belirlenen gümrük vergileri ile işlemleri daha sonra yapılmak üzere tes-
lim edilen eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin, yükümlüye tebliğ edildiği
tarihten itibaren on gün içinde ödenmesi zorunludur.
Bununla birlikte, bu sürelerin bittiği tarihten itibaren ilgilinin
yazılı istemde bulunması ve teminat alınması koşuluyla bu süre otuz gün
daha uzatılabilir. Bu süre uzatımı bir beyanname kapsamı eşyanın her
bir kalemi için ayrı ayrı da yapılabilir. Uzatılan süre için 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme
zammı oranında faiz alınır.
2.İdarenin yürüttüğü işlemlerin gecikmesi nedeniyle veya adli mer-
cilerce ya da eşyanın ithaline veya ihracına ilişkin olarak resmi merci-
lerce yürütülen herhangi bir işlem nedeniyle geçecek süreler ödeme süre-
sini durdurur.
3.Yükümlü, vergi tutarının tamamını veya bir kısmını verilen sürenin
bitimini beklemeksizin ödeyebilir.
Madde 199-Basitleştirilmiş usule göre tescil edilen bir beyannamede
eksik bulunan bilgi veya belgenin tamamlanması için gümrük idaresi tara-
fından verilen süre içinde bu eksikliklerin tamamlanmaması halinde, söz
konusu beyanname kapsamı eşyanın ödenmesi gereken vergileri ertelenmez.
Madde 200-1.Gümrük vergileri Türk Lirası olarak ödenir. Bu ödeme 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda öngörülen usullere
göre yapılır.
2.Gümrük vergileri, yetki verilen bankalar aracılığıyla da tahsil
edilebilir.
Madde 201-Süresi içinde ödenmeyen kesinleşmiş gümrük vergileri hak-
kında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Teminat
Madde 202-1. Gümrük mevzuatı uyarınca, gümrük idarelerinin gümrük
vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere bir teminat verilmesini gerekli
görmeleri halinde, bu teminat yükümlü veya yükümlü olması muhtemel kişi
tarafından verilir.
2.Gümrük idareleri, teminat vermesi istenen kişinin yerine başka bir
kişinin de teminat vermesini kabul edebilir.
3.Genel ve katma bütçeye dahil kamu kuruluşlarının belediyelerin
sermayesinin tamamı Devlete ait olan kamu iktisadi kuruluşlarının ve
Türkiye`deki yabancı misyon şeflerinin verecekleri garanti mektuplarını
teminat olarak kabule Müsteşarlık yetkilidir.
4.Teminat aranmayacak ve kısmi teminat uygulanacak halleri belir-
lemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Madde 203-202 nci maddenin 1 inci veya 3 üncü fıkrasında belirtilen
kişilerin talebi üzerine gümrük idareleri, bir gümrük yükümlülüğünü gerekti-
ren veya gerektirebilecek iki veya daha fazla işlemi kapsamak üzere toplu
teminat verilmesine izin verirler.
Madde 204-1.Teminat tutarı, teminata konu gümrük vergileri tutarının
kesin olarak tespiti halinde bu miktar, diğer hallerde ise tahakkuk
edilen veya edilebilecek gümrük vergilerinin en yüksek tutarına eşit düzey-
de saptanır.
Zaman içinde değişkenlik gösteren gümrük vergileri için verilen toplu
teminat tuturları, sözkonusu gümrük vergilerini her zaman karşılayabilecek
biçimde belirlenir.
2.Götürü teminat alınmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
belirlenir.
Madde 205-Gümrük vergileri için kabul edilecek teminatlar ile bunla-
rın değerlendirilmesi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine tabidir. Yabancı paraların T.C.Merkez Bankası efektif
alış kuru üzerinden hesaplanan değeri üzerinden teminat olarak kabulüne
Müsteşarlık yetkilidir.
Madde 206-1.Teminatın zaman içinde değerini yitirmesi veya yetersiz
kalması halinde, ilgili gümrük idaresi ek teminat verilmesini veya ilk
teminatın yeni bir teminat ile değiştirilmesini isteyebilir.
2.Teminatın alınmasını gerektiren gümrük yükümlülüğü sona erdiğinde
teminat çözülür.
3.Gümrük yükümlülüğü kısmen sona erdiğinde, ilgilinin talebi üzerine
verilmiş teminat kısmen çözülür. Ancak, söz konusu teminatın kısmen çö-
zülmeye uygun olması gerekir.
Madde 207-Nakdi teminat dışında, bu Kanuna göre;
a)Tahakkuk ettirilip tahsili gereken gümrük vergileri için verilen
teminatın kabulü tarihinden itibaren,
b)Bir şartlı muafiyet düzenlemesine ve ekonomik etkili gümrük rejimine
tabi tutulan eşyanın ilgili rejimin öngördüğü hükümlere uyulmaması nede-
niyle bir gümrük yükümlülüğü doğması halinde, buna ilişkin teminatın
kabulü tarihinden itibaren,
Başlamak üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında faiz tahsil
edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gümrük Yükümlülüğünün Sona Ermesi
Madde 208-6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri saklı kalmak üzere, gümrük yükümlülüğü;
a)Vergilerin ödenmesi,
b)Vergilerin kaldırılmasına karar verilmesi,
c) Gümrük beyannamesinin iptal edilmesi,
d) Eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında tesliminden önce zapt ve müsadere
edilmesi veya imha edilmesi, 164 üncü madde uyarınca imha veya terk edilmesi,
doğal özellikleri veya beklenmeyen haller yahut mücbir sebep nedeniyle telef
veya kaybı,
e) 182 nci madde uyarınca gümrük yükümlülüğü doğan eşyanın kanuna aykırı
girişi nedeniyle müsadere edilmesi,
Hallerinde sona erer.
Madde 209- 194 üncü maddenin 1 inci fıkrası uyarınca doğan gümrük yüküm-
lülüğü, bu işlemlerin iptal edilmesiyle ortadan kalkar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Vergilerin Geri Verilmesi veya Kaldırılması
Madde 210- Bu Kanunda geçen;
a) "Geri verme" deyimi, ödenmiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya kıs-
men geri ödenmesi,
b) "Kaldırma" deyimi, henüz ödenmemiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya
kısmen alınmamasına karar verilmesi,
Anlamına gelir.
Madde 211- 1. Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen
gümrük vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde
tahakkuk ettirilen gümrük vergileri kaldırılır.
Ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergi-
leri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat sonucunda ödenmiş veya tahakkuk
ettirilmişse, bu vergilerin geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin talep-
ler kabul edilmez.
2. Kanunen ödenmemeleri gereken gümrük vergileri, söz konusu vergilerin yü-
kümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı
üzerine geri verilir veya kaldırılır.
Kontrol ve denetleme sonucunda, geri verme veya kaldırma hallerinden biri-
nin tespiti durumunda, aynı süre içinde geri verme veya kaldırma işlemi doğru-
dan yapılır.
Bu süre mücbir sebep veya beklenmeyen hallerde uzatılabilir.
Madde 212- Bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergi-
leri bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin talebiyle geri verilir.
Bu istemin, gümrük beyannamesinin iptal edilmesi amacıyla müracaatta bulunul-
ması için öngörülen süreler içerisinde yapılması gerekir.
Madde 213- 1. Beyannamenin tescili tarihi itibariyle, kusurlu veya ithal-
lerine esas teşkil eden sözleşme hükümlerine aykırı olduklarından bahisle, it-
halatçı tarafından kabul edilmeyen eşyaya ilişkin ithalat vergileri geri ve-
rilir veya kaldırılır. Kusurlu eşyaya, teslimden önce hasar gören eşya da da-
hildir.
2. Bu tür eşyaya ilişkin ithalat vergilerinin geri verilmesi veya kaldırıl-
ması, kusurlu veya sözleşme hükümlerine aykırı olduklarının tespiti için gerek-
li olan ilk kullanım dışında eşyanın kullanılmamış olması ve eşyanın Türkiye
Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi koşullarına bağlıdır.
Gümrük idareleri, ilgilinin talebi üzerine, eşyanın ihracı yerine; imha-
sına, yeniden ihraç amacıyla transit veya gümrük antrepo rejimine tabi tutul-
masına veya serbest bölgeye konulmasına izin verirler. Sözkonusu işlem veya
kullanımlardan birine tabi tutulan eşya, serbest dolaşımda olmayan eşya ola-
rak değerlendirilir.
3. Gümrük beyanından önce denenmek üzere geçici olarak teslim edilen eş-
yanın vergileri, eşyanın kusurlu veya sözleşme hükümlerine aykırı olduğu hu-
suslarının deneme sırasında anlaşılamadığı kanıtlanmadıkça geri verilmez veya
kaldırılmaz.
4. Bu madde uyarınca geri verilecek veya kaldırılacak gümrük vergileri
için vergilerin yükümlüye tebliği tarihinden itibaren bir yıl içerisinde gümrük
idaresine müracaat edilmesi gerekir. Mücbir sebebin tespiti halinde bu süre
Müsteşarlıkça uzatılır.
Madde 214- Gümrük vergileri 211, 212 ve 213 üncü maddelerde belirtilen
haller dışında, Türkiye`nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümleri çer-
çevesinde Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek hallerde geri verilir veya
kaldırılır.
Bu maddede belirlenen geri verme ve kaldırma işlemleri, gümrük vergileri-
nin yükümlüye tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde ilgili gümrük idare-
sine başvurulması üzerine yapılır.
Ancak, mücbir sebebin tespiti halinde, bu sürenin aşılmasına Müsteşarlıkça
izin verilir.
Madde 215- Geri verme veya kaldırma işlemine tabi olmayacak gümrük vergi-
leri miktarı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir.
Madde 216- Yetkili idareler tarafından, gümrük vergileri ile bunların
ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammı-
nın geri verilmesinde idarece faiz ödenmez. Ancak, geri verme kararının alın-
dığı tarihten itibaren üç ay içerisinde idarece sözkonusu kararın uygulanma-
ması halinde, ilgilinin talebi üzerine, üç aylık sürenin bitiminden itibaren
faiz ödenir. Bu faiz, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun tecil faizine ilişkin hükümlerine göre hesaplanır.
Madde 217- Gümrük vergilerinin hatalı olarak kaldırılması veya geri veril-
mesi halinde, başlangıçta tahakkuk eden vergiler ile 216 ncı madde uyarınca
ödenmiş faizler yeniden tahsil edilir. Tahsil edilmeyen miktarlar tebliğ ta-
rihinden itibaren on gün içinde ödenir. Bu süre içinde ödenmeyenler için 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre işlem
yapılır.
ONUNCU KISIM
Diğer Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Liman ve Antrepo İşletmelerinin Yükümlülükleri
Madde 218- 1. Türkiye ile diğer ülkeler arasında demiryolu dahil kara, deniz
ve hava yoluyla yapılan eşya ve yolcu taşımalarında yararlanılan istasyon, de-
niz ve hava limanlarını işleten kuruluşlar ile posta idareleri, bu Kanun hüküm-
lerine göre gerekli gümrük gözetim ve denetim işlemlerinin yapılmasını sağlamak
üzere; yolcu salonları, geçici depolama yerleri, antrepolar ile görevli gümrük
ve gümrük muhafaza idarelerinin çalışmalarına elverişli ve yeterli bürolar ve
gözetleme kuleleri tesis etmek; buraların aydınlatma, ısıtma ve temizlik ihti-
yaçlarını karşılamak; demirbaş eşya ile telefon ve diğer teknik donanımlarını
bedelsiz olarak sağlamak; limanlarda ve gümrük kapılarında gümrük gözetimine
tabi eşya ve kişiler ile diğerlerinin birbirine karışmasını önlemeye yönelik
her türlü fiziki yapıların sağlanması konusunda Gümrük Müsteşarlığının istekle-
rini yerine getirmek zorundadırlar.
2. Posta idareleri, 1 inci fıkrada sayılanların yanı sıra posta kolilerinin
muayene ve tahlili için gerekli ölçü aletleri ve diğer donanımları sağlamakla
yükümlüdür.
Madde 219- 1. Antrepo işleticileri buralardaki eşyanın güvenliği ve hizmet-
lerin çabuk görülmesi bakımından, zaman içerisinde Müsteşarlıkça gerekli görü-
lecek ek donanımları ve değişiklikleri yapmak ve ileri teknolojinin gerektir-
diği araçları sağlamak zorundadırlar.
2.a) Özel antrepo işleticileri, buralarda görevlendirilmesini istedikleri
gümrük veya gümrük muhafaza memurlarına ödenecek olan ve miktarı Müsteşarlıkça
belirlenecek fazla çalışma ücretlerini ve yolluklarını peşin olarak gümrük vez-
nesine ödemekle yükümlüdürler.
b) Doğrudan doğruya belirli bir özel veya genel antrepo ile ilgili gümrük
işlemlerini yerine getirmek üzere kurulan gümrük ve gümrük muhafaza idarelerin-
de görevli memurların Devlet tarafından belirlenen maaş, fazla çalışma ücreti
ve diğer tahsisat tutarları, antrepo işleticileri tarafından her ay peşin ola-
rak gümrük veznesine yatırılmak zorundadır.
c) Posta idarelerinde yapılacak gümrük denetimleri ve gümrük işlemleri ne-
deniyle gümrük memurlarına ödenecek olan ve Müsteşarlıkça belirlenen fazla ça-
lışma ücretleri, posta idareleri tarafından gümrük veznesine yatırılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Çalışma Zamanları, Gümrük Personelinin Kıyafeti ve Gümrük Bayrağı
BİRİNCİ AYIRIM
Çalışma Zamanı ve Fazla Çalışma Ücreti
Madde 220- Gümrük idarelerinde normal çalışma saatleri; iklim, mevsim ve
bölgenin ekonomik durumu ve ihtiyaçları gözönünde bulundurularak Müsteşarlık-
ça belirlenir.
35 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, gece ve gündüzün her saatinde
yolcu ve yük alıp verme işleri yapılan veya taşıtların geliş ve gidişleri nor-
mal çalışma saatlerine uymayan kara hudut kapıları, demiryolu istasyonları ile
deniz ve hava limanlarındaki gümrük idareleri devamlı surette açık bulunduru-
lur. Buralarda görevli memurların çalışma saatleri, aralarında nöbet esasına
göre düzenlenir.
Madde 221- 1. Yolcuların ve taşıt araçlarının giriş ve çıkışlarına ait iş-
lem dışında, yükleme ve boşaltma ve her türlü gümrük işlemlerinin normal ça-
lışma saatleri içinde yapılması gerekir.
Ancak, bu saatler dışında veya tatil zamanlarında hizmet talebinde bulunul-
duğunda, yazılı olarak yapılacak bu talep, işin yapılacağı gümrük idare amirin-
ce yerinde görülürse, gerekli önlemler alınmak ve çalışacak personelin fazla
çalışma ücretleri ve varsa kanuni yollukları talep sahipleri tarafından öden-
mek koşuluyla kabul edilir. Memurlar (gümrüklerdeki sorumlu saymanlık ve TASİŞ
personeli dahil) bu suretle kendilerine verilecek işleri yapmakla görevlidir-
ler. Başmüdür, müdür veya vekilleri normal çalışma saatleri dışında verilecek
hizmetleri düzenler ve kontrol ederler. Bunlar ve normal çalışma saatlerine
bağlı olmaksızın hizmet görenler 222 nci maddenin 3 üncü fıkrası hükmünden ya-
rarlanırlar.
2. Normal çalışma saatleri içinde veya dışında olduğuna bakılmaksızın, ça-
lışma ücretinin yatırılması halinde, özel kurye taşımacılığı gümrük hizmeti
ile özel yolcu servisi taleplerinin yetkili gümrük idarelerince karşılanması
mümkündür.
Madde 222-1. 221 inci maddeye göre çalışacak personele ödenecek çalışma üc-
retinin miktarı ile bunun tahsil ve dağıtım şekli Gümrük Müsteşarlığının bağlı
olduğu Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir. Merkez personeline
yapılacak ödemelerin aylık miktarı, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gös-
terge dahil) % 200`ünü geçemez.
2. Bu şekilde tahsil edilen çalışma ücretlerinin % 50`si hak sahibi olan
personele ödenir. Geri kalan miktarın % 40`ı gümrük idaresinin ihtiyaçlarında
kullanılmak üzere Merkezdeki hesaba aktarılır.
3. 2 nci fıkra hükmüne göre kullanılan miktar dışında kalan meblağın diğer
personele dağıtılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Bu fıkraya göre yapılacak ödemelerde, damga vergisi hariç herhangi bir
vergi ve kesinti yapılmaz.
İKİNCİ AYIRIM
Gümrük Personelinin Kıyafeti ve Gümrük Bayrağı
Madde 223- 1. Gümrük muhafaza bölge ve kısım amirleri, memurları; yolcu
veya iş sahipleriyle doğrudan temas halinde olan gümrük memurları resmi kı-
yafet giymek zorundadır.
Resmi kıyafetlerin ve bunlara takılacak kokart, isim plaketleri ve diğer
işaretlerin şekli Müsteşarlıkça belirlenir.
2. Başmüdür ve başmüdür yardımcıları ile Müsteşarlık merkez teşkilatında
çalışan personel 1 inci fıkra hükmünün dışındadır.
Madde 224- Günün her saatinde hizmet veren gümrük kapılarında gümrük bay-
rağı sürekli olarak çekili kalır. Diğer gümrük binalarında ise yalnız kanuni
çalışma saatlerinde gümrük bayrağı çekilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gümrüklerde İş Takibi ve Gümrük Müşavirleri
Madde 225- 1. Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi
tutulmasına ilişkin faaliyetler, 5 inci madde hükümleri çerçevesinde, sahip-
leri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla
veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve
sonuçlandırılır.
2. Devlet, belediye, il özel idareleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin
amir ve memurları, özel hukuk tüzel kişilerinin kendilerini temsile yetkili
personeli, tüm gümrük işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler.
Kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcileri,
taşıdıkları eşyanın sadece transit işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip
edebilirler.
Madde 226- 1. Gümrük müşavirleri her türlü gümrük işlemini takip ederek
sonuçlandırabilirler.
2. Gümrük müşavir yardımcıları bir gümrük müşavirinin yanında çalışır ve
onun adına gümrük idarelerinde iş takip edebilirler. Gümrük müşavir yardımcı-
larının gümrüklerde iş takibine ilişkin sınırlandırmalar yapmaya Gümrük Müs-
teşarlığı yetkilidir.
Madde 227- 1. Gümrük müşavir yardımcısı olabilecek kişilerin aşağıda be-
lirtilen koşullara sahip olmaları gerekir:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak,
c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis
veya beş yıldan fazla hapis ya da kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas,
yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmi iha-
le ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi
kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymiş
bulunmamak,
e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olma-
mak,
f) i) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi,
siyasal bilgiler ve endüstri mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte ve
yüksek okullardan veya denkliği Yüksek Öğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı
yüksek öğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak,
ii) Diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olduktan sonra
(i) alt bendinde belirtilen bilim dallarından lisans üstü seviyede diploma al-
mış olmak ya da ön lisans eğitimi veren gümrük, dış ticaret ve Avrupa Toplulu-
ğu konularında uzmanlık programı olan meslek yüksek okullarından mezun olmak,
g) Staj amacıyla bir gümrük müşavirinin yanında üç yıl çalışmış olmak,
h) Yapılan gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali ko-
nuları kapsayan sınavda başarılı olmak,
2. a) Gümrük idaresinde en az onbeş yıl çalışıp da görevlerinden istifa
ederek veya emekli olarak ayrılan memurlardan 1 inci fıkradaki koşulları ta-
şıyanlar, staj koşulu aranmaksızın gümrük müşavir yardımcısı sınavına girebi-
lirler.
b) Gümrük idaresinde en az onbeş yıl çalışıp da bunun üç yılını gümrük
muayene memuru, gümrük başmemuru ve gümrük müdür yardımcısı görevlerinde
geçirenlerden, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılan ve 1 inci fık-
radaki koşulları taşıyanlar sınav ve staj koşulu aranmaksızın gümrük müşavir
yardımcısı olabilirler.
3. Yukarıda belirtilen koşulları yerine getirenlere gerekli müracaat bel-
gelerinin tamamlanmasından itibaren altmış gün içinde Gümrük Müsteşarlığı ta-
rafından Gümrük Müşavir Yardımcılığı İzin Belgesi verilir. Gümrük müşavir
yardımcıları ancak bu izin belgesini aldıktan sonra mesleki faaliyette bulu-
nabilirler.
Madde 228 - 1. 227 nci maddenin 1 inci fıkrasının (f) bendinin (ii) alt
bendi hariç olmak üzere, aynı fıkrada belirtilen koşulları taşıyan ve üç yıl
süre ile gümrük müşavir yardımcılığı yaparak, gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin
iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda başarılı olan kişiler, gümrük
müşavirliği yapmaya hak kazanır.
2. a) Gümrük idaresinde on yıl çalışmış olup, bunun üç yılını şube müdürü,
gümrük müdürü, gümrük muhafaza müdürü, gümrük başmüdür yardımcısı ve gümrük
muhafaza başmüdür yardımcısı görevlerinden geçirenlerden, görevlerinden, istifa
eden veya emekliye ayrılanlar 227 nci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen
koşulları taşımaları halinde, staj koşuluna tabi tutulmaksızın gümrük müşavir-
liği sınavına girebilirler. Bu kişilere, talep halinde sınav ve staj koşulu
aranmaksızın Gümrük Müşavir Yardımcısı İzin Belgesi verilir.
b) Gümrük idaresinde gümrük başmüdürü, gümrük muhafaza başmüdürü, gümrük
uzmanı, kontrolör, gümrük müfettişi, daire başkanı ve daha üst görevlerde
enaz on yıl çalışmış olanlardan, görevlerinden istifa eden veya emekliye
ayrılanlar, 227 nci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen koşulları taşımaları
halinde, sınav ve staj koşuluna bağlı olmaksızın gümrük müşaviri olmaya hak
kazanırlar.
3. 1 inci ve 2 nci fıkralarda belirtilen koşulları yerine getirenlere, ge-
rekli müracaat belgelerinin tamamlanmasından itibaren altmış gün içinde Müste-
şarlıkça Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi verilir. Gümrük müşavirleri ancak bu
izin belgesini aldıktan sonra mesleki faaliyette bulunabilirler.
Madde 229 - 1. Gümrük müşavirleri tebligat adreslerinde kullanılacak çalışma
yerlerini, bu yerin bağlı bulunduğu Gümrük Başmüdürlüğüne yazı ile bildirirler.
2. Gümrük müşavirliğinin bir tüzel kişilik oluşturularak yürütülmesi ha-
linde, tüzel kişilik ortaklarının gümrük müşaviri olması zorunludur. Bu durumda,
gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını
atmış olanların vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği
hallerde, bunlar, gümrük idaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle
birlikte müteselsilen sorumlu olurlar. Bu hallerde, ilgili gümrük müşavirinin
kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile birlikte
şirket de gümrük idaresince alınan vergiler ve para cezaları yönünden mütesel-
silen sorumludur.
Madde 230 - Gümrük müşavirleri, kanunlara göre tutmaya mecbur oldukları
ticari veya kanuni defterlerini, vekaletname ve sözleşmelerini, işlerine dair
yazdıkları ve aldıkları mektup, faks, telgraf ve benzeri belgeler ile düzenle-
dikleri fatura, makbuz ve masraflarına ilişkin belgelerin asıllarını ve örnek-
lerini özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla beş yıl muhafaza etmeye;
bunları gümrük müfettişi, gümrük müfettiş yardımcısı, kontrolör, yetkili gümrük
amir ve memurlarına göstermeye; bunların incelenmesine, denetlenmesine izin
vermeye ve gerektiğinde yazılı istek üzerine bunları yukarıda belirtilen gö-
revlilere ibraz etmeye mecburdurlar.
ONBİRİNCİ KISIM
Cezalar
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Madde 231 - 1. Bu Kanun hükümlerine aykırı hareket edenlere bu Kanunda ya-
zılı ceza hükümleri uygulanır.
2. Bu Kanun hükümlerine göre para cezası verilmesinde ve bu cezaların idari
itiraz mercilerince hükme bağlanmasında, para cezasını gerektiren eylemde bulu-
nanların kasıtlı olup olmadıkları aranmaz.
3. Bu Kısım hükümlerine göre ceza tayin edilen eylemler hakkında kaçakçılık
ve diğer ceza koyan kanunlara göre takibat yapılıp, bu kısımda tayin edilen
cezalardan daha ağır bir ceza ile kesin olarak mahkum edilenler hakkında, ayrıca
bu Kısımdaki maddelere göre ceza verilmez.
4. Aynı eylemin bu Kısımda yer alan maddelerdeki cezalardan birden fazlasına
temas eder mahiyette olduğu hallerde, daha ağır ceza içeren madde hükmü uygu-
lanır.
5. Bu Kısım hükümlerine göre ceza verilmesi, bu eylemleri yapanlar hakkında
diğer idari yaptırımların uygulanmasına engel teşkil etmez.
Madde 232 - 1. 234 üncü madde hükümlerine göre alınacak para cezaları, iti-
raz olmaksızın vergi tahakkukunun kesinleşmesinden veya idari itirazın red ka-
rarı ile sonuçlanmasından sonra karara bağlanır. İdari yargı mercilerine
başvurulması, gümrük idaresinin ceza uygulamalarını engellemez. Bu fıkraya göre
karara bağlanacak para cezalarının zamanaşımı süresi vergi tahakkukunun kesin-
leştiği tarihi takibeden günden itibaren işlemeye başlar.
2. 1 inci fıkra dışında kalan bu Kısımdaki madde hükümlerine göre karara
bağlanacak para cezalarının zamanaşımı süresi, sözkonusu maddelerde belirtilen
usulsüzlüklerin gümrük idarelerince tespit edildiği tarihi takibeden günden
itibaren işlemeye başlar.
3. 1 inci ve 2 nci fıkralarda belirtilen para cezaları üç yıl içinde karara
bağlanıp, tebliğ edilmediği takdirde zamanaşımına uğrar.
4. İlgisine tebliğ edilerek kesinleşen para cezaları 6183 sayılı Amme Ala-
caklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine tabidir.
Madde 233 - Bu Kanunun 234 üncü maddesine göre alınan para cezalarının;
a) Muayene ve tahlilden önce cezayı gerektiren durumun meydana çıkarılmasına
hizmet veren muhbirlere %30`u,
b) Cezayı gerektiren durumu muayene, tahlil, denetleme veya inceleme ile
meydana çıkaranlara % 30`u,
Dağıtılır. Arta kalanı, Müsteşarlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçe-
vesinde, idarenin eğitim, geliştirme ve otomasyon hizmetlerinde kullanılır.
Muhbir olmaması durumunda muhbire ayrılan pay da bu hüküm doğrultusunda kulla-
nılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Vergi Kaybına Neden Olan İşlemlere Uygulanacak Cezalar
Madde 234 - 1. Serbest dolaşıma giriş rejimine veya bir geçici muafiyet
düzenlemesine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve
denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda;
a) Eşyanın tarife uygulamasını etkileyen cins, tür ve niteliklerinde veya
vergilendirmeye esas olan sayı, baş ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görül-
düğü ve beyana göre hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlarına göre
alınması gereken gümrük vergisi arasındaki fark %5`i aştığı takdirde, gümrük
vergisinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınır.
b) Kıymeti üzerinden gümrük vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymeti,
muayene ve denetleme sonucunda bu Kanunun 23 ila 31 inci maddelerinde yeralan
hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu
noksanlığa ait gümrük vergisinden başka bu vergi farkının üç katı para cezası
alınır.
2. Ancak, satış birimine göre miktar itibariyle % 5`i geçmeyen bir fark ile
maddi hesap hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında, bu farklara ait gümrük
vergisinden başka bu verginin bir katı da para cezası alınır.
3. Genel ve katma bütçeye dahil kamu kuruluşları ile özel idareler ve bele-
diyeler için 1 inci ve 2 nci fıkra hükümleri uygulanmaz. Bu gibi hallerde,
241 inci maddenin 1 inci fıkra hükmüne göre işlem yapılır.
4. Bu maddeye göre verilen ceza hiçbir şekilde 241 inci maddenin 1 inci
fıkrasında belirtilen miktardan az olamaz.
Madde 235 - Teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan veya
bu işlemler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan antrepolardan veya gümrük
idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerden kısmen veya tamamen eşya
çıkarılması halinde, çıkarılan eşyanın ithalat veya ihracat vergilerinin yanı
sıra, bu vergilerin üç katı para cezası alınır.
Madde 236 - 1. Gümrük antrepolarında veya gümrük idaresince eşya konulmasına
izin verilen yerlerde yapılan sayımlarda kayıtlara göre eşyanın bir kısmının
noksan olduğunun anlaşılması halinde, noksan çıkan eşyanın ithalat veya ihracat
vergilerinin yanı sıra, bu vergilerin üç katı para cezası alınır.
2.Gümrük antrepolarında veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin
verilen yerlerde yapılan sayımlarda kayıtlara göre fazla eşya çıkması ha-
linde, bu eşyanın 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi
tutulmasının yanı sıra, fazla çıkan eşyaya ait ithalat veya ihracat ver-
gileri tutarı kadar para cezası alınır.
3.Bu maddede belirtilen para cezaları, antrepo işleticilerinin veya
kullanıcılarının sorumlulukları gözönünde bulundurularak, yapılan tespite
göre bunlardan müteselsilen alınır.
Madde 237-1.42 ila 45 inci madde hükümlerine göre taşıt araçlarının
sahipleri, kaptanları veya acentaları tarafından gümrük idaresine verilen
özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi belgelerdeki
kayıtlı miktara göre noksan çıkan kapların mahrecinden yüklenmemiş veya
yanlışlıkla başka yere çıkartılmış veya kaza ve avarya sonucunda yok olmuş
veya çalınmış bulunduğu gümrük idaresince belirlenecek süre içinde kanıt-
lanamadığı takdirde bu noksan kaplara ait eşyadan tarife pozisyonuna veya
tarife pozisyonu tespit edilemiyor ise cinsine ve türüne göre tarifede dahil
olduğu faslın en yüksek vergiye tabi pozisyonuna göre hesaplanacak gümrük
vergisi kadar para cezası alınır.
2. 1 inci fıkraya göre ceza belirlenmesi mümkün olamıyorsa, noksan
her kap için 241 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirlenen miktarda para
cezası alınır.
3. 42 ila 45 inci madde hükümlerine göre taşıt araçlarının sahipleri,
kaptanları veya acentaları tarafından gümrük idaresine verilen özet beyan
veya özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi belgelerdeki kayıtlı
miktara göre fazla çıkan kapların yanlışlıkla mahrecinden fazla olarak
yüklenmiş olduğu gümrük idaresince belirlenecek süre içinde kanıtlanamadı-
ğı takdirde, söz konusu eşyaya el konularak müsadere olunur ve eşyanın CIF
kıymeti kadar para cezası alınır.
4.Dökme gelen eşyadaki %3`ü aşmayan eksiklik ve fazlalıklar için
takibat yapılmaz.
5.Bu maddede belirtilen para cezaları, yapılan tespite göre taşıt
araçlarının sahipleri, kaptanları veya acentalardan alınır.
Madde 238- 108 ila 127 nci maddelerde düzenlenen Dahilde İşleme Rejimi
ile 128 ila 134 üncü maddelerde düzenlenen Geçici İthalat Rejimine İlişkin
hükümlerin ihlali halinde, eşyaya ilişkin gümrük vergileri tahsil edilir.
Ayrıca, bu vergilerin iki katı para cezası alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Usulsüzlüklere İlişkin Cezalar
Madde 239-İthalat veya ihracat vergilerinden muaf eşyayı 33 üncü madde
hükümleri gereğince belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden
izinsiz olarak ithal veya ihraç veya bunlara teşebbüs edenlerle, bu tür
eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya çıkaranlar
ile buna teşebbüs edenlerden, sözkonusu eşyanın ithalata konu olması ha-
linde, CIF değerinin, ihracata konu olması halinde ise FOB değerinin onda
biri oranında para cezası alınır.
Madde 240-179 uncu maddenin 1 inci fıkrası hükmüne göre, beyan sahibi-
nin sözkonusu eşyayı serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutmak istemesi
halinde, eşyanın döviz cinsinden CIF değerinin %1`i oranında para cezası
Türk Lirası olarak alınır.
Madde 241-1.Bu Kanunda ayrı bir ceza tayin edilmiş haller saklı kalmak
üzere, bu Kanuna ve bu Kanunda tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan tü-
zük, yönetmelik, tebliğ ve talimatlarla getirilen şekil ve usullere aykırı
hareket edenlere 30.000.000 (46.000.000) TL usulsüzlük cezası uygulanır. (1)
2. 1 inci fıkrada belirtilen miktar, her yıl, bir önceki yıla ilişkin
olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılır, bu hesaplamada 1.000.000 TL`sına kadar olan tutarlar
dikkate alınmaz.
3.Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen mik-
tarın iki katı olarak uygulanır:
a)6 ve 7 nci maddelere göre, gümrük idarelerince verilen kararlara
dayanak oluşturan belge ve bilgilerin, ilgili kişiler tarafından yanlış
olarak verilmesi,
b)Vergi kaybı doğurmamasına karşın, 24 üncü maddeye göre birbirleriyle
ilişkisi bulunan kişiler arasında bir satış işlemi olması ve bu ilişkinin
beyan edilmemesi,
c)Yabancı limanlardan gelen veya Türkiye Gümrük Bölgesinden yabancı
limanlara giden gemilerin geliş ve gidişlerinden en az üç saat önce sahip
veya acentası tarafından gümrük idaresine bilgi verilmemesi,
---------------------
(1) Bu fıkraya Kanunla getirilmiş olan miktar aynen bırakılmış, 23/2/2001 tarihli ve
24327 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 6 seri nolu Gümrük Genel Tebliği ile
getirilen miktar metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir.
d)42 nci maddeye göre özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan
ticari veya resmi belgenin süresi içinde verilmemesi,
e)Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt
araçlarının 91 inci maddeye göre verilen süreleri yirmidört saate kadar aşması,
f)Gümrük antrepolarının 93 üncü maddenin 3 üncü fıkrasında belirtilen
teknik donanımlarında noksanlık bulunması,
g)Gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın, antrepolara konuldukları
tarihte işleticiler tarafından kayıtlara geçirilmemesi,
h)Gümrük kontrolü altında işleme rejimi çerçevesinde Türkiye Gümrük Böl-
gesine getirilen eşyanın, süresi içinde rejimin getirdiği işlemlerinin bi-
tirilmemesi,
ı)Geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılan eşyanın verilen
süreyi aştıktan sonra geri getirilmesi,
j)Herhangi bir ihracat iadesinden yararlanmayan veya ihracat vergisine
ve ticaret politikası önlemlerine tabi olmayan ihracata konu eşyanın cins,
tür, miktar veya kıymetinin yanlış beyan edilmesi,
k)Serbest bölgelerde çalışan veya buralara giren ve çıkan kişilerin bu
Kanunla konulmuş kurallara uymaması,
l)Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen belgelerin beş yıl süreyle saklan-
maması.
4.Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen mikta-
rın dört katı olarak uygulanır.
a)Bir kişinin 5 inci madde hükümlerine göre geçerli bir temsil yetkisi
olmadığı halde başka bir kişi adına veya hesabına gümrük idarelerinde iş
takip etmesi,
b)34 üncü maddenin 2 nci fıkrası hükümlerinin aksine, karayolu taşıt-
larının gümrük idaresinin izni olmadan yük veya yolcu alarak yoluna devam
etmesi,
c)45 inci maddenin 1 inci fıkra hükümlerine aykırı olarak, gümrük idare-
sine özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi belge
verilmeksizin taşıtlardan eşya boşaltılması, bu belgelerde kayıtlı eşyanın
cinsinin yanlış beyan edilmesi veya kapların türleri ile üzerlerinde kayıt-
lı numara ve işaretlerin özet beyan kayıtlarına uygun olmaması,
d)Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt
araçlarının 91 inci maddeye göre verilen süreleri kırksekiz saate kadar aşması,
e)Genel antrepo ve serbest bölgelere getirilen parlayıcı, patlayıcı veya
bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan ya da korunmaları özel
düzenek ve yapılara gerek gösteren eşyanın 94 ve 154 üncü madde hükümlerine
aykırı olarak genel amaçlı eşya konulan yerlerde depolanması,
f)Gümrük antrepolarında bulunan eşyanın gümrük idarelerinin izni olmak-
sızın 102 nci maddede belirtilen elleçlemelere tabi tutulması.
5.Usulsüzlük cezası aşağıdaki halde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın
altı katı olarak uygulanır:
Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt
araçlarının 91 inci maddeye göre verilen süreleri yetmişiki saate kadar
aşması.
6.Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın
sekiz katı olarak uygulanır:
a)34 üncü maddenin 3 üncü fıkrası hükümlerinin aksine, Türkiye Gümrük
Bölgesine giren gemilerin rota değiştirmesi, yolda durması, başka gemilerle
temas etmesi, gümrük gözetimi yapılması için yol kesmemesi veya gümrük
idaresi bulunmayan yerlere yanaşması,
b)Taşıt araçlarının 33 üncü ve 91 inci maddede belirtilen önceden be-
lirlenmiş yollar dışında seyretmesi,
c)Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt
araçlarının 91 inci maddeye göre verilen süreleri yetmişiki saatten daha
fazla bir süre ile aşması.
ONİKİNCİ KISIM
İtirazlar
Madde 242-1.Yükümlüler, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri için
tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ilgili gümrük idaresine verecek-
leri bir dilekçe ile düzeltme talebinde bulunabilirler.
2.Düzeltme talepleri ilgili gümrük müdürlüğü tarafından otuz gün içinde
karara bağlanarak yükümlüye tebliğ edilir.
3.Kişiler, düzeltme taleplerine ilişkin kararlara, idari kararlara,
gümrük vergilerine ve cezalara karşı yedi gün içinde kararı alan gümrük idare-
sinin bağlı bulunduğu gümrük başmüdürlüğü nezdinde itirazda bulunabilirler.
4.Gümrük başmüdürlüklerine intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara
bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilir.
5.İlk kararın alındığı idarenin gümrük başmüdürlüğü olduğu hallerde, bu
karara karşı onbeş gün içinde Gümrük Müsteşarlığına itiraz edilebilir.
6.Gümrük Müsteşarlığına intikal eden itirazlar kırkbeş gün içinde karara
bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilir.
7.Gümrük başmüdürlükleri ile Gümrük Müsteşarlığı kararlarına karşı işlemin
yapıldığı gümrük müdürlüğünün veya gümrük başmüdürlüğünün bulunduğu yerdeki
idari yargı mercilerine başvurulabilir.
Madde 243-1. İlgili kişilere 197 nci maddeye göre tebliğ edilen gümrük
vergilerinin hesaplanmasında esas alınan kimyevi tahlil sonuçlarına karşı
tebliğden itibaren onbeş gün içinde gümrük başmüdürlüğüne yazılı olarak
itiraz edilebilir.
2.İtiraz üzerine, birinci tahlilin yapıldığı gümrük laboratuarında
görevli olan ve ilk tahlili yapan kimyager dışındaki iki kimyager tarafından
ikinci tahlil yapılır. Yükümlünün talebi halinde, gümrük idareleri, gümrük
kimyageri olmayan bir gözlemci kimyagerin de ikinci tahlilde hazır bulunma-
sına izin verirler.
Üç kimyagerden fazla kimyager bulunmayan gümrük laboratuarında yapılan
tahlile itiraz edilmesi halinde, ikinci tahlil enaz iki kimyager bulunan
en yakın gümrük idaresine ait laboratuarda yaptırılır.
İkinci tahlil isteyenlerden, haklı çıktıkları takdirde geri verilmek
üzere, tahlil masrafı alınır. Tahlil tarifeleri ilgili kuruluşların görüş-
leri alınmak suretiyle Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça belirlenir.
3.İkinci tahlil sonucu, eşyanın teknik özelliklerinin ve niteliklerinin
belirlenmesi yönünden kesindir.
Madde 244- Bu Kanuna göre verilen para cezalarına karşı idari yargı mer-
cilerine itiraz yoluna gidilmeden ve ceza kararlarının tebliğ tarihinden
itibaren onbeş gün içerisinde sözkonusu cezanın ilgili kişi tarafından öden-
diği veya ödeneceği yazılı olarak gümrük idaresine bildirildiği ve bu mikta-
rın ceza kararlarının tebliği tarihinden itibaren iki ay içinde ödendiği
hallerde, ilgili kişilerin itirazı düşer. Bu durumda, kesilen para cezası üçte
bir noksanı ile tahsil edilir.
Madde 245-1.Yükümlüler, gümrük idaresine verdikleri beyanname ve bu
beyanname eki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle kendileri tarafından
hesaplanan gümrük vergilerine itirazda bulunamazlar.
2.İdari yargı mercilerine yapılan itirazda, gümrük idaresine itiraz
sırasında kullanılan bilgi ve belgeler dışında herhangi bir bilgi ve belge
kullanılamaz.
3.Alınan kararlara karşı idari yargı merciine başvurulması, bu kararın
idare tarafından uygulanmasına engel oluşturmaz.
ONÜÇÜNCÜ KISIM
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler, Geçici Maddeler ve Yürürlük
BİRİNCİ BÖLÜM
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 246- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle;
a)Nisan 1334 tarihli Gümrük Kanununun 113,117 ve 118 inci maddeleri
ile aynı Kanunun 7.6.1926 tarihli ve 906 sayılı Kanunla değiştirilen 112 ve
116 ncı maddeleri,
b)30.11.1960 tarihli ve 146 sayılı Kanun,
c)19.7.1972 tarihli ve 1615 sayılı Gümrük Kanunu ile bu Kanunda değişik-
lik yapan 25.2.1981 tarihli ve 2419 sayılı 18.4.1983 tarihli ve 2817 sayılı,
22.5.1987 tarihli ve 3375 sayılı, 10.2.1994 tarihli ve 3968 sayılı, 3.4.1997
tarihli ve 4236 sayılı Kanunlar ile, 7.2.1990 tarihli ve 3612 sayılı Kanunun
55 inci maddesi,
d)30.6.1995 tarihli ve 564 sayılı Kanun Hükmünde Kararname,
e)7.1.1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair
Kanunun 15 ve 16 ncı maddeleri,
Yürürlükten kaldırılmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici Maddeler
Geçici Madde 1-1.Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye Gümrük
Bölgesindeki gümrük sundurmalarında veya gümrükçe eşya konulmasına izin
verilen yerlerde bulunan eşyanın buralardaki bekleme süreleri ile bunlara
ilişkin süre uzatım talepleri hakkında yürürlükten kaldırılan Gümrük Kanunu
hükümleri uygulanır.
2.Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte genel, özel ve fiktif antrepo-
larda bulunan eşyanın, buralardaki bekleme süreleri bu Kanun hükümlerine ta-
bidir.
Geçici Madde 2-Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bir eşya hakkında
rejim beyanında bulunulmuş olmakla birlikte, henüz sonuçlandırılamamış
gümrük işlemlerinin yürütülmesinde beyan hak sahibi olarak adlandırılan mü-
kellefin lehine olan hükümler uygulanır.
Beyannamesi tescil edilmiş eşya ile ilgili olarak, bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten başlamak üzere kırkbeş gün içinde beyan hak sahiplerinin
rejim değişikliği talepleri kabul olunur. Ancak, bu taleplerin kabulü, alın-
mış veya alınacak ceza kararlarının uygulanmasını ortadan kaldırmaz.
Geçici Madde 3-1.Başka Kanunlarda Gümrük ve Tekel Bakanlığı`na; Gümrük
Müsteşarlığının görev ve yetki alanına giren konularda Maliye ve Gümrük Ba-
kanlığı`na yapılan atıflar Gümrük Müsteşarlığı`na yapılmış sayılır.
2. Halen yürürlükte bulunan kanunlarda 1615 sayılı Gümrük Kanunu ile
sözkonusu Kanunda değişiklik yapan kanunlara yapılmış olan atıflar bu Kanuna
yapılmış kabul edilir.
Geçici Madde 4-Yürürlükten kaldırılan Gümrük Kanunu hükümlerine göre
tasfiyelik hale gelmiş eşyanın, ihale ilanının henüz yayınlanmamış veya
perakende satışına karar verilmemiş olması ve beyan sahibinin bu Kanunun
yürürlük tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine başvurması
halinde, bu Kanunun 179 uncu maddesi hükümleri uygulanır. Dış ticaret tahdi-
dine giren eşyalar için bu madde hükmü uygulanmaz.
Geçici Madde 5-1.Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce gümrük komis-
yoncu yardımcısı karnesine sahip olanlar, Kanunun yürürlüğe girmesinden iti-
baren iki yıl içinde Gümrük Müsteşarlığına müracaat etmeleri halinde, öğ-
renim şartı hariç olmak üzere 227 nci maddede belirtilen koşulları taşımaya
devam ettiklerinin anlaşılması durumunda, kendilerine Gümrük Müşavir Yar-
dımcısı İzin Belgesi verilir. Bu şekilde gümrük müşavir yardımcısı olanlar
en az lise mezunu olmaları halinde, gümrük müşavirliği için açılacak ilk üç
sınava girebilirler.
2.Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce gümrük komisyoncusu karnesine
sahip olanlar,Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde Gümrük
Müsteşarlığına müracaat etmeleri halinde,öğrenim şartı hariç olmak üzere
227 nci maddede belirtilen koşulları taşımaya devam ettiklerinin anlaşılması
durumunda,kendilerine Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi verilir.
3.Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte,yürürlükten kaldırılan 1615 sa-
yılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrası ile 168
inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre gümrük komisyoncusu veya gümrük komis-
yoncu yardımcısı olmaya hak kazananların görevlerinden istifa etmelerini
veya emekli olmalarını müteakip,kendilerine bu Kanun hükümlerine göre güm-
rük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı izin belgesi verilir.
4.227 nci maddenin 1 inci fıkrasının (d) bendinde belirtilen suçlarla
ilgili olarak devam eden davalar bulunduğu takdirde, 1 inci ve 2 nci fıkra-
larda yer alan iki yıllık müracaat süresine bakılmaksızın,her halükarda
davanın lehte sonuçlanmasından itibaren bir yıl içinde Müsteşarlığa müraca-
at edilmesi gerekir.
Geçici Madde 6- Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları çıka-
rılacak bir kanunla bağlı bulundukları gümrük başmüdürlüğü görev alanı iti-
bariyle kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye ka-
dar aşağıdaki hükümler uygulanır:
1.1615 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre kurulan Gümrük Komisyon-
cuları Dernekleri faaliyetlerine devam eder ve sınav açılması ile izin bel-
geleri verilmesi işlemleri Gümrük Müsteşarlığınca yürütülür.
a)Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavları Müste-
şarlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde her yıl bir kez yapılır.
b)227 ve 228 inci maddelerde belirtilen koşulları sınavın açıldığı yıl
başında sağlamış olanlar,o yıl açılan gümrük müşavirliği veya gümrük müşa-
vir yardımcılığı sınavlarına müracaat edebilirler.
c)Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına en faz-
la üçer kez girilebilir.
2.Gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı mesleğin vakar
ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla,görevlerini yapmayan
veya kusurlu olarak yapan ya da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hare-
ketlerde bulunan meslek mensupları hakkında,gümrük müşavirliği hizmetlerinin
gereği gibi yürütülmesi amacıyla,durumun niteliğine ve ağırlık derecesine
göre aşağıda tanımlanan disiplin cezaları verilir.
a)Uyarma:Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davran-
ması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b)Kınama:Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığı-
nın yazı ile bildirilmesidir.
c)Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma:Mesleki sıfatı saklı kal-
mak şartıyla altı aydan az,bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten
alıkoymadır.
d)Meslekten çıkarma:Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak,
bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.
3. Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bu-
lunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek men-
supları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygula-
nır.
Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu
olarak yapan ya da bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı
harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak mesleki faaliyetten
alıkoyma cezası uygulanır.
Sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun
gümrük müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma
sonucunda gerçek durumun öğrenilebileceğinin Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim
elemanlarınca rapora bağlandığı durumlarda, ilgili gümrük müşavirine ilk defa-
sında kınama cezası verilir. Bu hususun tekerrür etmesi halinde geçici olarak
mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.
7.1.1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hü-
kümlerine göre kaçakçılık suçundan mahkumiyet kararı kesinleşen meslek mensup-
larına, meslekten çıkarma cezası verilir.
4. Üç yıllık dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren
davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır
ceza uygulanabilir. Beş yıllık dönem içinde iki defa mesleki faaliyetten alı-
koyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden
işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır.
Disiplin kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezası-
nın uygulanmasına karar verebilirler. Takibat ve hüküm tesisi, disiplin soruş-
turması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel değildir.
5.Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.
Yetkili disiplin kurulunun on günden az olmamak üzere verdiği süre içinde
savunma yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar.
Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.
6. Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları, görevleri sırasında
veya görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı fillerinin niteliğine göre
Türk Ceza Kanununun Devlet memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılır.
7. Disiplin cezaları bir dava sonucuna bağlı olmaksızın mevzuat hükümlerine
aykırılığı gümrük idarelerince tespit edildiği tarihten itibaren üç yıl süreyle
uygulanmadığı takdirde zamanaşımına uğrar. Mevzuata aykırı işlem ve eylemlerin
aynı zamanda bir adli kovuşturma konusu olması halinde, bu aykırılık için Türk
Ceza Kanununda öngörülen zamanaşımı hükümlerine göre disiplin cezası verile-
bilir.
8. 2 numaralı bentte belirtilen uyarma ve kınama cezası yetkili gümrük baş-
müdürü, geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası Müsteşarlık Merkez
Disiplin Kurulu, meslekten çıkarma cezaları Müsteşarlık Yüksek Disiplin Kurulu
tarafından verilir.
9. Bu Kanuna ve gümrüklerde uygulanan mevzuat hükümlerine aykırı hareket-
leri görülen gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının izin belgeleri
gümrük müfettişleri, müfettiş yardımcıları, kontrolörler ve gümrük başmüdürleri
tarafından gerek görülmesi halinde tedbir mahiyetinde geçici olarak alınır ve
gümrüklerde iş takip etmelerine izin verilmez. Bu durum, gerekçesiyle birlikte
izin belgesinin alınmasını izleyen günde Müsteşarlığa bildirilir. Bu şekilde
izin belgeleri alınanlar hakkında geçici mesleki faaliyetten alıkoyma cezası
verilmesi halinde, tedbir mahiyetinde izin belgelerinin alındığı süre verilen
cezadan mahsup edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Madde 247 - Bu Kanun yayımını izleyen tarihten itibaren üç ay sonra yürürlü-
ğe girer.
Madde 248 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Mevzuat inceleme
Mevzuat-İçtihat-Makale
Ücreti Vekalete İlişkin Tarifenin Yürütmenin Durdurulması Hakkında
Sigorta Primlerinin Gereği Gibi Yatırılmaması Halinde İşçinin Hakları
Mobbing İle Mücadelede Çözüm Yolları Ve Öneriler
Sektörel Daralma Geçerli Bir Fesih Nedeni midir?
Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılmasına dair kanun
Tüm Mevzuat
|
Anasayfa
Portal
Forumlar
Yönetim
SSS
Üye Kayıt
