ÇEVRE BAKANLIĞININ KURULUŞ VE
                            GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN
                               HÜKMÜNDE KARARNAME
    Kanun Hük. Kar.nin Tarihi : 9/8/1991, No: 443
    Yetki Kanununun Tarihi    : 6/6/1991, No: 3755
    Yayımlandığı R.G. Tarihi  : 21/8/1991, No: 20967
    V. Tertip Düsturun Cildi  : 31,    Sh.:
                                        * *
                                         *
    Bu KHK ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara göre düzen-
lenen nümerik fihristine bakınız.
                                          *
                                         * *
                                     BİRİNCİ KISIM
                                  Amaç, Görev ve Teşkilat
    Amaç

    Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, çevrenin korunması ve iyi-
leştirilmesi, kırsal ve kentsel alanda arazinin ve doğal kaynakların en uygun ve
verimli şekilde kullanılması ve korunması, ülkenin doğal bitki ve hayvan varlığı
ile doğal zenginliklerinin korunması, geliştirilmesi ve her türlü çevre kirlili-
ğinin önlenmsi için Çevre Bakanlığının kurulmasına, teşkilat ve görevlerine
ilişkin esasları düzenlemektir.
    Görev

    Madde 2 - Çevre Bakanlığının görevleri şunlardır:
    a) Çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştiril-
mesi için prensip ve politikaları tespit etmek, programlar hazırlamak; bu çerçe-
vede, araştırmalar ve projeler yapmak ve yaptırmak, bunların uygulama esaslarını
tespit etmek, uygulanmasını sağlayacak tedbirleri almak,
    b) Kırsal ve kentsel alanda ilgili Bakanlığın koordinasyonu ile arazi kulla-
nım kararlarına uygun olarak tespit edilen alanlarda uygulanacak koruma ve kul-
lanma esaslarını belirlemek,
    c) Dengeli ve sürekli kalkınma amacına uygun olarak ekonomik kararlarla eko-
lojik kararların birarada düşünülmesine imkan veren rasyonel doğal kaynak kulla-
nımını sağlamak üzere, kalkınma planları ve bölge planları temel alınarak çevre
düzeni planlarını hazırlamak veya hazırlatmak, onaylamak, uygulanmasını sağla-
mak,
    d) Çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla ülke şartla-
rına uygun olan teknolojiyi belirlemek, bu maksatla kurulacak tesislerin vasıf-
larını tespit etmek,
KHK`LER MAYIS 1992 (Ek - 11)
    e) Ülke şartlarına uygun olan çevre standartlarını Türk Standartları Ensti-
tüsü ile birlikte belirlemek, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak,
    f) Atık, artık ve yakıtlar ile ekolojik dengeyi bozan, havada, suda ve top-
rakta kalıcı özellik gösteren kirleticilerin çevreye zarar vermeyecek şekilde
bertarafının sağlanması için denetimler yapmak; tehlikeli hallerde veya gerekli
durumlarda faaliyetlerin durdurulması ile ilgili usul ve esasları bir yönetme-
likle belirlemek; ülke genelinde tüm uygulayıcı kurum ve kuruluşların bu konuda-
ki taleplerini değerlendirerek, sonuçlandırmak; ülkenin atık yönetimi politika-
sını belirlemek ve bu konuda gerekli tedbirleri almak,
    g) Çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi için çevre standartla-
rı ve ekolojik kriterler esas olmak üzere her türlü analizi, ölçüm ve kontrolle-
ri gerçekleştirmek amacıyla laboratuvar kurmak, kurdurmak ve denetimlerini yap-
mak veya mevcut kamu kurum ve kuruluşlarının laboratuvarlarından yararlanmak,
    h) Ülkedeki kirlenme konuları ile kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muh-
temel bölgeleri ve sektörleri tespit etmek ve izlemek, bu problemlerin teknik,
idari ve finansman bakımından çözümünü sağlayan kaynağın bulunmasıyla ilgili ça-
lışmaları yönetmek veya yönlendirmek,
    i) Çevreye olumsuz etki yapabilecek her türlü plan ve projenin, fayda ve ma-
liyetleriyle çevresel olguların ortak bir çerçeve içinde değerlendirilmesini
gerçekleştirecek çevresel etki değerlendirmesi çalışmasının yapılmasını sağla-
mak, bu çalışmaları denetlemek ve izlemek,
    j) Çevre konusunda görev verilmiş olan özel ve kamu kurum ve kuruluşları
arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak; bu konuda faaliyette bulunan gö-
nüllü kuruluşları yönlendirmek, desteklemek ve Bakanlıklararası işbirliği esas-
larını bir yönetmelikle belirlemek,
    k) Çevreye olumsuz etkileri olan her türlü faaliyeti ülke bütününde izlemek
ve denetlemek,
    l) Çevre uygulamalarına etkinlik kazandırmak için başta yerel yönetimler ol-
mak üzere, sürekli bir eğitim programı uygulamak, bu amaçla yapılan eğitim faa-
liyetlerini izlemek, desteklemek, yönlendirmek ve çevre bilincini geliştirmek,
çevre problemleri konusunda kamuoyu araştırmaları yapmak,
    m) Çevre konularında uluslararası düzeyde sürdürülen çalışmaların izlenmesi
ve bunlara katkıda bulunulması amacıyla ulusal düzeyde yapılan hazırlıkları il-
gili kuruluşlarla işbirliği halinde yürütmek ve bu çalışmalara Türkiye`nin iş-
tirakine ilişkin koordinasyonun sağlanmasına 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçe-
vesinde yardımcı olmak,
    n) Çevre ile ilgili konularda dokümantasyon, yayın ve tanıtma faaliyetlerin-
de bulunmak,
    o) Çevre Kirliliğini Önleme Fonu`nun kullanım esaslarını tesbit etmek ve iş-
leyişini sağlamak.
    Teşkilat

    Madde 3 - Çevre Bakanlığı teşkilatı, merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı ve
ilgili kuruluşlardan meydana gelir.
                                     İKİNCİ KISIM
                                Bakanlık Merkez Teşkilatı
    Merkez Teşkilatı

    Madde 4 - Bakanlık merkez teşkilatı anahizmet birimleri ile danışma ve dene-
tim birimleri ve yardımcı birimlerden meydana gelir.
    Bakanlık merkez teşkilatı (EK - 1) sayılı cetvelde gösterilmiştir.
                               BİRİNCİ BÖLÜM
                               Bakanlık Makamı
    Bakan

    Madde 5 - Bakan, Bakanlık kuruluşunun en üst amiridir ve Bakanlık hizmetle-
rini mevzuata, hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik siyasetine, kalkınma
planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığın faaliyet
alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak-
la görevli ve Başbakana karşı sorumludur.
    Bakan, emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden sorumlu olup, Bakanlık
merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşların faaliyetlerini, iş-
lemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir.
    Müsteşar

    Madde 6 - Müsteşar, Bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup, Bakanlık hiz-
metlerini Bakan adına ve Bakanın direktif ve emirleri yönünde, Bakanlığın amaç
ve politikalarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara, mevzut hükümlerine
uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla Bakanlık Teftiş Kurulu hariç, Bakan-
lık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını gözetir ve
sağlar.
    Müsteşar, yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı so-
rumludur.
    Müsteşar Yardımcıları

    Madde 7 - Bakanlıkta Müsteşara yardımcı olmak üzere iki müsteşar yardımcısı
görevlendirilebilir. (1)
                                    İKİNCİ BÖLÜM
                                  Anahizmet Birimleri
    Anahizmet Birimleri

    Madde 8 - Çevre Bakanlığının anahizmet birimleri şunlardır:
    a) Çevre Kirliliğini Önleme ve Kontrol Genel Müdürlüğü,
    b) Çevre Koruma Genel Müdürlüğü,
    c) Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü,
    d) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı,
    e) Finansman Dairesi Başkanlığı,
    f) Çevre Eğitimi ve Yayın Dairesi Başkanlığı.
    Çevre Kirliliğini Önleme ve Kontrol Genel Müdürlüğü

    Madde 9 - Çevre Kirliliğini Önleme ve Kontrol Genel Müdürlüğünün görevleri
şunlardır;
    a) Çevre kirliliği ile ilgili olarak ölçüm, tesbit, kalite kriterlerini be-
lirlemek, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak,
    b) Kurulacak tesisler için alıcı ortam özelliklerine göre çevre kirliliği
yönünden görüş vermek, izlemek, gerektiğinde müdahale etmek,
    c) Çevreyle ilgili hertürlü ölçüm-izleme, analiz ve kontroller yapacak labo-
ratuvarlar kurmak, kurdurmak, gerekli görüldüğünde çevre kirliliği konusunda öl-
çüm yapacak kuruluşları belirlemek,
    d) Atıklar ve kimyasallara ilişkin zararlılık derecelerini sınıflandırmak,
risk değerlendirmeleri yapmak, bunların üretim, ithal, taşıma, depolama ve
yoketme ile geri kazanma esaslarını belirlemek, bu amaçla kurulacak tesisler
için görüş vermek, izlemek, gerektiğinde müdahale etmek,
-------------------------
(1) Bu maddede yeralan müsteşar yardımcılığı kadrosu, 4/8/1993 tarihli ve 21658
    sayılı R.G.`de yayımlanan 29/7/1993 tarih ve 93/42004 sayılı kararla iki`den
    dört`e; daha sonra 7/4/1996 tarihli ve 22604 sayılı R.G.`de yayımlanan
    5/4/1996 tarih ve 96/45340 sayılı Karar ile de dört`ten beşe çıkarılmıştır.
    e) Gerekli durumlarda çevre kirliliğinin önlenmesi ile ilgili her türlü ted-
biri almak, acil müdahale planları yapmak, konuyla ilgili kurum ve kuruluş-
larla koordineli çalışmayı yaparak derhal müdahale etmek,
    f) Kara kökenli kirleticilerin neden olduğu kirliliği önlemek ve azaltmak
için her türlü önlemi almak ve deniz ekolojisini bozacak ve deniz kirlenmesine
neden olacak her türlü faaliyetin kuruluş aşamasından itibaren denetimini yap-
mak,
    g) Temiz enerjilerin kullanılmasını sağlayacak stratejileri belirlemek ve
fosil yakıtların temiz kullanılabilmesi için gerekli önlemleri almak veya aldır-
mak,
    h) Kuruluşlarca yapılan ve yerel yönetimler tarafından izin verilen tesisler
ile yerel yönetimlerce yapılan atık toplama, arıtma ve deşarj sistemlerini Çevre
Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen çevre standartlarına göre kontrol
etmek,
    ı) Ülke genelinde ve serbest bölgelerde çevreye olumsuz etkileri olan her
türlü faaliyeti izlemek, denetlemek, tehlikeli hallerde veya gerekli durumlarda
faaliyetleri durdurmak; tüm uygulayıcı kurum ve kuruluşların bu konudaki talep-
lerini değerlendirerek, sonuçlandırmak,
    i) Mahalli çevre kurullarının çalışmalarının yönlendirilmesi ve denetimini
yapmak, köy çevre birliklerini kurmak, izlemek ve denetlemek,
    j) Çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla ülke şartla-
rına uygun olan teknolojiyi belirlemek; ülke genelinde kirletici unsurları
tesbit etmek ve gerekli tedbirleri almak ve aldırmak; bu maksatlarla kurulacak
tesislerin vasıflarını tesbit etmek,
    k) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
    Çevre Koruma Genel Müdürlüğü

    Madde 10 - Çevre Koruma Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
    a) Çevrenin korunması ile ilgili hedef, ilke ve amaçlar ile kısa, orta ve
uzun vadeye yönelik stratejileri belirlemek; bunların uygulanmasını koordine et-
mek,
    b) Uluslararası koruma sözleşmeleri ile belirlenen yörelerdeki koruma ve
kullanma esaslarını çevre mevzuatı dikkate alınarak tesbit etmek ve yeni düzen-
lemeler yapmak,
    c) Çevre standartlarını tespit etmek,
    d) Uluslararası sözleşme ile koruma altına alınan, canlı türleri (flora,
fauna) ile alanların korunması konusunda tedbirler almak, ilgili kuruluşlarla
işbirliği yapmak,
    e) Radyasyon güvenliği konusunda Türkiye Atom Enerjisi Kurumuyla birlikte
karar almak, alınan kararların uygulanmasını sağlamak,
    f) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
    Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü

    Madde 11- Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğünün gö-
revleri şunlardır:
    a) Çevresel etki değerlendirmesiyle ilgili çalışmaları yapmak ve yaptırmak,
    b) Ülkenin çevre önceliklerini tespit etmek,
    c) Kırsal ve kentsel alanda ilgili Bakanlığın koordinasyonu ile arazi kulla-
nım kararlarına uygun olarak tespit edilen alanlarda uygulanacak koruma ve kul-
lanma esaslarını belirlemek,
    d) Çevre düzeni planlarını yapmak veya yaptırmak ve bu planların uygulanma-
sını sağlamak,
    e) Çevre envanterini ve çevre durum raporlarını hazırlamak,
    f) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
    Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı

    Madde 12 - Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
    a) Uluslararası düzeyde çevre konularında sürdürülen çalışmalara Türkiye`nin
katılımını ve katkısını sağlamak üzere Bakanlığın diğer birimleri ve ilgili ku-
rum ve kuruluşlarla 1173 sayılı Kanun Hükümleri çerçevesinde gerekli çalışmaları
yapmak,
    b) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda, Avrupa Topluluğu
ile ilgili olanların koordinasyonunu sağlamak,
    c) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
    Finansman Dairesi Başkanlığı

    Madde 13 - Finansman Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
    a) Çevre problemlerinin finansman yönünden çözümünü sağlamak üzere Hazine ve
Dışticaret Müsteşarlığının da görüşünü alarak iç ve dış kaynağın bulunmasıyla
ilgili çalışmalar yapmak, bu kaynakların kullanma esaslarını tesbit etmek,
    b) Çevre Kirliliğini Önleme Fonunun gelir ve giderlerinin tahakkuku ile il-
gili her türlü işlemi yapmak,
    c) Fon bütçesini hazırlayıp Bakan`a sunmak,
    d) Fonun kısa ve uzun vadeli nakit planlamasını yapmak,
    e) Fon ihale işlemlerini yürütmek,
    f) Fon kaynaklarının amacına uygun olarak kullanılmasını sağlayacak çalış-
malar yapmak,
    g) Fon gelirlerinin Fon`a düzenli olarak intikalini sağlayacak tedbirleri
almak,
    h) Fon menfaatlerinin korunmasını sağlayacak gerekli her türlü tedbirleri
almak,
    ı) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
    Çevre Eğitimi ve Yayın Dairesi Başkanlığı

    Madde 14 - Çevre Eğitimi ve Yayın Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
    a) Çevre ile ilgili konularda plan ve programların hazırlanmasında, uygulan-
masında ve halkın eğitilmesinde Milli Eğitim Bakanlığı ile bilimsel ve gönüllü
kuruluşlarla işbirliği yapmak,
    b) Yaygın ve örgün eğitim programlarında çevre konularının yeralması için
Milli Eğitim Bakanlığı ile ortak çalışmalar yürütmek,
    c) Çevre eğitiminde kullanılacak film, video, slayt ve benzeri eğitim malze-
me ve araçlarının hazırlanması konusunda çalışmalar yapmak,
    d) Kamu kurum ve kuruluşlarıyla, üniversitelerin faaliyet ve araştırma prog-
ramlarına çevre unsurlarını katmak için ortak çalışmalar yapmak,
    e) Gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak, bilgi, belge ve eğiti-
cilerin mübadelesinin sağlanması çalışmalarını yürütmek,
    f) Ülkemizin tabii çevre değerlerini ortaya çıkarmak ve tanıtmak amacıyla
gerekli çalışmaları yapmak, gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliğini sağla-
mak,
    g) Çevre eğitimi konusunda uluslararası kuruluşların program, proje ve faa-
liyetlerini izlemek, çevre ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi toplamak, dokü-
mantasyon hizmetlerini yürütmek, bunları bir sistem içinde ve bilgi bankası
oluşturacak şekilde değerlendirmek, yayımlamak,
    h) Uluslararası ve kurumlararası enformasyon hizmetleriyle Bakanlıkça veri-
lecek diğer hizmetleri yürütmek.
K.H.K.`LER KASIM 1991 (Ek - 9)
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                          Danışma ve Denetim Birimleri
    Danışma ve Denetim Birimleri

    Madde 15 - Çevre Bakanlığının danışma ve Denetim birimleri şunlardır:
    a) Teftiş Kurulu Başkanlığı,
    b) Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı,
    c) Hukuk Müşavirliği,
    d) Bakanlık Müşavirleri,
    e) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği,
    Teftiş Kurulu Başkanlığı

    Madde 16 - Teftiş Kurulu Başkanlığı, Bakanın emri veya onayı üzerine Bakan
adına aşağıdaki görevleri yapar:
    a) Bakanlık teşkilatı ile Bakanlığa bağlı kuruluşların her türlü faaliyet ve
işlemleriyle ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek,
    b) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve progra-
ma uygun çalışmasını temin etmek üzere gerekli teklifleri hazırlamak ve Bakana
sunmak,
    c) 2872 sayılı Çevre Kanunu ve çevre ili ilgili diğer mevzuat hükümlerine
göre gerekli inceleme ve denetim işlerini yapmak,
    d) Özel kanunlarla verilen diğer görevleri yürütmek.
    Müfettiş yardımcılığına alınma, bunların yetiştirilmeleri ve müfettişliğe
yükselmeleri ile müfettişlerin görev, yetki ve sorumlulukları, Teftiş Kurulunun
çalışma usul ve esasları tüzükle düzenlenir.
    Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı

    Madde 17 - Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığının görevle-
ri şunlardır:
    a) Bakanlığa hükümet programı, kalkınma planları, yıllık programlar, Bakan-
lar Kurulu kararları ve milli güvenlik siyaseti çerçevesinde verilen emir ve
görevlerin yerine getirilmesi için çalışma esaslarını tespit etmek, bu esaslara
uygun olarak Bakanlığın anahizmet politikasının ve planlarının hazırlanmasına
yardımcı olmak,
    b) Uzun vadeli planlarla, kalkınma planlarında ve yıllık programlarda önce-
likle yer alması gerekli görülen hizmet ve tedbirlerin ve bunlarla ilgili temel
politikaların ilmi araştırma esaslarına göre tespitini sağlamak, Bakanın onayını
aldıktan sonra Devlet Planlama Teşkilatına göndermek,
    c) Hizmet ve faaliyetlerin ekonomik ve etkin bir şekilde yerine getirilmesi
için insan gücü, para ve malzeme gibi mevcut kaynakların en uygun ve verimli bir
şekilde kullanılmasını sağlamak üzere Bakanlık bütçesini plan ve program esasla-
rına göre hazırlamak ve uygulamasını takip etmek,
    d) Bakanlık yıllık çalışma programlarını hazırlamak, Bakanlık hizmetleriyle
ilgili gerekli istatistikleri toplamak ve değerlendirmek,
    e) Kalkınma plan ve programları ile Bakanlık yıllık çalışma programlarının
uygulanmaları sırasında, Bakanlık teşkilatında ortaya çıkan çözümlenmesi gere-
ken güçlükleri, aksaklıkları ve tıkanıklıkları bakanlık veya bakanlıklararası
seviyede giderici tedbirleri tespit ederek makama sunmak, organizasyon ve metod
hizmetlerini yürütmek,
    f) Yerel yönetimlerin desteklenmesi amacıyla ve kuruluşların hazırlayacak-
ları ve yürütecekleri çevre koruma ve iyileştirme projelerine ilişkin koordi-
nasyon ve işbirliğini sağlamak,
    g) Planlama ve koordinasyon konularında verilen diğer görevleri yerine ge-
tirmek, yıllık çalışma programlarının yürütülmesini takip etmek,
    h) Kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları ile kanun teklifleri hakkında Ba-
kanlık görüşünün tespitine yardımcı olmak,
    ı) Bakanlığın tarihçesini hazırlamak,
    j) Bakan tarafından verilen konularda araştırma ve inceleme yapmak ve diğer
hizmetleri yürütmek,
    Hukuk Müşavirliği

    Madde 18 - Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:
    a) Bakanlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ile hukuki ve cezai
sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek,
    b) Bakanlığın menfaatlerini koruyucu anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbir-
leri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılma-
sına yardımcı olmak,
    c) 8 Ocak 1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari
davalarda gerekli bilgileri hazırlamak ve Hazineyi ilgilendirmeyen idari dava-
larda Bakanlığı temsil etmek,
    d) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve prog-
rama uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukuki teklifleri hazırla-
mak ve Bakana sunmak,
    e) Bakanlık tarafından hazırlanan veya diğer bakanlıklar yahut Başbakanlık-
tan gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarılarını hukuki açıdan inceleyerek
görüşlerini bildirmek.
    Bakanlık Müşavirleri

    Madde 19 - Bakanlıkta özel önem ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardım-
cı olmak üzere en fazla yirmi Bakanlık Müşaviri görevlendirilebilir.
    Bakanlık Müşavirleri Bakanlık makamına bağlıdır.
    Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

    Madde 20 - Bakanlıkta basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri plan-
lamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağ-
lamak üzere Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği teşkil edilebilir.
                                      DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                                     Yardımcı Birimler
    Yardımcı Birimler

    Madde 21 - Çevre Bakanlığının merkez kuruluşundaki yardımcı birimler şunlar-
dır:
    a) Personel Dairesi Başkanlığı,
    b) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,
    c) Savunma Sekreterliği,
    d) Özel Kalem Müdürlüğü.
    Personel Dairesi Başkanlığı

    Madde 22 - Personel Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
    a) Bakanlığın insan gücü planlaması ve personel politikasıyla ilgili çalış-
malarını yapmak; personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili tekliflerde bulun-
mak,
    b) Bakanlık personelinin atama, özlük ve emeklilik işleriyle ilgili işleri
yapmak,
    c) Eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programla-
rını düzenlemek ve uygulamak,
    d) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
    İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı

    Madde 23 - İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
    a) Bakanlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ile ilgili hizmet-
leri yürütmek,
K.H.K.`LER KASIM 1991 (Ek - 9)
    b) İhtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralanma, satın alma işlemlerini yü-
rütmek,
    c) Bakanlığın mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek,
    d) Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım-onarım ve taşıma hizmetlerini yapmak,
    e) Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek
ve yürütmek,
    f) Bakanlık personelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanmala-
rını sağlamak,
    g) Bakanlığa gelen yazı ve mesajlardan gerekenlerin bakan veya müsteşara
sunulmasını sağlamak,
    h) Verilecek direktif ve emirleri ilgililere duyurmak ve işlemlerini takip
etmek, bakanlığın iç ve dış protokol hizmetlerini yürütmek,
    ı) Süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak,
    j) Bakanlığı ilgilendiren toplantı, brifing ve görüşmeleri düzenlemek, bun-
lara ait önemli not ve tutanakları tutmak ve yaymak,
    k) Genel evrak, arşiv ve haber merkezinin hizmet ve faaliyetlerini düzenle-
mek ve yürütmek,
    l) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
    Savunma Sekreterliği

    Madde 24 - Savunma Sekreterliği özel kanunda ve diğer kanunlarda gösterilen
görevleri yerine getirir.
    Özel Kalem Müdürlüğü

    Madde 25 - Özel Kalem Müdürlüğü`nün görevleri şunlardır:
    a) Bakanın resmi ve özel yazışmalarını yürütmek,
    b) Bakanın her türlü protokol ve tören işlerini düzenlemek ve yürütmek,
    c) Bakanın ziyaret, davet, karşılama, uğurlama, ağırlama ve bayramlarla il-
gili hizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve diğer kuruluşlarla koordine etmek,
    d) Bakanca verilecek diğer görevleri yapmak.
                                      BEŞİNCİ BÖLÜM
                                     Sürekli Kurullar
    Sürekli Kurullar

    Madde 26 - Çevre Bakanlığının sürekli kurulları şunlardır:
    a) Yüksek Çevre Kurulu,
    b) Çevre Şurası,
    c) Mahalli Çevre Kurulları,
    Yüksek Çevre Kurulu

    Madde 27 - Çevre Bakanının Başkanlığında, Çevre Bakanlığı Müsteşarı, Yüksek-
öğretim Kurulu Başkanı, Devlet Planlama Teşkilatı ile Milli Savunma, İçişleri,
Dışişleri, Maliye ve Gümrük, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaş-
tırma, Tarım ve Köyişleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Sanayi ve Ticaret, Enerji
ve Tabii Kaynaklar, Kültür, Turizm, Orman Bakanlıkları Müsteşarları, Diyanet İş-
leri, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu ve Türkiye Atom Enerjisi Kuru-
mu Başkanları ile üniversitelerin çevre ile ilgili çeşitli dallarından Yüksek-
öğretim Kurulunca seçilecek iki öğretim üyesi, Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz
Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği ve Türkiye Ziraat Odaları Birliği
Başkanlarından oluşan, Yüksek Çevre Kurulu kurulmuştur.
    Yüksek Çevre Kurulunun sekreterya hizmetleri Çevre Bakanlığınca yürütülür.
Kurul yılda en az bir defa toplanır.
    Bu Kurulun çalışmaları ile ilgili konularda ön hazırlıkları yapmak ve kuru-
lun vereceği kararlara esas teşkil edecek plan ve projeleri hazırlamak üzere,
Çevre Bakanlığı Müsteşarının başkanlığında ilgili Bakanlık ve kuruluşların Genel
Müdür veya en yetkili amirinin iştirakiyle Çevre Teknik Komitesi teşkil edilmiş-
tir.
    Yüksek Çevre Kurulunun ve Çevre Teknik Komitesinin çalışma usul ve esasları
ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
    Yüksek Çevre Kurulunun Görevleri

    Madde 28 - Yüksek Çevre Kurulunun görevleri şunlardır:
    a) Uluslararası anlaşmalar dikkate alınmak suretiyle çevrenin korunmasını,
kirlenmesinin önlenmesini, tükenmiş stokların yeniden korunmasını sağlayıcı
hedefleri belirlemek, alınması gereken tedbirleri araştırmak ve bu amaçla yapı-
lan faaliyetleri izlemek,
    b) Özel Çevre Koruma Bölgesinde hangi çeşit tesislerin nerelerde yapılacağı-
na, bu konuda ilgililere taşınmaz mal tahsisine ve yapı izni verilmesine ilişkin
esasları belirlemek,
    c) Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilen yöreler hakkında uygulanacak
diğer ilkeleri tespit etmek,
    d) Çevre konuları ile ilgili ilkeleri belirlemek ve Bakanlıkça tespit edile-
cek gündeme göre konular hakkında inceleme ve görüşmelerde bulunmak,
    Çevre Şurası

    Madde 29 - Bakanlığın çevre ile ilgili görevleri arasında bulunan konularda
diğer bakanlıkların, sanayicilerin, gönüllü kuruluşların, meslek kuruluşları ile
ilim ve ihtisas sahiplerinin fikir, bilgi ve tecrübelerinden faydalanmak üzere
Bakan tarafından Çevre Şurası toplantıya çağrılır.
    Çevre Şurasının teşkili, çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
    Mahalli Çevre Kurulları

    Madde 30 - Mahalli çevre kurulları her ilde valinin başkanlığında, bakanlık-
ların il temsilcileri, büyükşehir belediye başkanı, belediye başkanı, sanayi
odası, ziraat odaları başkanları ve Çevre Bakanlığı temsilcisinden oluşur. Kuru-
lun sekreterya hizmetleri il çevre müdürlüklerince yürütülür.
    Kurul ayda bir defa toplanır. Kurulun çalışma usul ve esasları ile diğer hu-
suslar bir yönetmelikle düzenlenir.
    Mahalli Çevre Kurulunun Görevi

    Madde 31 - Mahalli Çevre Kurulunun görevleri şunlardır:
    a) Bakanlığın kararları çerçevesinde çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevre-
nin iyileştirilmesi için gerekli kararları almak, bu konu ile ilgili uygulama
programlarını il düzeyinde hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak,
    b) Çeşitli bakanlık ve kuruluşların il düzeyindeki faaliyetlerini izlemek,
yönlendirmek ve bu konuda gerekli koordinasyonu sağlamak,
    c) İlde kurulan tesis ve işletmelerin çevre kirliliği açısından yapılan de-
netlemelerine ait raporları incelemek, değerlendirmek ve gerekli önlemleri al-
mak,
    d) Çevre kirliliğini önleyici tedbirleri ihtiva eden eğitici faaliyetler dü-
zenlemek,
    e) Yüksek Çevre Kurulunca çevre kirliliğine yol açan ve faaliyet kolları
itibariyle gruplandırılan işletmelerin derecelerini; işletmelerin kapasiteleri-
ni, arıtma tesislerinin bulunup bulunmadığını, çevreye verdiği zararın ölçüsünü,
cirolarını ve tesisin bulunduğu yerin ekolojik,ekonomik, teknik, teknolojik ve
benzeri özelliklerini dikkate alarak belirlemek,
    f) İl düzeyinde çevre sorunlarını belirleyip çözüm teklifleriyle birlikte
Bakanlığa bildirmek.
KHK`LER MAYIS 1992 (Ek - 11)
                                   ÜÇÜNCÜ KISIM
                         Taşra Teşkilatı ile Bağlı Kuruluşlar
    Taşra Teşkilatı

    Madde 32 - Bakanlık, Bakanlar Kurulu kararı ile taşra teşkilatı kurmaya
yetkilidir.
    Bağlı Kuruluşlar

    Madde 33 - Çevre Bakanlığının bağlı kuruluşları şunlardır:
    a) Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, (1)
    b) Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı.
    Çevre Uzman Yardımcılığına Atanma

    Madde 34 - Çevre Uzman Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Me-
murları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan şartlara ilaveten aşağıdaki şartlar
aranır:
    a) Çevre hizmetlerinin gerektirdiği niteliklere sahip olmak,
    b) Görev alanına giren konularda en az dört yıllık yükseköğrenim kurumların-
dan veya bunlara denkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğrenim kurumların-
dan mezun olmak,
    c) Yapılacak yarışma ve yeterlik sınavında başarılı olmak,
    d) Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk gününde 30 yaşını doldurmamış ol-
mak.
    Çevre Uzmanlığı

    Madde 35 - 34 üncü maddeye göre atananlar, en az 3 yıl çalışmak ve olumlu
sicil almak kaydıyla, açılacak yeterlik sınavına girmek hakkını kazanırlar. Sı-
navda başarılı olanlar "Çevre Uzmanı" unvanını alırlar. Çevre uzmanlığı ve çevre
uzman yardımcılığı yeterlik ve yarışma sınavının şekli ve uygulama esasları ile
bunların çalışma usul ve esasları bir yönetmelikle düzenlenir.
    İhtisas Komisyonları

    Madde 36 - Çevre ile ilgili özel ihtisas gerektiren alanlarda yerli ve ya-
bancı bilim, meslek ve mühendislik kuruluşlarıyla uzmanların iştirakini de sağ-
layacak şekilde araştırma, inceleme, geliştirme, bilimsel ve teknik koordinas-
yonu sağlama faaliyetlerinde bulunmak üzere Bakan onayı ile geçici özel ihtisas
komisyonları, özel bilim ve mühendislik komisyonları kurulabilir.
    Bu komisyonların faaliyetlerine katılanlardan Bakanlık mensubu olmayanların
yurtiçi ve yurtdışı yollukları, telif, tercüme ve hizmet ücretleri ile iaşe ve
ibate masrafları Çevre Kirliliğini Önleme Fonundan karşılanır.
    Bu komisyonların oluşumu, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar bir
yönetmelikle düzenlenir.
    Sözleşme ile Araştırma Etüd ve Proje Yaptırma

    Madde 37 - Çevre Bakanlığı, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin korun-
masıyla ilgili olarak araştırma, etüd ve proje tetkiki gibi işleri üniversite
öğretim üye ve yardımcıları ile yerli ve yabancı gerçek ve tüzel kişilere söz-
leşme ile yaptırabilir. Bu hususta Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
                                 DÖRDÜNCÜ KISIM
                                 Çeşitli Hükümler
    Atama

    Madde 38 - 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan
memurların atanmaları Bakan tarafından yapılır. Ancak, Bakan bu yetkisini gerek-
li gördüğü alt kademelere devredebilir.
    Kadrolar

    Madde 39 - Kadroların tesbit, ihdas, kullanımı ve iptali ile kadrolara iliş-
kin diğer hususlar Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hüküm-
lerine göre düzenlenir.
------------------------
(1) Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, 28/2/1992 tarih ve 21156 sayılı
    Resmi Gazete`de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı tezkeresi ile Başbakanlığa bağ-
    lanmıştır.
    İntikal Eden Görev ve Yetkiler

    Madde 40 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
çeşitli mevzuatla, Çevreden sorumlu Devlet Bakanı ve Devlet Bakanlığına, Çevre
Müsteşarı ve Çevre Müsteşarlığına verilen görev, yetki, sorumluluk, hak ve ve-
cibeler Çevre Bakanı ve Bakanlığına intikal eder. Çeşitli Mevzuatla 389 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış olan atıflar, bu Kanun Hükmünde Kararname-
nin ilgili hükümlerine yapılmış sayılır.
    Yetki Devri

    Madde 41 - Bakan, Müsteşar ve her kademedeki Bakanlık ve kuruluş yöneti-
cileri gerektiğinde, sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla yet-
kilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak, yetki devri, yetki dev-
reden amirin sorumluluğunu kaldırmaz.
    Bilgi Alma Yetkisi

    Madde 42 - Çevre Bakanlığı, çevre ile ilgili olarak lüzumlu gördüğü bilgi-
leri bütün kamu kurum ve kuruluşlarından ve diğer gerçek ve tüzel kişilerden
doğrudan istemeye yetkilidir. Kendilerinden bilgi istenen bütün kamu kurum ve
kuruluşları ile diğer gerçek ve tüzel kişiler bu bilgileri mümkün olan en kısa
zamanda vermekle mükelleftir.
    Bu suretle elde edilen bilgilerden ticari sır mahiyetinde olanların gizli-
liğine riayet edilir.
    Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

    Madde 43 - 2872 sayılı Çevre Kanununun 4 üncü maddesi ile 389 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer kanun ve
kanun hükmünde kararnamelerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı hükümleri bu
Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasında dikkate alınmaz.

    Geçici Madde 1 - Çeşitli mevzuatta geçen "Çevre Müsteşarlığı" ve "Çevreden
Sorumlu Devlet Bakanlığı" ibareleri "Çevre Bakanlığı", "Çevreden Sorumlu Devlet
Bakanı" ve "Çevre Müsteşarı" ibareleri "Çevre Bakanı" olarak değiştirilmiştir.

    Geçici Madde 2 - 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı cetvellerden
Çevre Müsteşarlığı bölümü çıkarılmış ve ekli (2) sayılı cetvellerde yeralan
kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (1) sayılı
cetvele Çevre Bakanlığı bölümü olarak eklenmiştir.
    Düzenleme sebebiyle kadroları iptal edilen personel yeni bir göreve atanın-
caya kadar, durumlarına uygun işlerde görevlendirilebilir. Bunların eski kadro-
larına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam, tazminat ve diğer özlük hakları
devam eder. Ancak, bunların atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge ile
zam ve tazminatlarının toplamının, almakta olduğu aylık, ek gösterge, zam ve
tazminatları toplamından az olması halinde, aradaki fark giderilinceye kadar
tazminat olarak ödenir.

    Geçici Madde 3 - Kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalışanların sözleşmeleri
31/12/1991 tarihine kadar geçerlidir. Ancak, bunların yeni kadrolara atanmaları
durumunda kadro aylıklarının almakta oldukları sözleşme ücretinden (ikramiye da-
hil) az olması halinde aradaki fark 31/12/1991 tarihine kadar tazminat şeklinde
ödenir.

    Geçici Madde 4 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte
Çevre Müsteşarlığının 1991 yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakku-
ka bağlanması yetkisi ve mevcut personeli, taşınır ve taşınmaz malları, döşeme,
demirbaş ve taşıtları ile her türlü hak ve vecibeleri başka bir işleme gerek ol-
maksızın Çevre Bakanlığına devredilmiş sayılır.

    Geçici Madde 5 - 2872 sayılı Çevre Kanunu ile Çevre Müsteşarlığının yöneti-
mine verilmiş olan Çevre Kirliliğini Önleme Fonu 1991 yılı bütçe ödenekleri,
bütçedeki ödeneklerinin tahakkuka bağlanması yetkisi ve mevcut personeli, demir-
baş ve taşıtları ile her türlü hak ve vecibeleri başka bir işleme gerek olmaksı-
zın Çevre Bakanlığına devredilmiş sayılır.
K.H.K.`LER KASIM 1991 (Ek - 9)

    Geçici Madde 6 - Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı bu Kanun Hükmünde Ka-
rarnamede belirtilen esaslara göre yeniden düzenleninceye kadar görev ve hiz-
metler, mevcut personel eliyle yürütülür.

    Geçici Madde 7 - Bu Kanun Hükmünde Kararnameye göre yeni düzenlemeler ya-
pılıncaya kadar, mevcut tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye
aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

    Geçici Madde 8 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte
34 üncü maddedeki şartları taşıyan ve en az 6 yıldan beri Çevre Müsteşarlığında
çalışan personelden 30 yaşını bitirmiş olanlar dahil en geç 3 ay içinde müracaat
edenler iki defaya mahsus olmak üzere ve 35 inci madde gereğince çıkarılacak yö-
netmelik hükümlerine uygun olarak yapılacak ilk ve müteakip sınavda başarı gös-
termeleri kaydıyla "Çevre Uzmanı" unvanını alırlar.

    Geçici Madde 9 - Çevre Müsteşarlığında en az 6 yıllık hizmeti bulunan şube
müdürü ve daha üst kadrolardaki personelden 34 üncü maddedeki şartları taşıyan-
lar en geç 3 ay içerisinde müracaat etmek kaydıyla açılacak ilk ve müteakip çev-
re müfettişliği yeterlik ve yarışma sınavına girebilirler.
    Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında müfettiş olarak görev yapanlar, kurumla-
rının muvafakatıyla istekleri halinde çevre müfettişi olarak atanabilirler.

    Geçici Madde 10 - Çevre Müsteşarlığı`ndan Bakanlığa devredilen ve 657 sayılı
Kanuna göre aylık alan kadrolu personele 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararname`nin
geçici 1 inci maddesine göre 31/12/1991 tarihine kadar fazla çalışma ücreti öde-
nir.
    Yürürlük

    Madde 44 - Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
    Yürütme

    Madde 45 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
                                                             EK (1)
                         ÇEVRE BAKANLIĞI MERKEZ TEŞKİLATI
          Müsteşar                             Danışma ve       Yardımcı
Müsteşar Yardımcısı(1) Ana Hizmet Birimleri   Denetim Birimleri  Birimler
--------   ----------  --------------------   -----------------  ------------
Müsteşar   Müsteşar  1.Çevre Kirliliğini Ön-  1.Teftiş Kurulu  1.Personel Daire-
           Yardımcısı  leme ve Kontrol Genel    Başkanlığı       si Başkanlığı
                       Müdürlüğü
           Müsteşar  2.Çevre Koruma Genel Mü- 2.Araştırma,Plan-2.İdari ve Mali
           Yardımcısı  dürlüğü                  lama ve Koordi-  İşler Dairesi
                                                nasyon Kurulu    Başkanlığı
                                                Başkanlığı
                     3.Çevresel Etki Değer-   3.Hukuk Müşavir- 3.Savunma Sekre-
                       lendirmesi ve Plan-      liği             terliği
                       lama Genel Müdürlüğü
                     4.Dış İlişkiler Dairesi  4.Bakanlık Müşa- 4.Özel Kalem Mü-
                       Başkanlığı               virleri          dürlüğü
                     5.Finansman Dairesi Baş- 5.Basın ve Halkla
                       kanlığı                  İlişkiler Müşavirliği
                     6.Çevre Eğitimi ve Yayın
                       Dairesi Başkanlığı
--------------------------
(1) Çevre Bakanlığının Müsteşar Yardımcılığı kadrosu, 4/8/1993 tarihli ve 21658
    sayılı R.G.`de yayımlanan 29/7/1993 tarih ve 93/42004 sayılı Karar`la
    iki`den dört`e; daha sonra 7/4/1996 tarihli ve 22604 sayılı R.G.`de yayım-
    lanan 5/4/1996 tarih ve 96/45340 sayılı Karar ile de dört`ten beşe çıkarıl-
    mıştır.

Tüm Mevzuat