ASKER AİLELERİNDEN MUHTAÇ OLANLARA YARDIM
                                    HAKKINDA KANUN
     Kanun Numarası          : 4109
    Kabul Tarihi            : 11/8/1941
    Yayımlandığı R. Gazete  : Tarih : 15/8/1941 Sayı : 4887
    Yayımlandığı Düstur     : Tertip: 3 Cilt: 22 Sayfa: 588

    Madde 1 - Hazarda ve seferde 45 günden ziyade müddetle askerlik hizmetinde
bulunanların muhtaç ailelerine yardım yapılır.
    Bu yardım askerin hizmete alındığı tarihten başlar, terhisini takip eden 15
günün hitamında sona erer.
    Kanuni sebep ve salahiyete müstenit olmaksızın vazifesinden ayrılmış olanla-
rın ailelerine yapılmakta olan yardım, resmi ıttıla tarihinden itibaren, iltiha-
kında tekrar devam olunmak üzere derhal kesilir.

    Madde 2 - Yardımdan istifade için:
    a) Askerin usul veya furuu, karısı, kız veya erkek kardeşi olmak;
    b) Yiyecek ve sair ihtiyaçları askere giden tarafından temin edilmekte
bulunmak;
    c) Mahalli rayice nazaran idare ve ihtiyaçlarını temin edecek ne kendileri-
nin, ne askere gidenin geçim vasıta ve imkanı bulunmamak şarttır.

    Madde 3 - Yardım isteyenlerin talepleri, şehir ve kasabalarda belediye en-
cümenleri, köylerde ihtiyar meclisi tarafından tetkik edilerek yardıma muhtaç
olanların adedi, mahalli rayice göre her biri nüfusa yapılacak ayni veya nakti
yardım miktarı ve imece nevi ve tarzı tesbit olunur.
    Yardım miktarı, her yerde asker ailelerini, en az oradaki asgari maişet
haddi içinde, geçindirecek derecede olacaktır.
    İhtiyaçlarının tamamını kendileri tedarik edemeyip ancak bir kısmını temin
edeceklere yapılacak yardım mahallerine ait maişet haddi ile kendi gelirleri
arasındaki farkın ikmaline inhisar eder.
    Köy, kasaba ve şehirlerdeki asgari maişet haddi, vilayet idare heyetince
tesbit ve tayin olunur. İdare heyetinin bu kararı kat`idir.
    Yardımın ne suretle yapılacağı, şehir ve kasabalarda Belediye Encümenlerin-
ce, köylerde ihtiyar meclislerince tesbit ve onlar vasıtasiyle ifa olunur.
    Büyük şehirlerde incelemelerin layıkiyle yapılabilmesi için şehri lüzumu
kadar semtlere ayırmağa ve ayrıca tali heyetler teşkiline belediyeler sala-
hiyetlidir.

    Madde 4 - Bu yardım karşılığı olarak şehir ve kasabalarda belediye
meclisleri:
    a) Belediye Vergi ve Resimleri Kanununun 1, 2, 18 ve 41 inci maddelerinde
yazılı hisse, keşif ve inşa masrafları hariç olmak üzere, mezkür kanuna müsteni-
den alınmakta olan resimlere % 50 ye kadar; (1) zam yapmaya mezundur.
    Diğer hükümler - (Mülga: 26/5/1981-2464/105 md.)

    Madde 5 - (Mülga: 1/7/1948-5237/51 md.)

    Madde 6 - 1076 sayılı kanunun 25 inci ve 1111 sayılı kanunun 63 ve 64 üncü
maddelerinde yazılı sebeplerle silah altına alınmayanlardan, mahalli belediyeler
ve ihtiyar meclisleri tarafından asker ailelerine yardım karşılığı olarak beher
müecceliyet senesi için beş lira tahsil olunur. Bu suretle silah altına alınma-
mış olanların listesi askerlik şubelerince mahalli belediyelere ve ihtiyar mec-
lislerine verilir.
    Mali yılın birinci yarısından sonra askere davet edilip tecil edilmiş olan-
lardan o sene için senelik miktarın yarısı ve mali yılın ikinci yarısından daha
evvel davet edilenlerden tamamı alınır.
    Bu paralar mükelleflerin bulundukları mahallerin belediye veya ihtiyar mec-
lisleri tarafından tahakkuk ettirilerek defaten tahsil olunur.

   Madde 7 - Yukarıda yazılı gelirlerden hasıl olacak miktar ihtiyaca kafi
gelmediği takdirde, eksik kalan kısım Belediye Encümenince o şehir ve kasabada
oturanlarla hükmi şahsiyeti haiz ticari şirketlere, aynı belde dahilinde veya
umumi surette aynı matrahlar üzerinde mükerrer tarhiyata meydan vermeden tevzi
edilir.
    Bu suretle tevzi edilecek para, mükelleflerin o seneye ait kazanç ve bina
vergilerile bunlar üzerinden alınan buhran, fevkalade zam ve müdafaa vergileri
mecmuunun % 25 inden fazla olamıyacağı gibi, Devlet, vilayet ve belediyelerle
bunlara bağlı ve sermayelerinin en az yarısı bunlar tarafından temin edilen
daire ve müesseselerdeki bilümum memur ve müstahdemlerin aylık maaş ve ücretle-
rinin de ita miktarlarının % 1 ini geçemez. İta miktarları 50 lirayı geçmiyen
memur ve müstahdemlerden bu yardım parası alınmaz.
    Kendilerine bu miktardan fazla yardım parası tevzi edilmiş olanlar bu ciheti
vesaik ile isbat ettikleri takdirde Belediye Encümenince tevzi olunan miktar bu
hadde indirilir.
    Bu suretle yapılmış tevziattan memur ve müstahdem maaşlarına taallük edenler
Belediyeler Bankası nezdinde Dahiliye Vekaleti emrine açılacak <> a
yatırılır.
    Köylerde ve kasaba ve şehirlerde ziraat erbabından olan asker ailelerine ya-
pılacak yardım tercihan imece ve ayniyat suretile temin edilir. Köylerde imece
ve ayni yardımlardan başka muhtaç ailelere nakdi yardım yapılmasına da lüzum ve
ihtiyaç hasıl olduğu takdirde mükelleflere tevzi edilecek para 3664 sayılı kanu-
nun hükümleri dairesinde senesi içinde tevzi edilmiş olan salma haddini geçemez.
    Yardımla mükellef olacakların mali vaziyetlerinin müsait olması veya vücut
sağlamlıkları şarttır. Belediye Encümenleri ve köy ihtiyar meclisleri tarafından
tevzi olunan yardımı yapmaktan imtina edenlerden nakti yardımlar şehir ve
kasabalarda belediyelerce Tahsili Emval Kanununa ve köylerde Köy Kanununun
66 ncı maddesi hükümlerine göre tahsil olunur.
-----------------------------------------
(1) 26/5/1981 tarih ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 103 üncü madde-
    sinin 1 inci bendinde; bu bent ile belediye meclislerine verilmiş olan zam
    yetkisinin, % 10 oranında olmak üzere anılan kanunun yalnız Meslek Vergisine
    dair madde hükümlerine uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
    İmece ve ayni yardımı yapmaktan imtina edenlerden bu yardımlar mahalli ra-
yice göre Belediye Encümenleri ve köy ihtiyar meclislerince kıymetlendirilerek
bedeli yukarıdaki fıkra hükümleri dairesinde tahsil olunur.
    Belediye Encümenlerinin ve köy ihtiyar meclislerinin bu kanuna göre ittihaz
eyliyecekleri kararlar aleyhine kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün zar-
fında kaza ve vilayet idare heyetlerine itiraz olunabilir. İdare heyetlerinin
kararları kat`idir.
    (Son fıkra Mülga: 24/1/1963-163/1 md.)

    Madde 8 - (Değişik: 23/5/2000 - 4568/3 md.)
    Bu Kanun uyarınca yapılacak yardımlar için imkanları yetersiz kalan belediye ve
köylere, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu kaynaklarından bütçe
imkanları dahilinde yardım yapılabilir.

    Madde 9 - İhtiyaç azaldıkça belediyelere ve köy ihtiyar heyetleri tarafından
bu kanun mucibince yurttaşlara tahmil edilecek mükellefiyetler de ihtiyacı
karşılayacak hadlere irca olunur.

    Madde 10 - Bu kanunun tatbikatından mütevellit muameleler dolayısile tanzim
olunacak bilcümle evrak ve alakalılar tarafından vukubulacak her türlü müracaat
ve itirazlar bilcümle resimler, harçlar ve kaydiyelerden muaftır.

    Madde 11 - Muhtaç asker ailelerine yapılacak yardıma, belediye ve hususi
idareler bir sene evvelki nakti tahsilat yekünunun azami yüzde ikisi nispetinde
iştirake mecburdurlar.

    Madde 12 - Bu kanun mucibince tahsil ve tahsis olunacak paralar belediye ve
köy bütçelerinde açılacak hususi bir fasla varidat ve mukabili asker ailelerine
yardım namile açılacak fasla sarfiyat kaydolunur.
    Bu paralar asker ailelerine yardımdan başka işlere ve maksatlara sarfoluna-
maz. Senesi içinde sarfedilemeyen paralar ertesi sene bütçelerinde aynı fasla
varidat kaydedilerek aynı hizmete tahsisen sarfolunur.

    Madde 13 - Bu kanunun 4 üncü maddesinde belediyelerce Tahsili Emval Kanununa
göre tahsil edileceği gösterilmiş olan paraların tahsili emrinde icabedecek
haciz ve hapis kararları Belediye Encümenlerince verilir. Haciz kararları bele-
diyelerce, hapis kararları Cumhuriyet Müddeiumumilerince infaz olunur.

    Madde 14 - 1111 sayılı Askerlik Kanununun 71,72,73 üncü maddeleri mülgadır.

    Geçici Madde 1 - Bu kanunun neşrinden evvel belediye ve köylerce asker aile-
lerine yardım için yapılan istikraz ve tavizlerden kalan borçlar bu kanunla
yazılı membalardan hasıl olacak paralardan ödenir.

    Geçici Madde 2 - Lüzum görülen vilayetlerde, valilerin muvafakati ile, şim-
diye kadar tatbik edilmekte olan usule tevfikan tahakkuk ettirilen tekaliften
bu kanunun icabettirdiği ihrazatın ikmaline kadar azami iki ay müddetle tahsi-
lata devam olunabilir.

    Madde 15 - Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.

    Madde 16 - Bu kanunun icrasına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
----------------------------------------------
(1) <<2556  sayılı Kanunla gümrük resmine munzam belediye hissesine % 50 ye
    kadar>> şeklinde zam yapılmasına dair olan hüküm, 17/7/1948 tarihli ve
    5237 sayılı mülga Kanunun 51 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
              4109 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
                    YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
    Kanun                                                                                       Yürürlüğe
     No.          Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler       giriş tarihi
 --------------  -------------------------------------------------                ----------------
    4889                          ----                                                            24/5/1946
    5237          1,4,5,9 mad. ile 51 inci maddenin bu
                  maddelerle ilgili hükümleri                                    1/1/1949
                  Diğer hükümleri                                                        1/8/1948
     163                          ----                                                              1/2/1963
    2464          Temizleme ve Aydınlatma harcı ile ilgili
                  45 ila 51 inci maddesi hükmü                                1/3/1982
                  Diğer Hükümleri                                                        1/7/1981
    4568                         -----                                                             26/5/2000

Tüm Mevzuat