17/07/2026 Mevzuat bölümü
Kanun Yönetmelik Tüzük
Kanun Hükmünde Kararname (KHK)
Mevzuat Listesi BAZI YATIRIM VE HİZMETLERİN YAP-İŞLET-DEVRET
MODELİ ÇERÇEVESİNDE YAPTIRILMASI
HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası : 3996
Kabul Tarihi : 8/6/1994
Yayımlandığı R.Gazete:Tarih : 13/6/1994 Sayı: 21959
Yayımlandığı Düstur :Tertip: 5 Cilt: 33 Sayfa :
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı kamu kurum ve kuruluşlarınca (kamu iktisadi teşeb-
büsleri dahil) ifa edilen,ileri teknoloji ve yüksek maddi kaynak gerektiren bazı
yatırım ve hizmetlerin,yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırılmasını sağ-
lamaktır.
Kapsam
Madde 2- (Değişik birinci fıkra: 24/11/1994 - 4047/1 md.) Bu Kanun,köprü,
tünel,baraj,sulama,içme ve kullanma suyu,arıtma tesisi,kanalizasyon,haberleşme,
(Ek ibare: 20/12/1999 - 4493/1 md.) elektrik üretim, iletim,dağıtım ve ticareti
maden ve işletmeleri,fabrika ve benzeri tesisler,çevre kirliliğini önleyici ya-
tırımlar,otoyol,demiryolu,yeraltı ve yerüstü otoparkı ve sivil kullanıma yönelik
deniz ve hava limanları ve benzeri yatırım ve hizmetlerin yaptırılması,işletil-
mesi ve devredilmesi konularında,yap-işlet-devret modeli çerçevesinde sermaye
şirketlerinin veya yabancı şirketlerin görevlendirilmesine ilişkin usul ve
esasları kapsar.
Birinci fıkrada öngörülen yatırım ve hizmetlerin bu Kanuna göre sermeye şir-
ketleri veya yabancı şirketler eli ile gerçekleştirilmesi bu yatırım ve hizmet-
lerin,ilgili kamu ve kuruluşları (kamu iktisadi teşebbüsleri dahil) tarafından
görülmesine ilişkin kanunların istisnasını teşkil eder.
Tanımlar
Madde 3- Bu Kanunda geçen;
a) Yap-işlet-Devret Modeli:İleri teknoloji ve yüksek maddi kaynak ihtiyacı
duyulan projelerin gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere geliştirilen özel bir
finansman modeli olup, yatırım bedelinin (elde edilecek kar dahil) sermaye şir-
ketine veya yabancı şirkete,şirketin işletme süresi içerisinde ürettiği mal veya
hizmetin idare veya hizmetten yararlananlarca satın alınması suretiyle ödenme-
sini,
b) Sermaye Şirketi:Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuşveya kurula-
cak olan ve gerektiğinde kamu kurum ve kuruluşlarının da (kamu iktisadi teşeb-
büsleri dahil) ortak olduğu ve bu Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen Bakanlar
Kurulu kararında öngörülen şartları taşıyan anonim şirketi,
c) Yabancı Şirket:6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri uya-
rınca Türkiye`de faaliyette bulunmasına izin verilen kuruluşu,
d) İdare:Yüksek Planlama Kurulunca bu Kanunda öngörülen yatırım ve hizmetle-
ri yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırmak üzere sermaye şirketi veya ya-
bancı şirket ilesözleşme yapmaya yetkili kılınan ve hizmetin asli sahibi olan
kurum ve kuruluşlarını (kamu iktisadi teşebbüsleri ve fonları dahil),
İfade eder.
Yetki
Madde 4- Bu Kanunun 2 nci maddesinde öngörülen yatırım ve hizmetlerin yap-
işlet-devret modeli çerçevesinde sermaye şirketleri veya yabancı şirketler eli
ile gerçekleştirilmesin-
eki usul ve esaslar;bu şirketlerde aranılacak özellikler,sözleşmelerin kapsamı,
yatırım sonucu oluşacak mal ve hizmetlerin ücretinin belirlenmesine uygulanacak
kriterler ve konuya ilişkin diğer ilkelere yer verilmek suretiyle Maliye,Bayın-
dırlık ve İskan,Ulaştırma,Enerji ve Tabii Kaynaklar bakanlıkları,Devlet Planlama
Teşkilatı müsteşarlığı,Hazine müsteşarlığı ve Dış Ticaret müsteşarlığınca müşte-
reken hazırlanarak Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulur.(1)
Bu Kanunda öngörülen yatırım ve hizmetleri yap-işlet-devret modeline göre
yaptırmak isteyen İdare, Yüksek Planlama Kuruluna müracaat eder ve bu Kurulun
izninden sonra sermaye şirketi veya yabancı şirketle sözleşme imzalayabilir.
Sözleşme
Madde 5 - (Değişik: 20/12/1999 - 4493/2 md.) Yüksek Planlama Kurulunca be-
lirlenen idare ile sermaye şirketi veya yabancı şirket arasında yapılacak söz-
leşme, özel hukuk hükümlerine tabidir.
Sorumluluk ve Tazminat
Madde 6 - Yatırım ve/veya hizmetin belirlenen süre içerisinde projelendiril-
mesi, finansmanı, kurulması ve işletilmesinden sermaye şirketi veya yabancı şir-
ket sorumludur. Bu şirketlerin sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine ge-
tirmemesi halinde idarenin uğrayacağı zararın tazminine ilişkin hükümler söz-
leşmede yer alır.
Süre
Madde 7 - Yapılacak sözleşmelerde sermaye şirketinin veya yabancı şirketin
yapım ve işletmesini üstleneceği yatırım ve hizmetin süresinin belirlenmesinde
yatırım bedelinin (elde edilecek kar dahil) ve yatırım için sağlanan kredilerin
geri ödeme süresi ile projenin mahiyeti, sermayenin miktarı ve işletme esasları
dikkate alınır. Sözleşmelerin süresi 49 yıldan fazla olamaz.
Ücret
Madde 8 - Bu Kanuna göre yap-işlet-devret modeli ile gerçekleştirilecek ya-
tırım sonucu üretilecek mal ve/veya hizmetlerin karşılığı olarak ödenecek üc-
retler 4 üncü maddeye göre Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulacak usül ve
esaslar uyarınca gerekli görülen hallerde idarenin bağlı veya ilgili bulunduğu
bakan tarafından belirlenir.
Devir
Madde 9 - Bu Kanuna göre sermaye şirketi veya yabancı şirket tarafından
yapılan yatırım ve hizmetler, sözleşmenin sona ermesi ile birlikte her türlü
borç ve taahhütlerden ari, bakımlı, çalışır ve kullanılabilir durumda bedelsiz
olarak kendiliğinden idareye geçer.
Kamulaştırma
Madde 10 - Bu Kanunda öngörülen yatırım ve hizmetler için gerekli kamulaş-
tırma işlemleri idare tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine
göre yapılır. Kamulaştırılan taşınmazın mülkiyeti idareye aittir. Kamulaştırma
bedelinin tamamen veya kısmen sermaye şirketi veya yabancı şirketce ödenmesi
hususu idare ile bu şirketler arasında yapılacak sözleşmelerde hükme bağlana-
bilir.
Garantiler
Madde 11 - (Değişik: 30/08/1996 - 4180/1 md.)
(...) (2) yap-işlet-devret modeli çerçevesindeki yatırım projeleri için idare adına
sermaye şirketleri ya da yabancı şirketlere, kamu kurum ve kuruluşları ile
bağlı ortaklıklarının ve mahalli idarelerin satın alacakları mal ve hizmet be-
delleri ile kamu kuruluşlarınca, bu şirketlere taahhüt edilmiş üretim girdile-
rinin temin edilememesi halinde ilgili sözleşme çerçevesinde ortaya çıkabilecek
ödeme yükümlülükleri için garanti vermeye, bu çerçevede mali yükümlülük altına
giren fonlar lehine
-----------------
(1) Bu fıkrada sözü edilen Uygulama usul ve esaslarına ilişkin olarak,6/8/1994
tarih ve 94/5907 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına bakınınz.(R.G.1.10.1994 -
22068)
(2) Bu arada yer alan; "Bu Kanunun 4 üncü maddesine istinaden yürürlüğe konulan
Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen esas ve usuller uyarınca aktedilen sözleş-
meler gereği" hükmü: Anayasa Mahkemesinin 26/3/1997 tarih ve E.;1996/63,
K.;1997/40 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
7404-1
garanti vermeye, gerektiğinde, proje ile ilgili anlaşmalardaki koşullar çerçevesinde
köprü krediler sağlanmasına veya sağlanacak bu krediler için geri ödeme garantisi
vermeye ve yap-işlet-devret modeline dayanan tesisin ve/veya şirket hisselerinin söz
konusu projelere ilişkin anlaşmalardaki koşullara uygun olarak satın alınması halinde
de dış kredi borçlarını yüklenecek kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı ortaklıklarının ve
mahalli idarelerin lehine, finansör kuruluşlara garanti vermeye ve garanti koşullarını
belirlemeye Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan yetkilidir.(1)
-----------------
(1) Bu maddede belirtilen Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan ve
Devlet Bakanlığınca kullanacağı yetkilerin, 2001 yılında Bakanlar kurulunca
kullanılacağı 20/12/2000 tarih ve 4611 saylı 2001 Mali Yılı Bütçe Kanunun 68/f
maddesi ile hüküm altına alınmıştır.
Muafiyetler
Madde 12 - 2 nci maddede belirtilen konularda ve yap-işlet-devret modeli
çerçevesinde idare ile sermaye şirketi veya yabancı şirketin yapacağı bütün
iş ve işlemler 1.7.1964 tarihli ve 488 sayılı Kanuna göre alınan damga vergisi
ile 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Kanun uyarınca alınan harçlardan muaftır.
Saklı Tutulan Kanun Hükümleri
Madde 13 - 4.12.1984 tarihli ve 3096 sayılı, 28.5.1988 tarihli ve 3465
sayılı Kanunların hükümleri saklıdır.
(Ek: 24/11/1994 - 4047/2 md.) Ancak, ilgili idarenin isteği halinde 3096 ve
3465 sayılı Kanunlara tabi işler de 5,11,12 ve 14 üncü madde hükümlerinden ya-
rarlanır.
Uygulanmayacak Kanun Hükümleri
Madde 14 - 4 üncü maddede belirtilen Bakanlar Kurulu Kararına göre gerçek-
leştirilecek yatırımlar 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa
tabi değildir. (İkinci cümle iptal: Ana.Mah.`nin 28/6/1995 tarih ve E.1994/71
ve K.1995/23 sayılı kararıyla.)
Geçici Madde 1 - (Değişik: 24/11/1994 - 4047/3 md.) Bu Kanun yürürlüğe gir-
mesinden önce yap-işlet-devret modeline göre başlatılmış projeler ve işler,tabi
oldukları usul ve esaslara göre sonuçlandırılır.
Ancak, birinci fıkrada belirtilen proje ve işlere de bu Kanun hükümlerinin
uygulanmasına, görevli şirketin talebi ve ilgili idarenin müracaatı üzerine
Yüksek Planlama Kurulunca karar verilebilir.
Yürürlük
Madde 15 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 16 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
3996 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
---------- ------------------------------------------------- --------------
4047 -- 13/6/1994
tarihinden ge-
çerli olarak
3/12/1994
tarihinde
4180 -- 4/9/1996
4493 -- 22/12/1999
Bugünün tarihi: 17/07/2026 19:17:41