ASKERİ HAKİMLER KANUNU (1)
    Kanun Numarası          : 357
    Kabul Tarihi            : 26/10/1963
    Yayımlandığı R. Gazete  : Tarih: 26/10/1963   Sayı: 11541 (Mükerrer)
    Yayımlandığı Düstur     : Tertip: 5  Cilt: 2 Sayfa: 2191
                                         *
                                        * *
                Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
             "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"
                           Cilt: 1       Sayfa: 707
                                          *
                                         * *
                                   BİRİNCİ KISIM
                                   Mesleke Giriş
                                   BİRİNCİ BÖLÜM
                                   Genel Hükümler
    Askeri hakim ve askeri savcı olmak için genel şartlar:

    Madde 1 - (Değişik: 10/11/1983-2948/1 md.)
    Askeri hakim ve askeri savcılık sınıfına kabul olunabilmek için:
    A) Türk vatandaşı olmak,
    B) Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirlenen sağlık
şartlarına sahip olmak,
    C) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa veya zamanaşımına uğramış yahut
ertelenmiş olsa bile, bir cürümden hükümlü bulunmamak veya ceza soruşturması ve-
ya kovuşturması altında olmamak.
    D) Sarhoşluğu, kumar oynamayı adet edinmiş veya kumar oynatmış olmamak, ya-
hut kendisinin veya ana ve babasının ve varsa eşinin ahlak yönünden kötü hali
bulunmadığının veya kendisinin yasa dışı tutum ve davranışları olmadığının yap-
tırılacak araştırma sonunda anlaşılmış bulunmak,
    Şarttır.
    Kaynaklar:

    Madde 2 - Askeri hakim ve askeri savcı ihtiyacı aşağıda belirtilen kaynak-
lardan sağlanır:
    A) Muvazzaf subay olan isteklilerden, üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fa-
kültelerine giriş sınavlarını veya testlerini kazananlardan bu fakültelere gön-
derilip öğrenimlerini başarı ile bitirenler,
-----------------------------------------
(1) Bu Kanunun adı (Askeri Hakimler ve Savcılar Kanunu) iken 17/7/1972 tarih
    ve 1611 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile (Askeri Hakimler Kanunu) olarak
    değiştirilmiştir.
 KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
    B)  Askeri liseleri bitirerek harb okullarına kabul olunan isteklilerden,
üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerinin giriş sınavlarını veya testle-
rini kazananlardan bu fakültelere gönderilip öğrenimlerini başarı ile bitiren-
ler,
    C)  Kıtada başarı göstermiş ve bir hukuk fakültesi bitirmiş bulunan yedek
subaylardan askerlik görevleri sırasında istemde bulunanlar. (1)
    D)  (Ek: 19/1/1981-2372/1 md.) Üsteğmen veya yüzbaşı rutbesinin ilk üç yı-
lında bulunan Harp Okulu mezunu subaylardan kendi hesabına hukuk fakültesini
bitirenler. Bu subayların taşımaları gereken diğer özel şartlar yönetmelikle
belirlenir.
    E)  (Ek: 22/9/1983-2894/1 md.) Kendi hesabına hukuk fakültesini bitiren ka-
dınlardan istemde bulunanlar. (2)
    F)  (Ek: 24/5/1989-3562/1 md.) Liseleri bitirerek hukuk fakültelerine devam
hakkını kazanmış olanlar ile hukuk fakültelerinde okudukları sınıfı başarı ile
geçenlerden lüzum ve ihtiyaç duyulduğunda askeri öğrenciliğe kabul edilip, öğre-
nimlerini tamamlayanlar.
    (Değişik: 19/1/1981-2372/1 md.) Bu kaynaklardan faydalanmaya ilişkin şekil
ve esaslar, Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine, Milli Savunma Bakanlığın-
ca tespit olunur.
    Muvazzaf subaylar hakkında özel şartlar:

    Madde 3 - Üsteğmenlik rütbesinin en çok ikinci yılında bulunan ve kıtada en
az iki yıl hizmet görmüş olan muharip sınıf subaylardan istekli bulunanlar, üni-
versitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerinin giriş sınavlarını veya testlerini
kazandıkları takdirde, en çok; Türkiye`deki hukuk fakültelerinin öğrenim sürele-
rinden bir yıl fazla süre ile izinli sayılarak hukuk öğrenimi yapmak üzere bu
fakültelere gönderilirler.
    Savaş halinde bu izin geri alınabilir.
    Bu subayların diğer nitelikleri, seçimlerinin ne şekilde yapılacağı ve seçi-
lenlerin hukuk fakültelerindeki öğrenimleri sırasında tabi olacakları şartlar
Milli Savunma Bakanlığınca düzenlenecek bir yönetmelikte belirtilir.
    Başarısızlık:

    Madde 4 - (Değişik: 17/7/1972-1611/1 md.)
    Hukuk fakültelerini; 3 üncü maddede gösterilen süre içinde bitiremeyen, ba-
şarısızlık veya diğer sebeplerle bir defadan fazla sınıfta kalmak suretiyle bu
süre içinde bitirmelerine imkan olmayan veyahut üniversiteler yönetmeliklerine
göre öğrencilikle ilişkileri kesilen subayların izinleri kaldırılır ve kıtaları-
na gönderilirler.
    Bunlar hakkında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümle-
rine göre işlem yapılır.
    Mecburi hizmet:

    Madde 5 - (Değişik: 17/7/1972-1611/1 md.)
    Hukuk öğrenimine gönderilen subayların yükümlülük süreleri, 926 sayılı Türk
Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine tabidir.
    Hukuk öğrenimi sırasında terfi:

    Madde 6 - (Değişik: 17/7/1972-1611/1 md.)
    Hukuk öğrenimi süresi içinde üst rütbeye veya kıdemliliğe yükselme sırası
gelenlerle kademe ilerlemesi yapacak subaylar hakkında 926 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Personel Kanunu hükümleri gereğince işlem yapılır.
------------------------------
(1)  Bu hükmün uygulanmasında ek 3 üncü maddeye bakınız.
(2)  Bu hükmün uygulanmasında ek 9 uncu maddeye bakınız.
    Askeri öğrenci olarak öğrenim yapanlar hakkında özel şartlar:

    Madde 7 - (Mülga: 24/5/1989 - 3562/8 md.)
    Yedek subaylar hakkında özel şartlar:

    Madde 8 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    (Değişik: 22/9/1983 - 2894/2 md.) Hukuk fakültelerini pekiyi veya iyi derece
ile bitirmiş ve yedek subay okuluna girişlerinde düzeltilmemiş nüfus kayıtlarına
göre otuz yaşından, lisansüstü öğrenimini tamamlamış olanlarda ise otuzbeş ya-
şından büyük olmayan yedek subaylardan istekli olanlar, sıralı sicil üstlerinden
yeterli sicil almak şartı ile yedek subaylık süresi sonunda muvazzaf sınıfa ge-
çirilerek staj görmek üzere adaylığa kabul olunurlar.
    Hukuk fakültelerini pek iyi veya iyi derece ile bitiren istekliler ihtiyaç-
tan fazla ise bunlar arasından, ihtiyaç bu suretle karşılanamadığı takdirde orta
derece ile bitirenler arasından, sınavla alınır.
    Bunların muvazzaf subaylığa geçirilmeleri kıdem ve kademe ilerlemeleri 926
sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine göre yapılır.
                                   İKİNCİ BÖLÜM
                                     Adaylık
    Adaylık süresi:

    Madde 9 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    Adaylık süresi bir yıl olup bu hizmet askeri hakimlik ve askeri savcılık
hizmetlerinden sayılmaz.
    Adayların göreve bağlılık dereceleri ile bu kanunun 1 inci maddesinde yazılı
diğer niteliklerinin ne suretle denetleneceği, sicil işleri, nerelerde görevlen-
dirilecekleri ve adaylıkla ilgili diğer hususlar Milli Savunma Bakanlığınca ya-
pılarak bir yönetmelikle düzenlenir.
    Zorunluluk hallerinde 1 inci fıkrada yazılı adaylık süresi üç aya kadar in-
dirilebilir.
                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                             Adaylık ve Yardımcılık
    Adaylık:

    Madde 10 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    Adaylıkta başarı gösterenler, adaylık süresince saptanan istidatları ve ken-
di dilekleri de gözönünde tutularak askeri hakim yardımcılığı veya askeri savcı
yardımcılığı görevlerinden birine atanırlar.
    Askeri hakim veya askeri savcı yardımcılıkları görevlerine atanmaya engel
halleri görülenlerin adaylıklarına son verilir.
    Bunlardan:
    A) Öğrenimlerini muvazzaf subay olarak yapmış olanlar eski sınıflarına iade
edilirler.
    B) (Değişik: 22/9/1983 - 2894/3 md.) Öğrenimlerini askeri ögrenci olarak
yapmış olanlar ile muvazzaf subaylığa geçirilmiş yedek subaylar ve kadınlar is-
tifa etmiş sayılarak, aldıkları aylıklar dışında Devletçe bunlara yapılan mas-
raflar, kanuni faizleri ile birlikte kendilerinden tahsil olunur.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
    Yardımcılık:

    Madde 11 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    Askeri hakim ve askeri savcı yardımcılıkları görevlerinde bekleme süresi üç
yıldır. Bu süre sonunda yeterli görülenler askeri hakimliğe geçirilirler. Yeter-
li görülmeyenlerden; bu kanunun 10 uncu madesinin (A) bendi kapsamına girenler
eski sınıfına iade edilirler. (B) bendi kapsamına girenler, yardımcılıkta bir
yıl daha denenirler. Bu süre sonunda da yeterlik gösteremeyenler, Genelkurmay
Başkanlığınca ihtiyaç görülen sınıflara geçirilirler. Türk Silahlı Kuvvetlerinde
hizmet ihtiyacı görülmeyenlerin, Milli Savunma Bakanlığınca Türk Silahlı Kuvvet-
lerinden ilişkileri kesilir. Bunlara hizmet süresince ödenen aylık, ödenek ve
tazminatlar hariç, Devletçe yapılan diğer masraflar kanuni faizleri ile birlikte
kendilerinden tahsil olunur.
    Bu yeterlik için, askeri hakim veya askeri savcı yardımcılığı görev süresi
içinde alınan mesleki sicil notları ortalamasının mesleki sicil tam notunun
% 50 veya daha fazlası olması şarttır.
                                      İKİNCİ KISIM
                                      Özlük İşleri
                                      BİRİNCİ BÖLÜM
                                        Yükselme
    Sicil belgeleri ve sicil üstleri:

    Madde 12 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    Askeri hakim subayların rütbe terfii, rütbe kıdemliliği, kademe ilerlemesi
yapmalarını temin edecek yeterlilikleri sicil ile saptanır. (1)
    A) (Değişik: 24/5/1989 - 3562/2 md.) Sicil belgeleri; general - amiral sicil
belgesi, subay (asteğmen - albay) sicil belgesi ve mesleki sicil belgesi olmak
üzere üç çeşittir.
    Bu belgelerin şekil ve kapsamları (EK-1), (EK-2) ve (EK-3)`de olduğu gibi-
dir. (2)
    General-amiral sicil belgesi; idari sicil üstlerince askeri hakim general-
amiraller hakkında;
    Subay (Atğm. - Alb.) sicil belgesi; idari sicil üstlerince askeri hakim su-
baylar hakkında;
    Mesleki sicil belgesi; askeri hakimlik, askeri savcılık, adli müşavirlik ve
disiplin subaylığı görevlerinde bulunanlar hakkında düzenlenir.
    Ancak; Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci Başkanı, Daire Başkanları
ve üyeleri ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcısı, Daire Başkan-
ları ve üyeleri hakkında general - amiral sicil belgesi, subay sicil belgesi ve
mesleki sicil belgesi düzenlenmez.
    Ayrıca; general - amiraller, birinci sınıfa ayrılmış askeri hakimler ile as-
keri yargıtay başsavcı yardımcıları ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi savcıları
hakkında da mesleki sicil belgesi düzenlenmez.
    Subay sicil belgesindeki her nitelige 10 üzerinden not verilir. Notlar tam-
sayı veya 1/2 kesirli olarak verilebilir. Niteliklerden 1,3,5 ve 6 numaralı ha-
nelerde yazılı olanların herhan-
----------------------------
(1)  Devlet Güvenlik Mahkemesi Üyeliği,Yedek Üyeliği ve Cumhuriyet Savcı Yardım-
     cılığı görevlerine atanan askeri hakim subayların rütbe terfii, rütbe kı-
     demliliği, kademe ilerlemesi yapmalarını sağlayacak yeterlilikleri husu-
     sunda ek 7 nci maddeye bakınız.
(2)  Söz konusu Ek`ler 31/5/1989 tarih ve 20181 sayılı Resmi Gazete`de yayımlan-
     mıştır.
gi birine beşten aşağı not takdir edildiğinde, sicil süresi içinde düzenlenmiş
işlemli yazı ve belgelerin sicil belgesine bağlanması zorunludur.
    Mesleki sicil notu niteliklere göre değil, aşağıdaki maddede gösterilen
esaslara göre takdir edildikten sonra toplanarak verilir.
    General - amiral sicil belgesi, subay sicil belgesi ve mesleki sicil belge-
sine ait sicil tam notu ayrı ayrı (100) yüzdür.
    B) Subay sicil belgesini düzenlemeye ve sicil vermeye yetkili idari sicil
üstleri:
    Birinci sicil üstü: Sicili düzenlenecek askeri hakim subayın kuruluş bağlan-
tısına göre nezdinde askeri mahkeme kurulan komutan veya askeri kurum amiri; As-
keri Adalet İşleri Başkanlığı, Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Askeri
Yargı ile ilgili diğer idari hizmette bulunanlar için amir durumunda bulunan en
az yüzbaşı rütbesindeki,
    İkinci sicil üstü: Kuruluş bağlantısına göre birinci sicil üstünün bir üst
görev yerinde bulunan, komutan veya amir durumundaki,
    Üçüncü sicil üstü: Kuruluş bağlantısına göre ikinci sicil üstünün bir üst
görev yerinde bulunan komutan veya amir durumundaki subay olup aşağıdaki istis-
nalar saklıdır.
    1 - Kıdemli hakimler, birlikte çalıştıkları hakimlerin; askeri savcılar,
birlikte çalıstıkları yardımcı savcı ve savcı yardımcılarının; adli müşavirler,
birlikte çalıştıkları adli müşavir yardımcılarının birinci sicil üstleridir.
    2 - a) Askeri Yargıtay Başsavcı yardımcılarının; Askeri Yargıtay Başsavcı
Başyardımcısı, Askeri Yargıtay Başsavcısı ve (Askeri Yargıtay Başkanı,) (1)
    b) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kanunsözcülerinin; Askeri Yüksek İdare
Mahkemesi Başkanunsözcüsü Başyardımcısı, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanun-
sözcüsü ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı,
    c) Askeri Yargıtay Başsavcı Başyardımcısının; Askeri Yargıtay Başsavcı-
sı, (Askeri Yargıtay Başkanı ve Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarı,) (1)
    d) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanunsözcüsü Başyardımcısının; Aske-
ri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanunsözcüsü, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı
ve Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarı,
    (c,g,i ve I) alt bentleri: (iptal: Ana. Mah. nin 10/1/1974 tarihli ve E.
1972/49, K.1974/1 sayılı kararı ile)
    (f,h,j, ve k) alt bentleri: (iptal: Ana. Mah. nin 9/7/1977 tarihli ve E.
1977/16, K.1977/86 sayılı kararı ile)
    Sıralı sicil üstleridir.
---------------------------------
(1) Parantez içinde sözüedilen kişilerin sicil vermelerine ilişkin hüküm, Anaya-
    sa Mh. nin 10/1/1974 tarih ve E. 1972/49, K. 1974/1 sayılı Kararı ile iptal
    edilmiştir.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
    C)  Sicil notunun bulunması ve hesaplanması:
    Haklarında mesleki sicil belgesi düzenlenemiyenlerin sicil notu; subay sicil
belgesindeki niteliklere sicil üstlerince verilen notların toplamının ortalaması
alınarak saptanır. Bölüm sonucu tamsayı çıkmaz ise iki hane yürütülür. Bulunan
rakam bu gibilerin o yıldaki sicil notunu teşkil eder.
    D)  İdari ve mesleki sicil tanzimine esas olan sicil süresi bir terfi yılı-
dır.
    İdari sicil düzenlenebilmesi için, sicili düzenlenecek hakim subayın bir si-
cil süresi içinde altı ay görev yapması gereklidir. 926 sayılı Türk Silahlı Kuv-
vetleri Personel Kanunu hükümlerine göre hizmetten sayılan süreler, görevden ve
sicil süresinden sayılır. Bir sicil üstü asıl veya her ne sebeple olursa olsun
vekil olarak o görev yerinde sicili düzenlenecek ile birlikte üç ay görev yapma-
dıkça sicil düzenleyemez. Siciller ve sicil üstleri ile ilgili diğer hususlar
subaylar hakkında olduğu gibidir. (1)
    Mesleki sicil notunun kimler tarafından verileceği, not verme esasları ve
diğer hususlar:

    Madde 13 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    A)  Mesleki sicil notları:
    1.  Askeri hakim ve yardımcıları için Askeri Yargıtay daireleri ve Daireler
Kurulunca,
    2.  Askeri savcı ve yardımcıları için Askeri Yargıtay Başsavcılığı ve Askeri
Adalet müfettişlerince,
    3.  (Değişik: 24/5/1989 - 3562/3 md.) Adli müşavirler ve yardımcıları ile
askeri hakim sınıfından olan disiplin subayları için Askeri Adalet müfettişle-
rince verilir.
    B)  Mesleki sicil notunun saptanmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
    1.  Askeri Yargıtay daireleri ve Daireler Kurulunca:
    a)  Dosyanın intizam derecesi,
    b)  Yargılamanın sevk ve yönetiminde başarı derecesi,
    c)  Davanın kanuni ve zorunlu sebepler dışında uzatılıp uzatılmadığı,
    d)  Delillerin tahlili ve tartışılmasında belirtilen kanaat ve içtihadın ge-
rekçelerinin açıklanmasında başarı derecesi,
    e)  Hükmün esasında başarı derecesi.
    Bu unsurlara göre, her dosya için bir mesleki sicil notu takdir edilir. Bu
notun takdirinde; davaya konu olan içtihatlarda değişiklik olup olmadığı, hükmün
ilişkin bulunduğu işin nevi ve mahiyeti dikkate alınarak leh ve aleyhte kanaat
getirilmesine müsait olmayan işler için not verilmez. Hükmün bozulması, onanma-
sı, düzeltilerek onanması halleri, kesin olarak lehte ve aleyhte not verilmesi
için sebep teşkil etmez.
    Askeri Yargıtay dairelerince bozulan karara mahal mahkemesince uyulmayıp di-
renme kararlarının Askeri Yargıtay Daireler Kurulunca onanması veya itiraz ve
karar düzeltilmesi gibi kanun yollarından biri ile daire kararının kaldırılması
veya düzeltilmesi üzerine evvelki daire kararı gözönünde bulundurulmak suretiyle
tanzim olunan not, aynı bekleme süresi içinde tanzim edilmiş ise hükümsüz adde-
dilir ve yeni not verilir.
----------------------------
(1)  Bu maddenin  A, B, C, D bendleri, Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı,
     İkinci Başkanı, Daire Başkanları ve üyeleri yönünden Anayasa Mahkemesinin
     10/1/1974 tarih ve E. 1972/49, K. 1974/1 sayılı Kararı ile iptal edilmiş-
     tir.
    Bu suretle sicil süresinin başlangıcından, sicil düzenlenmesi zamanına kadar
her dosya için verilmiş notların ortalaması, askeri hakim ve yardımcılarının
mesleki sicil notu olur.
    2.  Askeri Yargıtay Başsavcılığınca:
    a)  Hazırlık soruşturmasının sevk ve yönetiminde ve delillerin takdiri ve
toplanmasında isabet derecesi,
    b)  Hazırlık soruşturmasının kanuni ve zorunlu sebepler dışında uzatılıp
uzatılmadığı,
    c)  İddianamede, suç teşkil eden maddi eylemin açıklanması, suçun tavsifi ve
uygulanması istenen kanun maddelerinde, Hazine zararı olan ahvalde, Hazine zara-
rının miktarı ve kapsamını saptamada isabet derecesi,
    d)  Duruşma sırasında vaki iddia ve istemlerinde isabet derecesi,
    f)  Kanun yollarına müracaat edilmesini gerektiren sebepler mevcut olduğu
halde, kanun yollarına başvurulması halinin bahis konusu olup olmadığı ve kanun
yollarına başvurulması hallerinde, bu müracaatta ve gerekçesinde isabet derece-
si.
    Bu unsurlara göre her dosya için bir mesleki sicil notu takdir edilir. Bu
notun takdirinde, davaya konu olan maddi eylem ve uygulanması istenen kanun mad-
deleri hakkındaki içtihatlarda bir değişiklik husule gelip gelmediği, davaya
konu olan fiilin nevi ve mahiyeti. Askeri Yargıtay incelemeleri sonuçları ve dü-
zen ve tertibi dikkate alınır. Leh ve aleyhe kanaat getirilmesine müsait olmayan
işler için not verilmez. Hükmün bozulması, onanması ve düzeltilerek onanması,
mutlaka lehe ve aleyhe not verilmesi için sebep teşkil etmez.
    Askeri Yargıtay dairelerince bozulan karara mahal mahkemesince uyulmayıp,
direnme hallerinde işbu direnme kararlarının Askeri Yargıtay Daireler Kurulunca
onanması üzerine evvelce bozma kararı göz önünde bulundurulmak suretiyle tanzim
olunan not aynı bekleme süresi içinde tanzim edilmiş ise hükümsüz addedilir ve
yeni not verilir.
    Bu suretle mesleki sicil süresinin başlangıcından sicil tanzim zamanına ka-
dar her dosya için takdir edilen notların ortalaması, askeri savcı ve yardımcı-
ların Askeri Yargıtay Başsavcılığınca verilmiş mesleki sicil notu olur.
    3.  Askeri Adalet Müfettişlerince:
    A)  (Değişik: 24/5/1989 - 3562/3 md.) Askeri savcılar, adli müşavirler ve
yardımcıları ile disiplin subaylığı görevini yapan askeri hakim subaylar için:
    a)  Teftişe tabi yıl içinde kendilerine verilen dosya miktarı ile o yıl
içinde sonuçlandırdığı ve ertesi yıla devrettiği dosya miktarı,
    b)  Hazineyi ilgilendiren zararları tayin ve tespitle kanuni yollardan taki-
bedip etmediği,
    c)  Gaiplere ait kanun hükümlerinin uygulanmasında kanuna aykırı veya gecik-
meli işlerin bulunup bulunmadığı,
    d)  Soruşturmayı sonuçlandıran kararlara karşı yapılan itiraz üzerine kaldı-
rılan kararları,
    e)  Yargıtaydan geçmeden kesinleşen hükümlere ait dosyadaki iddianamelerin
mevzuata uygunluk derecesi,
    f)  Kanuni ve zorunlu sebepler dışında, duruşmanın tehir veya talikine sebe-
biyet verilip verilmediği, duruşmadaki istem ve esas hakkındaki düşüncelerin
yerinde olup olmadığı, kanunda gösterilen hallerde askeri mahkeme kararlarına
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
itiraz ile askeri mahkemeden verilen ve kanuna aykırı görülen hükümlerin temyiz
edilip edilmediği veya yazılı emirle bozulması gereken hükümler varsa işbu Kanun
yoluna gidilip gidilmediği,
    g)  Soruşturma işmlemleri ile dosyaların Askeri Yargıtay Başsavcılığına gön-
derilme işlemlerinin zamanında yapılıp yapılmadığı,
    h)  Hüküm ve kararların yerine getirilmesi işlemlerinin kanuna göre zamanın
da yapılıp yapılmadığı,
    i)  Ertesi yıla devredilen dosyalar ile aynı yıl içinde sonuçlandırdığı dos-
yalardaki iki aydan fazla gecikmeli işlemlerin kanuni ve zorunlu sebeplere daya-
nıp dayanmadığı,
    j)  Soruşturmanın geçici olarak tatili kararlarına bağlanan dosyalardaki iş-
lemlerin takibedilip edilmediği,
    k)  İstinabe talimatlarının yerine getirilmesinde gecikme olup olmadığı,
    l)  Askeri savcılarca takibi gerekli olan teftiş raporlarındaki önceki yıl-
lara ait bulunan noksan işlemlerin zamanında takibedilip edilmediği ve bu işle-
rin hangi askeri savcılara ait bulunduğu hususları saptanır.
    m)  Soruşturmayı sonuçlandıran kararlarda mevzuat hükümlerine aykırı görü-
lenler tenkit edilir.
    Bu işlemlerden sonra sonuçlandırdığı tenkit edilmeyen dosya toplamı 10 ile
çarpılır, elde edilen bu rakamlar yukarıdaki (b), (d), (e), (f), (i) ve (m)
bentlerine ilişkin müfettiş tenkitlerini kapsayan her dosya için 20, (c), (h),
(g), (j), (k) ve (l) bentlerine ilişkin müfettiş tenkitlerini kapsayan her dosya
için 15 sayı indirilir. İndirilen sayılar toplamı tamsayıdan çıkarılır. Elde
edilen rakamın tamsayıya nispeti ile mesleki sicil notunun tamsayıya göre doğru
orantısı bulunur.
    Bu işlem neticesi elde edilen rakam, askeri savcı ve yardımcıları ile disip-
lin subayı görevini yapan adli müşavirler için mesleki sicil notu olur. Şu kadar
ki müfettiş:
    a)  Dosyalardaki takip ve düzeni,
    b)  Çalışkanlık derecesi,
    c)  İdari işlerin yürütülmesindeki kabiliyeti,
    d)  Yazı ve ifade kabiliyeti (kararlarda gerekçe gösterip göstermediği, bun-
lardaki isabet derecesi, suç teşkil eden maddi eylemin açıklanmasındaki başarı
derecesi),
    e)  Soruşturma işindeki kavrayışı ve sürati,
    f)  Delilleri toplama, delillerin takdiri ve bunlardaki isabet derecesi,
    g)  Sonuçlandırdığı dosyaların suç sanık ve konu yönönden özellikleri,
    h)  Askeri savcılığa gelen dosyaların paylaştırılmasındaki tutumu hususla-
rında teftişten edindiği intibaya göre 1-10 arasında bir notu, elde edilen mes-
leki sicil notundan düşebilir veya ekleyebilir. Bu hallerde elde edilen son ra-
kam mesleki sicil notu olur. (1)
    B)  Adli müşavirler için:
    Görevine dahil hizmetlerin sevk ve yönetimindeki başarısı ve intizam yönle-
rinden teftişten edinilen intibaya göre not takdir edilir.  Takdir edilen bu not
mesleki sicil notu olur. Şu kadar ki, bir adli müşavir aynı zamanda disiplin su-
baylığı görevini de yapıyorsa bu iki sıfatından aldığı notların ortalaması mes-
leki sicil notu olur.
--------------------------
(1)   24/5/1989 tarih ve 3562 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile bu bentteki oran
      (1-20) iken (1-10) olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
    C) O yıla ait mesleki sicil notu bulunmayanların bir önceki yıla ait mes-
leki sicil notu o yıl için de geçerli sayılır.
    Bir önceki yıla ait mesleki sicil notu da bulunmayanların o yıla ait sicil
notu idari üstlerince düzenlenen sicile göre saptanır.
    D) Mesleki sicil belgeleri, en geç idari sicil belgelerinin düzenlendikleri
ve gönderildikleri tarihlerde düzenlenir ve kuvvet komutanlıkları personel baş-
kanlıklarını gönderilir.
    Askeri adalet müfettişlerince düzenlenecek belgeler teftişi müteakip bekle-
tilmeksizin kuvvet komutanlıkları personel başkanlıklarına gönderilir.
    Askeri savcı ve yardımcıları hakkında, Askeri Yargıtay Başsavcılığı ve Aske-
ri Adalet müfettişlerince verilmiş olan mesleki sicil notlarının ortalaması,
kuvvet komutanlıkları personel başkanlıklarınca saptanır. Bu ortalama mesleki
sicil notu olur. Herhangi bir sebeple bu makamlardan birisi tarafından mesleki
sicil notu verilememesi veya mesleki sicil notlarının kuvvet komutanlıkları per-
sonel başkanlıklarında bulundurulmaları gereken tarihte gelmemiş bulunması
halinde diğerinin verdiği not mesleki sicil notu olur.
    Mesleki sicil notu, her yıl Ağustos ayı başında kuvvet komutanlıkları perso-
nel başkanlıklarınca Milli Savunma Bakanlığı Askeri Adalet İşleri Başkanlığına
bildirilir.
    İdari siciller diğer subaylar hakkında düzenlenen sicillerdeki usule uygun
olarak kuvvet komutanlıkları personel başkanlıklarında bulundurulur.
    E) (Ek 24/5/1989 - 3562/3 md.) Askeri adalet müfettişleri denetimleri sıra-
sında inceledikleri belgelere ve gözlemlerine dayanarak general ve amiraller ha-
riç, askeri hakim, askeri savcı, adli müşavir ve askeri hakim sınıfından olan
disiplin subayları ile yardımcıları hakkında düzenleyecekleri hal kağıtlarını
Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığına verirler. Bu belgeler ilgilinin özlük
işlemlerinde değerlendirilmek üzere Askeri Adalet İşleri Başkanlığına ve kuvvet
komutanlıkları personel başkanlıklarına gönderilir.
    Rütbe terfii, rütbe kıdemliliği ve kademe ilerlemesi:

    Madde 14 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    12 ve 13 üncü madde hükümleri, saklı kalmak şartı ile; askeri hakim subayla-
rın rütbe terfii, rütbe kıdemliliği ve kademe ilerlemesi hakkında 926 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümleri uygulanır.
    Ancak general - amiralliğe yükselecek albaylarla general-amiralliğin üst
rütbelerine yükseleceklerin saptanması ve değerlendirme işlemlerinin yapılması
esnasında Yüksek Askeri Şüra üyelerinin her biri 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvet-
leri Personel Kanununun 54 üncü maddesi hükümlerini gözönünde tutarak her gene-
ral amiral ile albay için:
    a) Sicil dosyalarını ve sicil belgelerini veya özetlerini,
    b) Özlük dosyalarında mevcut mahkeme ve savcılıkça verilen kararları, her
çeşit disiplin cezalarını inceleyip, bu hususlara dayanak olan fiil va haraket-
leri,
    c) Özlük dosyalarında mevcut takdir, taltif, uyarma ve sağlık durumlarını
belirten belgeler ile şahsi takdimleri,
    d) Yapılmış kadro gazileri (harb oyunları) veya etüd notları, plan tatbikat-
ları, tatbikatlar va denetlemelerindeki başarı durumlarını,
    e) Mesleki eserlerini,
    (Değişik cümle: 19/1/1981 - 2372/2 md.) İnceleyip değerlendirerek genel du-
rumdan edindiği kanaate göre; 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanu-
nundaki esaslara göre not takdir eder.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek- 4)
    Yüksek Askeri Şüra üyelerinin verdiği notların ortalaması alınarak değerlen-
dirme notları saptanır, kesirli çıkan sayılar iki hane yürütülür.
    Yüksek Askeri Şüraca değerlendirilen her general - amiral ve albay için sap-
tanan değerlendirme notu ile sicil notu ortalaması toplanarak yeterlik notu bu-
lunur. Bu yeterlik notuna göre sıralama yapılır.
    Yeterlik sıralamasında yeterlik notu aynı olanlardan değerlendirme notu yük-
sek olan öncelik alır. Eşitlik halinde kıdem sırası önde olan öncelik alır.
    Yeterlik sıralamasına göre, en yüksek yeterlik notu alanlardan başlanılarak
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa göre saptanan kadro, kon-
tenjan ve nispete göre bir üst rütbeye yükselecekler saptanır ve usulüne göre
uygun olarak terfileri yapılır. (1)
    Birinci sınıfa ayrılma:

    Madde 15 - (Değişik:24/5/1989 - 3562/4 md.)
    Birinci sınıf hakimliğe geçirilmenin şartları aşağıda gösterilmiştir.
    A) (Değişik: 21/6/2000 - 4583/1 md.) Binbaşı rütbesinde bulunmak,
    B) (Değişik: 21/6/2000 - 4583/1 md.) Askeri hakimlik hizmetinde en az on yılını
doldurmuş olmak (Askeri hakimlik mesleğinden önceki hakimlik ve savcılıkta geçen sü-
renin tamamı, avukatlıkta geçen sürenin dörtte üçü ve muvazzaf subaylıkta geçen
sürenin yarısı askeri hakimlikten sayılır.),
    C)  Üsteğmenlik rütbesinden itibaren alınan sicil notları toplamının, sicil
notu adedine bölünmesi sonucunda, sicil tam notunun en az % 70`i kadar not tut-
turmuş olmak,
    D)  İkiden fazla disiplin cezası almamış olmak,
    E)  Affa uğramış olsa bile, mesleğin vakar ve onuruna dokunan veya kişisel
haysiyet ve itibarını kıran veya görevle ilgili herhangi bir suçtan hüküm giyme-
miş bulunmak.
    Ancak yarbay ve daha üst rütbedeki hakim subaylar için birinci fıkranın (B)
bendindeki şart aranmaz. Ayrıca üstün başarı, lisansüstü öğrenim (master veya
doktora) nedeniyle verilen kıdemler (B) bendinde öngürülen hizmet süresinden sa-
yılır.
    Birinci sınıfa ayrılma işlemindeki değerlendirme, binbaşı, yarbay ve albay-
lığın müteakip yıllarında da yapılır.
                                     İKİNCİ BÖLÜM
                                     Yer Değiştirme
    Yer değiştirme esasları:

    Madde 16 - Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcılarının adli müşa-
virlerin, Askeri Adalet İşleri Başkanlığı ile Askeri Adalet Teftiş Kurulu Baş-
kanlığı kadrolarında ve askeri yargı ile ilgili idari görevlerde bulunan askeri
ha-
------------------------------------
(1) a - Askeri Yargıtay Başkanı ,Başsavcısı, İkinci Başkanı, Daire Başkanları ve
        Üyeleri yönünden maddenin tümü, Anayasa Mahkemesinin 10/1/1974 tarih ve
        E. 1972/49, K. 1974/1 Sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
    b - 27/3/1979 tarih ve 2219 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile yükselme,
        emeklilik ve kadrosuzlukla ilgili hükümleri, Askeri Yüksek İdare Mahke-
        mesi Birinci Başkanı, İkinci Başkanı ve Başkanunsözcüsü ile hakim sını-
        fından olan üyeleri yönünden yürürlükten kaldırılmıştır.
    c - Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci Başkanı, Daire Başkan ve
        Üyeleri ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcısı ve Üyele-
        rinin rütbe terfii ve rütbe kıdemliliği esas ve şartları hususunda ek
        5 ve 6 ncı maddelere bakınız.
kimlerin atanmaları bu kanun hükümleri saklı kalmak şartiyle Silahlı Kuvvetler
mensuplarının nakil ve tayinleri hakkındaki hükümler esas alınarak Milli Savun-
ma Bakanı ve Başbakanın müşterek kararnamesi ile Cumhurbaşkanın onayına sunulur
ve Resmi Gazete ile yayınlanır.
    (Değişik: 10/11/1983-2948/3 md.) Askeri Hakim ve askeri savcılar ile yardım-
cı askeri savcılar muvafakatları alınmadıkça ikinci bölgede hizmet sürelerini
tamamlamadan, birinci bölgede dört yıldan önce başka bir yere ve göreve atana-
mazlar.Ancak bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması,teşkilatında mahkeme bu-
lunan birliğin yer değiştirmesi veya yükselme sebebiyle aynı kadroda kalmalarına
imkan olmayanların yahut ikinci bölgeye atanma sırası gelenlerle, devlet güven-
lik mahkemelerine veya sıkıyönetim halinde sıkıyönetim mahkemelerine atanmalarda
muvafakat şartı aranmaz.
    Askeri hakimlik, askeri hakim yardımcılığı, askeri savcılık, askeri savcı
yardımcılığı görevlerine ve adli müşavirliklere, Askeri Adalet İşleri Başkanlığı
ile Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarına ve askeri yargı ile ilgi-
li idari görevlere yapılacak atanmalarda yukardaki fıkralar hükümleri saklı kal-
mak şartiyle, Askeri Yargıtay notları, müfettiş raporları ve idari üstlerce dü-
zenlenen siciller gözönünde tutularak işlem yapılır.
    Bu görevlerden birinden diğerine yapılacak atanmalar ya ilgilinin muvafakati
veya bulundukları yerde kendi kusurları olmaksızın hakimliğin gerektirdiği şeref
ve tarafsızlıkla görev yapamıyacakları yahut bulundukları yerlerde kalmaları me-
muriyetlerinin nüfuz ve itibarını zedeleyici veya işlerin çokluğuna ve çeşidine
göre görevde gereken başarıyı göstermedikleri soruşturma ve belgelerle anlaşıl-
masına yahut kadro ve hizmetin böyle bir atanmayı zorunlu kılması haline bağlı-
dır.
    Askeri Yargıtay Başkanlığına, İkinci Başkanlığına, Daire Başkanlıklarına,
Üyeliklerine ve Başsavcılığına seçilen askeri hakim ve askeri savcıların atanma-
ları 1 inci fıkrada olduğu gibi kararname ile yapılır ve yayınlanır. Bunlar baş-
ka bir göreve atanamazlar. Ancak, muvafakatleri alınmak ve Askeri Yargıtay üye-
liği hukukundan feragat etmek şartı ile başka bir göreve atanabilirler.
    Adli müşavirliklerde, Askeri Adalet İşleri Başkanlığı ile Askeri Adalet Tef-
tiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askeri yargı ile ilgili idari görevlerde
bulunan askeri hakimlerin atanmalarında süre ve muvafakat şartı aranmaksızın su-
baylar hakkındaki genel hükümler uygulanır.
    Özel atanma şartları:

    Madde 17 - Milli Savunma Bakanlığı Askeri Adalet İşleri Başkanlığı kadrola-
rına, Milli Savunma Bakanlığı askeri adalet müfettişliklerine, Genelkurmay Baş-
kanlığı Adli Müşavirliği kadrolarına ve Askeri Yargıtay Başsavcı yardımcılıkla-
rına yapılacak atanmalarda bu hizmetlerin gereklerine uygun tecrübe ve nitelik
aranır.
                                       ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                       Özlük Hakları
    Özlük hakları:

    Madde 18 - Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcılarının ve adayla-
rın maaş dereceleri, maaş yükselmeleri ve diğer özlük hakları subaylar hakkında-
ki kanun hükümlerine tabidir.
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)
    Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcılarına, almakta oldukları
maaş derecesinin tekabül ettiği sınıf ve derecede bulunan adliye hakim ve savcı-
ları ile yardımcılarına verilen ödenek miktarı esas olmak üzere adliye hakim ve
savcıları hakkındaki Kanun hükümleri gereğince hakim ödeneği verilir.
    (Üçüncü fıkra mülga: 10/11/1983 - 2948/6 md.)
    Askeri Yargıtay Başkanı, II nci Başkanı, daire başkanları ve üyeleriyle As-
keri Yargıtay Başsavcısı, Milli Savunma Bakanlığı Askeri Adalet İşleri Başkanı,
Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanı ve Genelkurmay Adli Müşavirine aynı kanun
hükümlerine göre Yargıtay Başkan ve üyelerine verilen ödenek miktarınca ödenek
verilir.
    Ödeneğin verilmesi ve kesilmesinde aynı kanun esasları uygulanır.
    Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcıları görevli bulundukları
mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle maaşlarından yoksun kılınamaz-
lar.
    Adli müşavirlikler ile Milli Savunma Bakanlığı Askeri Adalet İşleri Başkan-
lığı, Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askeri yargı ile
ilgili idari görevlerde bulunan askeri hakimler hakkında da bu madde hükümleri
uygulanır.
                                   DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                       İzin, İstifa, Yaş Haddi ve Emeklilik
    İzin:

    Madde 19 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    Askeri hakim subaylara 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu
hükümlerine göre izin verilir.
    Askeri Yargıtay Kanunu ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun bu konu-
daki hükümleri saklıdır.
    İstifa:

    Madde 20 - Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcılarının, adli mü-
şavirlerin, Askeri Adalet İşleri Başkanlığı ve Askeri Adalet Teftiş Kurulu Baş-
kanlığı kadrolarında ve askeri yargı ile ilgili idari görevlerde bulunanların
istifaları, bu kanundaki özel hükümler saklı kalmak şartı ile subaylar hakkında-
ki kanun hükümlerine tabidir.
    Yaş haddi ve emeklilik:

    Madde 21 - (Değişik: 17/7/1972-1611/1 md.)
    Askeri hakim sınıfı subayların görev yerleri ve sıfatları ne olursa olsun
emeklilik yaş hadleri diğer subaylar gibidir. Askeri hakim subayların kanunlarda
belirtilen yükümlülük sürelerini tamamlamaları halinde özel kanununda yazılı
belli şartlar içinde emekliliklerini isteme hakları vardır.
   Bu Kanunda belirtilen esaslara göre; (kadrosuzluk,) (1) yetersizlik, disip-
linsizlik ve ahlaki durumları nedeniyle ayırma ve askeri hakim subay olmaya en-
gel suçluluk halleri hariç, askeri hakim subaylar rütbelerinin yaş haddine kadar
hizmete devam ederler.(2)
    Çeşitli nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak askeri hakim subaylar
hakkında yapılacak İşlem:

    Madde 22 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    (...) (3)  yetersizlik, disiplinsizlik ve ahlaki durumları nedeniyle aşa-
ğıda belirtilen esas ve şartlar dahilinde askeri hakim subaylar hakkında emekli-
lik yaş haddinden önce Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi yapılabilir.
    A)  Kadrosuzluk sebebiyle ayırma:
    (1 ve 2 numaralı alt bentler iptal; An.Mah.`nin 14/12/1998 tarih ve
E.; 1998/39, K.; 1998/78 sayılı kararı ile)
    B)  Yetersizlik sebebiyle ayırma:
    1.  Rütbe bekleme süresi sonunda veya sonraki yıllarda yapılan yeterlik sı-
ralamasında;
    a)  Sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 50 sinden az olan yüzbaşı -
binbaşılar ile % 60 ından az olan yarbay - albaylar,
    b)  Sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 50 ve daha yukarısı olup da
% 60 dan az olduğu için iki yıl daha denendiği halde rütbe terfii edemeyen yüz-
başı-binbaşılardan bu ikinci yılda veya müteakıp yıllarda sicil notu itibariyle
kademe ilerlemesi de yapamayanlar veya rütbesinin son kademesine geldiği halde
almış bulunduğu sicil notu kademe ilerlemesi için yeterli bulunmayanlar,
-----------------------
(1) Parantez içindeki "kadrosuzluk" deyimi ile bu  deyimin içerdiği kural Askeri
    Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci Başkanı Daire Başkanları ve Üyeleri ba-
    kımından Anayasa Mahkemesinin 10/1/1974 tarih ve E. 1972/49, K. 1974/1 sa-
    yılı kararı ile iptal edilmiştir.
(2) Bu maddenin; yükselme, emeklilik ve kadrosuzluk ile ilgili hükümleri
    27/3/1979 tarih ve 2219 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle Askeri Yüksek İdare
    Mahkemesi Birinci Başkanı, İkinci Başkanı ve Başkanunsözcüsü ile hakim sını-
    fından olan üyeleri yönünden yürürlükten "kaldırılmıştır."
(3) Birinci fıkradaki "kadrosuzluk" sözcüğü, Anayasa Mahkemesinin 14/12/1998
    tarih ve E.:1998/39, K.:1998/78 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
    2.  Bu maddenin (A) bendi gereğince yaş haddine kadar hizmete devam edecek
yarbay ve albaylardan yıllık sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 60 ının
aşağısına düşenler,
    3.  Rütbe bekleme süresi içindeki mesleki sicil notlarından en az iki yıla
aidolanı mesleki sicil tam notunun % 50 sinden aşağıya düştüğü için meslekte
kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar,
    Hakkında hizmet sürelerine bakılmaksızın T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümleri
uygulanır.
    C)  Disiplinsizlik ve ahlaki durumu sebebiyle ayırma:
    Askeri Yargıtay üyeleri ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyeleri hakkındaki
hükümler saklı kalmak şartı ile;
    Son rütbelerine ait bir veya birkaç belgeye dayanılarak, aşağıdaki sebepler-
den biri ile disiplinsizlik ve ahlaki durumları icabı Silahlı Kuvvetlerde kalma-
ları uygun görülmeyenlerin hizmet sürelerine bakılmaksızın haklarında T.C.Emekli
Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
    1.  Disiplin bozucu hareketlerde bulunması, ikaz ve cezalara rağmen ıslah
 olmaması,
    2.  Hizmetin ve hakimlik mesleğinin gerektirdiği şekilde tavır ve hareketle-
rini düzenleyememesi,
    3.  Aşırı derecede menfaatine, içkiye, kumara ve borçlanmaya düşkün olması,
    4.  Silahlı Kuvvetlerin ve hakimlik meslekinin itibarını sarsacak şekilde
ahlak dışı hareketlerde bulunması,
    5.  Tutum ve davranışları ile yasadışı görüşleri benimsediklerinin anlaşıl-
ması,
    Disiplinsizlik ve ahlaki durumları nedeni ile Silahlı Kuvvetlerden ayırma
işlemi, idari sicil üstlerince süre söz konusu olmaksızın her zaman düzenlenebi-
lecek sicillere dayanılarak yapılır.
    Sicillerde, yukarıdaki sebeplerden hangisine göre kesin kanaate varıldığı
belirtilir.
    Bu sicil ile; diğer subaylar hakkında uygulanan usule göre kati işlem yapı-
lır. (1) (2)
--------------------------------
(1)  Anayasa Mahkemesinin 10/1/1974 tarih ve E.1972/49, K. 1974/1 sayılı Kararı
     ile, bu maddenin;
     1 - A işaretli bendinin,
     2 - B işaretli bendinin,
         - 1 sayılı fıkrasının a işaretli altbendinin,
         - 2 sayılı fıkrasının,
         - 3 sayılı fıkrasının son bölümündeki (.... hakkında sürelerine bakıl-
           maksızın T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.) kuralının,
     3 - Birinci fıkrasının kadrosuzluk ve yetersizlik konularına ilişkin kura-
         lının, Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci Başkanı, Daire Baş-
         kanları ve üyeleri yönünden iptaline karar verilmiştir.
(2)  Bu maddenin; yükselme, emeklilik ve kadrosuzluk ile ilgili hükümleri,
     27/3/1979 tarih ve 2219 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle Askeri Yüksek
     İdare Mahkemesi Birinci Başkanı, İkinci Başkanı ve Başkanunsözcüsü ile ha-
     kim sınıfından olan üyeleri yönünden yürürlükten kaldırılmıştır.
                                    BEŞİNCİ BÖLÜM
                               Soruşturma ve  Kovuşturma
    İhbar ve şikayet:

    Madde 23 - Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcılarının, adli mü-
şavirlerin, Askeri Adalet İşleri Başkanlığı ile Askeri Adalet Teftiş Kurulu Baş-
kanlığı kadrolarında bulunan askeri hakimlerin görevlerinden dolayı veya görev-
leri sırasında işledikleri suçlar veya sıfat ve görevlerinin gereklerine uymayan
hal veya eylemleri yahut askeri yargıya tabi şahsi suçları şikayet ve ihbar edi-
lir veya cereyan eden işlemlerden öğrenilirse soruşturma izni verilmesine lüzum
olup olmadığının tesbiti için Milli Savunma Bakanı tarafından ilgili şahıstan
kıdemli bir askeri adalet müfettişi görevlendirilir. Zorunlu hallerde bu görev
en kıdemli askeri adalet müfettişi tarafından yerine getirilir.
    Şikayet veya ihbar incelemeyi gerektiren belli bir sebebi kapsamaz veya ger-
çek kimlik ve doğru adres gösterilerek yapılmazsa evrak işlemden kaldırılır.
    Askeri adalet mefettişinin yetkileri:

    Madde 24 - Milli Savunma Bakanı tarafından görevlendirilen askeri adalet
müfettişi lüzumlu gördüğü kimseleri yeminle dinleyebilir. Sübut delillerini, ge-
reken bilgileri bütün daire ve kurumlardan doğrudan doğruya toplayabilir. Askeri
adalet müfettişince yapılacak bu işlemlerde Devlet organları ve kurumları ile
diğer gerçek ve tüzel kişiler, yönetilen sorulara hemen karşılık vermek ve is-
tekleri derhal yerine getirmek zorundadırlar.
    Askeri adalet müfettişi bu soruşturma sırasında arama, tutuklama ve diğer
tedbirler hakkında karar verilmesi için en yakın askeri mahkeme ve diğer yargı
organlarından istemde bulunabilir.
    Hakkında işlem yapılan kişinin görevine devamının, soruşturmanın selametine
yahut yargı erkinin nüfuz ve itibarına zarar vereceğine kanaat getirilirse geçi-
ci bir tedbir olarak işten el çektirilmesi hususunda askeri adalet müfettişince
Milli Savunma Bakanından istemde bulunulur. Milli Savunma Bakanı tarafından ye-
rine getirilen işten el çektirme işlemi, mahiyet ve sonuçları itibariyle Askeri
Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunundaki hükümlere tabidir.
    Soruşturma:

    Madde 25 - Milli Savunma Bakanı, soruşturma yapmaya memur edilen askeri ada-
let müfettişince düzenlenen ve düşüncesini de kapsıyan evrakı inceler, elde edi-
len sonuca göre hazırlık soruşturması yapılması için izin verilmesine veya di-
siplin cezası tayinine, yahut kovuşturma yapılmasına lüzum görmezse evrakın iş-
lemden kaldırılmasına karar verir.
    Milli Savunma Bakanınca hazırlık soruşturması açılmasına izin verildiği tak-
dirde düzenlenmiş olan evrak gereği yapılmak üzere ilgilinin görevli bulunduğu
yere en yakın askeri mahkemenin savcısına gönderilir.
    Bir suçtan dolayı yapılacak ceza soruşturması disiplin cezası uygulanmasına
engel olmaz.
    Soruşturma sonucu:

    Madde 26 - Askeri adalet müfettişince düzenlenen evrak kendisine gönderi-
len askeri savcı, suç, Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disip-
lin Suç ve Cezaları hakkındaki Kanunda yazılı olsa bile, Askeri Mahkemeler Kuru-
luşu
ve Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre gerekli işlemi yapar. Disiplin Mahke-
meleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin suç ve Cezaları hakkındaki Kanunun
2 nci kısmında yer alan disiplin sçc ve cezalarına ait hükümler askeri mahkeme-
ler tarafından da uygulanır.
    Askeri adalet müfettişince yapılan soruşturma hazırlık soruşturması olarak
kabul edileblir.
    Soruşturma süresi:

    Madde 27 - Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcıları hakkındaki
davalar, diğer davalara, göre öne alınarak görülür. Kanuni zorunluluklardan do-
ğan engeller olmadıkça bu davalar üç aydan fazla uzayamaz.
    Genel yargıya tabi şahsi suçlar:

    Madde 28 - Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcılarının, adli mü-
şavirlerin, Askeri Adalet İşleri Başkanlığı ve Askeri Adalet Teftiş Kurulu Baş-
kanlığı kadrolarında ve askeri yargı ile ilgili idari görevlerde bulunan askeri
hakimlerin genel yargıya tabi şahsi suçları hakkında genel hükümler uygulanır.
    Ancak soruşturma ve kovuşturma o yer ağırceza mahkemesi savcılığı ve sorgu
hakimliğince, son soruşturma ise ağır ceza mahkemesince yapılır.
    Disiplin cezaları:

    Madde 29 - (Değişik: 10/11/1983 - 2948/4 md.)
    Askeri Hakim subaylar hakkında Milli Savunma Bakanı tarafından, savunmaları
aldırılarak, aşağıda açıklanan disiplin cezaları verilebilir.
    A) Uyarma: Görevde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesi-
dir.
    Uyarma cezası:
    1. Görevde kayıtsızlık ve düzensizlik,
    2. Meslektaşlarına, emrindeki personele, görevi nedeniyle muhatap olduğu ki-
şilere veya iş ilişkisi bulunan kişilere karşı kırıcı davranmak,
    3. Mazeretsiz olarak göreve geç gelmek ve görevden erken ayrılmak,
    4. Kanun, tüzük, yönetmelik, karar ve talimatlarda açık olarak belirtilen
konularda işi uzatacak şekilde davranışlarda bulunmak, yazı ve tekitleri zama-
nında cevaplandırmamak.
    5. Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilenlerin benzeri eylem-
lerde bulunmak,
    Hallerinde uygulanır.
    B) Kınama: Belli bir eylem veya davranışın kusurlu sayıldığının yazı ile
bildirilmesidir.
    Kınama cezası:
    1. Hizmet içinde ve dışında resmi sıfatın gerektirdiği saygınlık ve güven
duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak,
    2. Kılık ve kıyafetine dikkat etmemek,
    3. Meslektaşlarına, emrindeki personele, görevi nedeniyle muhatap olduğu
kişilere veya iş ilişkisi bulunan kişilere kötü muamelede bulunmak,
    4. Eşinin, reşit olmayan veya kısıtlanmış çocuklarının kazanç getiren sürek-
li faaliyetlerini, onbeş gün içinde teşkilatında görevli bulundukları komutanlı-
ğa bildirmemek,
    5. Mevzuat uyarınca Milli Savunma Bakanlığının verdiği talimatı yerine ge-
tirmemek, büro ve kalem teşkilatının denetimini ihmal etmek,
    6. Görevin, işbirliği ve uyum içerisinde yapılmasını engelleyici tutum ve
davranışlarda bulunmak,
    7. Nitelik ve ağırlıkları itibariyle yukarıda belirtilenlerin benzeri eylem-
lerde bulunmak,
    Hallerinde uygulanır.
    Bu cezalar kesin olup, ilgilinin kuvvet komutanlığındaki dosyası ile kıta
şahsi dosyasına konur, siciline işlenir.
    İhtar cezası:

    Madde 30 - (Mülga: 10/11/1983-2948/6 md.)
    Tevbih cezası:

    Madde 31 - (Mülga: 10/11/1983-2948/6 md.)
                                      ÜÇÜNCÜ KISIM
     Askeri Yargıtay Başkanları ve Üyeleri ile Başsavcı Hakkında Özel Hükümler

    Madde 32-36 - (Mülga: 17/7/1972-1611/2 md.)
                                     DÖRDÜNCÜ KISIM
                                     Çeşitli Hükümler

    Madde 37 - (Mülga: 17/7/1972-1611/2 md.)
    Kıyafet:

    Madde 38 - Askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcıları duruşma ha-
kimliği ve savcılık görevlerini yaparlarken eşiti adliye hakimlerinin ve savcı-
larının özel kıyafetini taşırlar.
    Hakimlik hizmeti:

    Madde 39 - (Değişik: 17/7/1972 - 1611/1 md.)
    Askeri hakimlerin askeri mahkemelerdeki askeri hakimlik ve askeri savcılık
görevi kadroları ile Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kadrola-
rında geçen hizmet sürelerinden başka adli müşavirlikler ile disiplin subaylık-
larında, Askeri Adalet İşleri Başkanlığı ile Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkan-
lığı kadrolarında ve yargı ile ilgili idari görev kadrolarında geçen hizmet sü-
releri de hakimlik hizmetinden sayılır.
    Yargı ile ilgili idari görev kadroları şunlardır:
    A) Milli Savunma Bakanlığı Kanunlar ve Kararlar Daire Başkanlığı kadroları,
    B) Milli Savunma Bakanlığı Hukuk Müşavirliği kadroları,
    C) Genelkurmay Başkanlığı ile kuvvet komutanlıklarındaki (Jandarma Genel
Komutanlığı dahil) Hukuk İşleri Müdürlüğü kadroları.
    Geçici yetki:

    Madde 40 - Askeri mahkemelerde görevli kıdemli askeri hakimlerin veya askeri
savcıların teklifi üzerine Milli Savunma Bakanı askeri hakim ve yardımcıları ile
askeri savcı ve yardımcılarına asıl görevlerine ek olmak ve üç ayı geçmemek üze-
re; izin, hastalık veya diğer sebeplerle boş bulunan aynı yerdeki başka bir yar-
gı çevresindeki aynı nevi hizmete ait kadro görevini yapmak için geçici yetki
verebilir.
    Askeri hakim yardımcıları, kendilerine Milli Savunma Bakanı tarafından geçi-
ci yetki verilmesi halinde veya bulundukları mahkemenin kıdemli hakimi tarafın-
dan kendilerine verilen işlerde askeri hakimlerin bütün görev ve yetkilerine sa-
hiptirler.

    Ek Madde 1 - (Ek: 17/7/1972-1611/1 md.)
    Bu kanunda geçen askeri hakim subay deyimi; görevi ve sıfatı ne olursa olsun
(Yüksek yargı organlarında görevli askeri hakimler dahil) 926 sayılı Türk Silah-
lı Kuvvetleri Personel Kanununun 21 inci maddesinde belirtilen subay sınıfların-
dan askeri hakim sınıfı subayları kapsar.

    Ek Madde 2 - (Ek: 17/7/1972-1611/1 md.)
    Bu kanunda yazılı;
    a) Askeri yargı ile ilgili idari görev kadroları ile,
    b) Adli müşavir, askeri savcı, askeri mahkemeler ile disiplin mahkemeleri
kadrolarında gösterilen hakimler,
    Askeri hakim sınıfı kapsamına girer.

    Ek Madde 3 - (Ek: 17/7/1972-1611/1 md.)
    Mevcut askeri hakim miktarı, kadro ihtiyacını karşılamadığı takdirde, Yedek
subay Okulunu bitirerek asteğmenliğe nasbedilenlerden; Hukuk Fakültesini bitir-
miş ve hakimlik görevlerinden sayılan hizmetlerde bulunmuş veya avukatlık yapmış
olup da bu kanuna göre lüzumlu şartlara sahip olanlardan yeteri kadar, Genelkur-
may Başkanlığının teklifi üzerine Milli Savunma Bakanlığınca askeri hakim sını-
fına geçirilerek 16 ncı madde hükmüne göre atamaları yapılır. Bunlar, askeri ha-
kimlerin hak ve yetkilerine sahip olurlar.
    Askeri hakim niteliklerine sahip olmadıkları sonradan anlaşılanlar, Milli
Savunma Bakanlığı tarafından asıl sınıflarına iade edilirler.

    Ek Madde 4 - (Ek: 26/6/1973-1773/38 md.; İptal: Ana.Mah. nin  6/5/1975 ta-
rih ve E. 1974/35, K. 1975/126 sayılı kararı ile.)

    Ek Madde 5 - (Ek: 27/3/1979-2219/1 md.)
    (Değişik birinci ve ikinci fıkralar: 20/8/1981-2510/1 md.)
    Askeri Yargıtay Başkanının rütbesi Tümgeneral veya Tümamiraldir. Başsavcısı
ile II nci Başkanının rütbeleri Tuğgeneral veya Tuğamiraldir. Askeri Yargıtayda
bu rütbelerde üye bulunmadığı takdirde daha ast rütbedekiler, rütbe ve kıdem sı-
rasına göre Kanunun yükselmeye ait hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu makamlara
asaleten atanırlar.
    Bu rütbeler, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda gösteri-
len miktarlar dışında tutulur.
    General - amiral iken Askeri Yargıtay üyeliğine seçilenler, birinci bentte
sayılan kadro miktarları dışındadır.
    Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci Başkanı, Daire Başkan ve üyele-
rinin rütbe terfii ve rütbe kıdemliliği esas ve şartları aşağıda gösterilmiştir.
    A)  Albayların rütbe terfii esas ve şartları:
    1.  Bu maddede öngörülen general - amiral rütbelerine tahsis olunan yerlerde
açık bulunmak.
    2.  926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda belirtilen rütbe
bekleme süresini tamamlamış olmak.
    3.  (Değişik: 24/5/1989 - 3562/5 md.) Üsteğmen, yüzbaşı, binbaşı ve varsa
yarbay ve albay rütbelerine ait sicil notları toplamının sicil notu adedine bö-
lünmesi sonucu bulunacak sıralama notunun, sicil tam notunun % 70 ve daha yuka-
rısı olmak.
    4.  Hakimlik veya askerlik vakar ve onuruna dokunan şahsi haysiyet ve iti-
barını kıran veya görev gereklerine uymayan davranışlardan dolayı 1600 sayılı
Askeri Yargıtay Kanununun 34 üncü maddesinde yazılı cezalardan birini almamış
olmak.
    5.  1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanununun 37 nci maddesinde belirtilen gö-
revle ilgili suçlarından veya taksirli suçlar hariç olmak üzere 38 nci maddesin-
de yer alan şahsi suçlardan mahküm edilmemiş olmak.
    (A bendinin (5) numaralı alt bendinden sonre gelen fıkralar: değişik:
22/7/1981- 2498/1 md.):
    Bu şekilde terfi şartlarını taşıdıkları anlaşılan albaylar; üsteğmen, yüzba-
şı, binbaşı, yarbay ve varsa albay rütbesinde almış oldukları sicil notları top-
lamının sicil notu adedine bölünmesi sonunda ortaya çıkan not ortalamasına göre
kendi aralarında kuvvetlerine bakılmaksızın sıralanırlar. Bunların şahsi ve si-
cil dosyaları Yüksek Askeri Şüraya gönderilir.
    (Mülga fıkra: 11/12/1981 - 2563/10 md.)
    (Değişik: 24/5/1989 - 3562/5 md.) Şahsi ve sicil dosyaları Yüksek Askeri
Şüra tarafından incelenen albaylar, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu hükümlerine göre değerlendirilir. Yeterlik notu, yeterlik tam notunun
% 85 ve daha yukarısı olan albaylardan, yeterlik notu en yüksek olandan itibaren
kadro ihtiyacı kadarı bir üst rütbeye terfi ettirilir.
    Herhangi bir nedenle boşalan general - amiral yerleri müteakip 30 Ağustostan
önce doldurulmaz.
    B)  Albayların rütbe kıdemliliği:
    Rütbe nasıp tarihinden itibaren 3 yılını tamamlayan albayların rütbe kıdem-
liliği, Askeri Yargıtay Başkanlığınca onanır. Kıdemlilikleri onananların isimle-
ri ilgili kuvvet personel başkanlıklarına bildirilir.
    C)  General ve amirallerin rütbe terfi şartları:(1)
    1.  Bu maddede öngörülen general- amiral rütbelerinden bir üst rütbede açık
bulunmak.
    2.  926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda gösterilen bekleme
süresini tamamlamış olmak.
    3.  Hakimlik veya askerlik vakar ve onuruna dokunan, şahsi haysiyet ve iti-
barını kıran veya görev gereklerine uymayan davranışlarından dolayı 1600 sayılı
Askeri Yargıtay Kanununun 34 üncü maddesinde yazılı cezalardan birini almamış
olmak.
---------------------------------
(1)  Sözkonusu bendin başlangıç kısmı 24/5/1989 tarih ve 3562 sayılı Kanunun 5
     inci maddesi ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
    4.  1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanununun 37 nci maddesinde belirtilen gö-
revle ilgili suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere 38 inci maddesinde
yer alan şahsi suçlardan mahküm edilmemiş olmak.
    (C bendinin (4) numaralı alt bendinden sonra gelen fıkralar: değişik:
22/7/1981-2498/2 md.)
    (Değişik: 24/5/1989 - 3562/5 md.) Terfi şartlarını taşıdıkları anlaşılan ge-
neral-amirallerin şahsi ve sicil dosyaları Yüksek Askeri Şüraya gönderilir ve
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine göre değerlendir-
me yapılır. Bu işlem sonunda değerlendirme notu, değerlendirme tam notunun % 85
veya daha yukarısı olan general-amirallerden, değerlendirme notu en yüksek olan-
dan itibaren kadro ihtiyacı kadarı bir üst rütbeye terfi ettirilir.
    Ancak, bir üst rütbeye yükselecek general - amiral sayısı boş kadro sayısına
eşitse, bunların üst rütbeye yükseltilme durumları Yüksek Askeri Şüra üyelerinin
üçte ikisinin kabulüne bağlıdır.
    D) (Değişik: 11/12/1981 - 2563/9 md.) Rütbe bekleme süresi sonunda terfi
edemeyen general - amiraller hakkında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Perso-
nel Kanununun 49 ncu maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Genelkurmay Başkanının
teklifi ve Yüksek Askeri Şüranın üçte iki çoğunluğunun kararı ile bir yıl daha
aynı rütbede hizmete devam edebilirler.
    Aynı neşetli emsali, kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayrılan Askeri Yargıtay
üyesi albayların kendi istekleri ile emekliye ayrılmaları halinde 926 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 49 ncu maddesindeki kadrosuzluk taz-
minatı hükümleri uygulanır.
    E)  (Ek: 25/12/1981-2568/6 md.) Yarbayların rütbe terfii esas ve şartları:
    1.  926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda belirtilen rütbe
bekleme süresini tamamlamış olmak.
    2.  Hakimlik veya askerlik vakar ve onuruna dokunan şahsi haysiyet ve itiba-
rını kıran veya görev gereklerine uymayan davranışlardan dolayı 1600 sayılı As-
keri Yargıtay Kanununun 34 üncü maddesinde yazılı cezalardan birini almamış ol-
mak.
    3.  1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanununun 37 nci maddesinde belirtilen gö-
revle ilgili suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere 38 nci maddesinde
yer alan şahsi suçlardan mahküm edilmemiş olmak.
    Yukarıda belirtilen şartları taşıyanlar 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu hükümlerine göre bir üst rütbeye terfi ettirilirler.
    F)  (Ek: 25/12/1981 - 2568/6 md.) Yarbayların kademe ilerlemesi:
    Yarbaylar, sicil notu hariç olmak üzere 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanununun hükümlerine göre Askeri Yargıtay Başkanının onayı ile kademe
ilerlemesi yaparlar.

    Ek Madde 6 - (Ek: 27/3/1979 - 2219/2 md.)
    (Değişik birinci fıkra: 24/5/1989 - 3562/6 md.)  Askeri Yüksek İdare Mahke-
mesi Başkanının rütbesi tuğgeneral - tuğamiral veya tümgeneral - tümamiraldir.
Başsavcının rütbesi de albay veya tuğgeneral - tuğamiraldir. Askeri Yüksek İdare
Mahkemesinde bu rütbelerde üye bulunmadığı takdirde daha ast rütbedekiler, rütbe
ve kıdem sırasına göre Kanunun yükselmeye ait hükümleri saklı kalmak kaydıyla
bu makamlara asaleten atanırlar.
    (Değişik: 20/6/1987-3400/1 md.) Birinci fıkradaki general - amiral rütbeleri
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda gösterilen kadro oranları
dışında tutulur.
    General - amiral iken Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyeliğine seçilenler
yukarıda gösterilen kadro miktarı dışındadır.
    Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcısı ve üyelerinin rütbe terfii
ve rütbe kıdemliliği esas ve şartları aşağıda gösterilmiştir.
    A)  Yarbayların rütbe terfii esas ve şartları:
    1.  926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda gösterilen rütbe
bekleme süresini tamamlamış olmak.
    2.  Hakimlik veya askerlik vakar ve onuruna dokunan şahsi haysiyet ve itiba-
rını kıran veya görev gereklerine uymayan davranışlardan dolayı 1602 sayılı As-
keri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 28 nci maddesinde yazılı cezalardan birini
almamış olmak.
    3.  1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 32 nci maddesinde
belirtilen görevle ilgili suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere 33
ncü maddesinde yer alan şahsi suçlardan mahküm edilmemiş olmak.
    Yukarıda belirtilen şartları taşıyanlar 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu hükümlerine göre bir üst rütbeye terfi ettirilirler.
    B)  Yarbayların kademe ilerlemesi:
    Yarbaylar, sicil notu hariç olmak üzere 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanununun hükümlerine göre Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanının
onayı ile kademe ilerlemesi yaparlar.
    C)  Albayların rütbe terfii esas ve şartları:
    1.  Bu maddede öngörülen general - amiral rütbesine tahsis olunan yerde açık
bulunmak.
    2.  926 sayılı Türk silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda gösterilen rütbe
bekleme süresini tamamlamış olmak.
    3.  (Değişik: 24/5/1989-3562/6 md.) Üsteğmen, yüzbaşı, binbaşı ve varsa
yarbay ve albay rütbelerine ait sicil notları toplamının sicil notu adedine
bölünmesi sonucu bulunacak sıralama notunun, sicil tam notunun % 70 ve daha
yukarısı olmak.
    4.  Hakimlik veya askerlik vakar ve onuruna dokunan şahsi haysiyet ve itiba-
rını kıran veya görev gereklerine uymayan davranışlardan dolayı, 1602 sayılı As-
keri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 28 nci maddesinde yazılı cezalardan birini
almamış olmak.
    5.  1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 32 nci maddesinde
belirtilen görevle ilgili suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere
33 ncü maddesinde yer alan şahsi suçlardan mahküm edilmemiş olmak.
    Bu şekilde terfi şartlarını taşıdıkları anlaşılan albaylar; üsteğmen, yüz-
başı, binbaşı, yarbay ve albay rütbesinde almış oldukları sicil notlarının top-
lamının sicil notu adedine bölünmesi sonunda ortaya çıkan not ortalamasına göre
kendi aralarında, kuvvetlerine bakılmaksızın sıralanırlar. Bunların şahsi ve si-
cil dosyaları Yüksek Askeri Şüraya gönderilir.
    (Değişik: 24/5/1989 - 3562/6 md.) Şahsi ve sicil dosyaları Yüksek Askeri
Şüra tarafından incelenen albaylar 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu hükümlerine göre değerlendirilirler. Yeterlik notu, yeterlik tam notunun
% 85 veya daha yukarısı olan albaylardan, yeterlik notu en yüksek olandan itiba-
ren kadro ihtiyacı kadarı bir üst rütbeye terfi ettirilir.
    Herhangi bir nedenle boşalan general - amiral yeri, müteakip 30 Ağustostan
önce doldurulmaz.
    D)  Albayların rütbe kıdemliliği:
    Nasıp tarihinden itibaren üç yılını tamamlayan albayların rütbe kıdemliliği,
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığınca onanır. Kıdemlilikleri onananların
isimleri ilgili Kuvvet Personel Başkanlığına bildirilir.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek-4)
   E)  (Değişik: 24/5/1989 - 3562/6 md.) General ve amirallerin rütbe terfi
şartları:
    1.  Bu maddede öngörülen general - amiral rütbelerinden bir üst rütbede açık
bulunmak,
    2.  926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda gösterilen bekleme
süresini tamamlamış olmak,
    3.  Hakimlik veya askerlik vakar ve onuruna dokunan, şahsi haysiyet ve iti-
barını kıran veya görev gereklerine uymayan davranışlarından dolayı, 1602 sayılı
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 28 inci maddesinde yazılı cezalardan bi-
rini almamış olmak,
    4.  1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 32 nci maddesinde
belirtilen görevle ilgili suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere
33 üncü maddesinde yer alan şahsi suçlardan mahkum edilmiş olmamak.
    Terfi şartlarını taşıdıkları anlaşılan general - amirallerin sahsi ve sicil
dosyaları Yüksek Askeri Şüraya gönderilir ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu hükümlerine göre değerlendirme yapılır. Bu işlem sonunda değer-
lendirme notu, değerlendirme tam notunun % 85` i veya daha yukarısı olan
general - amirallerden, değerlendirme notu en yüksek olandan itibaren kadro ih-
tiyacı kadarı bir üst rütbeye terfi ettirilir.
    F)  (Ek: 24/5/1989 - 3562/6 md.) Rütbe bekleme süresi sonunda terfi edemeyen
general - amiraller hakkında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunun
49 uncu maddesi hükümleri uygulanır. Ancak Genelkurmay Başkanının teklifi ve
Yüksek Askeri Şüranın üçte iki çoğunluğunun kararı ile bir yıl daha aynı rütbede
hizmete devam edebilirler.
    Aynı neşetli emsali kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayrılan Askeri Yüksek
İdare Mahkemesi üyesi olan albayların kendi istekleriyle emekliye ayrılmaları
halinde, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 49 uncu maddesin-
deki kadrosuzluk tazminatı hükümleri uygulanır.

    Ek Madde 7 - (Ek: 16/6/1983-2845/40 md., Mülga: 22/6/1999-4390/7 md.)

    Ek Madde 8 - (Ek: 16/6/1983-2845/40 md., Mülga: 22/6/1999-4390/7 md.)

    Ek Madde 9 - (Ek: 22/9/1983 - 2894/4 md.) Hukuk fakültelerini pekiyi
veya iyi derece ile bitirmiş ve başvuru tarihinde düzeltilmemiş nüfus kayıt-
larına göre otuz yaşından, lisansüstü öğrenimini tamamlamış olanlarda ise
otuzbeş yaşından büyük olmayan kadınlar staj görmek üzere adaylığa kabul
edilebilirler.
    Hukuk fakültelerini pekiyi veya iyi derece ile bitiren istekliler ihtiyaçtan
fazla ise bunlar arasından,ihtiyaç karşılanmadığı takdirde orta derece ile biti-
renler arasından, sınavla alınır.
    Bunların muvazzaf subaylığa geçirilmeleri, nasıpları kıdem ve kedeme iler-
lemeleri 926 sayılı TÜrk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine göre ya-
pılır.

    Ek Madde 10 - (Ek: 10/11/1983 -2948/5 md.)
    Askeri hakimler, kanunlarda ve aşağıda belirlenenlerden başka resmi ve özel
hiçbir görev alamazlar, kazanç getirici faaliyetlerde bulunamazlar. Eşlerinin,
reşit olmayan veya kısıtlanmış çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetleri-
ni teşkilatında görevli bulundukları komutanlığa onbeş gün içinde bildirmekle
yükümlüdürler.
    Askeri Hakimlere yargı hizmetlerini aksatmamak şartı ile:
    A) Yargı hizmetleri dışında teşkilatında görevli oldukları komutanlığın as-
keri hizmetlere ilişkin olarak gerekli gördüğü her türlü hukuki konulardaki is-
teklerini cevaplandırmak,
    B) Teşkilatında bulundukları komutanlığın lüzum görmesi halinde yapılacak
tatbikat, manevra gibi faaliyetlere iştirak etmek,
    C) Birlik personelinin hukuki konularda aydınlatılması amacıyla konferanslar
vermek,
    D) Disiplin subaylıklarında görevli personele hukuki sorunların çözümünde ve
askeri adalet hizmetlerinde yetişmelerinde yardımcı olmak,
    E) Teşkilatında bulundukları komutanın emri ile disiplin ve askeri hukuk ko-
nularında birliklerde araştırma yapmak ve ast birlik komutanlarına belli konu-
larda ve suçlarda danışmanlık yapmak,
    F) Teşkilatında bulundukları komutanın izni ile askeri okullar ile hizmet
öncesi, hizmet içi ve bir üst göreve hazırlama kurslarında gerektiğinde hukuki
konularda ders ve konferans vermek,
    Görevleri verilebilir.
    Yukarıdaki görevlerden (A) ve (D) bentlerindeki görevler öncelikle adli mü-
şavirlerden, bulunmadığı takdirde askeri savcı ve yardımcılarından, (E) bendin-
deki görev sadece adli müşavirlerden, (F) bendindeki görev adli müşavir ve halen
idari hizmetlerde görevli bulunan askeri hakimlerden istenir.

    Ek Madde 11 - (Ek: 10/11/1983 - 2948/5 md.)
    Askeri hakimler Milli Savunma Bakanlığınca yapılacak plan dahilinde bilgi ve
görgülerini artırmak veya meslekleri ile ilgili araştırma yapmak veya kurs ve
öğrenim görmek için yabancı ülkelere iki yılı aşmamak üzere gönderilirler.
    Yabancı ülkelere gönderileceklerin;
    a) Meslekte fiilen beş yıl başarı ile çalışmış olmaları,
    b) Sicillerinin olumlu olması,
    c) Yurt dışına gönderilecek subaylarda aranan diğer nitelikleri haiz olmala-
rı,
    Şarttır.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
    Yabancı ülkelere gönderilecekler, yukarıdaki şartlara sahip olanlar arasın-
dan, hizmetin gerekleri gözönüne alınarak Genelkurmay Başkanlığınca seçilirler.
    Yabancı ülkelere gönderilenlerin burada geçen süreleri hakimlik mesleğinden
sayılır. Derece yükselmeleri, kademe ilerlemeleri, aylık, ödenek ve diğer bütün
özlük hakları devam eder.

    Ek Madde 12 - (Ek: 10/11/1983 - 2948/5 md.)
    Askeri hakimlerin meslek içi eğitimleri kurs, seminer, sempozyum ve konfe-
ranslar şeklinde olmak üzere, Milli Savuma Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte
gösterilecek esaslara göre yapılır.
    Milli Savunma Bakanlığınca meslek içi eğitim programları hazırlanmasına ge-
rek görülmediği takdirde, askeri hakimler de Adalet Bakanlığınca düzenlenen mes-
lek içi eğitim programlarından yararlandırılır.

    Ek Madde 13 - (Ek: 10/11/1983-2948/5 md.)
    Kurmay başkanları, kendilerinden kıdemsiz olan adli muşavirler hakkında ka-
rargah çalışmaları ile ilgili olarak kanaatlerini, komutanın isteği halinde ya-
zılı olarak bildirebilirler.

    Geçici Madde 1 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askeri adli hakim sı-
nıfında bulunanlar hizmet süreleri, sicil durumları, Kuvvet bağlılıkları ve kad-
ro zorunlukları esas alınarak askeri hakimliğe, askeri savcılığa, adli müşavir-
liğe, Askeri Adalet İşleri Başkanlığı ile Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı
kadrolarına ve askeri yargı ile ilgili idari görevlere atanırlar.
    Bu kanuna göre yapılacak hizmet atanma işlemleri, bu kanunun yürürlüğe gir-
diği tarihten başlayarak en geç üç ay içinde bitirilir.
    Hizmet atanmaları yapılıncaya kadar askeri adli hakim deyimi, askeri hakim,
askeri savcı ile yardımcılarını, adli müşavirleri, Askeri Adalet İşleri Başkan-
lığı ve Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askeri yargı ile
ilgili idari kadrolarda bulunanları ve adayları kapsar.
    Halen Jandarma Genel Komutanlığına bağlı ve mensup olan askeri adli hakim-
ler, bu kanunun yayımından başlıyarak en geç üç ay içinde İçişleri Bakanlığınca,
Milli Savunma Bakanlığı emrine nakledilirler.

    Geçici Madde 2 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut askeri adli ha-
kim miktarı kadro ihtiyacını karşılamadığı takdirde, asıl kaynaklardan yeter
personel yetiştirilinceye kadar yedek subay okulunu bitirerek asteğmenliğe nas-
pedilmiş olanlardan hukuk fakültesini bitirmiş ve hakimlik görevinden sayılan
hizmetlerde bulunmuş veya avukatlık veyahut eylemli öğretim üyeliği yapmış olup
bu kanuna göre lüzumlu şartlara sahip bulunanlardan yeteri kadar askeri hakim
ve askeri savcı yardımcısı yetiştirilmek üzere Milli Savunma Bakanlığınca ad
çekme ile ayrılırlar.
    Bu suretle askeri hakim ve askeri savcı yardımcılığı adaylığına ayrılmış
olanlar, askeri mahkemelerde ve askeri savcılıklarda üç ay çalıştırılırlar. Bu
süre sonunda başarı gösterenlerin askeri hakim yardımcılığına veya askeri savcı
yardımcılığına 16 ncı madde hükümlerine uygun olarak atanmaları yapılır ve bun-
lar askeri hakim ve askeri savcı yardımcılarının haklarına ve yetkilerine sahip
olurlar. Başarı gösteremiyenler veya askeri hakim veya askeri savcı yardımcısı
olmak niteliklerini kaybedenler Milli Savunma Bakanlığı tarafından derhal asıl
sınıflarına gönderilirler. Bunlar emsalleri ile terhis edilirler.
    Bu madde hükmü savaş halinde de uygulanır.

    Geçici Madde 3 - (17/7/1972-1611 sayılı Kanunla eklenen geçici madde 1 hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanununun 41 inci maddesinde belirtilen kadro oranına indirilinceye
kadar bekleme süresi sonunda rütbe terfii şartlarını haiz oldukları halde üst
rütbe kadrosunda açık bulunmadığı için terfi edemiyerek beklemiş askeri hakim
albayların emekliye sevkleri 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu-
na 1424 sayılı Kanunla eklenen ek geçici 13 üncü madde esaslarına göre yapı-
lır. (1)

    Geçici Madde 4 - (17/7/1972 - 1611 sayılı Kanunla eklenen geçici madde 2
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte; albay ve general - amiral rütbelerinde bulunan askeri hakimler birinci
sınıfa geçirilmiş sayılırlar.

    Geçici Madde 5 - (17/7/1972-1611 sayılı Kanunla eklenen geçici madde 3 hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
    Kanunun maddelerinde gösterilen yönetmelikler 6 ay içinde çıkarılır.

    Geçici Madde 6 - (Ek: 24/5/1989 - 3562/9 md.)
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte tard, ihraç, yetersizlik veya disiplin-
sizlik sebepleriyle emekli edilenler dışında kalan ve birinci sınıfa ayrılma ni-
teliklerini kaybetmemiş bulunan emekli askeri hakim ve savcılar ile halen görev-
de olan ve birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemiş bulunan askeri hakim
ve savcıların şahsi dosya ve sicilleri üç ay içinde incelenerek bu Kanuna göre
birinci sınıfa ayrılma işlemleri; geçmişe yönelik mali hak doğurmamak kaydıyla,
birinci sınıfa ayrılmayı hak ettikleri tarihten geçerli olmak üzere yapılır.

    Geçici Madde 7 - (Ek: 24/5/1989 - 3562/9 md.)
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar (200) ikiyüz tam not üzerinden dü-
zenlenen sicil notları, (100) yüz tam not üzerinden değerlendirilir.

    Geçici Madde 8 - (Ek: 21/6/2000 - 4583/2 md.) Bu Kanunun yürürlüğe girmesiyle, daha
önceki tarihler itibariyle birinci sınıfa ayrılma işlemleri, birinci sınıfa ayrılmayı hak ettikleri
tarihe göre düzeltilir. Bu düzeltme geçmişe doğru mali hak doğurmaz.

    Ek Geçici Madde 1 - (Ek: 22/9/1983-2894/5 md.)
    926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek geçici 39 ve ek ge-
çici 47 nci maddeleri kapsamına giren yüzbaşılar  hakkında, bu Kanunun 2 nci
madde "D" bendindeki "yüzbaşılığın ilk üç yılında bulunan" ibaresi "yüzbaşılığın
ilk altı yılında bulunan" şeklinde uygulanır.
    Yürürlükten kaldırılan kanunlar:

    Madde 41 - 6 Temmuz 1956 tarihli ve 6775 sayılı ve 20 Mayıs 1959 tarihli ve
7281 sayılı kanunlar ile 17 Eylül 1943 tarihli ve 4497 sayılı kanunun 1 inci
maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
    9 Haziran  1942 tarihli ve 4273 sayılı kanun ve bu kanunun ek ve tadilleri
ile diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri, bu kanunun kapsadığı kişiler
hakkında uygulanmaz.
    Kanunun yürürlülüğü:

    Madde 42 - Bu kanun hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 43 - Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
 ---------------------------------
(1) a- Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci Başkanı, Daire Başkanları ve
       Üyeleri yönünden bu madde hükmü Anayasa Mh.nin 10/1/1974 tarih ve
       E.1972/49,  K. 1974/1 sayılı sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
    b- 27/3/1979 tarih ve 2219 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile, maddenin yük-
       selme, emeklilik ve kadrosuzlukla ilgili hükümleri Askeri Yüksek İdare
       Mahkemesi Birinci Başkanı, İkinci Başkanı ve Başkanunsözcüsü ile hakim
       sınıfından olan üyeleri yönünden yürürlükten kaldırılmıştır.
               26/10/1963 TARİH VE 357 SAYILI ANA KANUNA
                         İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER:
      1)22/6/1999 tarih ve 4390 sayılı Kanunun Geçici Maddeleri:

      Geçici Madde 1- Bu Kanunun yayımı tarihinde Devlet Güvenlik Mahkeme-
lerinde görev yapan askeri hakim ve Cumhuriyet savcılarının görevleri sona
erer; bunlara atamaları yapılıncaya kadar Milli Savunma Bakanı tarafından
askeri mahkemelerde veya yargı ile ilgili idari görevlerde rütbe ve kıdem-
lerine uygun olarak geçici yetki verilebilir.

     Geçici Madde 2-Devlet Güvenlik Mahkemelerinde görev yapan askeri hakim
ve Cumhuriyet savcılarından boşalan yerlere, bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren onbeş gün içinde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca atama yapılır.
     Bu atamalar yapılıncaya kadar 2845 sayılı Kanunun 7 ve 8 inci madde
hükümlerine göre işlem yapılır.

     Geçici Madde 3-Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Devlet Güvenlik Mahke-
melerinde görülmekte olan davalara kaldığı yerden devam olunur.
               357 SAYILI KANUNDA EK VE DEGİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
                    YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
                                   GÖSTERİR LİSTE
                                                Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
             Yürürlükten Kaldırılan            ------------------------------
            Kanun veya Kanun Hükümleri            Tarihi     Sayısı   Maddesi
--------------------------------------------    ---------  --------  ---------
26/10/1963 tarih ve 357 sayılı kanunun 4,5,6,7,
8,12,13,15 ve 37 nci maddelerinin 27/7/1967
tarih ve 926 sayılı kanuna aykırı olan hükümle-
ri                                                27/7/1967    926      208
26/10/1963 tarih ve 357 Sayılı Kanunun 32,33,
34,35,36 ve 37 nci maddeleri ile 27/7/1967 ta-
rih ve 926 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi          17/7/1972     1611       2
26/10/1963 tarih ve 357 sayılı Kanunun 1611
Sayılı Kanunla değişik 14 üncü, 21 nci, 22 nci
ve geçici 1 inci maddelerinin yükselme, emeklilik
ve kadrosuzlukla ilgili hükümleri, Askeri Yüksek
İdare Mahkemesi Birinci Başkanı, İkinci Başkanı
ve Başkanunsözcüsü ile hakim sınıfından olan
üyeleri yönünden                                   27/3/1979     2219       3
26/10/1963 tarih ve 357 sayılı Kanuna 27/3/1979
tarihli 2219 sayılı Kanunla eklenen ve 22/7/1981
tarih ve 2498 sayılı Kanunla değiştirilmiş bulunan
ek madde 5 in dördüncü fıkrası (A) bendinin 5 nu-
maralı alt bendinden sonra gelen fıkralardan
"sicil notları ortalaması eşit olanlardan Kara,
Deniz, hava önceliği esas alınır." şeklindeki
fıkra...                                            11/12/1981   2563      10
4/7/1972 tarih ve 1602 sayılı Kanunun 29 uncu
maddesinin (a) bendi ile 45 inci maddesinin "(B)
bendi gereğince reddedilmesi üzerine, yeniden
verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar  yapıldığı
takdirde dava reddedilir." şeklindeki beşinci fık-
rası ve 74 üncü maddesi.....                         25/12/1981   2568       5
26/10/1963 tarih ve 357 sayılı Kanunun 18 inci
maddesinin 3 üncü fıkrası ile 30 ve 31 inci mad-
deleri.....                                          10/11/1983   2948       6
26/10/1963 tarih ve 357 sayılı Kanunun Ek 7 ve
Ek 8 inci maddeleri                                  22/6/1999    4390       7
KANUNLAR, ŞUBAT 1990 (Ek - 5)
               357 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
                      YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
   Kanun                                                             Yürürlüğe
    No.             Faklı tarihte Yürürlüğe giren Maddeler         giriş tarihi
------------  ----------------------------------------------  -----------------
   1611                              -                              27/7/1972
   1773                              -                              11/7/1973
   2219                              -                               7/4/1979
   2372                              -                              21/1/1981
   2498                              -                              24/7/1981
   2510                              -                              22/8/1981
   2563                              -                              15/12/1981
   2568     8 inci maddesine bağlı ek geçici 2 nci maddesi           26/12/1981
            Diğer maddeleri                                          10/1/1982
   2845     a.  Göreve ilişkin hükümleri                              1/5/1984
            b.  Atamaya ilişkin hükümleri                             1/3/1984
            c.  Diğer hükümleri                                      18/6/1983
   2894                               -                              24/9/1983
   2948                               -                             13/11/1983
   3400                               -                               4/7/1987
   3562                               -                               31/5/1989
   4390                               -                               22/6/1999
   4583                               -                               28/6/2000

Tüm Mevzuat