Hukuk Forumları.
 Anasayfa   Hukuk Portal   Forumlar   Yönetim   SSS     Üye Kayıt
Eski HUKUKİ NET : Eski Hukuk Portalı  | Hukukçu Blogları  | Hukuk Forumları  | Aktif Konular  | Hukuk Haberleri  | Hukuk Ansiklopedisi  | Hukuk Arama  | Hukuk Linkleri  | Hukuk ilanları  | Hukuk Terimleri  | Dilekçeler - Hukuk Programları - Sözleşme Örnekleri

| Üye | Aktif Üyeler | Aktif forumlar | Geçmiş forumlar | TC. Mevzuatı   | Osmanlı Dönemi Kanunları Numerik | 1920-1960 arası kanunlar (alfabetik) | 1920-1960 arası kanunlar (numerik) | 1960-1961 arası kanunlar (alfabetik) | 1960-1961 arası kanunlar (numerik) | 1962 den Bugüne kadar kanunlar (alfabetik) | 1962 den Bugüne kadar kanunlar (numerik) | Kanun Hükmünde Kararname | Tüzük | Yönetmelik | Talimatname | Muhtelif Mevzuat
Forum Kategorileri | Forum Arama | Programlar  |
Hukuk Arama Motoru | Site Ekle | Hukuk Güncel Haber | Mevzuat | Kanun | Khk. | Tüzük | Yönetmelik | İçtihat | Yarışma | Ne Yeni ? | Dizin 

KAMULAŞTIRMA KANUNU Mevzuat Listesi

                           KAMULAŞTIRMA KANUNU
    Kanun Numarası        : 2942
    Kabul Tarihi          : 4/11/1983
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 8/11/1983 Sayı: 18215
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 5  Cilt: 22  Sayfa: 843
                                 *
                                * *
       Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
           yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre
                     düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
                                 *
                                * *
                              BİRİNCİ KISIM
                              Genel Hükümler
                              BİRİNCİ BÖLÜM
                          Amaç, Kapsam ve Tanımlar
    Amaç ve kapsam

    Madde 1 - Bu Kanun; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hu-
kuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tü-
zelkişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin
hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kul-
lanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların
devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmaz-
lıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler.
    Özel kanunlarına dayanılarak gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri adına yapı-
lacak kamulaştırmalarda da, bu Kanun hükümleri uygulanır.
    Tanımlar

    Madde 2 - Bu Kanunun uygulanmasında;
    a) İdare: Yararına kamulaştırma hak ve yetkisi tanınan kamu tüzelkişilerini,
kamu kurum ve kuruluşlarını, gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerini,
    b) Taşınmaz mal veya kaynağın bulunduğu yer: Taşınmaz malın tapuda kayıtlı
olduğu, değilse tapu siciline kayıtlı olması gereken il veya ilçeyi,
    İfade eder.
                               İKİNCİ BÖLÜM
                        Kamulaştırmanın Oluşturulması
    Kamulaştırma şartları

    Madde 3 - İdareler, kanunlarla yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hiz-
metlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları,
kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağı-
da belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilir-
ler.
    Bakanlar Kurulunca kabul olunan, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskan
projelerinin gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların ko-
runması ve turizm amacıyla yapılacak kamulaştırmalarda, bir gerçek veya özel
hukuk tüzelkişisine ödenecek kamulaştırma bedelinin o yıl Genel Bütçe Kanununda
gösterilen miktarı, nakden ve peşin olarak ödenir. Bu miktar, kamulaştırma bede-
linin altıda birinden az olamaz. Bu miktarın üstünde olan kamulaştırma bedelle-
ri, peşin ödeme miktarından az olmamak ve en fazla beş yıl içinde faiziyle bir-
likte ödenmek üzere eşit taksitlere bağlanır. Taksitlere, peşin ödeme gününü
takip eden günden itibaren, Devlet borçları için öngörülen en yüksek faiz haddi
uygulanır.
    Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye
ait olanların bedeli, her halde peşin ödenir.
    (Ek: 24/4/2001 - 4650/1 md.) İdarelerce yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma
işlemlerine başlanılamaz.
    İrtifak hakkı kurulması

    Madde 4 - Taşınmaz malın mülkiyetinin kamulaştırılması yerine, amaç için
yeterli olduğu takdirde taşınmaz malın belirli kesimi, yüksekliği, derinliği ve-
ya kaynak üzerinde kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı kurulabilir.
    Kamu yararı kararı verecek merciler

    Madde 5 - Kamu yararı kararı verecek merciler şunlardır:
    a) Kamu idareleri ve kamu tüzelkişileri;
    1. 3 üncü maddenin ikinci fıkrasında sayılan amaçlarla yapılacak kamulaştır-
malarda ilgili bakanlık,
    2. Köy yararına kamulaştırmalarda köy ihtiyar kurulu,
    3. Belediye yararına kamulaştırmalarda belediye encümeni,
    4. İl özel idaresi yararına kamulaştırmalarda il daimi encümeni,
    5. Devlet yararına kamulaştırmalarda il idare kurulu,
    6. Yükseköğretim Kurulu yararına kamulaştırmalarda Yükseköğretim Kurulu,
    7. Üniversite, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu, Atatürk Kültür, Dil ve
Tarih Yüksek Kurumu yararına kamulaştırmalarda yönetim kurulları,
    8. Aynı ilçe sınırları içinde birden çok köy ve belediye yararına kamulaş-
tırmalarda ilçe idare kurulu,
    9. Bir il sınırları içindeki birden çok ilçeye bağlı köyler ve belediyeler
yararına kamulaştırmalarda il idare kurulu,
    10. Ayrı illere bağlı birden çok kamu tüzelkişileri yararına kamulaştırma-
larda Bakanlar Kurulu,
    11. Birden çok il sınırları içindeki Devlet yararına kamulaştırmalarda Ba-
kanlar Kurulu.
    b) Kamu kurumları yararına kamulaştırmalarda yönetim kurulu veya idare mec-
lisi, bunların olmaması halinde yetkili idare organları,
    c) Gerçek kişiler yararına kamulaştırmalarda bu kişilerin, özel hukuk tüzel-
kişileri yararına kamulaştırmalarda ise; yönetim kurulları veya idare meclisle-
rinin, yoksa yetkili yönetim organlarının başvuruları üzerine gördükleri hizmet
bakımından denetimine bağlı oldukları köy, belediye, özel idare veya bakanlık.
    Onay mercii

    Madde 6 - Kamu yararı kararı;
    a) Köy ihtiyar kurulları ve belediye encümenleri kararları, ilçelerde kay-
makamın, il merkezlerinde valinin,
    b) İlçe idare kurulları, il daimi encümenleri ve il idare kurulları karar-
ları, valinin,
    c) Üniversite yönetim kurulu kararları, rektörün,
    d) Yükseköğretim Kurulu kararları, Kurul başkanının,
    e) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu yönetim kurulu kararları, genel mü-
dürün,
    f) Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu kararları, Yük-
sek Kurum Başkanının,
    g) Kamu kurumları yönetim kurulu veya idare meclisleri veya yetkili idare
organları kararları, denetimine bağlı oldukları bakanın,
    h) Gerçek kişiler veya özel hukuk tüzelkişileri yararına; köy, belediye veya
özel idarece verilen kararlar, valinin,
    Onayı ile tamamlanır.
    Bakanlıklar veya Bakanlar Kurulu tarafından verilen kamu yararı kararlarının
ayrıca onaylanması gerekmez.
    Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine
göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanma-
sına gerek yoktur. Bu durumlarda yetkili icra organınca kamulaştırma işlemine
başlanıldığını gösteren bir karar alınır.
    Kamulaştırmada önce yapılacak işlemler ve idari şerh

    Madde 7 - Kamulaştırmayı yapacak idare, kamulaştırma veya kamulaştırma yolu
ile üzerinde irtifak hakkı kurulacak taşınmaz malların veya kaynakların sınırı-
nı, yüzölçümünü ve cinsini gösterir ölçekli planını yapar veya yaptırır; kamu-
laştırılan taşınmaz malın sahiplerini, tapu kaydı yoksa zilyetlerini ve bunların
adreslerini, tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden veya ayrıca haricen yap-
tıracağı araştırma ile belgelere bağlamak suretiyle tespit ettirir.
    İlgili vergi dairesi idarenin isteği üzerine taşınmaz mal ve kaynakların
vergi beyan ve değerlerini, vergi beyanı bulunmadığı hallerde beyan yerine geçe-
cek takdir edilecek değeri en geç bir ay içerisinde verir.
    İdare kamulaştırma kararı verdikten sonra kamulaştırmanın tapu siciline şerh
verilmesini kamulaştırmaya konu taşınmaz malın kayıtlı bulunduğu tapu idaresine
bildirir. Bildirim tarihinden itibaren malik değiştiği takdirde, mülkiyette veya
mülkiyetten gayri ayni haklarda meydana gelecek değişiklikleri tapu idaresi ka-
mulaştırmayı yapan idareye bildirmek zorundadır. (Değişik cümle: 24/4/2001 -
4650/2 md.)  İdare  tarafından, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde 10 uncu maddeye
göre kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair
mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmediği takdirde, bu şerh tapu
idaresince resen sicilden silinir.
    Satın alma usulü

    Madde 8 - (Değişik: 24/4/2001 - 4650/3 md.)
     İdarelerin, bu Kanuna göre, tapuda kayıtlı olan taşınmaz mallar hakkında yapacağı
kamulaştırmalarda satın alma usulünü öncelikle uygulamaları esastır.
     Kamulaştırma  kararının  alınmasından  sonra  kamulaştırmayı  yapacak  idare,  bu
Kanunun 11 inci maddesindeki esaslara göre ve konuyla ilgili uzman kişi, kurum veya
kuruluşlardan da rapor alarak, gerektiğinde Sanayi ve Ticaret Odalarından ve mahallî
emlak alım satım bürolarından alacağı bilgilerden de faydalanarak taşınmaz malın
tahmini bedelini tespit etmek üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül
eden bir veya birden fazla kıymet takdir komisyonunu görevlendirir.
     Ayrıca idare, tahmin edilen bedel üzerinden pazarlıkla satın alma ve trampa işlem-
lerini yürütmek ve sonuçlandırmak üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden
teşekkül eden bir veya birden fazla uzlaşma komisyonunu görevlendirir.
    İdare, kıymet takdir komisyonunca tespit edilen tahmini bedeli belirtmeksizin,
kamulaştırılması kararlaştırılan taşınmaz mal, kaynak veya bunların üzerindeki irtifak
haklarının bedelinin peşin veya bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre
yapılıyor ise, bu fıkradaki usullere göre taksitle ödenmesi suretiyle ve pazarlıkla satın
almak veya idareye ait bir başka taşınmaz malla trampa yoluyla devralmak istediğini
resmî taahhütlü bir yazıyla malike bildirir.
    Malik veya yetkili temsilcisi tarafından, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün
içinde, kamulaştırmaya konu taşınmaz malı pazarlıkla ve anlaşarak satmak veya
trampa isteği ile birlikte idareye başvurulması halinde; komisyonca tayin edilen tarihte
pazarlık görüşmeleri yapılır, tespit edilen tahmini değeri geçmemek üzere bedelde
veya trampada anlaşmaya varılması halinde, yapılan bu anlaşmaya ilişkin bir tutanak
düzenlenir ve anlaşma konusu taşınmaz malın tüm hukukî ve fiilî vasıfları ile kamulaş-
tırma bedelini içeren tutanak malik veya yetkili temsilcisi ve komisyon üyeleri tarafından
imzalanır.
     İdarece, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırkbeş gün içinde,
tutanakta belirtilen bedel ödenmeye hazır hale getirilerek, bu durum malike veya yetkili
temsilcisine yazıyla bildirilerek tapuda belirtilen günde idare adına tapuda ferağ
vermesi istenilir. Malik veya yetkili temsilcisi tarafından idare adına tapuda ferağ
verilmesi halinde, kamulaştırma bedeli kendilerine ödenir.
     Bu madde uyarınca satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal, kaynak veya
irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan
kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz.
     Anlaşma olmaması veya ferağ verilmemesi halinde bu Kanunun 10 uncu maddesine
göre işlem yapılır.
    Kadastro görmemiş yerlerde tespit işlemi

    Madde 9 - İdare, tapulama veya kadastrosu yapılmamış yerlerin durumunun tes-
piti için mahallin mülki amirine müracaatla, kamulaştırma yapılacak yerde iki
asıl ve iki yedek olmak üzere dört bilirkişinin seçilmesini ister. Mülki amir
idarenin bu istemi üzerine sekiz gün içerisinde bilirkişilerin seçilmesini ve sulh
hukuk mahkemesinde yeminlerinin yaptırılarak isimlerinin kamulaştırmayı yapacak
idareye bildirilmesini sağlar.
    Tespit sırasında muhtar veya vekili, ihtiyar kurulundan iki üye ve iki bi-
lirkişi birlikte görev yaparlar.
    Bu tespitte görev yapan muhtar veya vekili, ihtiyar kurulu üyeleri ile bi-
lirkişilere çalıştıkları günler için 29 uncu maddeye göre ödeme yapılır.
                                                   İKİNCİ KISIM
                      Kamulaştırma Bedelinin Mahkemece Tespiti, İdare Adına
                     Tescil ve Bedelin Tespiti Esasları, Dava Hakkı ve Bilirkişiler   (1)
                                                  BİRİNCİ BÖLÜM
               Kamulaştırma Bedelinin Mahkemece Tespiti ve İdare Adına Tescil,
                                               Bedelin  Tespiti Esasları      (2)
     Kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili (3)

     Madde 10 -  (Değişik: 24/4/2001 - 4650/5 md.)
     Kamulaştırmanın satın alma usulü ile yapılamaması halinde idare, 7 nci  maddeye
göre topladığı bilgi ve belgelerle 8 inci madde uyarınca yaptırmış olduğu  bedel tespiti
ve bu husustaki diğer bilgi ve belgeleri bir dilekçeye ekleyerek taşınmaz malın
bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine müracaat eder ve taşınmaz  malın
kamulaştırma bedelinin tespitiyle, bu bedelin, peşin veya kamulaştırma 3 üncü
maddenin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise taksitle ödenmesi karşılığında, idare adına
tesciline karar verilmesini ister.
     Mahkeme, idarenin başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün sonrası için belirle-
diği duruşma gününü, dava dilekçesi ve idare tarafından verilen belgelerin birer örneği
de eklenerek taşınmaz malın malikine meşruhatlı davetiye ile veya idarece yapılan
araştırmalar sonucunda adresleri bulunamayanlara, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı
Tebligat Kanununun 28 inci maddesi gereğince ilan yoluyla tebligat suretiyle bildirerek
duruşmaya katılmaya çağırır. Duruşma günü idareye de tebliğ olunur.
      Mahkemece malike doğrudan çıkarılacak meşruhatlı davetiyede veya ilan yolu ile
yapılacak tebligatta;
   a) Kamulaştırılacak taşınmaz malın tapuda kayıtlı bulunduğu yer, mevkii, pafta, ada,
parsel numarası, vasfı, yüzölçümü,
   b) Malik veya maliklerin ad ve soyadları,
   c) Kamulaştırmayı yapan idarenin adı,
   d) 14 üncü maddede öngörülen süre içerisinde, tebligat veya ilan tarihinden itibaren
kamulaştırma işlemine idarî yargıda iptal veya adli yargıda maddi hatalara karşı
düzeltim davası açabilecekleri,
------------------
(1) Bu kısım başlığı; "Kamulaştırma Bedeli, Tebligat, Dava Hakkı ve Bilirkişiler" iken
      24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) Bu bölüm başlığı; "Kamulaştırma Bedelinin Tespiti" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650
      sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(3) Bu madde başlığı; "Kıymet takdiri komisyonları" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650
      sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
                                                                          6206 - 1
   e) Açılacak davalarda husumetin kime yöneltileceği,
   f) 14 üncü maddede öngörülen süre içerisinde, kamulaştırma işlemine karşı idarî
yargıda iptal davası açanların, dava açtıklarını ve yürütmenin durdurulması kararı
aldıklarını belgelendirmedikleri takdirde, kamulaştırma işleminin kesinleşeceği ve
mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden taşınmaz malın kamulaştırma
yapan idare adına tescil edileceği,
   g) Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedelinin hak sahibi adına hangi bankaya
yatırılacağı,
   h) Konuya ve taşınmaz malın değerine ilişkin tüm savunma ve delilleri, tebliğ
tarihinden itibaren on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeleri gerektiği,
   Belirtilir.
   Mahkemece, kamulaştırılacak taşınmaz malın bulunduğu yerde mahalli gazete çıkıyor
ise, bu mahalli gazetelerden birisinde ve Türkiye genelinde yayımlanan gazetelerin
birisinde kamulaştırmanın ve belgelerin özeti en az bir defa yayımlanır.
   Mahkemece belirlenen günde yapılacak duruşmada hakim, taşınmaz malın bedeli
konusunda tarafları anlaşmaya davet eder. Tarafların bedelde anlaşması halinde
hakim, taraflarca anlaşılan bu bedeli kamulaştırma bedeli olarak kabul eder ve
sekizinci fıkranın ikinci ve devamı cümleleri uyarınca işlem yapar.
   Mahkemece yapılan duruşmada tarafların bedelde anlaşamamaları halinde hakim,
en geç on gün içinde keşif ve otuz gün sonrası için de duruşma günü tayin ederek, 15
inci maddede sayılan bilirkişiler marifetiyle ve tüm ilgililerin huzurunda taşınmaz
malın değerini tespit için mahallinde keşif yapar. Yapılacak keşifte, taşınmaz malın
bulunduğu yerin bağlı olduğu köy veya mahalle muhtarının da hazır bulunması
amacıyla, muhtara da davetiye çıkartılır ve keşifte hazır bulunması temin edilerek,
muhtarın beyanı da alınır.
   Bilirkişiler, taraflar ve diğer ilgililerin beyanını da dikkate alarak, 11 inci maddedeki
esaslar doğrultusunda taşınmaz malın değerini belirten raporlarını onbeş gün içinde
mahkemeye verirler. Mahkeme bu raporu, duruşma günü beklenmeksizin taraflara
tebliğ eder. Yapılacak duruşmaya hakim, taraflar veya vekillerini ve bilirkişileri çağırır.
Bu duruşmada tarafların bilirkişi raporlarına varsa itirazları dinlenir ve bilirkişilerin bu
itirazlara karşı beyanları alınır.
   Tarafların bedelde anlaşamamaları halinde gerektiğinde hakim tarafından onbeş gün
içinde sonuçlandırılmak üzere yeni bir bilirkişi kurulu tayin edilir ve hakim, tarafların ve
bilirkişilerin rapor veya raporları ile beyanlarından yararlanarak adil ve hakkaniyete
uygun bir kamulaştırma bedeli tespit eder. Mahkemece tespit edilen bu bedel, taşınmaz
mal, kaynak veya irtifak hakkının kamulaştırılma bedelidir. Tarafların anlaştığı veya
tarafların anlaşamaması halinde hakim tarafından kamulaştırma bedeli olarak tespit
edilen miktarın, peşin ve nakit olarak veya kamulaştırma bu Kanunun 3 üncü madde-
sinin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise, ilk taksitin yine peşin ve nakit olarak hak sahibi
adına, hak sahibi tespit edilememiş ise ileride ortaya çıkacak hak sahibine verilmek
üzere 10 uncu maddeye göre mahkemece yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen
bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeş
gün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere mahkemece
uzatılabilir. İdarece, kamulaştırma bedelinin hak sahibi adına yatırıldığına veya hak
sahibinin tespit edilemediği durumlarda, ileride ortaya çıkacak hak sahibine verilmek
üzere bloke edildiğine dair makbuzun ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın idare
adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin hak sahibine ödenmesine karar verilir ve bu
karar, tapu dairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilir. Tescil hükmü kesin olup
tarafların bedele ilişkin temyiz hakları saklıdır.
   Bu maddede öngörülen işlemler, mahkemenin davetine uymayanlar olduğu takdirde
 ilgilinin yokluğunda yapılır.
   Hak sahibinin tespit edilemediği durumlarda mahkemece, kamulaştırma bedelinin
üçer aylık vadeli hesaba dönüştürülerek nemalandırılması amacıyla gerekli tedbirler
alınır.
   Kamulaştırılması yapılan taşınmaz mal, tahsis edildiği kamu hizmeti itibariyle sicile
kaydı gerekmeyen bir niteliğe dönüşmüş ise, istek halinde mahkemece sicil kaydının
terkinine karar verilir.
   Bu tescil ve terkin işlemi sırasında mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi
ilişkisi aranmaz. Ancak, tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirir.
   14 üncü maddede belirtilen süre içinde, kamulaştırma işlemine karşı hak sahipleri
tarafından idarî yargıda iptal davası açılması ve idarî yargı mahkemelerince de
yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde mahkemece, idarî yargıda açılan
dava bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılır.
   Kamulaştırma işlemine karşı idarî yargıda iptal veya maddi hatalara karşı adli
mahkemelerde açılacak düzeltim davalarında hangi idareye husumet yöneltileceğinin
davetiye ve ilanda açıkça belirtilmemiş veya yanlış gösterilmiş olması nedeniyle
davada husumet yanlış yöneltilmiş ise, gerçek hasma tebligat yapılmak suretiyle
davaya devam olunur.
    Kamulaştırma bedelinin tespiti esasları (1)

    Madde 11 - (Değişik: 24/4/2001 - 4650/6 md.)
    15 inci madde uyarınca oluşturulacak bilirkişi kurulu, kamulaştırılacak taşınmaz mal
veya kaynağın bulunduğu yere mahkeme heyeti ile birlikte giderek, hazır bulunan
ilgilileri de dinledikten sonra taşınmaz mal veya kaynağın;
   a) Cins ve nevini,
   b) Yüzölçümünü,
   c) Kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurlarını ve her unsurun ayrı ayrı
değerini,
   d) Varsa vergi beyanını,
   e) Kamulaştırma tarihindeki resmî makamlarca yapılmış kıymet takdirlerini,
   f) Arazilerde, taşınmaz mal veya kaynağın kamulaştırma tarihindeki mevkii ve
şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini,
   g) Arsalarda, kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara
göre satış değerini,
   h) Yapılarda, kamulaştırma tarihindeki resmî birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını
ve yıpranma payını,
   ı) Bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri,
   Esas tutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurların cevaplarını ayrı ayrı
belirtmek suretiyle ve ilgililerin beyanını da dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme
raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit ederler.
   Taşınmaz malın değerinin tespitinde, kamulaştırmayı gerektiren imar ve hizmet
teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma
şekillerine göre getireceği kâr dikkate alınmaz.
   Kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde, bu kamulaştırma sebebiyle taşınmaz mal
veya kaynakta meydana gelecek kıymet düşüklüğü gerekçeleriyle belirtilir. Bu kıymet
düşüklüğü kamulaştırma bedelidir.
    Kısmen kamulaştırma

    Madde 12 - Kısmen kamulaştırılan taşınmaz malın değeri;
    a) Kamulaştırılmayan kısmın değerinde, kamulaştırma sebebiyle bir değişik-
lik olmadığı takdirde, o malın 11 inci maddede belirtilen esaslara göre takdir
edilen bedelinden kamulaştırılan kısma düşen miktarıdır.
    b) Kamulaştırma dışında kalan kısmın kıymetinde, kamulaştırma nedeniyle
eksilme meydana geldiği takdirde; bu eksilen değer miktarı tespit edilerek, ka-
mulaştırılan kısmın (a) bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin olunan ka-
mulaştırma bedeline eksilen değerin eklenmesiyle bulunan miktardır.
-------------------
(1) Bu madde başlığı; "Kıymet takdiri esasları" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı
      Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
    c) Kamulaştırma dışında kalan kısmın bedelinde kamulaştırma nedeniyle artış
meydana geldiği takdirde ise, artış miktarı tespit edilerek, kamulaştırılan kıs-
mın (a) bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin edilen bedelinden artan de-
ğerin çıkarılmasıyla bulunan miktardır.
    Şu kadar ki, (c) bendi gereğince yapılacak indirme, kamulaştırma bedelinin
yüzde ellisinden fazla olamaz.
    (b) ve (c) bentlerinde sözü edilen bedelin düşüş ve artış miktarları,
11 inci maddede belirtilen esaslara göre bedel takdiri suretiyle tespit olunur.
    Kamulaştırma dışında kalan kısım, imar mevzuatına göre yararlanmaya elveriş-
li olduğu takdirde;kesilen bina, ihata duvarı, kanalizasyon, su, elektrik, hava-
gazı kanalları, makine gibi tesislerden mal sahiplerine kalacak olanlarının eski
nitelikleri dairesinde kullanılabilecek duruma getirilebilmeleri için gereken
gider ve bedel, belirlenerek kamulaştırma bedeline ilave olunur. Bu masraf ve
bedeller (b) bendinde yazılı kıymet düşüklüğü miktarının belirlenmesinde
gözönünde tutulmaz.
    Bir kısmı kamulaştırılan taşınmaz maldan artan kısmı yararlanmaya elverişli
bir durumda değil ise, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda dava açılmayan
hallerde mal sahibinin en geç kamulaştırma kararının tebliğinden itibaren otuz
gün içinde yazılı başvurusu üzerine, bu kısmın da kamulaştırılması zorunludur.
    Baraj inşası için yapılan kamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasına
mücavir taşınmaz mallar, çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin bo-
zulması, ekonomik veya sosyal yönden yararlanılmasının mümkün olmaması hallerin-
de, sahiplarinin yazılı başvurusu üzerine kamulaştırmaya tabi tutulur. Bu hu-
susları düzenleyen yönetmelik, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca; İçişleri,
Maliye, Bayındırlık, Tarım ve Orman, Köyişleri ve Kooperatifler bakanlıklarının
görüşü de alınmak suretiyle hazırlanır. Bu yönetmelik, Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren bir yıl içerisinde Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulur
ve Resmi Gazete`de yayımlanır. Bu suretle kamulaştırılan mücavir taşınmaz mal-
lar hakkında 22 ve 23 üncü maddeler hükmü uygulanmaz. İdare, bu taşınmaz mallar
üzerinde imar mevzuatı hükümlerini de gözönünde tutarak dilediği gibi tasarruf-
ta bulunabilir ve gerektiğinde Hazineye bedelsiz olarak devredebilir.
    Kısmen kamulaştırılan paylı mülkiyete konu taşınmaz mal, evvelce paydaşlar
arasında fiilen bölünerek bir veya birkaç paydaşın tasarruf ve yararlanmasına
bırakılmış ve yapılan kısmi kamulaştırma bu yerin tamamını veya bir kısmını
kapsıyor ise, bu durumda kamulaştırmaya ilişkin işlemler sadece bu paydaş veya
paydaşlar hakkında yürütülerek kamulaştırma bedeli payları oranında kendilerine
ödenir. Pay veya paydaşların sadece bu kısım için dava hakları vardır. Taşınmaz
malın kamulaştırılmayan kısmı üzerinde hakları kalmaz ve adları paydaşlar ara-
sından çıkarılır. Kamulaştırılan bu yerler tapu sicilinde idare adına tescil
olunur.
    Bu maddenin uygulanmasından doğacak anlaşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.
                                                       İKİNCİ BÖLÜM
                                          Dava Hakkı ve Bilirkişiler (1)
    Tebligat

    Madde 13 - (Mülga: 24/4/2001 - 4650/21 md.)
------------------------------
(1) Bu bölüm başlığı; "Tebliğ İşlemleri, Dava Hakkı ve Bilirkişiler" iken, 24/4/2001 tarihli
      ve 4650 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
    Dava hakkı

    Madde 14 - (Değişik: 24/4/2001 - 4650/7 md.)
    Kamulaştırmaya konu taşınmaz malın maliki tarafından 10 uncu madde gereğince
mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat
yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün
içinde, kamulaştırma işlemine karşı idarî yargıda iptal ve maddî hatalara karşı da adlî
yargıda düzeltim davası açılabilir.
   İdarî yargıda açılan davalar öncelikle görülür.
   İştirak halinde veya müşterek mülkiyette, paydaşların tek başına dava hakları vardır.
   İdare, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği günden itibaren otuz gün içinde
maddî hatalara karşı adlî yargıda düzeltim davası açabilir.
   İdare tarafından, bu Kanun hükümlerine göre tespit olunan malike ve zilyede karşı
açılan davaların görülmesi sırasında, taşınmaz malın gerçek malikinin başka bir şahıs
olduğu anlaşıldığı takdirde, davaya bu gerçek malik, tapu malikinin daha önce öldüğü
sabit olursa mirasçıları da dahil edilmek suretiyle devam olunur.
   Açılan davaların sonuçları dava açmayanları etkilemez.
   Bilirkişiler

   Madde 15 - (Değişik: 24/4/2001 - 4650/8 md.)
   Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı ihtisas odalarının her biri tarafından,
üyelerinin oturdukları yeri göz önünde bulundurarak her il için onbeş ila yirmibeş, ayrıca
il merkezleri için il, ilçeler için ilçe idare kurullarınca bu bölgelerde oturan ve mühendis
veya mimar olan taşınmaz mal sahipleri arasından on beş bilirkişi her yıl Ocak ayının ilk haftasında seçilerek isim ve adreslerini bildiren listeler valiliklere verilir. Bilirkişi
olarak görev yapacakların nitelikleri ve çalışma esasları, Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliğinin görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskân
Bakanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelikle belirlenir.
   Valilikçe onanan listelerden, odalar tarafından seçilenler il merkezi ve ilçelerdeki
asliye hukuk mahkemelerine, idare kurulları tarafından seçilenler de seçildikleri yerin
asliye hukuk mahkemelerine bildirilir.
   Süresi bitenler tekrar seçilebilir.
   Bilirkişi kurulu; kamulaştırmaya konu olan yerin cins ve niteliğine göre, üçü odalar
listesinden, ikisi de idare kurulu listesinden seçilmek suretiyle beş kişiden oluşur.
   Kamulaştırılan taşınmaz malın üstün niteliği göz önüne alınarak, bilirkişilerden üçü aynı uzmanlık kolundan seçilebilir.
   Kamulaştırmayı yapan idarede görevli olanlar, kamulaştırılan taşınmaz malın sahipleri
ve bunların usul ve füruu, karı-koca, üçüncü derece dahil, kan ve sıhri hısımları ve mal
sahipleri ile menfaat ortaklığı olanlar bilirkişi seçilemezler.
   İhtisas odalarının liste veremediği veya verilen listelerden fiili ve hukuki sebeplerle
bilirkişi seçiminin imkansız olduğu il ve ilçelerde, kamulaştırılan taşınmaz malın cins ve
özelliğine göre, Bayındırlık ve İskân, Tarım ve Köyişleri ve Orman Bakanlıklarının taşra
birimleri ile diğer resmî daire ve kurumlardan alınacak fen adamları ile bilirkişi kurulu
tamamlanır. Bunların da bulunmadığı veya fiili veya hukuki sebeplerle bilirkişi
seçimlerine imkan olmadığı takdirde, komşu illerin oda listelerinden, yoksa bu fıkrada
belirtilen resmî daire ve kurumlardan alınacak fen adamları ile kurul tamamlanır.
   Mahkemelere gönderilen listelerde yazılı olanlar ve yukarıdaki fıkrada gösterilen
kimseler arasından taraflar bilirkişi seçmekte anlaşamadıkları takdirde bilirkişiler hakim
tarafından resen seçilir.
   Hakim, bilirkişilere yemin ettirir.
   Bilirkişi kurulu, taşınmaz malın değerini 11 ve 12 nci maddeler hükümlerine göre tayin
ve takdir ederek, gerekçeli raporunu onbeş gün içinde mahkemeye verir.
   Bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği gün
esas tutulur.
                                                       ÜÇÜNCÜ KISIM
                        Aynın İhtilaflı Bulunması, Tescil ve Tapuda Kayıtlı Olmayan
Taşınmaz Malın Kamulaştırma Bedelinin Mahkemece Tespiti ve Zilyedin Haklaları (1)
                                                      BİRİNCİ BÖLÜM
                                                              Elkoyma
    Acele işlerde elkoyma ve tescil

    Madde 16 - (Mülga: 24/4/2001 - 4650/21 md.)
                                                      İKİNCİ BÖLÜM
                                        Aynın İhtilafı Olması ve Tescil  (2)
    Tapulu taşınmaz mallarda tescil

    Madde 17 - (Mülga: 24/4/2001 - 4650/21 md.)
    Aynın ihtilaflı bulunması  (3)

    Madde 18 -  (Değişik: 24/4/2001 - 4650/10 md.)
    İdare, kamulaştırılması kararlaştırılan taşınmaz malın mülkiyeti üzerinde ihtilaf olup
olmadığını, taşınmaz malın bulunduğu yerdeki tapu idaresi, kadastro müdürlüğü ve
hukuk mahkemelerinden sorarak ve mahallinde araştırma yaparak tespit eder.
   Yapılan araştırmalar sonucunda, taşınmaz malın tapuda kayıtlı olmakla birlikte
mahkemede mülkiyeti üzerinde ihtilaf olduğu veya kadastrosu yapılmasına rağmen
kadastro mahkemesinde davalı olduğunun tespit edilmesi halinde idarece, 10 uncu
madde uyarınca hazırlanan belgelerin tamamı, taşınmaz malın bulunduğu yer asliye
hukuk mahkemesine verilerek, taşınmaz malın kamulaştırma bedelinin tespitiyle, bu
bedelin mülkiyet ihtilafıyla ilgili uyuşmazlığın sonucunda belli olacak hak sahibine peşin
veya kamulaştırma 3 üncü maddenin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise taksitle öden-
mesi karşılığında idare adına tesciline karar verilmesi istenir.
   Mahkemece, taşınmaz mal hakkındaki mülkiyet ihtilafı ile ilgili davanın tüm taraflarına,
10 uncu madde uyarınca tebligatların ve ilanların yapılması, taşınmazın kamulaştırma
bedelinin yine bu maddedeki usule göre tespit edilmesi ve bu bedelin mülkiyet
ihtilafıyla ilgili davanın sonucunda belli olacak hak sahibine ödenmek üzere idarece
mahkemenin belirttiği bankaya 10 uncu madde uyarınca ve üçer aylık vadeli hesaba
yatırılmasından sonra, bu bedelin ileride belli olacak hak sahibine ödenmesine ve
taşınmaz malın idare adına tesciline karar verilir ve bu karar tapu dairesine ve paranın
yatırıldığı bankaya bildirilir. 3 üncü maddenin 2 nci fıkrasına göre yapılan kamulaş-
tırmalarda mahkemece belirlenecek kamulaştırma bedelinin ilk ve takibeden
taksitleri de mahkemenin belirlediği bankadaki üçer aylık vadeli hesaplara yatırılır.
   Mülkiyet ihtilafı ile ilgili davanın sonucunda, hak sahibi olduğuna mahkemece karar
verilen kişinin müracaatı üzerine kamulaştırma bedelini tespit eden mahkemenin,
paranın bu hak sahibine ödenmesi için bankaya yazacağı talimat üzerine para hak
sahibine ödenir.
   Bu maddede öngörülen işlemler, mahkemenin davetine uymayanlar olduğu takdirde
ilgilinin yokluğunda yapılır.
-------------------------
(1) Bu kısım başlığı; " Acele Elkoyma İşlemleri ve Aynın Çekişmeli Olması" iken,
      24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı  Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) Bu bölüm başlığı; "Tescil ve Aynın Çekişmeli Olması" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650
      sayılı  Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(3) Bu madde başlığı; " Aynın çekişmeli bulunması" iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı
    Kamulaştırılması yapılan taşınmaz mal tahsis edildiği kamu hizmeti itibariyle sicile
kaydı gerekmeyen bir niteliğe dönüşmüş ise, istek halinde mahkemece sicil kaydının
terkinine karar verilir.
   Bu tescil ve terkin işlemi sırasında mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi
ilişkisi aranmaz. Ancak, tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirir.
   Mahkemece tespit edilen bu bedel taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkının
kamulaştırma bedelidir.
   14 üncü maddede belirtilen süre içinde, kamulaştırma işlemine karşı hak sahipleri
tarafından idarî yargıda iptal davası açılması ve idarî yargı mahkemelerince de
yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde mahkemece, idarî yargıda açılan
dava bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılır.
   Kamulaştırma işlemine karşı idarî yargıda iptal veya maddi hatalara karşı adli
mahkemelerde açılacak düzeltim davalarında hangi idareye husumet yöneltileceğinin
tebligat ve ilan belgelerinde açıkça belirtilmemiş veya yanlış gösterilmiş olması
nedeniyle davada husumet yanlış yöneltilmiş ise, gerçek hasma tebligat yapılmak
suretiyle davaya devam olunur.
    Tapuda kayıtlı olmayan taşınmaz malların tescili ve zilyedin hakları

     Madde 19 - (Değişik: 24/4/2001 - 4650/11 md.)
     İdare öncelikle, kamulaştırılması kararlaştırılan tapuda kayıtlı olmayan taşınmaz
malın, 21.6.1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinde sayılan
kamu mallarından olup olmadığını ilgili yerlerden sormak suretiyle tespit eder.
   İdarece yapılan bu araştırma sonucunda, kamulaştırılması kararlaştırılan tapuda kayıtlı
olmayan taşınmaz malın, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinde sayılan
kamu mallarından olmadığının, taşınmaz malın zilyedi mevcut olup da zilyetlikle
iktisap iddiasında bulunulduğunun tespiti halinde, 9 uncu madde gereğince seçilen
bilirkişiler marifetiyle mahallinde tahkikat yapar, delilleri toplar ve keyfiyeti bir tutanakla
belirtir. Bu tutanakta, taşınmazın yüzölçümü, zilyedin kimliği, vergi kaydı, zilyetliğin
başlangıç tarihi ve süresi, mülkiyeti kazanma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği
belirtilir.
   İdarece hazırlanan ve 10 uncu madde uyarınca toplanılan belgelerin tamamı, taşınmaz
malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine verilerek, taşınmaz malın kamulaş-
tırma bedelinin tespitiyle, bu bedelin peşin veya kamulaştırma bu Kanunun 3 üncü
maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise taksitle ödenmesi karşılığında idare adına
tesciline karar verilmesi istenir.
   Mahkeme, taşınmaz malın kamulaştırma bedelini 10 uncu maddede belirtilen usulde
ve sürede tespit eder. Mahkeme, idarece verilen bilgi ve belgelerden, zilyedin
kamulaştırma tarihinde taşınmaz malı Türk Kanunu Medenisi hükümleri dairesinde
ve zilyetlikle iktisap etmiş olduğunu belirtmeye yeterli gördüğü takdirde, kamulaştırma
bedelinin tespitine ilişkin bilirkişi raporunu idareye, bu raporla birlikte idarece verilen
diğer belgeleri tespit edilen zilyede tebliğ eder.
   Ayrıca taşınmaz malın durumu, o yerin en büyük mal memuruna bildirilmekle beraber,
taşınmaz malın bulunduğu yerde çıkan mahalli gazetede ve Türkiye genelinde
yayımlanan bir gazetede en az bir defa ilan edilir.
   İlanda;
   a) Taşınmaz malın bulunduğu yeri, mevkii, sınırı, miktarı,
   b) Zilyedin kimliği,
   c) Kamulaştırma bedelinin yatırılacağı banka,
   d) Konuya ve taşınmaz malın değerine ilişkin tüm savunma ve delillerin, ilan tarihinden
itibaren on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeleri gerektiği,
   e) Hak sahiplerinin son ilandan itibaren bir ay içinde itiraz etmedikleri takdirde,
kamulaştırma bedelinin zilyede ödeneceğine karar verileceği,
   Belirtilir.
   Son ilandan itibaren otuz gün içinde Hazine veya üçüncü bir kimse tarafından itiraz
edilmediği takdirde, mahkemece kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen miktarın,
peşin ve nakit olarak veya bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre
taksitle kamulaştırma yapılmış ise, ilk taksidin yine peşin ve nakit olarak zilyet adına
ilanda belirtilen bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için
idareye onbeş gün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak
üzere mahkemece uzatılabilir. İdare tarafından kamulaştırma bedelinin zilyet adına
yatırıldığına dair makbuzun mahkemeye ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın
idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin zilyede ödenmesine karar verilir ve bu
karar tapu dairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilir.
   Bu müddet içinde Hazine veya üçüncü şahıslar tarafından itiraz edilmesi halinde ise,
mahkemece, tespit edilen kamulaştırma bedelinin ileride hak sahipliğini ispat edecek
kişiye ödenmek üzere idarece ilanda belirtilen bankada açılacak üçer aylık vadeli
hesaba yatırılmasından sonra, taşınmaz malın idare adına tesciline karar verilir.
   Kamulaştırma bedelinin zilyede verilmiş olması, o taşınmaz malda hak iddia edenlerin
genel hükümler dairesinde zilyet aleyhine, bedele istihkak davası açmak hakkını
düşürmez.
                                          DÖRDÜNCÜ KISIM
                  Kamulaştırmada Boşaltma, Vazgeçme ve Geri Alma
                                             BİRİNCİ BÖLÜM
                                                   Boşaltma
    Taşınmaz malın boşaltılması

    Madde 20 - (Değişik ibare: 24/4/2001 - 4650/12 md.) Bu Kanun uyarınca lehine
kamulaştırma  yapılan idare adına tapu dairesince tescil edilen taşınmaz malın
boşaltılması idarece icra memurundan istenir. İcra memuru taşınmaz malı onbeş gün
içinde boşaltmalarını içindekilere tebliğ eder. Bu süre içinde taşınmaz mal boşaltıl-
mazsa icraca boşaltılır. İtiraz ve şikayet boşaltmayı durdurmaz ve mahkemece ihtiyati
tedbir kararı verilemez.  (1)
    Taşınmaz malın boşaltılması sebebiyle mal sahibi ve idare tazminat ile sorumlu
tutulamaz.
    Ekili arazinin boşaltılması hasat sonuna bırakılır. Hasat zamanının beklen-
mesi mümkün olmadığı hallerde kamulaştırmayı yapan idare, mahkemece takdir edi-
lecek ekin bedelini tazmin etmek şartıyla, arazinin boşaltılmasını talep edebi-
lir. Ekin bedeli 11 ve 12 nci maddeler uyarınca yapılan kamulaştırma değerinin
tespitinde nazara alınmış ise, taşınmaz malın boşaltılması için tekrar bu bede-
lin tespit ve ödenmesi gerekmez.
                                  İKİNCİ BÖLÜM
                        Kamulaştırmadan Vazgeçme ve Geri Alma
    İdarenin tek taraflı vazgeçmesi

    Madde 21 - İdare kamulaştırmanın her safhasında kamulaştırma kararı veren ve
onaylayan yetkili merciin kararı ile kamulaştırmadan tek taraflı olarak kısmen
veya tamamen vazgeçebilir. Şu kadar ki, dava sırasında vazgeçme halinde dava gi-
derleri ile harç, harcanan emek ve işin önemi gözetilerek mahkemece maktuen tak-
dir olunacak avukatlık ücreti idareye yükletilir.
    Tarafların anlaşmasıyla vazgeçme ve devir

    Madde 22 -  (Değişik birinci fıkra: 24/4/2001 - 4650/13 md.) Kamulaştırmanın ve
bedelinin kesinleşmesinden sonra taşınmaz malların kamulaştırma amacına veya
kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyaca tahsisi lüzumu kalmaması halinde, keyfiyet
idarece mal sahibi veya mirasçılarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre
duyurulur. Bu duyurma üzerine mal sahibi veya mirasçıları, aldığı kamulaştırma bedelini
üç ay içinde ödeyerek taşınmaz malını geri alabilir.
    Ancak, kamulaştırılan taşınmaz mala kamulaştırmayı yapan idare dışında başka
bir idare, kamulaştırma yoluyla gerçekleştirebileceği bir kamu hizmeti amacıyla
istekli olduğu takdirde, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmayarak bu Kanunun 30 un-
cu veya 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 23 üncü maddesine göre işlem yapılır.
    Mal sahibinin geri alma hakkı

    Madde 23 - Kamulaştırma bedelinin kesinleşmesi tarihinden itibaren beş yıl
içinde, kamulaştırmayı yapan idarece veya 22 nci maddenin ikinci fıkrası uyarın-
ca devir veya tahsis yapılan idarece; kamulaştırma ve devir amacına uygun hiç
bir işlem veya tesisat yapılmaz veya kamu yararına yönelik bir ihtiyaca tahsis
edilmeyerek taşınmaz mal olduğu gibi bırakılırsa, mal sahibi veya mirasçıları
kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek kanuni faiziyle bir-
likte ödeyerek, taşınmaz malını geri alabilir.
--------------------
(1) Bu fıkrada yeralan; "16,17 ve 19 uncu maddelere dayanılarak" ibaresi, 24/4/2001
      tarinhli ve 4650 sayılı Kanunla "Bu Kanun uyarınca" şeklinde değiştirilmiş ve metne
    Doğmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmayan geri alma hakkı düşer.
    Aynı amacın gerçekleşmesi için birden fazla taşınmaz mal birlikte kamulaştı-
rıldığı takdirde bu taşınmaz malların durumunun bir bütün oluşturduğu kabul
edilerek yukarıdaki fıkralar buna göre uygulanır.
    Özel kanunlarda bu maddenin uygulanmayacağına ilişkin hükümler saklıdır.
1164 sayılı Arsa Ofisi Kanununa dayanılarak yapılan kamulaştırmalarda ve bu Ka-
nunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaş-
tırmalarda bu madde hükmü uygulanmaz.
                                                 BEŞİNCİ KISIM
     Hasar, Doğacak Hak ve Borçlar, Trampa Yolu ile ve Acele Kamulaştırma
                                                BİRİNCİ BÖLÜM
                                                          Hasar
    Kamulaştırma bedelinden düşülebilecek hasar

    Madde 24 - 21, 22 ve 23 üncü maddeler uyarınca kamulaştırılmasından vazgeçi-
len veya geri alınan taşınmaz mal üzerindeki bina, sabit tesisler ve ekili diki-
li şeyler yıkılmış, sökülmüş veya harap olmuş ise, taşınmaz malın geri alınma-
sında mal sahibi veya mirasçısı, kamulaştırma tarihindeki değerine göre farkı-
nın, ödeyeceği kamulaştırma bedelinden düşülmesini isteyebilir.
    Bu madde ile 21, 22 ve 23 üncü maddelerin uygulamasından doğacak anlaşmaz-
lıklar adli yargıda çözümlenir.
                              İKİNCİ BÖLÜM
                  Tebliğ ile Doğacak Haklar ve Borçlar
    Hakların sınırlandırılması ve mülkiyetin idareye geçmesi

    Madde 25 - (Değişik: 24/4/2001 - 4650/14 md.)
    Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi,
mal sahibi için 10 uncu madde uyarınca mahkemece yapılan tebligatla başlar.
Mülkiyetin idareye geçmesi, mahkemece verilen tescil kararı ile olur.
   Mahkemece verilen tescil kararı tarihinden itibaren taşınmaz mal sahibinin, kamulaştırılması kararlaştırılan taşınmaz malda yeni inşaat veya ekim yapmak veya
mevcut inşaatta esaslı değişiklikler meydana getirmek gibi kullanma hakları kalkar.
Bundan sonra yapılanların değeri dikkate alınmaz.
                                             ÜÇÜNCÜ  BÖLÜM
                               Trampa Yolu ve Acele Kamulaştırma
    Trampa yolu ile kamulaştırma

    Madde 26 - Mal sahibinin kabul etmesi halinde kamulaştırma bedeli yerine,
idarenin kamu hizmetine tahsis edilmemiş olan taşınmaz mallarından, bu bedeli
kısmen veya tamamen karşılayacak miktarı verilebilir.
    Kamulaştırma bedeli yerine verilecek taşınmaz malın değeri, idarenin ihale
komisyonunca yoksa bu amaçla kuracağı bir komisyonca tespit edilir. Taşınmaz mal
bedelleri arasındaki fark taraflarca nakit olarak karşılanır. Ancak idarenin ve-
receği taşınmaz malın değeri, kamulaştırma bedelinin yüzde yüzyirmisini aşamaz.
    Acele kamulaştırma

    Madde 27 - 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında
yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak
hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan ta-
şınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan
tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşın-
maz malın (Değişik ibare: 24/4/2001 - 4650/15 md.) 10 uncu madde esasları dairesinde
ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare
tarafından mal sahibi adına (Değişik ibare: 24/4/2001 - 4650/15 md.) 10 uncu maddeye
göre yapılacak davetiye ve ilânda belirtilen bankaya  yatırılarak o taşınmaz mala el
konulabilir. (1)
    Bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak
kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir.
                                 ALTINCI KISIM
                  Bedelsiz Kullanma, Giderlerin Ödenmesi ve
                    İdareler Arasında Taşınmaz Mal Devri
                                 BİRİNCİ BÖLÜM
                         Bedelsiz Kullanma ve Giderler
    Bedelsiz kullanma yetkisi

    Madde 28 - Milli savunma inşaat ve tesisatı için gerekli görülen gerçek ve
özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyet ve tasarrufunda veya ruhsatname ile intifa-
ları altında bulunmayan kireç, taş ve kum ocaklarını, hiç bir resim ve ücrete
tabi olmadan kullanmaya Milli Savunma Bakanlığı yetkilidir.
    Bayındırlık, Köy İşleri ve Kooperatifler bakanlıkları ile T.C. Devlet Demir-
yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Devlet Su İş-
leri Genel Müdürlüğü de aynı sebep ve şartlarla, demiryolu hattının veya karayo-
lunun veya su tesislerinin her yönündeki, gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin
mülkiyet ve tasarrufunda veya ruhsatname ile intifaları altında bulunmayan ki-
reç, taş ve kum ocaklarını hiç bir resim ve ücrete tabi olmadan kullanabilirler.
    Giderlerin ödenmesi

    Madde 29 - (Değişik: 24/4/2001 - 4650/16 md.)
    10 uncu madde uyarınca mahkeme heyetinin harcırahları, 15 inci madde uyarınca
mahkemece oluşturulan bilirkişilerin ve keşifte dinlenilen muhtarın mahkemece takdir
edilecek ücretleri ile, tapu harçları ve bu Kanunun gerektirdiği diğer giderler
kamulaştırmayı yapan idarece ödenir.
                                 İKİNCİ BÖLÜM
           Kamu Kurumları ve Tüzelkişileri Arasında Taşınmaz Mal Devri
    Bir idareye ait taşınmaz malın diğer idareye devri

    Madde 30 -  (Değişik: 24/4/2001 - 4650/17 md.)
    Kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal,kaynak veya irtifak
 hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz.
   Taşınmaz mala, kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idare, 8 inci madde uyarınca
bedelini tespit eder. Bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi
idareye yazılı olarak başvurur. Mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış
gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay
ilgili idarî dairesince incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanır.
   Taraflar bedelde anlaşamadıkları takdirde; alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden
veya Danıştay kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde, 10 uncu maddede
yazılı usule göre mahkemeye başvurarak, kamulaştırma bedelinin tespitini ister. Bu
durumda yapılacak yargılamada mahkemece, 29.6.1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanun
hükümleri uygulanmaz.
---------------------------
(1) Bu fıkrada bulunan; sırasıyla, "11 ve 12 inci" ve "milli bir bankaya" ibareleri; "10 uncu"
      ve "10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya"
     şeklinde  24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
   Mahkemece, 10 uncu maddede öngörülen usule göre kamulaştırma bedeli olarak
tespit edilen miktarın, peşin ve nakit olarak mal sahibi idareye verilmek üzere
belirleyeceği bir bankaya yatırılması  ve  yatırıldığına  dair  makbuzun  ibraz  edilmesi
için alıcı idareye onbeş gün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus
olmak üzere uzatılabilir. Alıcı idare tarafından kamulaştırma bedelinin mal sahibi idare
adına bankaya yatırıldığına dair makbuzun ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın
alıcı idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin mal sahibi idareye ödenmesine
karar verilir ve bu karar, tapu dairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilir. Tescil
hükmü kesin olup tarafların bedele ilişkin temyiz hakları saklıdır.
   Bu suretle devir alınan taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaş-
tırma yolu ile alınmış sayılır ve devir amacı veya devreden idarenin izni dışında
başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz. Aksi takdirde devreden idare, 23 üncü
madde uyarınca taşınmaz malı geri alabilir. Bu husus tapu kütüğünün beyanlar
hanesine şerh verilir.
                                                         YEDİNCİ KISIM
                                           Yasak İşler ve Ceza Hükümleri
                                                       BİRİNCİ BÖLÜM
                                                           Yasak İşler
    Yasak işler ve eylemler

    Madde 31 -  (Değişik: 24/4/2001 - 4650/18 md.)
    Aşağıda yazılı işler ve eylemler yasaktır:
   a) 15 inci madde uyarınca oluşturulan bilirkişilerin, kendilerine mahkemece takdir
edilen ücret dışında herhangi bir suretle çıkar sağlamaları.
   b) Mahkemece 10 uncu madde uyarınca yapılan tebligat, davet veya ilanen tebliğden
sonra taşınmaz malın başkasına devir ve ferağ veya temliki.
   c) Dava giderlerinin avukat veya dava vekilleri veya onlar adına hareket edenler
tarafından kabullenilmesi.
   d) Kamulaştırma bedelinin tamamının veya bir kısmının nakden veya başka bir
şekilde, avukat veya dava vekili veya onlar adına hareket edenler tarafından mal
sahibine önceden ödenmesi.
   e) Kamulaştırma bedelinin tamamının veya bir kısmının avukat veya dava vekili veya
onlar adına hareket edenlere ait olacağının kararlaştırılması.
   f) Yukarıda yazılı bentlerde yasaklanan fiillerin avukat veya dava vekillerince bizzat
veya aracı ile mal sahibine teklif edilmesi veya bunlara yardımcı olunması.
                                                    İKİNCİ BÖLÜM
                         Görevli Kişilerin Suçları ve Ceza Hükümleri
    Görevli kişilerin suçları

    Madde 32 - Bu Kanuna göre görevlendirilenlerden suç işleyenler, Devlet memu-
ru gibi cezalandırılırlar. Şu kadar ki verilecek cezalar; o suç için muayyen
olan cezanın yarısından az olmamak üzere iki katına kadar artırılır.
    Cezalar

    Madde 33 - (Değişik: 24/4/2001 - 4650/19 md.)
    Fiilleri daha ağır cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde, bu Kanunun 31
 inci maddesinin (a) bendine aykırı hareket edenler iki yıldan aşağı olmamak üzere
hapis ve iki milyar liradan dört milyar liraya kadar; (d), (e) ve (f) bentlerine aykırı hareket
edenler ise, bir  yıldan  aşağı  olmamak  üzere  hapis ve beşyüz milyon liradan bir
milyar liraya kadar ağır para cezasıyla, (b) ve (c) bentlerine aykırı hareket edenler, altı
aydan iki yıla kadar hapis ve ikiyüz milyon liradan dörtyüz milyon liraya kadar ağır para
cezasıyla cezalandırılırlar. Bu maddedeki para cezaları her yıl 1.3.1926 tarihli ve 765
sayılı Türk Ceza Kanununun ek 2 nci maddesi hükümleri uyarınca artırılır.
                                 SEKİZİNCİ KISIM
                                 Çeşitli Hükümler
    Mal sahibinin sağladığı yararları geri alma hakkı

    Madde 34 - Mal sahiplerinin 31 inci maddedeki yasaklara rağmen avukat veya
dava vekillerine veya bu Kanuna göre görevlendirilenlere veya üçüncü şahıslara
verdikleri paraları veya sağladıkları yararlar karşılığını bir yıl içinde geri
almaya hakları vardır.
    İmar mevzuatı uygulanan veya özel parselasyon yapılan yerler:

    Madde 35 - İmar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden dü-
zenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, yeşil saha
ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle, özel parselasyon so-
nunda malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan
yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşı-
lığı istenemez.
    Kamulaştırmadan sonra alınan tapu kaydının iptali

    Madde 36 - Kamulaştırma kanunları uyarınca gerekli işlemler tamamlanıp tapu-
da kayıtlı olanların idare adına intikallerinin yapılmasından, tapuda kayıtlı
olmayanların tescillerinin sağlanmasından sonra, kamulaştırılan yer için herhan-
gi bir nedenle gerçek ve tüzelkişiler adına yeniden tapu tesis edildiği takdir-
de, idarenin isteği üzerine hakim, evrak üzerinde ve lüzum gördüğü takdirde ma-
hallinde inceleme yaparak sonraki kaydın iptali hakkında bir karar verir.
    Bu işlemler harca ve resme bağlı değildir.
    Yetkili ve görevli mahkeme ve yargılama usulü

    Madde 37 - Bu Kanundan doğan tüm anlaşmazlıkların adli yargıda çözümlenmesi
gerekenleri, taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde basit yar-
gılama usulü ile görülür.
    Hak düşürücü süre

    Madde 38- Kamulaştırma yapılmış, ancak işlemleri tamamlanmamış veya kamulaş-
tırma hiç yapılmamış iken kamu hizmetine ayrılarak veya kamu yararına yönelik
bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmaz malın malik zilyed
veya mirasçılarının bu taşınmaz mal ile ilgili her türlü dava hakkı yirmi yıl
geçmekle düşer. Bu süre taşınmaz mala elkoyma tarihinden başlar.
    Vergilendirme

    Madde 39 -  (Değişik: 24/4/2001 - 4650/20 md.)
    Kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırıldığı yıla ait emlak vergisi tarhına esas olan vergi
değeri, kesinleşen kamulaştırma bedelinden az olduğu takdirde, kamulaştırma bedeli
ile vergi değeri arasındaki fark üzerinden, cezalı emlak vergisi tarh olunur.
   Emlak vergisi beyannamesinin ek süreye rağmen verilmemiş olması halinde,
kesinleşen kamulaştırma bedeli, kamulaştırmanın yapıldığı yıla ait vergi değeri yerine
geçer ve bu değer üzerinden cezalı emlak vergisi tarhiyatı yapılır.
    Kaldırılan ve saklı tutulan hükümler

    Madde 40 - 31/8/1956 tarih ve 6830 sayılı İstimlak Kanunu ile ek ve değişik-
likleri, 8/7/1981 tarih ve 2487 sayılı Toplu Konut Kanununun 5 inci maddesi ile
21/1/1982 tarih ve 2587 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin kamulaştırılan
taşınmaz malın değerinin tespitine ilişkin hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
    7/3/1954 tarih ve 6326 sayılı Petrol Kanunu ve değişiklikleri, 15/4/1955 ta-
rih ve 6538 sayılı İstanbul Kapalıçarşısının Tamir ve İhyası Hakkında Kanun hü-
kümleri ile diğer özel kanunlardaki kamulaştırmaya ilişkin hükümler saklıdır.
    İstimlak Kanununa yapılan atıflar

    Madde 41 - Diğer kanunlarda İstimlak Kanununa veya belli maddelerine yapılan
atıflar bu Kanuna veya bu Kanunun aynı konuları düzenleyen madde veya maddeleri-
ne yapılmış sayılır.

    GEÇİCİ MADDE 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce verilmiş olan kamu
yararı ve kamulaştırma kararları geçerlidir. Ancak, idarece henüz kıymet takdir
edilmemiş olan işlerde, kıymet takdir işlemleri ile sonraki işlemler bu Kanun
hükümlerine göre yapılır.
    Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanma-
mış davalarda bu Kanun hükümleri uygulanır. Ancak bu Kanunla getirilen değişik
hükümlerin uygulanması nedeniyle haksız çıkan tarafa harç, yargılama gideri ve
avukatlık ücreti yükletilemez.

    GEÇİCİ MADDE 2 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılan davalarda, da-
vanın açıldığı günde yürürlükte olan kanunlara göre işlemeye başlamış olan dava
süreleri, o kanunlara göre tespit edilir.

    GEÇİCİ MADDE 3 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kamulaştırılmış ve
kamulaştırma bedelinin kesinleşmesi dört yılı tamamlamış taşınmaz mal hakkında
22 nci madde hükmüne göre işlem yapılmış veya yapılacak olması halinde, idarele-
re bu Kanunun yürürlüğünden itibaren 2 yıllık ek süre hakkı tanınır.
    Mal sahibinin geri alma hakkı ancak bu sürenin tamamlanmasından sonra doğar.

    GEÇİCİ MADDE 4 - 5 Ocak 1961 tarih ve 221 sayılı Kanunun kapsamına girmeleri
nedeniyle kamu tüzelkişileri veya kurumları adına kamulaştırılmış sayılan taşın-
maz malların eski malik, zilyed veya bunların halefleri tarafından açılmış ve
kesin hükme bağlanmamış davalarda sözü edilen 221 sayılı Kanunun hükümleri uy-
gulanır.

       GEÇİCİ MADDE 5 -  (Ek: 24/4/2001 - 4650/21 md.) Bu Kanunun değişik 15 inci
maddesinde öngörülen yönetmelik çıkarılıncaya kadar bilirkişiler önceki hükme göre
seçilir.

    Madde 42 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 43 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
    4/11/1983 TARİHLİ VE 4269 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
     1 -  24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunun hükmüdür:

     GEÇİCİ MADDE 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, kamulaştırma kararı alınmış
ancak henüz tebligata çıkarılmamış kamulaştırmalarda bu Kanun hükümleri, diğerle-
rinde önceki hükümler uygulanır.
                                                                      6218 - 1
                   2942 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
                              YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun                                                                                                                              Yürürlüğe
  No.                            Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler                           giriş tarihi
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4650                                                           --                                                                     5/5/2001
Mevzuat inceleme
Mevzuat-İçtihat-Makale

T.B.K. 88 ve 120 madde hükümleri Ticari İşlerde (Banka Genel Kredi Sözleşmelerinde) uygulanmaz. TTK 8/1 maddesi ticari işlerdeki faiz oranının düzenler
Cep telefonu kayıtlarının delil niteliği hakkında Yargıtay Kararı
Satış ilanındaki KDV oranına ilişkin Uyuşmazlık Adli Yargının Konusudur
İhaleye konu taşınmazın değerinin satış ilanında yüksek değerden gösterilerek ihale edilmesi borçlunun lehine olduğundan ihalenin feshine karar verilmesi doğru değildir.
Ne zaman ve ne şekilde icra dosyasına girdiği belli olmayan vekaletnameye dayalı olarak vekile tebligat yapılması gerektiği gerekçesi ile şikayetin kabulu ile ihalenin feshine karar verilmesi isabetsizdir.

Tüm Mevzuat


Avukat hukuk mevzuat kanun içtihat


Avukatlar hukuk mevzuat yasa law legal
Hukuki Net


Wiki Blog Legal News directory Turkish Law in English Hukuk Arama Motoru Güvenlik


© Hukuki NET - Ulusal ve uluslararası Hukuk Sitesi olma özelliğiyle gerek avukat gerek diğer hukukçu arkadaş ve gerekse vatandaşlara ev sahipliği yapan, eğitim ve bilimsel alışveriş yapma amaçlı bir " Hukuk Rehberi " dir. İçeriğinde hukuk dallarına göre kategorize edilmiş mevzuat, makale , kanun, forum, hukuk sözlüğü, hukuk programları ve hukuk siteleri dizini bulunan hukuk bilgi bankası sistemidir.
© Hukuki Net internette ve Türk hukukunda bir marka olmakla birlikte ticaret veya iş amaçlı bir site olmayıp, herhangi bir ticari kurum, kuruluş, bilgisayar programı firması vb. tarafından desteklenmemekte, finans kaynağı reklam ve ekseriyetle site yönetimi olan, ücretsiz ve açık kaynak nitelikli bir hukuk sitesidir. Bununla birlikte Sitenin tüm hakları saklı olup, telif hakkı içeren içeriği izinsiz yayınlanamaz, kopyalanamaz.
© Siteden yararlanmakla kullanım sözleşmesini kabul etmiş sayılmaktasınız. © Hukuki NET - Turkish Legal NetWork and Law Resources .

Hukuki NET Managed Dedicated Server Hizmetleri Netdirekt Hosting tarafından karşılanmaktadır.