KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU (1)
    Kanun Numarası       : 2863
    Kabul Tarihi         : 21/7/1983
    Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 23/7/1983 Sayı: 18113
    Yayımlandığı Düstur  : Tertip: 5 Cilt: 22 Sayfa: 444
                                 BİRİNCİ BÖLÜM
                                 Genel Hükümler
    Amaç:

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve
tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyet-
leri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkila-
tın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir.
    Kapsam:

    Madde 2 - Bu Kanun; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat
varlıkları ile ilgili hususları ve bunlarla ilgili gerçek ve tüzelkişilerin gö-
rev ve sorumluluklarını kapsar.
    Tanımlar ve kısaltmalar:

    Madde 3 - Bu Kanunda geçen tanımlar ve kısaltmalar şunlardır:
    a) Tanımlar:
    (1) "Kültür varlıkları"; tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim,kültür,
din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan yer üstünde, yer altında veya su altın-
daki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklardır.
    (2) "Tabiat varlıkları"; jeolojik devirlerle, tarih öncesi ve tarihi devir-
lere ait olup ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından ko-
runması gerekli, yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan değerlerdir.
    (3) "Sit"; tarih öncesinden günümüze kadar gelen çeşitli medeniyetlerin
ürünü olup, yaşadıkları devirlerin sosyal, ekonomik, mimari ve benzeri özellik-
lerini yansıtan kent ve kent kalıntıları, önemli tarihi hadiselerin cereyan et-
tiği yerler ve tespiti yapılmış tabiat özellikleri ile korunması gerekli alan-
lardır.
    (4) "Koruma"; ve "Korunma"; taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında muhafa-
za, bakım, onarım, restorasyon, fonksiyon değiştirme işlemleri; taşınır kültür
varlıklarında ise muhafaza, bakım, onarım ve restorasyon işleridir.
--------------------
(1) 17/6/1987 tarih ve 3386 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu Kanuna eklenen

    ve teselsül sebebiyle Ek Madde 1 olarak numaralandırılan ek madde hükmü ge-
    reğince, Kanunun 6, 8, 20 ve 65 inci maddelerinde geçen "Yüksek Kurul, Böl-
    ge Kurulları", "Koruma Kurulları"; 54 ve 62 nci maddelerinde geçen "Yüksek
    Kurul", "Koruma Yüksek Kurulu"; "Bölge Kurulu" ise "Koruma Kurulları" ola-
    rak değiştirilmiş ve gerekli değişiklik madde metinlerine işlenmiştir.
    (5) "Korunma alanı"; taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının muhafazaları
veya tarihi çevre içinde korunmalarında etkinlik taşıyan korunması zorunlu olan
alandır.
    (6) (Değişik: 17/6/1987 - 3386/1 md.) "Değerlendirme"; kültür ve tabiat
varlıklarının teşhiri, tanzimi, kullanılması ve bilimsel yöntemlerle tanıtılma-
sıdır.
    b) (Değişik: 17/6/1987 - 3386/1 md.) Kısaltmalar:
    (1) "Bakanlık"; Kültür ve Turizm Bakanlığını,
    (2) "Koruma Yüksek Kurulu"; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek
Kurulunu,
    (3) "Koruma Kurulu"; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunu,
    İfade eder.
    Haber verme zorunluğu:

    Madde 4 - Taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını bulanlar, malik
oldukları veya kullandıkları arazinin içinde kültür ve tabiat varlığı bulundu-
ğunu bilenler veya yeni haberdar olan malik ve zilyetler, bunu en geç üç gün
içinde, en yakın müze müdürlüğüne veya köyde muhtara veya diğer yerlerde mülki
idare amirlerine bildirmeye mecburdurlar.
    Bu gibi varlıklar, askeri garnizonlar ve yasak bölgeler içinde bulunursa,
usulüne uygun olarak üst komutanlıklara bildirilir.
    Böyle bir ihbarı alan muhtar, mülki amir veya bu gibi varlıklardan doğrudan
doğruya haberdar olan ilgili makamlar, bunların muhafaza ve güvenlikleri için
gerekli tedbirleri alırlar. Muhtar, aynı gün alınan tedbirlerle birlikte durumu
en yakın mülki amire; mülki amir ve diğer makamlar ise on gün içinde, yazı ile
Kültür ve Turizm Bakanlığına ve en yakın müze müdürlüğüne bildirir.
    İhbar alan Bakanlık ve müze müdürü bu Kanun hükümlerine göre,en kısa zaman-
da gerekli işlemleri yapar.
    Devlet malı niteliği:

    Madde 5 - Devlete, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar ile özel hu-
kuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar-
da varlığı bilinen veya ileride meydana çıkacak olan korunması gerekli taşınır
ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları Devlet malı niteliğindedir.
    Özel nitelikleri dolayısıyla ayrı statüye tabi tutulan mazbut ve mülhak va-
kıf malları bu hükmün dışındadır.
                                 İKİNCİ BÖLÜM
             Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları
    Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları:

    Madde 6 - Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları şunlardır:
    a) Korunması gerekli tabiat varlıkları ile 19 uncu yüzyıl sonuna kadar ya-
pılmış taşınmazlar,
    b) Belirlenen tarihten sonra yapılmış olup önem ve özellikleri bakımından
Kültür ve Turizm Bakanlığınca korunmalarında gerek görülen taşınmazlar,
    c) Sit alanı içinde bulunan taşınmaz kültür varlıkları,
    d) Milli tarihimizdeki önlemleri sebebiyle zaman kavramı ve tescil söz ko-
nusu olmaksızın Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşunda büyük ta-
rihi olaylara sahne olmuş binalar ve tesbit edilecek alanlar ile Mustafa Kemal
ATATÜRK tarafından kullanılmış evler.
    Ancak, Koruma Kurullarınca mimari, tarihi,  estetik,arkeolojik ve diğer önem
ve özellikleri bakımından korunması gerekli bulunmadığı karar altına alınan ta-
şınmazlar, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı sayılmazlar.
    Kaya mezarlıkları, yazılı, resimli ve kabartmalı kayalar, resimli mağaralar,
höyükler, tümülüsler, ören yerleri, akropol ve nekropoller; kale, hisar, burç,
sur, tarihi kışla, tabya ve isihkamlar ile bunlarda bulunan sabit silahlar; ha-
rabeler, kervansaraylar, han, hamam ve medreseler; kümbet, türbe ve kitabeler,
köprüler, su kemerleri, su yolları, sarnıç ve kuyular; tarihi yol kalıntıları,
mesafe taşları, eski sınırları belirten delikli taşlar, dikili taşlar; sunaklar,
tersaneler, rıhtımlar; tarihi saraylar, köşkler, evler, yalılar ve konaklar; ca-
miler, mescitler, musallalar, namazgahlar; çeşme ve sebiller; imarethane, darp-
hane, şifahane, muvakkithane, simkeşhane, tekke ve zaviyeler; mezarlıklar, ha-
zireler, arastalar, bedestenler, kapalı çarşılar, sandukalar, siteller, sinagok-
lar, bazilikalar, kiliseler, manastırlar; külliyeler, eski anıt ve duvar kalın-
tıları; freskler, kabartmalar, mozaikler ve benzeri taşınmazlar; taşınmaz kültür
varlığı örneklerindendir.
    Tarihi mağaralar, kaya sığınakları; özellik gösteren ağaç ve ağaç topluluk-
ları ile benzerleri; taşınmaz tabiat varlığı örneklerindendir.
    Tespit ve tescil:

    Madde 7 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/2 md.)
    Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının tespiti Bakanlık-
ça doğrudan doğruya veya diğer ilgili kurum ve kuruluşların uzmanlarının yardım-
larından faydalanılarak yapılır.
    Yapılacak tespitlerde, kültür ve tabiat varlıklarının tarih, sanat, bölge ve
diğer özellikleri dikkate alınır. Devletin imkanları gözönünde tutularak, örnek
durumda olan ve ait olduğu devrin özelliklerini yansıtan yeteri kadar eser, ko-
runması gerekli kültür varlığı olarak belirlenir.
    Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili yapılan
tespitler koruma kurulu kararı ile tescil olunur.
    Tespit ve tescil ile ilgili usuller, esaslar ve kıstaslar yönetmelikte be-
lirtilir.
    Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresinde veya denetiminde bulunan mazbut ve
mülhak vakıflara ait taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları, gerçek ve tüzelkişi-
lerin mülkiyetinde bulunan cami, türbe, kervansaray, medrese han, hamam, mescit,
zaviye, sebil, mevlevihane, çeşme ve benzeri korunması gerekli taşınmaz kültür
ve tabiat varlıklarının tespiti, envarterlenmesi Vakıflar Genel Müdürlüğünce ya-
pılır.
    Tescil kararlarının ilanı, tebliği ve tapu kütüğüne işlenmesi ile ilgili
hususlar yönetmelikle düzenlenir.
    Korunma alanı ile ilgili karar alma yetkisi:

    Madde 8 - Yedinci maddeye göre tescil edilen korunması gerekli kültür ve
tabiat varlıklarının korunma alanlarının tesbiti ve bu alanlar içinde inşaat
ve tesisat yapılıp yapıllamayacağı konusunda karar alma yetkisi Koruma Kurulla-
rına aittir. Koruma Kurullarının kararına 61 inci maddenin ikinci fıkrasına göre
itiraz edilebilir.
    Korunma alanlarının tespitinde, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkla-
rının korunması, görünümlerinin ve çevreleri ile uyumlarının muhafazası için ye-
teri kadar korunma alanına sahip olmaları dikkate alınır. Bu hususlarla ilgili
esaslar. Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte belirtilir.
*
    İzinsiz müdahale ve kullanma yasağı:

    Madde 9 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/3 md.)
    Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma kurullarınca alı-
nan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlık-
larında, her çeşit inşai ve fiziki müdahalede bulunmak, bunları yeniden kullanı-
ma açmak veya kullanımlarını değiştirmek yasaktır. Onarım, inşaat, tesisat, son-
daj, kısmen veya tamamen yıkma, kazı veya benzeri işler inşai ve fiziki müdahale
sayılır.
    Yetki ve yöntem:

    Madde 10 - Her kimin mülkiyetinde veya idaresinde olursa olsun,taşınmaz kül-
tür ve tabiat varlıklarının korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak,
aldırmak ve bunların her türlü denetimini yapmak, Kültür ve Turizm Bakanlığına
aittir.
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin idare ve kontrolünde bulunan kültür ve tabi-
at varlıklarının korunması,Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca yerine ge-
tirilir. Bu korunmanın sağlanmasında, gerektiğinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı-
nın teknik yardımı ve işbirliği sağlanır.
    Milli Savunma Bakanlığının idare ve denetiminde veya sınır boyu ve yasak
bölgede bulunan kültür ve tabiat varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi,
Milli Savunma Bakanlığınca yerine getirilir. Bu korunmanın sağlanması, Milli Sa-
vunma Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında düzenlenecek protokol
esaslarına göre yürütülür.
    (Değişik: 17/6/1987 - 3386/4 md.) Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresinde ve-
ya denetiminde bulunan mazbut ve mülhak vakıflara ait taşınmaz kültür ve tabiat
varlıkları ile gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan cami, türbe,kervan-
saray, medrese, han, hamam, mescit, zaviye, mevlevihane, çeşme ve benzeri kültür
varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi koruma kurulları kararı alındıktan
sonra, Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülür.
    Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmaz kültür ve
tabiat varlıklarının korunma ve değerlendirilmesi, bu Kanun hükümlerine uygun
olarak kendileri tarafından sağlanır.
    Kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmaz kültür ve tabiat
varlıklarının korunması, bu kuruluşların bütçelerine her yıl bu maksatla konacak
ödeneklerle yapılır.
    Bu hizmetlerin yerine getirilebilmesi için, Kültür ve Turizm Bakanlığı Büt-
çesine her yıl yeteri kadar ödenek konur.
    Kültür ve Turizm Bakanlığınca kültür ve tabiat varlıklarının korunması ve
değerlendirilmesi amacıyla, vakıf kurulabilir.
    (Ek: 17/6/1987 - 3386/4 md.) Araştırma, kazı ve sondaj yapılan alanların ko-
runması ve değerlendirilmesi Bakanlığa aittir.
    Hak ve sorumluluk:

    Madde 11 - Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının malikleri bu varlıkların
bakım ve onarımlarını Kültür ve Turizm Bakanlığının bu Kanun uyarınca bakım ve
onarım hususunda vereceği emir ve talimata uygun olarak yerine getirdikleri sü-
rece, bu Kanunun bu konuda maliklere tanıdığı hak ve muafiyetlerden yararlanır-
lar. Ancak, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları ile bunların korunma
alanları, zilyedlik yoluyla iktisap edilemez.
                                                                               *
    Malikler bu varlıkların üzerindeki mülkiyet haklarının tabii icabı olan ve
bu Kanunun hükümlerine aykırı bulunmayan bütün yetkilerini kullanabilirler.
    Bu Kanunun belirlediği bakım onarım sorumluluklarını yerine getirmekte aczi
olanların mülkleri, usulüne göre kamulaştırılır. Mazbut veya mülhak vakıf var-
lıkları bu hükme tabi değildir.
    Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun görmesi ile, Vakıflar Genel Müdürlürğü,
il özel idareleri, belediyeler ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, yukarıda sözü
geçen maliklere lüzum görülen hallerde, taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının
koruma, bakım ve onarımlarına, teknik eleman ve ödenekleri ile yardımda buluna-
bilirler.
    Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının onarımına katkı fonu:

    Madde 12 - Özel hukuka tabi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan
korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının; korunması, bakım ve onarımı
için Kültür ve Turizm Bakanlığınca ayni, nakdi ve teknik yardım yapılır ve kredi
verilir.
    (2 nci ve 3 üncü fıkralar mülga: 21/2/2001 - 4629/6 md.)
    (Değişik: 21/2/2001 - 4629/6 md.)  Kültür Bakanlığınca yapılacak ayni, nakdi ve teknik
yardımlar ve verilecek kredilere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. Kredi
geri dönüşleri Kültür Bakanlığınca takip edilir ve bütçeye gelir yazılır.
    Devir yasağı:

    Madde 13 - Hazineye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olup, usulüne
göre tescil ve ilan olunan, her çeşit korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabi-
at varlığı ile bunlara ait korunma sınırları dahilindeki taşınmazlar, Kültür ve
Turizm Bakanlığının izni olmadan, gerçek ve tüzelkişilere satılamaz, hibe edile-
mez.
    Kullanma:

    Madde 14 - Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının intifa
haklarının, belirli sürelerle kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere, Devlet dai-
relerine, kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu menfaatine yararlı milli derneklere
bırakılması veya gerçek ve tüzelkişilere kiraya verilmesi, Kültür ve Turizm Ba-
kanlığının iznine tabidir.
    Anılan varlıklardan, Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönetim ve denetiminde bu-
lunan mazbut ve mülhak vakıflarla, 7044 sayılı Aslında Vakıf Olan Tarihi ve Mi-
mari Kıymeti Haiz Eski Eserlerin Vakıflar Umum Müdürlüğüne Devrine Dair Kanunla
yönetimi Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredilen vakıf mallarının kamu hizmetle-
rinde kullanılmak üzere, Devlet dairelerine, kamu kurum ve kuruluşlarına ve kamu
yararına çalışan milli derneklere, belirli sürelerle, intifa haklarının bırakıl-
ması veya gerçek ve tüzelkişilerce karakterine uygun kullanılmak şartı ile kira-
ya verilmesi, Vakıflar Genel Müdürlüğünün yetkisindedir.
    Yukarıda belirlenen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını
kullananlar, bunların bakım, onarım ve restorasyon işlerini bu Kanunda belirle-
nen esaslara göre yapmak ve bunun için gerekli masrafları karşılamakla yükümlü-
dürler.
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)
    Kamulaştırma:

    Madde 15 - Taşınmaz kültür varlıkları ve bunların korunma alanları, aşağıda
belirlenen esaslara göre kamulaştırılır:
    a) Kısmen veya tamamen gerçek ve tüzelkişilerle mülkiyetine geçmiş olan ko-
runması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanları Kültür
ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak proğramlara uygun olarak kamulaştırılır. Bu
maksat için, Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine yeterli ödenek konur.
    (Ek: 17/6/1987 - 3386/5 md.) Koruma amaçlı imar palnında kültürel araçlara
ayrılan tescilli yapıların, bu amaçla onarılıp değerlendirilmesi kaydıyla koruma
kurullarının kararı ve Bakanlığın tasdiki ile belediyelerce kamulaştırılması ya-
pılabilir. Maksadına uygun kamulaştırma yapılmadığı tespit edildiği takdirde
yetkisi geri alınır.
    b) Menşei vakıf olup da çeşitli sebeplerle kısmen veya tamamen gerçek ve tü-
zelkişilerin mülkiyetine geçen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat var-
lıkları ve bunların korunma alanlarının kamulaştırılmaları, Vakıflar Genel Mü-
dürlüğüce yapılır. Bu maksat için Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesine yeteri ka-
dar ödenek konur.
    c) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunma alan-
ları, imar planında yola, otoparka, yeşil sahaya rastlıyorsa bunların belediye-
lerce; sair kamu kurum ve kuruluşlarının bakım ve onarım ile görevli oldukları
veya kullandıkları bu gibi kültür varlıklarının korunma olanlarının ise, bu ku-
rum ve kuruluşlarca, kamulaştırılması esastır.
    d) Kamulaştırmalarda bedel takdirinde,taşınmaz kültür varlıklarının eskilik,
enderlik ve sanat değeri dikkate alınmaz.
    e) (Değişik: 17/6/1987 - 3386/5 md.) Kamulaştırma işlemleri, bu Kanun hüküm-
leri ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine
göre yapılır.
    f) (Ek: 17/6/1987 - 3386/5 md.) Sit alanı olması nedeni ile kesin inşaat ya-
sağı getirilmiş korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulun-
duğu parseller, malikinin başvurusu üzerine bir başka arazisi ile değiştirilebi-
lir. Üzerinde bina, tesis var ise, malikinin başvurusu üzerine rayiç bedeli 2942
sayılı Kanunun 11 inci maddesi hükümlerine göre belirlenerek ödeme yapılır.
    Bu hükümle ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
    Ruhsatsız yapı yasağı:

    Madde 16 - Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunla-
rın korunma alanlarında ruhsatsız  olarak inşaat yapmak yasaktır. Buralarda ruh-
satsız olarak yapılacak inşaatlar ile, koruma amaçlı imar planlarında, plana;
sitlerde, sit şartlarına aykırı olarak inşa edilen yapılar hakkında imar mevzua-
tına göre işlem yapılır.
    Sit geçiş dönemi - koruma amaçlı imar planı - kısmi plan değişikliği:

    Madde 17 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/6 md.)
    Bir alanın koruma kurulunca sit olarak ilanı, bu alandaki imar planı uygu-
lanmasını durdurur.(...) (1) Koruma amaçlı imar planı yapılıncaya kadar, koruma
kurulu tarafından bir ay içinde geçiş dönemi yapı şartları belirlenir. İlgili
valilikler ve belediyeler anılan koruma amaçlı imar planını en geç bir yıl için-
de koruma kuruluna değerlendirmek üzere vermek zorundadırlar.
---------------------------------
(1) Bu aradaki "Yapılanma hakları ile ilgili müktesep haklar Yönetmelikle belir-
    lenir." cümlesi Anayasa Mahkemesinin 28/6/1988 tarihli ve E.1987/21,
    K.1988/25 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
    Koruma kurulunca uygun görülecek, belediye veya valilikçe, onaylanan koruma
amaçlı imar planının yürürlüğe girmesi ile geçiş dönemi yapı şartları ayrıca ka-
rar almaya gerek kalmadan kalkar.
    Koruma amaçlı imar planlarının, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat
varlıkları bakımından kısmen değiştirilmesi; ilgili kuruluşlarca gerekli görül-
düğü ve bu hususta koruma kurulu kararı alındığı takdirde, koruma kurulu ilgili
belediyeye ve ayrıca ilgili kurum ve kuruluşlara yazı ile bildirir.
    Değişiklik teklifi bu tebligattan sonra en geç bir ay içinde belediye mecli-
since karara bağlanır. Bu süre içinde gereken karar alınmadığı takdirde belediye
meclisi kararına lüzum kalmaksızın koruma kurullarınca karara bağlanan hususlar-
da değişiklik teklifi kesinleşir.
    Belediyeler plan hazırlık safhasında gerektiğinde Bakanlıktan teknik yardım
isteyebilirler.
    Yapı esasları:

    Madde 18 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/7 md.)
    Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının gruplandırılması, malikleri-
nin müracaat tarihinden itibaren üç ay içinde koruma kurulunca yapılır. Gruplan-
dırılan taşınmaz kültür varlıkları, tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilir.
Gruplandırma yapılmadıkça, onarım ve yapı esasları belirlenemez.
    Mahalli idareler, taşınmaz kültür varlığı parselinde, ek veya eklenti sure-
tiyle yapılacak veya yeni inşa edilecek yapılara ait koruma kurulunca verilen
kararlarda veya onaylanmış kültür varlığı projelerinde değişiklik yapamazlar.
Ancak,inşa edilecek yapının fen ve sağlık şartlarının mevzuata uygunluğunu kont-
rol ederler.
    Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı parselleri,taşınmaz kültür varlık-
larının maliyetine tesir edecek şekil ve surette ayrılamaz ve birleştirilemez.
    Maliklerin izin verme yükümlülüğü:

    Madde 19 - Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının malikleri, Kültür ve Tu-
rizm Bakanlığınca görevlendirilmiş uzmanlara, gerektiği zaman, varlığın kontro-
lü, incelenmesi, harita, plan ve rölevesinin yapılması, fotoğraflarının çekilme-
si, kalıplarının çıkarılması için izin vermeye ve gereken kolaylığı göstermeye
mecburdurlar. Ancak, görevliler konut dokunulmazlığı ve aile mahremiyetini ihlal
etmeyecek tarzda faaliyetlerini yürütürler.
    Taşınmaz kültür varlıklarının nakli:

    Madde 20 - Taşınmaz kültür varlıkları ve parçalarının, bulundukları yerlerde
korunmaları esastır. Ancak, bu taşınmaz kültür varlıklarının başka bir yere nak-
li zorunluluğu varsa veya özellikleri itibariyle nakli gerekli ise,Koruma Kurul-
larının uygun görüşü ve gereken emniyet tedbirleri alınmak suretiyle Kültür ve
Turizm Bakanlığınca istenilen yere nakledilebilir. Kültür varlığının nakli dola-
yısıyla taşınmazın maliki bir zarara maruz kalmışsa, Kültür ve Turizm Bakanlı-
ğınca oluşturulacak bir komisyonun tespit edeceği tazminat zarar görene ödenir.
    İstisnalar ve muafiyetler:

    Madde 21 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/8 md.)
    Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bakım, onarım, restorasyon,değerlen-
dirme, muhafaza ve nakil işleri ile bu maksatla hazırlanacak projelerin yapılma-
sı ve arkeolojik, kazılarda kullanılacak aletlerin alımı hakkında 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunun ile 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu uygulanmaz.
    Birinci fıkranın uygulanmasına dair usul ve esaslar bir yönetmelikle belir-
lenir.
    Tapu kütüğüne "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" kaydı konulmuş
olan ve I inci ve II nci grup olarak gruplandırılmış bulunan taşınmaz kültür
varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzer-
lerine kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları
olan parseller her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
    Kültür varlıklarının korunması maksadıyla tespit, proje, bakım, onarım, res-
torasyon ve kazı ile müzelerin güvenliği için kullanılmak şartıyla, Türkiye Bü-
yük Millet Meclisi, Milli Savunma Bakanlığı, Bakanlıkça ve Vakıflar Genel Müdür-
lüğünce dışardan getirilecek her türlü araç, gereç, makine, teknik malzeme ve
kimyevi maddeler ile altın ve gümüş varak, her türlü vergi, resim ve harçtan mu-
aftır.
    Koruma kurulları kararına uygun olarak bu taşınmaz kültür varlıklarında ya-
pılan onarım ve inşaat işleri Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınacak ver-
gi, harç ve harcamalara katılma paylarından müstesnadır.

    Madde 22 - (Mülga: 17/6/1987 - 3386/18 md.)
                               ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
              Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıkları
    Korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları:

    Madde 23 - Korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları şunlardır:
    a) (Değişik: 17/6/1987 - 3386/9 md.) Jeolojik, tarih öncesi ve tarihi devir-
lere ait, jeoloji, antropoloji, prehistorya, arkeoloji ve sanat tarihi açıların-
dan belge değeri taşıyan ve ait oldukları dönemin sosyal, kültürel, teknik ve
ilmi özellikleri ile seviyesini yansıtan her türlü kültür ve tabiat varlıkları;
    Her çeşit hayvan ve bitki fosilleri, insan iskeletleri, çakmak taşları
(sleks), volkan camları (obsidyen), kemik veya madeni her türlü aletler, çini,
seramik, benzeri kab ve kacaklar, heykeller, figürinler, tabletler, kesici, ko-
ruyucu ve vurucu silahlar, putlar (ikon), cam eşyalar, süs eşyaları (hülliyat),
yüzük taşları, küpeler, iğneler, askılar, mühürler, bilezik ve benzerleri, mas-
keler, taçlar (diadem), deri, bez, papirus, parşümen veya maden üzerine yazılı
veya tasvirli belgeler, tartı araçları, sikkeler, damgalı veya yazılı levhalar,
yazma veya tezhipli kitaplar, minyatürler, sanat değerine haiz gravür, yağlıboya
veya suluboya tablolar, muhallefat (religue`ler), nişanlar, madalyalar, çini,
toprak, cam, ağaç, kumaş ve benzeri taşınır eşyalar ve bunların parçaları,
    Halkın sosyal heyetini yansıtan, insan yapısı araç ve gereçler dahil, bilim,
din ve mihaniki sanatlarla ilgili etnografik nitelikteki kültür varlıkları.
    Osmanlı Padişahlarından Abdülmecit, Abdülaziz, V. Murat, II.  Abdülhamit,
V.Mehmet Reşat ve Vahidettin ve aynı çağdaki sikkeler, bu Kanuna göre tescile
tabi olmaksızın yurt içinde alınıp satılabilirler.
    Bu madde kararına girmeyen sikkeler bu Kanunun genel hükümlerine tabidir.
    b) Milli tarihimizdeki önemleri sebebiyle, Milli Mücadele ve Türkiye Cumhu-
riyetinin kuruluşuna ait tarihi değer taşıyan belge ve eşyalar, Mustafa Kemal
ATATÜRK`e ait zati eşya, evrak, kitap, yazı ve benzeri taşınırlar.
    Yönetim ve gözetim:

    Madde 24 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/10 md.)
    Devlet malı niteliğini taşıyan korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat
varlıklarının Devlet elinde ve müzelerde bulundurulması ve bunların korunup de-
ğerlendirilmeleri Devlete aittir. Bu gibi varlıklardan gerçek ve tüzelkişilerin
ellerinde bulunanlar, değeri ödenerek Bakanlık tarafından satın alınabilir.
    23 üncü maddenin (a) bendinde belirtilen etnografik mahiyetteki kültür var-
lıklarının yurt içinde alımı, satımı ve devri serbesttir. Alımı, satımı serbest
bırakılacak etnoğrafik eserlerin hangi devirlere ait olacağı ve diğer nitelikle-
ri ile kayıt ve tescil şartları bir yönetmelikle belirlenir.
    Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ve Atatürk`e ait korunması ge-
rekli taşınır kültür varlıkları, Bakanlık, Milli Savunma Bakanlığı veya Atatürk
Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu`nca satın alınabilir.
    Ancak, bu tip eserlerden her ne suretle olursa olsun yurt dışına çıkarıla-
cakların kontrolü, Bakanlığa bağlı müzelerce yapılabileceği gibi bazı gümrük çı-
kış kapılarında bulundurulacak ihtisas elemanlarınca da yapılabilir. Hangi kapı-
larda ihtisas elemanı bulundurulacağı bir yönetmelikte belirlenir.
    Yapılan kontrol sonunda bu tip eserlerden yurt dışına çıkmasında sakınca gö-
rülenler tespit edilerek değerlendirilmeleri yurt içinde yapılmak şartıyla, sa-
hiplerine iade edilirler.
    Bu maddede belirtilen ve alım, satımı serbest bırakılan eserlerde Devletin
rüçhan hakkı mahfuzdur.
    Müzelere alınma:

    Madde 25 - Dördüncü maddeye göre Kültür ve Turizm Bakanlığına bildirilen
taşınır kültür ve tabiat varlıkları ile 23 üncü maddede belirlenen korunması ge-
rekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından
bilimsel esaslara göre tasnif ve tescile tabi tutulurlar. Bunlardan Devlet müze-
lerinde bulunması gerekli görülenler, usulüne uygun olarak müzelere alınırlar.
    Korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıklarının tasnifi, tescili ve
müzelere alınmaları ile ilgili kıstaslar, usuller ve esaslar yönetmelikte belir-
lenir.
    Türk askeri tarihini ilgilendiren her türlü silah ve malzemenin bulundukları
veya ihbar edildikleri yerde, tarihi niteliklerinin araştırılması, incelenmesi
ve değerlendirilmesi Genelkurmay Başkanlığınca yapılır.
    Tasnif ve tescil dışı bırakılan ve müzelere alınması gerekli görülmeyenler,
sahiplerine bir belge ile iade olunurlar. Belge ile iade olunan kültür varlıkla-
rı üzerinde, sahipleri her türlü tasarrufta bulunabilirler. Bir yıl içinde sa-
hipleri tarafından alınmayanlar, müzelerde saklanabilir veya usulüne uygun ola-
rak Devletçe satılabilir.
    Müze, özel müze ve koleksiyonculuk:

    Madde 26 - Bu Kanunun kapsamına giren kültür ve tabiat varlıklarına ait mü-
zelerin kurulması, geliştirilmesi Kültür ve Turizm Bakanlığının görevlerinden-
dir.
    Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzelkişilerle vakıflar,
Kültür ve Turizm Bakanlığından izin almak şartıyla, kendi hizmet konularının ve-
ya amaçlarının gerçekleştirilmesi için her çeşit kültür varlığından oluşan ko-
leksiyonlar meydana getirebilir ve müzeler kurabilirler. Ancak, gerçek ve tüzel-
kişilerle vakıflar tarafından kurulacak müzelerin faaliyet konuları ve alanları,
yapılacak başvuruda beyan olunan istekleri değerlendirerek, Kültür ve Turizm Ba-
kanlağınca verilecek izin belgesinde belirlenir.
    Gerçek ve tüzelkişilerce kurulacak müzeler, Kültür ve Turizm Bakanlığının
izin belgesinde belirlenen konu alanlarına inhisar etmek şartı ile, taşınır kül-
tür varlığı bulundurabilir ve teşhir edebilirler. Bu müzeler de, taşınır kültür
varlıklarının korunması hususunda Devlet müzeleri statüsündedirler.
    Anılan müzelerin kuruluş amacı, görevi ve yönetim şekil ve şartları ile,
gözetim ve denetimi yönetmelikle belirlenir.
    Devlet müzeleri içerisinde özel bir ihtisas ve araştırma müzeleri olan aske-
ri müzelerin kurulması, yaşatılması, malzemenin ve uğraş konularının tayin ve
tespiti Genelkurmay Başkanlığına aittir. Bu müzelerin görev, yetki ve sorumlu-
lukları ile çalışma düzenleri, Milli Savunma Bakanlığının, Kültür ve Turizm Ba-
kanlığıyla birlikte hazırlayacağı bir yönetmelikte belirtilir.
    Gerçek ve tüzelkişiler, Kültür ve Turizm Bakanlığınca verilecek izin belge-
siyle korunması gerekli taşınır kültür varlıklarından oluşan koleksiyonlar mey-
dana getirebilirler.
    Koleksiyoncular faaliyetlerini, Kültür ve Turizm Bakanlığına bildirmek ve
yÖnetmelik gereğince, taşınır kültür varlıklarını envanter defterine kaydetmek
zorundadırlar.
    Koleksiyoncular, ilgili müzeye tescil ettirerek, koleksiyonlarındaki her
türlü eseri onbeş gün önce Kültür ve Turizm Bakanlığına haber vermek şartı ile
kendi aralarında değiştirebilir veya satabilirler. Satın almada öncelik Kültür
ve Turizm Bakanlığına aittir.
    Kültür varlığı ticareti:

    Madde 27 - Yirmibeşinci madde gereğince tasnif ve tescil dışı bırakılan ve
Devlet müzelerine alınması gerekli görülmeyen taşınır kültür varlıklarının tica-
reti, Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ile yapılır.
    Bu ticareti yapmak isteyenler, Kültür ve Turizm Bakanlığından ruhsatname al-
mak zorundadırlar. Bu ruhsatnameler üç yıl için geçerlidir. Bu sürenin bitimin-
den bir ay önce ruhsatname yenilenebilir. Bu Kanun hükümlerine aykırı hareket
edenlerin ruhsatnameleri, süresine bakılmaksızın iptal edilir.
    İkametgahını ticarethane olarak gösterme yasağı:

    Madde 28 - Kültür varlığı ticareti yapanlar belli bir ticaret yeri göstermek
mecburiyetindedir. Ancak, ikametgahlarını hiçbir zaman, ticarethane veya depo
olarak gösteremezler.
    Ticarethane ve depoların kontrolü:

    Madde 29 - Kültür varlığı ticareti yapanların işyerleri ve depoları yönetme-
likte belirlenen esaslar dahilinde Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkililerince de-
netlenir.
    Haber verme zorunluluğu:

    Madde 30 - Kamu kurumu ve kuruluşları (Belediyeler ve il özel idareleri da-
hil, vakıflar, gerçek ve tüzelkişiler satacakları eşya ve terekeler arasında bu-
lunan veya yapacakları müzeyedelerdeki satışlara konu olan taşınır kültür ve ta-
biat varlıkları ile koleksiyonları, önce Devlet müzelerine haber vermeye ve gös-
termeye mecburdurlar. Kültür ve Turizm Bakanlığı, kültür ve tabiat varlıkların-
dan meydana getirilen koleksiyonları kuracağı komisyonun takdir edeceği bedel
üzerinden satın alabilir. Bunlardan hazineye intikal etmiş olup da müze koleksi-
yonlarına girmesi lüzumlu görülenler, Devlet Ayniyat Yönetmeliği hükümlerine gö-
re Kültür ve Turizm Bakanlığına devrolunurlar.
    Birinci fıkrada sözü edilen, kamu kurumu ve kuruluşları, vakıflar, gerçek ve
tüzelkişiler satacakları veya ve terekeler arasında bulunan veya yapacakları mü-
zayedelerdeki satışlara konu olan askeri tarihimize ait kültür varlıkları ile
silah ve askeri malzeme koleksiyonlarını Genelkurmay Başkanlığına haber vermeye
ve göstermeye mecburdurlar. Bu kültür varlıklarından hazineya intikal etmiş olup
askeri müzelerin koleksiyonlarına girmesi lüzumlu görülenler Devlet Ayniyat Yö-
netmeliği hükümlerine göre Milli Savunma Bakanlığına devrolunurlar.

    Madde 31 - (Mülga: 17/6/1987 - 3386/18 md.)
    Yurt dışına çıkarma yasağı:

    Madde 32 - Yurt içinde korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları
yurt dışına çıkarılamaz. Ancak, milli çıkarlarımız dikkate alınarak, bunların
hertürlü hasar, zarar, tehdit veya tecavüz ihtimaline karşı, gideceği ülke ma-
kamlarından teminat almak ve sigortalanmak şartı ile, yurt dışında geçici olarak
sergilendikten sonra geri getirilmelerine; Kültür ve Turizm Bakanlığınca teşkil
edilecek yükseköğretim kurumlarının Arkeoloji ve Sanat Tarihi bilim dallarının
başkanlarından oluşan bilim kurulunun kararı ve Kültür ve Turizm Bakanlığının
teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilir.
    Türkiye`deki kordiplomatik mensupları, Türkiye`ye girişlerinde beyan ederek
beraberlerinde getirdikleri yabancı kökenli kültür varlıklarını, çıkışlarında
beraberlerinde götürebilirler.
    Yurt dışına geçici olarak sergilenmek üzere kültür ve tabiat varlıkları gön-
derilmesi esasları ile, Türkiye`deki kordiplamatik mensuplarına beraberlerinde
getirdikleri bu tür varlıkların giriş ve çıkışlarında yapılacak işlemler, iste-
necek belgeler ve ilgili diğer hususlar Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Savun-
ma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığının birlikte düzenleyecekleri yönetmelikte
belirtilir.
    Yurt dışından getirme:

    Madde 33 - Yurt dışından kültür varlığı getirmek serbesttir.
    Kopya çıkarma:

    Madde 34 - Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı ören yerleri ve müzelerdeki
taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının öğretim, eğitim, bilimsel araştırma ve
tanıtma amacı ile fotoğraflarının ve filmlerinin çekilmesi, mulaj ve kopyaları-
nın çıkartılması Kültür ve Turizm Bakanlığının iznine bağlıdır.
    Bu hususlarla ilgili esaslar, yönetmelikte tespit olunur.
                                 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                       Araştırma, Sondaj, Kazı ve Define Arama
    Araştırma, sondaj ve kazı izni:

    Madde 35 - Bu kanun hükümlerine tabi, taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat
varlıklarını meydana çıkarmak üzere, araştırma, sondaj ve kazı yapma hakkı, sa-
dece Kültür ve Turizm Bakanlığına aittir.
    Bilimsel ve mali yeterliği Kültür ve Turizm Bakanlığınca takdir ve kabul
olunan Türk ve yabancı heyet ve kurumlara araştırma izni, Kültür ve Turizm Ba-
kanlığı tarafından; sondaj ve kazı yapma izni Kültür ve Turizm Bakanlığının tek-
lifi üzerine, Bakanlar Kurulu kararı ile verilir, Kültür ve Turizm Bakanlığı
elemanları veya bu Bakanlıkça görevlendirilecek Türk bilim adamları tarafından
yapılacak araştırma, sondaj ve kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığının iznine
bağlıdır. Askeri yasak bölgelerde yapılacak araştırma, sondaj ve kazı için ge-
rekli ruhsatname, Genelkurmay Başkanlığının iznini müteakip, sözü geçen heyet ve
kurumların göste-
receği uzmanlar adına düzenlenir. Kültür ve Turizm Bakanlığınca haklı görülebi-
lecek sebep olmadıkça heyet ve kurumlar ruhsatnamedeki üyelerini değiştiremez-
ler.
    Su altında korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu bölge-
ler, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılarak Kültür ve Turizm Bakanlı-
ğınca tespit edilir ve Bakanlar Kurulu kararı ile yayımlanır. Bu bölgelerde,
sportif amaçlı dalış yapmak yasaktır, ikinci fıkra hükümlerine göre izin almak
şartıyla araştırma ve kazı yapılabilir.
    Maliklerin mülkleri içinde yapılacak kazılar:

    Madde 36 - Taşınmaz kültür varlığı sahiplerinin kendi mülkleri içinde kültür
varlığı aramak maksadı ile araştırma, sondaj ve kazı yapmaları da bu Kanunun 35
ve 41 inci maddeleri hükümlerine tabidir.
    Kazı izninde usul:

    Madde 37 - Aynı kazı heyetine veya şahsa, aynı süre içinde Kültür ve Turizm
Bakanlığınca yapılan kurtarma kazıları dışında, birden fazla yerde kazı ve son-
daj izni verilemez. İzin verilmesi, araştırma, sondaj ve kazının yapılması, elde
edilecek kültür ve tabiat varlıklarının muhafaza şartları, bu eserler üzerinde
araştırma, sondaj, ve kazı sahiplerine tanınacak diğer haklar bir yönetmelikte
tespit olunur.
    Kazı izninin devredilmeyeceği:

    Madde 38 - Türk ve yabancı bilim kurumlarına veya onların adına hareket eden
kişilere verilen kazı ve sondaj ruhsatnameleri ile araştırma izni, Kültür ve Tu-
rizm Bakanlığının izni olmadan devredilemez. Bu iş için bir başkası tevkil olu-
namaz.
    Araştırma, sondaj ve kazı izninin hükümsüzlüğü:

    Madde 39 - Kültür ve Turizm Bakanlığınca kabul edilen haklı bir sebep göste-
rilmeden, ruhsatname tarihinden itibaren, en çok altı ay içinde başlanılmayan
araştırma, kazı ve sondajlara ait izin ve ruhsatnameler, hükümsüz sayılır. Araş-
tırma, sondaj ve kazı çalışmaları, makul bir sebep gösterilmeksizin iki aydan
fazla tatil edilemez. Bu süreyi geciktirenlerin izin ve ruhsatnameleri iptal
edilmiş sayılır. Ayrıca, bu Kanun hükümlerine aykırı hareket edenlerin ruhsatna-
meleri iptal edilir ve bu gibilere, daha sonra izin ve ruhsat verilmez.
    Araştırma, sondaj ve kazı izninde süre:

    Madde 40 - Kazı ve sondaj ruhsatnameleri ile araştırma izni bir yıl için ge-
çerlidir. Ruhsatname ve izin süresinin sonunda heyet başkanı kazıya, sondaj ve
araştırmaya devam edildiğini, yazılı olarak bildirdiği takdirde, bu hak her yıl
müracaat şartı ile gelecek yıllarda da müracaatçı için saklı tutulur.
    Kazıdan çıkan eserlerin müzelere nakli:

    Madde 41 - Kazılarda meydana çıkan bütün taşınır kültür ve tabiat varlıkla-
rı, kazı yapan heyet ve kurumlar tarafından her yıl yapılan kazı sonunda Kültür
ve Turizm Bakanlığının göstereceği Devlet müzesine naklolunur. Kazı ve sondaj
araştırmalarında elde edilen insan ve hayvan iskeletleri ile bütün fosiller,
Kültür ve Turizm Bakanlığınca uygun görüldüğü takdirde, tabiat tarihi müzeleri
ile üniversitelere veya ilgili diğer Türk bilim kurumlarına verilebilir. Ayrıca,
kazı ve sondaj araştırmalarında elde edilen askeri tarihle ilgili her türlü ta-
şınır kültür varlığı, Genelkurmay Başkanlığının uygun görüşü ile, Kültür ve Tu-
rizm Bakanlığınca askeri müzelere devredilir.
    Zarar vermede tazminat yükümlülüğü:

    Madde 42 - Kazı ve sondaj izni alanlar, bu çalışmayı sahipli arazide yap-
tıkları takdirde, kazı, sondaj ve araştırma bölgesindeki arazi sahiplerinin za-
rarlarını tazmin ile yükümlüdürler, Arazi sahipleri Kültür ve Turizm Bakanlığı-
nın oluşturacağı komisyonca takdir edilecek tazminat karşılığında, kazı ve son-
daj veya araştırmaya izin vermeye mecburdurlar.
    Bu gibi yerler, gerektiğinde Kültür ve Turizm Bakanlığınca kamulaştırılabi-
lir. Yabancı bilim kurumlarınca yapılan kazılarda, bu kamulaştırmanın bedeli
kazı sahipleri tarafından ödenir. Hazine adına tescil edilecek yerin kamulaş-
tırma bedelinin takdirinde genel kamulaştırma hükümleri uygulanır. Bu madde ge-
reğince ödenecek tazminat ve kamulaştırma bedellerinin takdirinde, kazı, sondaj
ve araştırma faaliyetlerinden önce, mevcut kültür ve tabiat varlıklarının eski-
lik, enderlik ve sanat değeri ile, bu faaliyetler sonucu bulunan kültür varlık-
larının değeri, dikkate alınmaz.
    Yayım hakkı:

    Madde 43 - Kazı, sondaj ve araştırmalarda, meydana çıkacak olan varlıkların
yayım hakkı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri gereğince,
kazı, sondaj ve araştırma izni alan heyet ve kurumlar adına, kazı, sondaj ve
araştırmayı fiilen idare edenlere aittir. Kazı başkanları, her kazı dönemi so-
nunda, Kültür ve Turizm Bakanlığına bilimsel bir rapor vermekle yükümlüdürler.
Kazının bitiminden itibaren, kazı dönemi çalışmalarına ait bilimsel raporlarını
en geç iki yıl, nihai bilimsel raporlarını ise beş yıl içinde yayımlamayan kazı
heyetlerinin kazı, sondaj ve araştırmalarda buldukları kültür ve tabiat varlık-
ları üzerindeki her türlü yayım hakkı Kültür ve Turizm Bakanlığına geçer.
    Kültür ve Turizm Bakanlığı adına yapılan kazı, sondaj ve araştırmalara ait
bilimsel raporlar, kazı başkanlığınca, yayımlanacak şekilde hazırlanır. Kültür
ve Turizm Bakanlığı bunlardan gerekli görülenleri yayımlar.
    Kültür ve Turizm Bakanlığınca uygun görülecek mazeretler dışında, yukarıda
açıklanan süre içinde son raporlarını yayımlamamış bulunan heyet ve kişilere
yeni bir kazı için ruhsatname verilmez.
    Giderler:

    Madde 44 - Kazı, sondaj ve araştırma yapılan saha ile, kazı,sondaj ve araş-
tırmadan çıkan kültür varlıklarının yerinde korunmasını sağlamak maksadıyla,
kazı yerinde geçici olarak çalıştırılacak bekçilerin ücret ve masrafları ile
kazı yerinin eski haline getirilmesinin gerektirdiği giderleri karşılamak,kazı
sırasında meydana gelebilecek zararları tazmin ve bunlarla ilgili bütün gider-
ler, düzenlenecek yönetmeliğe göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ruh-
sat verme veya süre uzatma sırasında, kazı sahiplerinden tahsil edilerek emane-
ten mal sandığına yatırılan paralardan ödenir. Kültür ve Turizm Bakanlığı tara-
fından finanse edilen konularda, gider karşılıklarının mal sandığına yatırılma-
sı zorunlu değildir.
    Korunma ve çevre düzenlemesi:

    Madde 45 - Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ile yapılan kazılarda ortaya
çıkan taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bakım, onarım ve çevre düzenleme-
leri ile taşınır kültür ve tabiat varlıklarının bakım ve onarımları kazı baş-
kanlığınca yapılır.
    Araştırma, kazı ve sondajların geçici olarak veya tamamen durdurulması:

    Madde 46 - Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak yapılan kazı, sondaj ve araş-
tırmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığınca geçici olarak veya tamamen durdurulur.
    Tesislerin devri:

    Madde 47 - Heyet ve kurumlar adına, kazı, sondaj ve araştırma yapan şahıs-
lar tarafından, işe başlamak için veya çalışmaların devamı sırasında muhtelif
şekillerde satın alınan veya inşa edilen depo, lojman ve benzeri tesisler ve
malzeme, kazının sonunda bedelsiz olarak, Kültür ve Turizm Bakanlığına devrolu-
nur. Bu tesislerin kullanış şekillerinin tayinine Kültür ve Turizm Bakanlığı
yetkilidir.
    Araştırma, kazı ve sondajda görevlendirilenler:

    Madde 48 - Yabancı heyet ve kurumlar tarafından yapılan araştırma, kazı ve
sondajlarda Kültür ve Turizm Bakanlığı Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü
uzmanlarından bir veya birkaç temsilci bulunur. Türk heyet ve kurumlarınca ya-
pılan araştırma, kazı ve sondajlara Kültür ve Turizm Bakanlığı adına yetkili
bir uzman katılır. Temsilci ve uzmanların seçimi ve görevleri, yönetmelikle be-
lirlenir.
    Türk heyet ve kurumlarınca yapılan kazılara katılacak Kültür ve Turizm Ba-
kanlığı uzmanlarının yol masrafları, yevmiyeleri ve zaruri giderleri, 6245 sa-
yılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre Kültür ve Turizm Bakanlığınca ödenir.
    Yabancı kurum ve heyetler tarafından yapılan araştırma, kazı ve sondajlarda
görevlendirilecek Kültür ve Turizm Bakanlığı temsilcilerine ödenecek olan yol
masrafları, yevmiye, temsil ödeneği ve su altı dalış tazminatı, kazı başkanlı-
ğından Kültür ve Turizm Bakanlığınca peşinen tahsil edilip bir Devlet bankasına
yatırılır. Temsil ödeneğinin miktarı, her yıl Kültür ve Turizm Bakanlığınca ta-
yin edilir.
    Araştırma, kazı ve sondaj izin yasağı:

    Madde 49 - Türkiye`deki elçilik ve konsolosluklar mensuplarına, araştırma,
kazı ve sondaj izni verilmez.
    Define arama:

    Madde 50 - Define aramak isteyenlere, bu Kanunun 6 ncı maddesinde korunması
gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı olarak belirtilen yerler ile tespit
ve tescil edilen sit alanları ve mezarlıklar dışında, Kültür ve Turizm Bakanlı-
ğınca define arama ruhsatnamesi verilebilir.
    Define aramak isteyenlere aynı süre içinde birden fazla yerde arama izni
verilemez. Define arama izni, başkalarına devredilemez. Bu iş için bir başkası
tevkil olunamaz.
    Define aramada, Kültür ve Turizm Bakanlığından ve diğer kamu kurum ve kuru-
luşlarından temsilci olarak gönderileceklerin yolluk ve yevmiyeleri ile zaruri
giderleri arayıcı tarafından karşılanır. Bu iş için gerekli olan ödenek, Bakan-
lıkça, define arayıcısından peşinen tahsil edilip bir Devlet bankasına yatırı-
lır.
    Arama ruhsatının verilmesi, define arayıcıdan istenecek belgeler, aramanın
yapılması, çıkan defineden arayıcıya tanınacak haklar, Kültür ve Turizm Bakan-
lığı ile Maliye Bakanlığının birlikte düzenleyeceği yönetmelikte belirtilir.
                                 BEŞİNCİ BÖLÜM
    Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ile Koruma Kurulları (1)
    Kuruluş, görev, yetki ve çalışma şekli:

    Madde 51 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/11 md.)
    Yurtiçinde bulunan ve bu Kanun kapsamına giren korunması gerekli taşınmaz
kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hizmetlerin bilimsel esaslara göre yürü-
tülmesini sağlamak üzere, Bakanlığa bağlı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Yüksek Kurulu" ile Bakanlıkça belirlenecek bölgelerde "Kültür ve Tabiat Varlık-
larını Koruma Kurulları" kurulur.
    Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır;
    a) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunması ve
restorasyonuyla ilgili işlerde uygulanacak ilkeleri belirlemek,
    b) Koruma kurulları arasında gerekli koordinasyonu sağlamak,
    c) Uygulamada doğan genel sorunları değerlendirerek görüş vermek suretiyle,
Bakanlığa yardımcı olmak.
    Koruma Yüksek Kurulu yılda en az iki defa toplanır. Bakanlık gerekli gördü-
ğünde kurulu olağanüstü toplantıya çağırır.
    Koruma Yüksek Kurulu salt çoğunlukla toplanır, toplantıya katılan üyelerin
en az dörtte üçünün oyları ile karar verir.
    Koruma Yüksek Kurulunun çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar bir yö-
netmelikle düzenlenir.

    Madde 52 - (Mülga: 17/6/1987 - 3386/18 md.)
    Koruma Yüksek Kurulu üyeliği:

    Madde 53 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/12 md.)
    Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu aşağıda belirtilen üye-
lerden oluşur.
    Üyeler;
    (1) Bakanlık Müsteşarı,
    (2) Başbakanlık Müsteşar Yardımcısı,
    (3) Bakanlığın ilgili Müsteşar Yardımcısı,
    (4) Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürü,
    (5) Turizm Genel Müdürü,
    (6) Bayındırlık ve İskan Bakanlığının İlgili Genel Müdürü veya yardımcısı,
    (7) Orman Genel Müdürü veya Yardımcısı,
    (8) Vakıflar Genel Müdürü veya Yardımcısı,
    (9) Koruma kurulları başkanlarından Bakanlıkça seçilecek altı üye.
    Koruma Yüksek Kurulunun başkanı, Bakanlık Müsteşarıdır.
    Müsteşar bulunmadığı zaman yardımcısı Kurula başkanlık eder.
    Temsilci üyelerin nitelikleri

    Madde 54 - Koruma Yüksek Kurulunun temsilci üyelerinin,yükseköğretim görmüş
olmaları ve 53 üncü maddede belirlenen bilim dallarından biri veya birkaçında
tanınmış ve bu alanlarda çalışmalar yapmış, tercihan yurt içinde veya yurt dı-
şında yayımlanmış eserler vermiş olmaları şartı aranır.
-------------------
(1) Bölüm başlığı, 17/6/1987 tarih ve 3386 sayılı Kanunun 11 inci maddesi ile
    bu şekilde değiştirilmiştir.
KANUNLAR, ŞUBAT 1990 (Ek - 5)
    Koruma Yüksek Kurulu ve Koruma Kurulu üyeliğinin sona ermesi, süresi ve
huzur hakkı:

    Madde 55 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/13 md.)
    Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurullarındaki tabii üyelerin üyelikleri,
kurumlarındaki görevleri süresince devam eder.Koruma kurullarının Yükseköğretim
Kurumu tarafından seçilen üyelerinin üyelikleri 5 yıl sürelidir. Bu üyeler iki
dönemi aşmamak şartıyla yeniden seçilebilirler.
    Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurulları üyeleri Bakanın lüzum görmesi ha-
linde kurumlarınca değiştirilebilir.
    Üyelikleri sona eren, ölen, istifa eden, hastalık ve görev gereği hariç,bir
yıl içinde Koruma Yüksek Kurulunun iki, Koruma Kurulunun dört toplantısına ka-
tılmayan veya bir yıldan fazla süre ile yurt dışına giden temsilci üyelerin ye-
rine yeni üye seçilir.
    Kurul üyelerine Maliye ve Gümrük Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakan-
lıkça tespit edilecek miktarda huzur hakkı ödenir.

    Madde 56 - (Mülga: 17/6/1987 - 3386/18 md.)
    Koruma Kurullarının görev, yetki ve çalışma şekli:

    Madde 57 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/14 md.)
    Koruma kurulları, Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde olmak
kaydıyla aşağıdaki işleri yapmakla görevli ve yetkilidir.
    a) Bakanlıkça tespit edilen veya ettirilen korunması gerekli kültür ve ta-
biat varlıklarının tescilini yapmak,
    b) Korunması gerekli kültür varlıklarının gruplandırılmasını yapmak,
    c) Sit alanlarının tescilinden itibaren bir ay içinde geçiş dönemi yapı
şartlarını belirlemek,
    d) Koruma amaçlı imar planları ile bunların her türlü değişikliklerini in-
celeyip onamak, (1)
    e) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının koruma alanla-
rının tespitini yapmak,
    f) Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarından özelliklerini kaybetmiş
olanlarının tescil kaydını kaldırmak,
    g) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanla-
rı ile ilgili uygulamaya yönelik kararlar almak.
    Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler dahil) ile gerçek ve tüzel kişiler,
koruma kurullarının kararlarına uymak zorundadırlar.
    Koruma kurullarının başkan ve başkan yardımcıları, üyeler arasından kurulca
seçilir. Başkanın yokluğunda kurula başkan yardımcısı başkanlık eder.
    Koruma kurullarının çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar bir yönet-
melikle belirlenir.
    Koruma Kurullarının oluşumu:

    Madde 58 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/15 md.)
    Koruma Kurulları aşağıda belirtilen üyelerden oluşur;
    a) Arkeoloji, sanat tarihi, müzecilik, mimari ve şehir plancılığı konula-
rında uzmanlaşmış kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek üç temsilci,
    b) Yükseköğretim Kurulunca, kurumlarının arkeoloji, sanat tarihi, mimarlık,
şehircilik bilim dallarından aynı daldan olmamak üzere iki öğretim üyesi,
    c) Görüşülecek konu, belediye sınırları içinde ise ilgili belediye başkanı
veya teknik temsilcisi, dışında ise ilgili valilikçe seçilecek teknik temsilci,
---------------------
(1) Bu bent hükmünün uygulanmasında 19/10/1989 tarih ve 383 sayılı KHK`nin 25
    inci maddesine bakınız.
    d) Görüşülecek konu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile ilgili ise Bayın-
dırlık ve İskan Müdürlüğünden iki teknik temsilci,
    e) Görüşülecek konu, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ilgili ise Vakıflar bölge
müdürü veya teknik temsilcisi,
    f) Görüşülecek konu, Orman Genel Müdürlüğü ile ilgili ise konuyla ilgili
teknik temsilci.
    Ayrıca kurula oy hakkı olmamak kaydıyla danışman uzman çağırılabilir.

    Madde 59 - 61 - (Mülga: 17/6/1987 - 3386/18 md.)
    Kurul Üyelerinin yolluk ve gündelikleri:

    Madde 62 - Koruma Yüksek Kurulu ve Koruma Kurulları üyelerinden umumi har-
cırah hükümlerine tabi bulunanların kurul toplantıları için memuriyet mahalleri
dışındaki seyahatlerinde yol giderleri ve gündelik, tabii üyelere mensup olduk-
ları kurumlarınca; diğer üyelere, Kültür ve Turizm Bakanlığınca ödenir.
    Kurullarla ilgili yönetmelik:

    Madde 63 - Yüksek Kurul ile Bölge Kurullarının görev, yetki ve sorumluluk-
ları ile bu Kurulların kendi aralarındaki ve Kültür ve Turizm Bakanlığıyla olan
ilişkileri bir yönetmelikle düzenlenir.
                                 ALTINCI BÖLÜM
                               İkramiye ve Cezalar
    Kültür varlıklarını bulanlara verilecek ikramiye:

    Madde 64 - Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yer üstünde, yer altında ve
su altında bulunan taşınır kültür varlıklarını 4 üncü maddede yazılı makam ve
mercilere, aynı maddede yazılı süreler içerisinde haber verenlere:
    a) Bulunan varlık, bunların mülkü içinde ise bu Kanunun 24 üncü ve 25 inci
maddeleri uygulanır. Ayrıca ikramiye verilmez.
    b) Bulunan varlık başkasının mülkü içinde ise Kültür ve Turizm Bakanlığınca
varlığın değeri dikkate alınarak, takdir olunacak bedelin % 80`i ikramiye ola-
rak bulan ile mülk sahibi arasında yarı yarıya paylaştırılır.
    c) Kültür varlığı Devlete ait arazide bulunmuş ise, takdir olunacak bedelin
% 40`ı bulana ikramiye olarak verilir.
    d) Nerede bulunursa bulunsun haber verilen kültür varlığı korunması gerekli
nitelikte olmadığı takdirde haber verenlere bu Kanunun 25 inci maddesindeki iş-
lem uygulanır. Ayrıca ikramiye verilmez.
    e) Nerede olursa olsun yeni bulunup da 4 üncü maddede yazılı süreler içinde
haber verilmediğinden dolayı gizlenmiş sayılan kültür varlıklarını haber veren-
ler ile, bunları yakalayan kamu görevlilerine, 1905 sayılı "Menkul ve Gayrimen-
kul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber
verenlere Verilecek İkramiyelere Dair Kanun"da taşınır mallar için gösterilen
oranlar dahilinde tespit edilen bedel ikramiye olarak verilir.
    f) Yukarıdaki fıkralardan herhangi biri uyarınca kültür varlıklarını bulan,
haber veren veya yakalayan kişiler birden fazla ise verilecek ikramiyeler bun-
lar arasında eşit olarak paylaştırılır.
    g) Yukarda belirtilen ikramiyelerin tahakkuk ve tediyesine ait işlemler
Maliye ve Kültür ve Turizm bakanlıklarınca birlikte hazırlanacak yönetmelik
esaslarına göre yapılır.
    Cezalar:

    Madde 65 - Bu Kanunun 9 uncu maddesine aykırı hareket edenler:
    a) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının yıkılmasına,
bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarara
uğramalarına kasten sebebiyet verenler iki yıldan beş yıla kadar ağır hapis ve
ellibin liradan ikiyüzbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
    Bu fiiller korunması gerekli kültür ve tabiat varlığını yurt dışına kaçır-
mak maksadıyla işlenmiş ise yukarıda belirtilen cezalar bir kat artırılır.
    b) Sit şartlarına ve korunma planlarında, Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlık-
ları Koruma Kurullarınca belirlenen alanlarda öngörülen şartlara aykırı izinsiz
inşaat yapan veya yaptıranlar bir yıldan üç yıla kadar ağır hapis ve ellibin
liradan ikiyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
    c) Bu Kanunda belirli usuller dışında usulsüz yıkma veya imar izni verenler
iki yıldan beş yıla kadar ağır hapis cezası, ayrıca ellibin liradan ikiyüzbin
liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
    Usulsüz belge verenler, ilan ve tebligat yapanlar:

    Madde 66 - Bu Kanunun 16 ncı maddesinde yer alan yasaklara aykırı olarak
belge verenler, suç diğer kanunlarda daha ağır bir cezayı gerektirmediği hal-
lerde, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibeşbin liradan yüzbin liraya ka-
dar ağır para cezası ile; bu Kanunun 7 nci maddesinde yer alan ilan veya tebli-
gatı bilerek, süresinde usulüne uygun yapmayanlar ise, üç aydan bir yıla kadar
hapis, beşbin liradan otuzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır-
lar.
    Haber verme sorumluluğuna - kültür varlığı ticaretine ve ikametgahı tica-
rethane olarak gösterme yasağına aykırı hareket edenler:

    Madde 67 - Bu Kanunun 4, 27, 28 inci maddelerine aykırı hareket edenler,
bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibeşbin liradan yüzbin liraya kadar ağır
para cezası ile cezalandırılırlar.
    Yurt dışına çıkarma yasağına aykırı hareket edenler:

    Madde 68 - Bu Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan-
lara, beş yıldan on yıla kadar ağır hapis, yüzbin liradan üçyüzbin liraya kadar
ağır para cezası hükmolunur.
    Ayrıca kültür ve tabiat varlığına el konularak müzeye teslim edilir.
    Bu fiillerin işlenmesi sırasında kullanılan her türlü eşya ve araçlara el
konulur. Kamu kuruluşlarına ait eşya ve araçlar bu hükmün dışındadır.
    Tetkik ve kontrole muhalefet:

    Madde 69 - Bu Kanunun 29 uncu maddesinde yer alan tetkik ve kontrolle muha-
lefet edenler ile 41 inci maddede yer alan nakil işlerine aykırı hareket eden-
ler altı aydan bir yıla kadar hapis ve yirmibeşbin liradan yüzbin liraya kadar
ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
    Özel mülkiyete konu olanlar:

    Madde 70 - Bu Kanunun 24 üncü maddesine aykırı hareket edenler bir yıldan
üç yıla kadar hapis ve yirmibeşbin liradan yüzbin liraya kadar ağır para cezası
ile cezalandırılırlar.
    Kazı, sondaj ve araştırmaya ilişkin hükümlere aykırı hareket:

    Madde 71 - Bu Kanunun 38, 42 ve 43 üncü maddelerine aykırı hareket edenler
ellibin liradan ikiyüzbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
    Kamu personeline ilişkin kararlar:

    Madde 72 - Bu Kanunun uygulanmasında, görevli kamu personeli hakkında yapı-
lacak iş ve işlemler ve alınacak her türlü kararlar ve bu kararlara karşı yapı-
lacak itirazlar, öncelikle incelenir ve sonuçlandırılır.
    Özel müze ve koleksiyonculara ilişkin hükümlere aykırı hareket:

    Madde 73 - Bu Kanunun 26, 30 ve 31 inci maddelerine aykırı davrananlara,suç
daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa üç aydan bir yıla kadar hapis ve yirmibeş-
bin liradan yüzbin liraya kadar ağır para cezası verilir.
    İzinsiz araştırma, kazı ve sondaj yapanlar:

    Madde 74 - Ruhsatsız sondaj ve kazı yapanlara, iki yıldan beş yıla kadar
ağır hapis ve ellibin liradan ikiyüzbin liraya kadar ağır para cezası; izinsiz
define araştıranlara da bir yıldan beş yıla kadar ağır hapis ve yirmibeşbin li-
radan yüzbin liraya kadar ağır para cezası; izinsiz araştırma yapanlara ellibin
liradan ikiyüzbin liraya kadar ağır para cezası verilir. Bu fiilleri yurt dışı-
na kültür varlıklarını kaçırma amacıyla yaptıkları anlaşılanlar ve bu fiili iş-
leyenler kültür varlıklarının korunmasında görevli kişiler ise bu maddede yazı-
lı cezanın iki katı verilir. Bu kişilerin ellerinde bulunan kültür varlıkları,
bedel ödemeksizin alınıp, ilgili müzelere teslim edilir.
    Cezaların artırılması:

    Madde 75 - Türk Ceza Kanununun ikinci kitap, onuncu babının 1 inci ve 2 nci
fasıllarında yazılı suçların konusu bu Kanunun kapsamına giren kültür varlıkla-
rı ise, muayyen olan ceza üçte birinden az olmamak üzere, iki katına kadar ar-
tırılarak hükmolunur.
                                 YEDİNCİ BÖLÜM
                                 Diğer Hükümler
    Yürürlükten kaldırılan kanunlar:

    Madde 76 - 28/2/1960 tarih ve 7463 sayılı "Hususi Şahıslara Ait Eski Eser-
lerle Tarihi Abidelerin istimlaki Hakkında Kanun"; 25/4/1973 tarih ve 1710 sa-
yılı "Eski Eserler Kanunu"; 2/7/1951 tarih ve 5805 sayılı "Gayrimenkul Eski
Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu Teşkiline ve Vazifelerine Dair Kanun" ile
18/6/1973 tarih ve 1741 sayılı "Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Ku-
rulu Teşkiline ve Vazifelerine Dair 2 Temmuz 1951 tarihli ve 5805 sayılı Kanun-
da Bazı Değişiklikler Yapılması Hakkında Kanun" yürürlükten kaldırılmıştır.

    Ek Madde 1 - (17/6/1987 tarih ve 3386 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile ek-
lenen ek madde hükmü olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
    Bu Kanunun 6, 8, 20, 65 inci maddelerinde geçen "Yüksek Kurul, bölge kurul-
ları", "Koruma kurulları"; 54,62 nci maddelerinde geçen "Yüksek Kurul","Koruma
Yüksek Kurulu"; "Bölge Kurulu", "koruma kurulları"; 54 üncü maddede geçen "Yük-
sek Kurul", "Koruma Yüksek Kurulu" olarak değiştirilmiştir.

    Geçici Madde 1 - Bu Kanunun 7 nci maddesine göre tespit ve tescil işlemleri
yapılırken, 19 uncu yüzyıl sonuna kadar olan döneme ait taşınmaz kültür varlık-
larının malikleri, bunların korunmalarına gerek olmadığının tespitini Kültür ve
Turizm Bakanlığından isteyebilirler. Kültür ve Turizm Bakanlığı yönetmeliğe uy-
gun bilgileri içeren bu başvuruları, görevlendirdiği uzmanlara incelettirerek,
en geç üç ay içinde, Yüksek Kurula iletir. Yüksek Kurul en geç altı ay içinde
konuyu inceleyip karara bağlar.
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)

    Geçici Madde 2 - Gerçek ve tüzelkişiler, koleksiyoncular, bu Kanuna göre
çıkarılacak yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde,elle-
rinde bulunan korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıklarını, menşe
göstermeksizin, 24 ve 25 inci maddelere göre Devlet müzelerine satabilir veya
envanter defterlerine kayıt ederek en yakın müzeye onaylatmaları şartıyla Kanu-
nun 24 üncü maddesi hükmünden yararlanabilirler.

    Geçici Madde 3 - (Değişik: 17/6/1987 - 3386/17 md.)
    Bu Kanunla kurulması öngörülen kurullar teşkil edilinceye kadar, mevcut ku-
rullar görevine devam ederler.
    Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren dört ay içerisinde çıkarılacak
yönetmelikler düzenleninceye kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı ol-
mayan hükümleri uygulanır.

    Geçici Madde 4 - (Mülga: 17/6/1987 - 3386/18 md.)

    Geçici Madde 5 - Bu Kanunda belirtilen yönetmelikler, Kanunun yayımlanma-
sından itibaren en geç altı ay içinde hazırlanarak yürürlüğe konur.
    Bu yönetmelikler Resmi Gazetede yayımlanır.

    Geçici Madde 6 - Genel Kadro Kanunu çıkıncaya kadar, bölge kurulları için
bu Kanuna ekli bulunan kadro cetveli uygulanır.
    Yürürlük:

    Madde 77 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
    Yürütme:

    Madde 78 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
                    BÖLGE KURULLARININ KADROLARINA İLİŞKİN CETVEL
Unvan                            Sınıfı     Derece      Adet      Ek Gösterge
-----------------------------  ---------  ---------  ---------  ---------------
Bölge Kurulu Büro Müdürü          GİH          2          8          + 200
Müdür Yardımcısı                  GİH          3         16          + 100
Uzman                             GİH          3         16          + 100
Y. Mimar - Mimar                  THS          3         16
Y. Mimar - Mimar                  THS          8         24
Şehir Plancısı                    THS          8         24
Ressam                            THS         10          8
Memur                             GİH         13         40
Daktilo                           GİH         14         32
Şoför                             GİH         14          8
Odacı                             YHS         14         24
    - 21/7/1983 TARİH VE 2863 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER:
    1 - 17/6/1987 tarih ve 3386 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
    Geçici Madde - Koruma Yüksek Kurulu ve Koruma Kurullarının teşkilatlanması
maksadıyla iki ay içinde 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerin
ilgili bölümlerine ilave edilmek kaydıyla Bakanlar Kurulunca kadro iptal ve ih-
das edilir.(1)
---------------------
(1) Bu geçici madde Anayasa Mahkemesinin 28/6/1988 tarihli ve E.1987/21,K.1988/
    25 sayılı Kararı ile iptal edilmiş olup bu karar 8 Temmuz 1989 tarihinde
    yürürlüğe girecektir.
               2863 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
            YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
                                            Yürürlükten Kaldırılan Mevzuatın
           Yürürlükten Kaldırılan           --------------------------------
         Kanun veya Kanun Hükümleri         Tarihi        Sayısı    Maddesi
-----------------------------------------   ---------    --------  ----------
21/7/1983 tarih ve 2863 Sayılı Kanununun
22, 31, 52, 56, 59, 60, 61 ve Geçici
4 üncü maddeleri                            17/6/1987     3386         18
           2863 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
              YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun                                                                                       Yürürlüğe
 No.        Farklı tarihte Yürürlüğe giren Maddeler         giriş tarihi
-------     ---------------------------------------------------------------  ---------------
 3386                           -                                                               24/6/1987
4629                                         ---                                             1/1/2002 tarihinden
                                                                                                    geçerli olmak üzere
                                                                                                    3/3/2001 tarihinde

Tüm Mevzuat