YÜKSEK ÖĞRETİM KANUNU Mevzuat Listesi
YÜKSEK ÖĞRETİM KANUNU
Kanun Numarası : 2547
Kabul Tarihi : 4/11/1981
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 6/11/1981 Sayı: 17506
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 21 Sayfa: 3
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"
Cilt: 2 Sayfa: 1187
*
* *
BİRİNCİ BÖLÜM
Kanunun Amacı, Kapsamı ve Tanımlar
Amaç:
Madde 1 - Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belir-
lemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma,
işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim - öğretim, araştırma, yayım,
öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütün-
lük içinde düzenlemektir.
Kapsam:
Madde 2 - Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim
kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.
Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumla-
rıyla ilgili hususlar ayrı kanunlarla düzenlenir.
Tanımlar:
Madde 3 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/1 md.)
Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir.
a) Yükseköğretim: Milli eğitim sistemi içinde, ortaöğretime dayalı, en az
dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim - öğretimin tümüdür.
b) Üst Kuruluşlar: Yükseköğretim Kurulu ve Üniversitelerarası Kuruldur.
c) (Değişik birinci paragraf: 29/6/2001-4702/1 md.) Yükseköğretim Kurumları:
Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler,
enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına
yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır.
(Değişik: 3/4/1991-3708/1 md.) Yüksek teknoloji enstitüsü, özellikle teknoloji
alanlarında yüksek düzeyde araştırma, eğitim - öğretim, üretim, yayın ve danışmanlık
yapan, kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip bir yükseköğretim kurumudur.
d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek dü-
zeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma,yayın ve danışmanlık yapan; fakülte,
enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim
kurumudur.
e) Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayın
yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir yükseköğretim kurumudur.
f) Enstitü: Üniversitelerde ve fakültelerde birden fazla benzer ve ilgili
bilim dallarında lisans üstü, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama
yapan bir yükseköğretim kurumudur.
g) Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren
bir yükseköğretim kurumudur.
h) Konservatuvar: Müzik ve sahne sanatlarında sanatçı yetiştiren bir yük-
seköğretim kurumudur.
ı) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik ara insangücü yetiştirme-
yi amaçlayan dört yarı yıllık eğitim - öğretim sürdüren bir yükseköğretim kuru-
mudur.
j) Uygulama ve Araştırma Merkezi: Yükseköğretim kurumlarında eğitim öğreti-
min desteklenmesi amacıyla çeşitli alanların uygulama ihtiyacı ve bazı meslek
dallarının hazırlık ve destek faaliyetleri için eğitim - öğretim, uygulama ve
araştırmaların sürdürüldüğü bir yükseköğretim kurumudur.
k) Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini
tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakül-
telerin ve yüksekokulların eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama bi-
rimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları bilim ve sanat dallarından oluşur.
Yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin ortak derslerini vermek üzere rektörlüğe
bağlı bölümler de kurulabilir.
l) Öğretim Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri,
öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim yardımcılarıdır.
m) Öğretim Üyeleri: Yükseköğretim kurumlarında görevli profesör, doçent ve
yardımcı doçentlerdir.
(1) Profesör: En yüksek düzeydeki akademik unvana sahip kişidir.
(2) Doçent: Doçentlik sınavını başarmış akademik unvana sahip kişidir.
(3) Yardımcı Doçent: Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta uz-
manlık veya belli sanat dallarında yeterlik belge ve yetkisini kazanmış,ilk ka-
demedeki akademik unvana sahip kişidir.
n) Öğretim Görevlisi: Ders vermek ve uygulama yaptırmakla yükümlü bir öğre-
tim elemanıdır.
o) Okutman: Eğitim - öğretim süresince çeşitli öğretim programlarında ortak
zorunlu ders olarak belirlenen dersleri okutan veya uygulayan öğretim elemanı-
dır.
p) Öğretim Yardımcıları: Yükseköğretim kurumlarında, belirli süreler için
görevlendirilen, araştırma görevlileri, uzmanlar, çeviriciler ve eğitim - öğre-
tim planlamacılarıdır.
r) Ön Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yıllık bir programı kap-
sayan ara insangücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademe-
sini teşkil eden bir yükseköğretimdir.
s) Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsa-
yan bir yükseköğretimdir.
t) Lisans Üstü: Yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık ve sanatta yeterlik
eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır.
(1) Yüksek Lisans: (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık,
master): Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim - öğretim ve araştırmanın sonuç-
larını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.
(2) Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık
veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından
düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en
az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını
ortaya koymayı amaçlıyan bir yükseköğretimdir.
(3) Tıpta Uzmanlık: Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen
esaslara göre yürütülen ve tıp doktorlarına belirli alanlarda özel yetenek ve
yetki sağlamayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.
(4) Sanatta Yeterlik: Lisansa dayalı en az altı,yüksek lisansa dayalı en az
dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir sanat eserinin ortaya konul-
masını,müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaç-
layan doktora düzeyinde lisans üstü bir yükseköğretim eşdeğeridir.
u) Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim - öğretim türleri
örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir.
(1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin,eğitim - öğretim süresince ders ve uygulama-
lara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim - öğretim türüdür.
(2) Açık Eğitim: Öğrencilere radyo,televizyon ve eğitim araçları vasıtasıy-
la yapılan bir eğitim - öğretim türüdür.
(3) Dışarıdan Eğitim (Ekstern Eğitim): Yükseköğretimin belirli dallarında,
devam zorunluluğu olmaksızın sadece yarı yıl içi ve sonu sınavlarına katılma
zorunluluğu bulunan bir eğitim - öğretim türüdür. Bu eğitimi izleyen öğrenciler
ortak zorunlu dersler ile gerekli görülen bazı dersleri, ilgili yükseköğretim
kurumlarınca mesai saatleri dışındaki uygun saatlerde düzenlenecek derslerde
alırlar.
(4) Yaygın Eğitim: Toplumun her kesimine ve değişik alanlarda bilgi ve be-
ceri kazandırma amacı güden bir eğitim - öğretim türüdür.
V) (Ek: 29/6/2001-4702/1 md.) Meslekî ve Teknik Eğitim Bölgesi : Bir veya daha
fazla meslek yüksekokulu ile öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde
ilişkilendirilmiş meslekî ve teknik orta öğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç:
Madde 4 - Yükseköğretimin amacı:
a) Öğrencilerini;
(1) ATATÜRK İnkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine
bağlı,
(2) Türk milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini
taşıyan, Türk olmanın şeref ve mutluluğunu duyan,
(3) Toplum yararını kişisel çıkarının üstünde tutan, aile, ülke ve millet
sevgisi ile dolu,
(4) Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve
bunları davranış haline getiren,
(5) Hür ve bilimsel düşünce gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan
haklarına saygılı,
(6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekil-
de gelişmiş,
(7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına cevap
verecek, aynı zamanda kendi geçim ve mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi,
beceri, davranış ve genel kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek,
b) Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olarak, refah ve
mutluluğunu artırmak amacıyla; ekonomik,sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda
bulunacak ve hızlandıracak programlar uygulayarak, çağdaş uygarlığın yapıcı,
yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini sağlamak,
c) Yükseköğretim kurumları olarak yüksek düzeyde bilimsel çalışma ve araş-
tırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim verilerini yaymak,ulusal alanda
gelişme ve kalkınmaya destek olmak, yurt içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği
yapmak suretiyle bilim dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek, evrensel ve
çağdaş gelişmeye katkıda bulunmaktır.
Ana ilkeler:
Madde 5 - Yükseköğretim, aşağıdaki "Ana ilkeler" doğrultusunda planlanır,
programlanır ve düzenlenir:
a) Öğrencilere,ATATÜRK inkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milli-
yetçiliğine bağlı hizmet bilincinin kazandırılması sağlanır.
b) Milli Kültürümüz, örf ve adetlerimize bağlı,kendimize has şekil ve özel-
likleri ile evrensel kültür içinde korunarak geliştirilir ve öğrencilere, milli
birlik ve beraberliği kuvvetlendirici ruh ve irade gücü kazandırılır.
c) Yükseköğretim kurumlarının özellikleri, eğitim - öğretim dalları ile
amaçları gözetilerek eğitim - öğretimde birlik ilkesi sağlanır.
d) Eğitim - öğretim plan ve programları, bilimsel ve teknolojik esaslara,
ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli
olarak geliştirilir.
e) Yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemler alınır.
f) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/2 md.) Üniversiteler ile yüksek teknoloji ens-
titüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokullar, kalkınma plan ve
programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çer-
çevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi üzerine kanunla kurulur.
g) Meslek elemanı yetiştiren bakanlıklara bağlı yüksekokullar,Yükseköğretim
Kurulunun tespit edeceği esaslara göre Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur.
h) Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, ge-
nişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenileri-
nin açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve
görevlendirilmeleri, üretim - insangücü - eğitim unsurları arasında dengenin
sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı,
milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri doğrultusunda
ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın,sürek-
li ve açık eğitim - öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştiri-
lir.
ı) (Değişik : 29/5/1991 - 3747/1 md.) Yükseköğretim kurumlarında, Atatürk
İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk dili, yabancı dil zorunlu derslerdendir.
Ayrıca, zorunlu olmamak koşuluyla beden eğitimi veya güzel sanat dallarındaki
derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en az iki yarı yıl olarak program-
lanır ve uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Üst Kuruluşlar
Yükseköğretim Kurulu:
Madde 6 - (Değişik: 2/12/1987 - KHK - 301/1 md.)
a. Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim
kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve
yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur.
Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu,Öğrenci Seçme ve Yerleş-
tirme Merkezi ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme,bütçe,
yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır.
b. Yükseköğretim Kurulu;
(1) Cumhurbaşkanı tarafından, rektörlük ve öğretim üyeliğinde başarılı hiz-
met yapmış profesörlere öncelik vermek suretiyle seçilen yedi,
(2) (Değişik: 23/12/1988 - KHK - 351/13 md.) Bakanlar Kurulunca temayüz et-
miş üst düzeydeki Devlet görevlileri veya emeklileri arasından, (hakim ve savcı
sınıfından olanlar için Bakanlığın ve kendilerinin muvafakatı alınmak kaydıyla)
seçilen yedi,
(3) Genelkurmay Başkanlığınca seçilen bir,
(4) (İptal:Ana.Mah.`nin 14/5/1997 tarih ve E.1997/21, K.1997/48 sayılı
Kararı ile)
(5) Üniversitelerarası Kurulca, Kurul üyesi olmayan profesör öğretim üyele-
rinden seçilen yedi,
kişiden oluşur.
(2),(3),(...) (1) ) ve (5) inci bentlere göre seçilenlerin üyelikleri Cum-
hurbaşkanının onayı ile kesinleşir. Bu bentlerde belirtilenlerin seçimleri bir
ay içinde,Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmayanların yerine yeni adayların se-
çimleri ise iki hafta içinde yapılmadığı takdirde, Cumhurbaşkanınca doğrudan
atama yapılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olanlardan üyeliğe seçilenlerin kurum-
larıyla ilişkileri devam eder.
Kurul üyeliğinin süresi dört yıldır. Dört yıllık görev süresi biten üyeler
ile herhangi bir sebeple Kuruldan ayrılanların yerine yeniden dört yıl süreyle
seçim ve atama yapılır. Süreleri sona eren üyelerin Kurula yeniden seçilmeleri
mümkündür.
c. Yükseköğretim Kurulu Organları;Genel Kurul,Başkan ve Yürütme Kurulu`ndan
ibarettir.
Yükseköğretim Genel Kurulu,yukarıdaki (b) fıkrasında yazılı kişilerden olu-
şur. Genel Kurul her yarı yılda en az üç defa toplanır. Başkanın çağrısı veya
üyelerin en az üçte birinin yazılı isteği üzerine olağanüstü toplantılar yapı-
labilir.
Cumhurbaşkanı, Kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle bir Başkan seçer.
Kanun ve yönetmelik hükümleriyle Yükseköğretim Genel Kurulu ve Yürütme Kurulu
kararlarının uygulanmasından sorumlu olan Başkan, Kurulu temsil eder, seçimi
Kurula verilen akademik personelin ve diğer kişilerin atamalarını yapar.
Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanı,gerekli gördüğü hallerde,Kurula katılır
ve başkanlık eder.
Yürütme Kurulu,Başkan dahil dokuz kişiden oluşur.Yürütme Kuruluna katılacak
olan ve Genel Kurul üyeleri arasından seçilecek iki başkan vekilinden biri Ku-
rul Başkanınca;diğeri ise Genel Kurul tarafından seçilir. Genel Kurulca Yürütme
Kuruluna katılacak diğer altı üyenin ikisi 6 ıncı maddenin (b) fıkrasının (1)
inci bendinde;ikisi aynı fıkranın (2),(3) (...)(2) üncü bendlerinde;ikisi ise
aynı fıkranın (5) inci bendinde belirtilen üyeler arasından seçilir. (Ek:
23/12/1988 - KHK - 351/13 md.) Hakim ve savcı sınıfından olan üye,Yürütme Kuru-
lu üyeliğine seçilemez.
Başkan,Yükseköğretim Genel Kurulu ile Yürütme Kurulu`na başkanlık eder.Baş-
kanın yokluğunda,Başkanın görevlendirdiği başkan vekillerinden biri Başkana ve-
kalet eder.
Genel Kurul, Yükseköğretim Kanunu ile kendisine verilen görevlerden,Yüksek-
öğretimin planlanması,düzenlenmesi,yönetilmesi ve denetlenmesi,yönetmeliklerin
hazırlanması,yükseköğretim üst kuruluşlarıyla,üniversitelerce hazırlanan bütçe-
lerin tetkik ve onaylanması ile rektörlüklere aday gösterme dışında kalan yetki
ve görevlerinden uygun gördüğü bölümleri Yürütme Kuruluna devredebilir.
Yükseköğretim Genel Kurulu`nun toplantı nisabı ondört, Yürütme Kurulu`nun
toplantı nisabı ise altıdır.Genel Kurul ile Yürütme Kurulu`nda kararlar toplan-
tıya katılanların oy çokluğu ile alınır. Oylamalarda eşitlik olması halinde,
Başkanın oyu iki sayılır.
d. Yürütme Kurulu`nun Başkan ve Üyelerinin ücretleri 657 sayılı Devlet Me-
murları Kanununa göre en yüksek Devlet memuruna ödenen aylık (ek gösterge, yan
ödeme ve her çeşit tazminatlar dahil) iki katını geçmemek üzere Bakanlar Kuru-
lu`nca tesbit edilir. Yürütme Kurulunda görev alanlara ayrıca kamu kurumlarınca
ücret ödenmez. Emekli olanların ise emekli
------------------
(1) Bu fıkrada yeralan "(4)" rakamı, Anayasa Mahkemesinin 14/5/1997 tarih ve
E.1997/21, K.1997/48 sayılı Kararıyla iptal edilmiş olup, Metinden çıka-
rılmıştır. (Bkz: 2/8/1997-23068)
(2) Bu fıkrada yeralan "ve (4)" bağlacıyla rakamı, Anayasa Mahkemesinin
14/5/1997 tarih ve E.1997/21, K.1997/48 sayılı kararıyla iptal edilmiş olup,
Metinden çıkarılmıştır. (Bkz: 2/8/1997-23068)
ylıklarının ödenmesine devam olunur. Yürütme Kurulu`nda görev alan kamu perso-
nelinin her türlü özlük hakları saklı kalır ve aylıksız izinli sayılırlar.
Yükseköğretim Genel Kurulunun Yürütme Kurulu dışında kalan üyelerine ödene-
cek toplantıya katılma ücreti (huzur hakkı), her toplantı için devlet memur ay-
lıkları kat sayısının (4000) rakamı ile çarpımı sonucunda bulunacak meblağdır.
Ancak, bir yılda onikiden fazla toplantıya katılma ücreti (huzur hakkı) ödene-
mez.
e. Yürütme Kurulu üyeleri sürekli görev yaparlar. Kurul Başkanı ve Yürütme
Kurulu üyeleri; kamu yararına çalışan dernek ve kurumlar ile vakıflar ve bunla-
rın kurmuş olduğu kurum ve kuruluşlarda herhangi bir ücret almadan görev yapma
ve Bakanlar Kurulunca verilecek geçici görevler dışında herhangi bir kamu kuru-
luşunda ve özel kuruluşlarda çalışamazlar.
Bakanlar Kurulunca görevlendirme dışında herhangi bir nedenle bir yıl için-
de yıllık izin, hastalık ve mazeret izinleri hariç bir ay hizmete devam etmeyen
Yürütme Kurulu üyeleri görevlerinden ayrılmış sayılırlar.
f. Yükseköğretim Kurulunun,asli görevleri ile ilişkileri kesilmeyen üyeleri
hariç,diğer üyeleri,seçim ve göreve devamlarında, kanunlarda öngörülen yaş had-
dine tabi değildirler.
Yükseköğretim Kurulunun görevleri:
Madde 7 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/3 md.)
Yükseköğretim Kurulunun görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler
doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin ger-
çekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanla-
rının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli plan-
lar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar
çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bu-
lundurmuk,
b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve he-
defler doğrultusunda birleştirici,bütünleştirici,sürekli,ahenkli ve geliştirici
işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,
c) Üniversite çalışmalarının en verimli düzeyde sürdürülmesi için büyümenin
sınırlarını tespit etmek ve yaz öğretimi, gece öğretimi,ikili öğretim gibi ted-
birler almak,
d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğ-
retim planlaması çerçevesi içinde;
(1) Yeni üniversite kurulmasına ve gerektiğinde birleştirilmesine ilişkin
önerilerini veya görüşlerini Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,
(2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına,birleş-
tirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden ge-
lecek önerilere dayalı kararlar almak ve gereği için Milli Eğitim Bakanlığına
sunmak,
Yükseköğretim kurumları içinde bölüm,anabilim ve anasanat dalları ile uygu-
lama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konserva-
tuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması
ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar
vermek,
Eğitim - öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla öğrenime
ara verilmesine veya tekrar başlatılmasına ilişkin olarak üniversitelerden ge-
lecek önerilere göre veya doğrudan karar verip uygulatmak,
(3) Bakanlıklar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumlarının kuruluş,
amaç ve esaslarını inceleyerek görüşlerini ilgili makama sunmak,
e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim - öğretim programlarının asgari ders
saatlerini ve sürelerini,öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul
mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversite-
lerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,
f) Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim - öğretim programlarını,bilim dal-
larının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını,bina,araç,
gereç ve benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili hususları dik-
kate alarak;üniversitelerin profesör,doçent ve yardımcı doçent kadrolarını den-
geli bir oranda tespit etmek,
g) Her yıl üniversitelerin verecekleri faaliyet raporlarını inceleyerek de-
ğerlendirmek; üstün başarı gösterenlerle, yeterli görülmeyenleri tespit etmek
ve gerekli önlemleri almak,
h) Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci
sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlama-
sı, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda
ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi
ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek,
ı) Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşit-
liği sağlayacak önlemleri almak,
j) Her eğitim - öğretim programında öğrencilerden alınacak harca ait ilgili
yükseköğretim kurumlarının önerilerini inceleyerek karara bağlamak,
k) Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerce hazırlanan bütçeleri
tetkik ve onayladıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,
l) Rektörlerin disiplin işlemlerini kovuşturmak ve karara bağlamak, öğretim
elemanlarından bu Kanunda öngörülen görevleri yerine getirmekte yetersizliği
görülenler ile bu Kanunla belirlenen yükseköğretimin amaç, ana ilkeleri ve ön-
gördüğü düzene aykırı harekette bulunanları rektörün önerisi üzerine veya doğ-
rudan, normal usulüne göre,yükseköğretim kurumları ile ilişkilerini kesmek veya
denenmek üzere başka bir yükseköğretim kurumuna atamak,
m) Çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel milli komiteler ve çalışma
grupları kurmak,
n) Gerektiğinde yeni kurulan veya gelişmekte olan üniversitelere gelişmiş
üniversitelerin eğitim - öğretim ve eleman yetiştirme alanlarında yapacağı kat-
kıyı gerçekleştirmek için gelişmiş üniversiteleri görevlendirmek ve bu konudaki
uygulama esaslarını tespit etmek,
o) Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumlarının bu Kanun hüküm-
lerine göre açılması hususundaki görüş ve önerilerini Milli Eğitim Bakanlığına
sunmak, bu kurumlara ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve bunları gözetmek,
denetlemek,
p) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve
lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek,
r) Bu Kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
Madde 8 -
a. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversitele-
ri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim
ve denetim altında bulunduran, Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluştur.
b. Kuruluş ve İşleyişi:
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
(1) Yükseköğretim Kurulu tarafından önerilecek beş profesör üyeden,
(2) Yargıtay,Danıştay ve Sayıştay tarafından gösterilecek üçer aday arasın-
dan Yükseköğretim Kurulu tarafından seçilip önerilecek birer üyeden,
(3) Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca seçilecek birer
üyeden,
oluşur.
Bu suretle tespit edilen Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin atanma-
ları, cari usullere göre yapılır.
Yükseköğretim Denetleme Kurul Başkanı, bu kurul üyeleri arasından Yüksek-
öğretim Kurulu Başkanı tarafından atanır.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilen üyenin görev süresi iki, diğerlerinin ise
altı yıldır. Genelkurmay Başkanlığınca seçilen üye, diğer özlük hakları saklı
kalmak
*
kaydı ile maaşsız izinli sayılır. Diğer üyelerin kurumları ile ilişikleri kesi-
lir, Kurul üyelerinin yaş haddi öğretim üyelerinde olduğu gibidir.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilenin dışındaki üyelerin üçte biri her iki
yılda bir yenilenir. Süreleri sona eren üyelerin yeniden seçilmeleri mümkündür.
Herhangi bir nedenle üyeliğin normal süreden önce sona ermesi halinde,eski üye-
nin kalan süresini tamamlamak üzere aynı statüde yenisi seçilir.
Kurul üyelerinin ücretleri, Yükseköğretim Kurulu üyelerine ödenen ücreti
geçmeyecek şekilde Bakanlar Kurulunca tespit edilir. Emekli olarak seçilenlerin
emekli maaşlarının ödenmesine devam edilir.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyeleri, Bakanlar Kurulu ve Yükseköğretim
Kurulu tarafından verilen istisnai geçici görevler dışında hiç bir kamu kurulu-
şu veya özel kuruluşta ücretli ve ücretsiz çalışamazlar.Üyelerden geçici görev-
lendirme dışında herhangi bir nedenle bir yıl içinde, yıllık izin hariç, toplam
üç ay hizmete devam etmeyenler kuruldan ayrılmış sayılır.
(Ek: 17/8/1983 - 2880/4 md.) Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinden gö-
rev süreleri sona ereceklerin yerine seçimler Eylül ayında yapılır ve atanan
üyeler seçimi izleyen Ocak ayı başında göreve başlarlar.
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri:
Madde 9 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/5 md.)
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarında, eğitim - öğretim ve diğer faaliyetlerin bu
Kanunda belirtilen amaca ve ana ilkelere uygunluğunu Yükseköğretim Kurulunca
hazırlanacak esaslara göre ve onun adına denetlemek,
b) Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından bu Kanunun 53 üncü maddesine gö-
re istenen soruşturmaları yapmak,
c) Yükseköğretim Kurulu tarafından bu Kanuna göre verilecek diğer görevleri
yapmaktır.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi:
Madde 10 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/6 md.)
Kuruluş, işleyiş ve görevleri:
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, Yükseköğretim Kurulunun tespit ettiği
esaslar çerçevesinde yükseköğretim kurumlarına öğrenci alınması amacıyla sınav-
ları hazırlayan ve yapan,öğrenci isteklerini de gözönünde tutarak Yükseköğretim
Kurulunun tespit ettiği esaslara göre değerlendiren,öğrenci adaylarının yüksek-
öğretim kurumlarına yerleştirilmesini sağlayan ve bu faaliyetlerle ilgili araş-
tırmaları ve diğer hizmetleri yapan Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluş-
tur.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi,yükseköğretim kurumlarının isteği üze-
rine yükseköğretim kurumlarına anket, doçentlik sınavları dahil her düzeyde sı-
nav ve değerlendirme ile öğrenci kayıt işlemlerini ve Yükseköğretim Kurulunca
verilecek diğer işleri yapar.
(Değişik: 21/2/2001 - 4629/4 md.) Merkez bu hizmetleri ücret veya bedel karşılığı
yapar. Toplanan ücret veya bedeller Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezinde oluşturulan döner sermaye işletmesinde toplanır.
(Ek: 21/2/2001 - 4629/4 md.) Döner sermaye işletmesinin ilk sermayesi bir trilyon
liradır. Döner sermayeden elde edilen gelir fazlası her yılın sonunda döner sermaye
işletmesinin sermayesine eklenebileceği gibi ertesi yılın döner sermaye gelirine de
5354 - 1
(Ek: 21/2/2001 - 4629/4 md.) Döner sermaye işletmesi, 1050 sayılı Muhasebei
Umumiye ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir.
(Ek: 21/2/2001 - 4629/4 md.) Döner sermaye faaliyetlerinin gerektirdiği giderler ile
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi için gerekli her türlü harcamalar döner
sermayeden yapılır. Döner sermaye işletmesinin faaliyet alanı, çalışma usul ve
esasları, muhasebe usulleri ve diğer malî hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü
alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak bir yönetmelik ile düzenlenir.
(Ek: 21/2/2001 - 4629/4 md.) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinde görevli
personele (işçiler hariç) Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine ÖSYM Başkanı
tarafından personelin kurum çalışmalarına katkısı, sorumluluğu, kadro unvanı ve
derecesi gibi kriterlere göre belirlenecek miktarda aylık maktu fazla mesai ücreti döner
sermaye gelirlerinden ödenebilir.
Dikkat Devamı 5355 inci sayfadadır.
Üniversitelerarası Kurul:
Madde 11 -
a. Kuruluş ve işleyişi:
Üniversitelerarası Kurul, üniversite rektörleri, Genelkurmay Başkanlığının
Silahlı Kuvvetlerden dört yıl için seçeceği bir profesör ile her üniversite se-
natosunun o üniversiteden dört yıl için seçeceği birer profesörden oluşur.
Rektörler, Üniversitelerarası Kurula, bir yıl süre ile,üniversitelerin Cum-
huriyet dönemindeki kuruluş tarihlerine göre, sıra ile, başkanlık yaparlar.
Kurul,çalışmalarını kolaylaştırmak ve üniversitelerarasında ve uluslararası
yükseköğretim kurumları ile işbirliğini düzenlemek amacı ile sürekli ve geçici
birimler ve komisyonlar kurabilir. Bu birim ve komisyonların teşkil ve çalışma
esasları Üniversitelerarası Kurulca belirlenir.
Kurul, en az yılda iki defa,aksi kararlaştırılmadıkça başkanın bağlı olduğu
üniversitenin bulunduğu şehirde toplanır ve kurul gündemi önceden Milli Eğitim
Bakanlığına, Yükseköğretim Kuruluna ve kurul üyelerine gönderilir.
Milli Eğitim Bakanı ve Yükseköğretim Kurul Başkanı gerekli gördüğü hallerde
Kurulun toplantılarına katılabilir.
b. Görevleri
Üniversitelerarası Kurul akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Yükseköğretim planlaması çerçevesinde,üniversitelerin eğitim - öğretim,
bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları değer-
lendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere önerilerde bulunmak,
(2) Teşkilat ve kadro yönünden ve Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultu-
sunda üniversitelerin öğretim üyesi ihtiyacını karşılayacak önlemleri teklif
etmek,
(3) Üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim - öğretim,bilimsel araştırma
ve yayım faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildir-
mek,
(4) Aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da üniversitelere veya fa-
kültelere bağlı diğer yükseköğretim kurumlarının eğitim - öğretimine ilişkin
ilkeler ve süreler arasında uyum sağlamak,
(5) Doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt dışında yapılan dok-
toraları, doçentlik ve profesörlük ünvanlarını değerlendirmek,
(6) Doçentlik sınavlarını düzenlemek ve ilgili yönetmelik gereğince doçent
adaylarının yayın ve araştırmalarının değerlendirilmesi ve doçentlik sınavı ile
ilgili esasları tespit etmek ve jürileri seçmek,
(7) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
YÜkseköğretim Kurumları (1)
Yükseköğretim Kurumlarının görevleri:
Madde 12 - Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim ku-
rumlarının görevleri;
a) Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde,
toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğ-
retime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve
danışmanlık yapmak,
-----------------------
(1) Vakıfların yükseköğretim kurumları kurabilmelerine, bu kurumların işleyişi-
ne, görev, yetki ve sorumluluklarına dair esaslarla ilgili olarak ek 2 - 15
inci maddelere bakınız.
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (Ek - 13)
b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik
şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedef-
leri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultu-
sunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek,
c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bi-
lim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak,
d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayi-
leşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak,
e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve
gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak,kamu
kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak,
sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme
ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek,
f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık
eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak,
g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun mes-
lek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sa-
nayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde
artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katıl-
mak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm ge-
tirici önerilerde bulunmak,
h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak,
ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını
geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faa-
liyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır.
Üniversite Organları
Rektör:
Madde 13 -
a) (Değişik birinci paragraf: 1/7/1992 - 3826/1 md.) Devlet Üniversitele-
rinde rektör, profesör akademik unvanına sahip kişiler arasından görevdeki rek-
törün çağrısı ile toplanacak üniversite öğretim üyeleri tarafından seçilecek a-
daylar arasından Cumhurbaşkanınca atanır. Rektörün görev süresi 4 yıldır. Süresi
sona erenler aynı yöntemle yeniden atanabilirler. Ancak iki dönemden fazla rek-
törlük yapılamaz. Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü tüzelkişi-
liğini temsil eder. Rektör adayı seçimleri gizli oyla yapılır. Oy veren her öğ-
retim üyesi oy pusulasına yalnız bir isim yazabilir. Birinci toplantıda öğretim
üyelerinin en az yarısının hazır bulunması şarttır. Bu sağlanamadığı takdirde
toplantı 48 saat ertelenir ve nisap aranmaksızın seçime geçilir. Bu toplantıda
en çok oy alan 6 kişi aday olarak seçilmiş sayılır, bunlardan Yükseköğretim Ku-
rulunun seçeceği 3 kişi atanmak üzere Cumhurbaşkanına sunulur. Vakıflarca kuru-
lan üniversitelerde rektör adaylarının seçimi ve rektörün atanması ilgili müte-
velli heyet tarafından yapılır.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak atanmış olanlarda gö-
rev süreleri bitinceye kadar yaş haddi aranmaz.
Rektör, çalışmalarında kendisine yardım etmek üzere, üniversitenin aylıklı
profesörleri arasından en çok üç kişiyi rektör yardımcısı olarak seçer.
(Ek: 2 /1/1990 - KHK - 398/1 md.; Aynen Kabul: 7/3/1990 - 3614/1 md.) Ancak,
merkezi açıköğretim yapmakla görevli üniversitelerde, gerekli hallerde rektör
tarafından beş rektör yardımcısı seçilebilir.
Rektör yardımcıları, rektör tarafından beş yıl için atanır.
Rektör,görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birisini yerine vekil
bırakır. Rektör görevi başından iki haftadan fazla uzaklaştığında Yükseköğretim
Kuruluna bilgi verir. Göreve vekalet altı aydan fazla sürerse yeni bir rektör
atanır.
b) Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Üniversite kurullarına başkanlık etmek,yükseköğretim üst kuruluşlarının
kararlarını uygulamak, üniversite kurullarının önerilerini inceleyerek karara
bağlamak ve üniversiteye bağlı kuruluşlar arasında düzenli çalışmayı sağlamak,
(2) Her eğitim - öğretim yılı sonunda ve gerektiğinde üniversitenin eğitim-
öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri hakkında Üniversitelerarası
Kurula bilgi vermek,
(3) Üniversitenin yatırım programlarını, bütçesini ve kadro ihtiyaçlarını,
bağlı birimlerinin ve üniversite yönetim kurulu ile senatonun görüş ve önerile-
rini aldıktan sonra hazırlamak ve Yükseköğretim Kuruluna sunmak,
(4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde
görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek
veya bunlara yeni görevler vermek,
(5) Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel göze-
tim ve denetim görevini yapmak,
(6) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şe-
kilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde, öğrencilere gerekli sosyal hizmet-
lerin sağlanmasında, gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında,eğitim -
öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin devlet kalkınma plan, ilke
ve hedefleri doğrultusunda planlanıp yürütülmesinde, bilimsel ve idari gözetim
ve denetimin yapılmasında ve bu görevlerin alt birimlere aktarılmasında, takip
ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında birinci derecede yetkili ve
sorumludur.
Senato:
Madde 14 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Senato,rektörün başkanlığında, rektör yardımcıları,
dekanlar ve her fakülteden fakülte kurullarınca üç yıl için seçilecek birer öğ-
retim üyesi ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden teşekkül
eder.
Senato,her eğitim - öğretim yılı başında ve sonunda olmak üzere yılda en az
iki defa toplanır.
Rektör gerekli gördüğü hallerde senatoyu toplantıya çağırır.
b. Görevleri: Senato,üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri
yapar:
(1) Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetle-
rinin esasları hakkında karar almak,
(2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını
hazırlamak veya görüş bildirmek,
(3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete`de yayınlanarak yürürlüğe girecek
olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırla-
mak,
(4) Üniversitenin yıllık eğitim - öğretim programını ve takvimini inceleye-
rek karara bağlamak,
(5) Bir sınava bağlı olmayan fahri akademik ünvanlar vermek ve fakülte ku-
rullarının bu konudaki önerilerini karara bağlamak,
(6) Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurulları-
nın kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak,
(7) Üniversite yönetim kuruluna üye seçmek,
(8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)
Üniversite Yönetim Kurulu:
Madde 15 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu; rektörün başkanlığında
dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil ede-
cek şekilde senatoca dört yıl için seçilecek üç profesörden oluşur.
Rektör gerektiğinde yönetim kurulunu toplantıya çağırır.
Rektör yardımcıları oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu toplantılarına katı-
labilirler.
b. Görevleri: Üniversite yönetim kurulu idari faaliyetlerde rektöre yardım-
cı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının uygulanmasında,
belirlenen plan ve programlar doğrultusunda rektöre yardım etmek,
(2) Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak; üniversiteye
bağlı birimlerin önerilerini dikkate alarak yatırım programını, bütçe tasarısı
taslağını incelemek ve kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe sunmak,
(3) Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği konularda karar al-
mak,
(4) Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapıla-
cak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak,
(5) Bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Organları
Dekan:
Madde 16 -
a. (Değişik: 14/4/1982 - 2653/2 md.) Atanması: Fakültenin ve birimlerinin
temsilcisi olan dekan, rektörün önereceği, üniversite içinden veya dışından üç
profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçilir ve normal
usul ile atanır. Süresi biten dekan yeniden atanabilir.
Dekan kendisine çalışmalarında yardımcı olmak üzere fakültenin aylıklı öğ-
retim üyeleri arasından en çok iki kişiyi dekan yardımcısı olarak seçer. (Ek:
2/1/1990 - KHK - 398/2 md.; Değiştirilerek Kabul: 7/3/1990 - 3614/2 md.) Ancak
merkezi açıköğretim yapmakla görevli üniversitelerde,gerekli hallerde açıköğre-
tim yapmakla görevli fakültenin dekanı tarafından dört dekan yardımcısı seçile-
bilir.
Dekan yardımcıları, dekanca en çok üç yıl için atanır.
Dekana, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından biri vekalet eder.
Göreve vekalet altı aydan fazla sürerse yeni bir dekan atanır.
b. Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Fakülte kurullarına başkanlık etmek, fakülte kurullarının kararlarını
uygulamak ve fakülte birimleri arasında düzenli çalışmayı sağlamak,
(2) Her öğretim yılı sonunda ve istendiğinde fakültenin genel durumu ve iş-
leyişi hakkında rektöre rapor vermek,
(3) Fakültenin ödenek ve kadro ihtiyaçlarını gerekçesi ile birlikte rektör-
lüğe bildirmek, fakülte bütçesi ile ilgili öneriyi fakülte yönetim kurulunun da
görüşünü aldıktan sonra rektörlüğe sunmak,
(4) Fakültenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim
ve denetim görevini yapmak,
(5) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakültenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde
kullanılmasında ve geliştirilmesinde gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin
alınmasında, öğrencilere gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında, eğitim - öğ-
retim,bilimsel araştırma ve yayını faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütül-
mesinde, bütün faaliyetlerin gözetim ve denetiminin yapılmasında,takip ve kont-
rol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında rektöre karşı birinci derecede so-
rumludur.
Fakülte Kurulu:
Madde 17 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte kurulu,dekanın başkanlığında fakülteye bağ-
lı bölümlerin başkanları ile varsa fakülteye bağlı enstitü ve yüksekokul müdür-
lerinden ve üç yıl için fakültedeki profesörlerin kendi aralarından seçecekleri
üç, doçentlerin kendi aralarından seçecekleri iki, yardımcı doçentlerin kendi
aralarından seçecekleri bir öğretim üyesinden oluşur.
Fakülte kurulu normal olarak her yarı yıl başında ve sonunda toplanır.
Dekan gerekli gördüğü hallerde fakülte kurulunu toplantıya çağırır.
b. Görevleri: Fakülte kurulu akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri
yapar:
(1) Fakültenin, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri
ve bu faaliyetlerle ilgili esasları, plan,program ve eğitim - öğretim takvimini
kararlaştırmak,
(2) Fakülte yönetim kuruluna üye seçmek,
(3) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Yönetim Kurulu:
Madde 18 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte yönetim kurulu, dekanın başkanlığında fa-
külte kurulunun üç yıl için seçeceği üç profesör, iki doçent ve bir yardımcı
doçentten oluşur.
Fakülte yönetim kurulu dekanın çağırısı üzerine toplanır.
Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma grupları, eğitim -
öğretim koordinatörlükleri kurabilir ve bunların görevlerini düzenler.
b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı
bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında
dekana yardım etmek,
(2) Fakültenin eğitim - öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulan-
masını sağlamak,
(3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak,
(4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar al-
mak,
(5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim - öğ-
retim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek,
(6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Enstitüler
Organlar:
Madde 19 -
a. Enstitünün organları, enstitü müdürü, enstitü kurulu ve enstitü yönetim
kuruludur.
b. Enstitü müdürü,üç yıl için ilgili fakülte dekanının önerisi üzerine rek-
tör tarafından atanır. Rektörlüğe bağlı enstitülerde bu atama doğrudan rektör
tarafından yapılır. Süresi biten müdür tekrar atanabilir.
Müdürün, enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için
atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak işlem,
dekanlarda olduğu gibidir.
Enstitü müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri enstitü ba-
kımından yerine getirir.
c. Enstitü kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ve enstitüyü
oluşturan ana bilim dalı başkanlarından oluşur.
d. Enstitü yönetim kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları,müdür-
ce gösterilecek altı aday arasından enstitü kurulu tarafından üç yıl için seçi-
lecek üç öğretim üyesinden oluşur.
e. Enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu, bu kanunla fakülte kurulu ve
fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri enstitü bakımından yerine getirir-
ler.
Yüksekokullar
Organlar:
Madde 20 -
a. Yüksekokulların organları, yüksekokul müdürü, yüksekokul kurulu ve yük-
sekokul yönetim kuruludur.
b. Yüksekokul müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanının önerisi üzerine
rektör tarafından atanır. Rektörlüğe bağlı yüksekokullarda bu atama doğrudan
rektör tarafından yapılır. Süresi biten müdür tekrar atanabilir.
Müdürün okulda görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için
atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak işlem,
dekanlarda olduğu gibidir.
Yüksekokul müdürü,bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri yüksekokul
bakımından yerine getirir.
c. Yüksek okul kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ve okulu
oluşturan bölüm veya ana bilim dalı başkanlarından oluşur.
d. Yüksekokul yönetim kurulu; müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ile
müdürce gösterilecek altı aday arasından yüksekokul kurulu tarafından üç yıl
için seçilecek üç öğretim üyesinden oluşur.
e. Yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kurulu,bu kanunla fakülte kurulu
ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri yüksekokul bakımından yerine ge-
tirirler.
Bölüm:
Madde 21 - Bir fakülte ya da yüksekokulda, aynı veya benzer nitelikte eği-
tim - öğretim yapan birden fazla bölüm bulunamaz.
Bölüm, bölüm başkanı tarafından yönetilir.
Bölüm başkanı; bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı takdirde doçentle-
ri, doçent de bulunmadığı takdirde yardımcı doçentler arasından fakültelerde
dekanca, fakülteye bağlı yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine dekanca, rek-
törlüğe bağlı yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine rektörce üç yıl için ata-
nır. Süresi biten başkan tekrar atanabilir.
Bölüm başkanı, görevi başında bulunamayacağı süreler için öğretim üyelerin-
den birini vekil olarak bırakır.
Herhangi bir nedenle altı aydan fazla ayrılmalarda, kalan süreyi tamamlamak
üzere aynı yöntemle yeni bir bölüm başkanı atanır.
Bölüm başkanı, bölümün her düzeyde eğitim - öğretim ve araştırmalarından ve
bölüme ait her türlü faaliyetin düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesinden
sorumludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Öğretim Elemanları
Öğretim üyelerinin görevleri:
Madde 22 -
a. Yükseköğretim kurumlarında ve bu kanundaki amaç ve ilkelere uygun biçim-
de önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim - öğretim ve uygulamalı
çalışmalar yapmak ve yaptırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek,
b. Yükseköğretim kurumlarında, bilimsel araştırmalar ve yayımlar yapmak,
c. İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre, belirli günlerde
öğrencileri kabul ederek, onlara gerekli konularda yardım etmek, bu kanundaki
amaç ve ana ilkeler doğrultusunda yol göstermek ve rehberlik etmek,
d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirmek,
e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Yardımcı Doçentliğe atama:
Madde 23 -
a. Bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik, isteklilerin
başvurması için rektörlükçe ilan edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı ku-
ruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o
birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya
doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa is-
terler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan
sonra önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır.
(Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/1 md.) Yardımcı doçentler bir üniversitede
her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler için en çok 12 yıla kadar atana-
bilirler. Her atama süresi sonunda görev kendiliğinden sona erer.
b. Yardımcı doçentliğe atanmada aranacak şartlar:
(1) Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun
önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek belli sanat dallarının
birinde yeterlik kazanmış olmak,
(2) Fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurullarınca, biri o dilin öğ-
retim üyesi olmak üzere seçilecek üç kişilik bir jüri tarafından; sınava gire-
nin kendi bilim alanında Türkçeden yabancı dile, yabancı dilden Türkçeye 150 -
200 kelimelik bir çeviriyi kapsayan yabancı dil sınavını başarmak.
c. (Mülga: 12/8/1986 - KHK 260/7 md.)
Doçentlik sınavı:
Madde 24 -
a. Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulca yılda bir kere açılır.
Aşağıdaki şartları haiz adaylar, Üniversitelerarası Kurulun tespit edeceği
tarihe kadar, Üniversitelerarası Kurula gerekli belge ve yayınlar ile birlikte
başlıca bilim dalı ile uzmanlık ve araştırma konularını da bildirerek başvurur-
lar. Üniversitelerarası Kurul bilim konularını da dikkate alarak Öğretim Üyeli-
ğine Yükseltilme ve Atama YÖnetmeliğine göre üç veya beş kişilik bir jüri tes-
pit eder. Bu jüri eserleri inceleyip, adayı sözlü veya gerektiğinde ayrıca pra-
tik ve uygulamalı sınava tabi tutar ve bir raporla, başarılı olanlara, ilgili
konuyu ve bilim dalını kapsayan bilim alanının doçentlik yetkisini verir.
KANUNLAR, AĞUSTOS 1991 (Ek - 9)
b) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/9 md.) Doçentlik sınavına katılabilmek için:
(1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora veya tıpta uzmanlık ünva-
nını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca
tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak,
(2) Orijinal bilimsel araştırma ve yayınlar yapmış olmak,
(3) (Değişik: 22/6/2000 - 4584/1 md.)
Üniversitelerarası Kurulca merkezi sistemle hazırlanacak (sosyal, fen, sağlık
gibi kendi alanlarındaki) bir yabancı dil imtihanını başarmış olmak,
Gerekir.
Yukarıdaki (3) üncü bent gereğince yapılacak yabancı dil sınavının, adayın
bilim dalı ile ilgili olması şartı aranmaz. Bilim alanı bir yabancı dille ilgi-
li olanlar bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek zorundadırlar.
Doçentliğe atama:
Madde 25 -
a) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/10 md.) Bir üniversite biriminde açık bulunan
doçentlik kadrosu, rektörlükçe, isteklilerin başvurması için kadroların devamlı
veya kısmi statüleri belirtilerek ilan edilir. Müracaat eden adayların durumla-
rını incelemek üzere rektör tarafından varsa biri ilgili birim yöneticisi, en
az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu pro-
fesörler, adaylar hakkında ayrı ayrı mütalaalarını rektöre bildirirler. Rektör,
bu mütalaalara dayanarak, üniversite yönetim kurulunun görüşünü de aldıktan
sonra atamayı yapar.
b. Doçentliğe atamada aşağıdaki şartlar aranır:
(1) Doçentlik unvanını almış olmak,
(2) (Mülga: 12/8/1986 - KHK 260/7 md.)
Profesörlüğe yükselme ve atama:
Madde 26 -
a. Profesörlüğe yükseltilmede;
(1) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/11 md.) Doçentlik unvanını aldıktan sonra en
az beş yıl, açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış
olmak,
(2) İlgili bilim alanında uygulamaya yönelik çalışmalar ve uluslararası dü-
zeyde orijinal yayınlar yapmış olmak,
(3) Bir profesörlük kadrosuna atanmış olmak,
Gerekir.
Yukarıda (2) nci bentteki yayınlardan birisi başlıca araştırma eseri olarak
belirtilir.
b. (Değişik : 29/5/1991 - 3747/3 md.) Profesörlük kadrosuna atama,
(1) Açık profesörlük kadrosuna yukarıdaki şartları haiz doçentlerle, başka
üniversitelerde en az 2 yıl hizmet etmiş profesörler atanabilirler.
(2) Üniversitelerde veya yüksek teknoloji enstitülerinde profesörlük kadro-
ları boşaldığında, rektörler boşalan kadroları ve o kadro ile ilgili olarak
adaylarda aranacak nitelikleri, kadronun devamlı veya kısmi statüde olduğunu da
belirterek ilan ederler.
(3) Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve bilimsel nite-
liklerini tespit etmek için üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim
kurulunca en az üçü başka üniversitelerden veya yüksek teknoloji enstitülerinden
olmak üzere ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili en az beş profesör seçi-
lir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve
kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite
veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları gözönünde tuta-
rak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar.
Yabancı ülkelerde alınan doçentlik ünvanı:
Madde 27 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/12 md.)
Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını kazandıktan veya sanat dallarında be-
lirli süre çalıştıktan sonra yabancı ülkelerde doçentlik unvanını veya yetkisi-
ni almış olanlardan, en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki
öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların bu unvanlarının Türkiye`de
geçerli sayılması Üniversitelerarası Kurul kararıyla olur. Bunun için başvuran
adayın çalıştığı yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun,Türk yükseköğretim
kurumu düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca belirlenmesi gerekir.
Yabancı ülkelerde alınan profesörlük ünvanı:
Madde 28 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/13 md.)
Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını kazandıktan veya sanat dallarında be-
lirli süre çalıştıktan sonra yabancı ülkelerde profesörlük unvanını veya yetki-
sini almış olanlardan en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerde
öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların bu unvanlarının Türkiye`de
geçerli sayılması Üniversitelerarası Kurul kararıyla olur. Bunun için başvuran
adayın çalıştığı yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun, Türk yükseköğretim
kurumu düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca belirlenmesi gerekir.
Unvanların korunması:
Madde 29 - Öğretim üyeleri, bu kanunda yazılı hükümler dışında kazanmış ol-
dukları akademik unvanlardan yoksun bırakılamazlar.
Başka bir işe geçmek,emekli olmak veya çekilmek ya da işten çekilmiş sayıl-
mak yoluyla öğretim görevinden ayrılanlar, akademik unvanlarını taşıyabilirler.
Ancak profesörlük, doçentlik veya yardımcı doçentlik unvanlarını kazananlar her
unvan dönemi içinde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkla-
rı takdirde yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında bu unvanı kullana-
mazlar.
Emeklilik yaş haddi:
Madde 30 - Öğretim üyelerinin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerek-
tiren yaş haddi 67 yaşını doldurdukları tarihtir.
Öğretim görevlileri:
Madde 31 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/14 md.)
Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca
atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve
uzmanlık isteyen konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları için, kendi uzman-
lık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tananmış kişiler, süreli veya ders
saati ücreti ile görevlendirilebilirler. Öğretim görevlileri, ilgili yönetim
kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların, rektörlüğe bağlı bölüm-
lerde bölüm başkanlarının önerileri üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi,
öğretim üye yardımcısı ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya kadro
şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli olarak istihdam edilebilir-
ler. Öğretim üyesi kadrolarına öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile ata-
nabilirler; bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bu-
lunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden
atanabilirler. Atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunla-
rın yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Konser-
vatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde sürekli olarak öğretim gö-
revlisi atanabilir.
Okutmanlar:
Madde 32 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/15 md.)
Okutmanlar, ilgili kurumların görüşü alınarak fakültelerde ve fakülteye bağ-
lı birimlerde dekanların, rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürün
önerisi ve rektörün onayı ile süreli veya sürekli olarak atanırlar; atanma süre-
si sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları müm-
kündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır.
Öğretim Yardımcıları (1)
Araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacıları:
Madde 33 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/16 md.)
a) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/3 md.) Araştırma görevlileri,yükseköğretim
kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili
organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcılarıdır. Bunlar
ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan,
enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün
onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar;
atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.
Lisans üstü eğitim - öğretim için yurt dışına gönderilecek araştırma görev-
lileri ile ilk defa bu amaçla bu göreve atanacaklarda aranacak nitelikler ve
diğer hususlar Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/23 md.;İptal:ana.Mah`nin 5/2/1992 tarih ve
E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme:18/5/1994-KHK-527/16 md.)
Lisansüstü eğitim - öğretim için yurtdışına gönderilecek araştırma görevlileri
hakkında yukarıdaki atama süresi ile ilgili hüküm uygulanmaz. Bu gibilerin öğre-
nim ücretleri ve yollukları dahil her çeşit sosyal ve diğer giderleri bağlı bu-
lundukları üniversitelerin personel giderleri içerisinde açılacak özel tertipden
ödenir. Lisansüstü eğitim - öğretim için yurt dışına gönderilen araştırma görev-
lileri kadrolarında bırakılırlar ve (Burslu gidenlerin biryılı aşan süreleri ile
şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kurumlarınca kendi-
lerine aylıksız izin verilmesi uygun görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü
ödemelerin kanuni kesintilerin sonra kalan net tutarının % 6O`ını kurumlarından
alırlar. Bunlardan kurumlarınca gönderilenlere,1416 sayılı Ecnebi Memleketlere
Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine göre aynı ülkede bulunan öğrenci-
lere verilen tahsisat tutarında ayrıca ödeme yapılır. Burslu gidenlerin aldıkla-
rı burs miktarları bu miktarın altında ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine
ayrıca ödenir.Bunların okul ücretleri ile eğitim ve öğretime başlayabilmeleri
için zorunlu olan kurs ücretleri karşılanır. Kitap ve kırtasiye bedelleri ile
diğer eğitim ve öğretim giderlerini karşılamak için her yıl Mart ve Eylül ayla-
rında iki eşit taksitte ödenmek üzere birer aylıkları tutarında ek ödenek veri-
lir.
b) Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı olarak ilgili olan,
özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren bir işle laboratuvarlarda, kitaplık-
larda, atölyelerde ve diğer uygulama alanlarında görevlendirilen öğretim yar-
dımcılarıdır.
c) Çeviriciler, sözlü veya yazılı çeviri işlerinde çalıştırılan öğretim
yardımcılarıdır.
d) Eğitim - öğretim planlamacıları, yükseköğretim kurumlarında eğitim - öğ-
retimin planlanmasıyla görevli öğretim yardımcılarıdır.
e) Uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacılarının atanmaları veya
sözleşme ile görevlendirilmeleri; ilgili yönetim kurullarının görüşleri alına-
rak fakültelerde ve fakülteye bağlı birimlerde dekanın, rektörlüğe bağlı ensti-
tü veya yüksekokullarda müdürlerin, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanla-
rının önerisi ve rektörün onayı ile en çok iki yıl için yapılır. Atama süresi
sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkün-
dür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Üçüncü defa atanmadan sonra sürekli
olarak atanabilirler.
---------------------
(1) Bu başlık 17/8/1983 tarihli ve 2880 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile ek-
lenmiştir.
Yabancı uyruklu öğretim elemanları:
Madde 34 - Yükseköğretim kurumlarında,sözleşme ile görevlendirilecek yaban-
cı uyruklu öğretim elemanları, ilgili fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim
kurulunun önerisi ve üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör
tarafından atanırlar. Bunlar, öğretim görevleri bakımından, bu kanunda aylıklı
öğretim elemanları için konulmuş olan hükümlere tabidirler.
(Değişik: 17/8/1983 - 2880/17 md.) Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının bu
şekilde atanmaları veya görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanu-
nunun Bakanlar Kurulu kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan, Yükseköğre-
tim Kurulunca İçişleri Bakanlığına bildirilir ve iki ay içinde alınacak olumlu
görüş neticesinde ilgili üniversitesi ile sözleşmesi yapılır.
Öğretim elemanı yetiştirme:
Madde 35 - Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kuru-
lacak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde ve dışında,
kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihti-
yaca ve esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkralar: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanı yetiştirilmesi ama-
cıyla üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma veya doktora
çalışmaları yaptırmak üzere başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca
geçici olarak tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya
sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte ken-
di üniversitelerine dönerler.
Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim elemanları, genel hükümlere
göre bağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine ge-
tirmek zorundadırlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükseköğretim ku-
rumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları
bu hüküm dışındadır.
ALTINCI BÖLÜM
Çalışma ve Denetim
Çalışma esasları:
Madde 36 -
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/19 md.) Profesör ve doçentler, üniversitede
devamlı veya kısmi statüde görev yapanlar olarak ikiye ayrılırlar:
(1) Üniversitede devamlı statüde görev yapanlar;
Bu profesör ve doçentler bütün mesailerini üniversite ile ilgili çalışmala-
ra hasrederler.
Bunlar, özel kanunlarla belirlenen görevler ve telif hakları hariç olmak
üzere, yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi
veya özel başkaca herhangi bir iş göremezler, ek görev alamazlar,serbest meslek
icra edemezler.
(Değişik üçüncü fıkra: 14/5/1997-4249/1 md.) Devamlı statü ile atanmış olup,
kısmi statüye geçmek isteyen doçentlerde en az beş yıl süre ile devamlı statüde
çalışmış olmak şartı aranır. Üniversitelerde devamlı statüde beş yıl çalışan
doçentlerin, devamlı statüde profesörlüğe atanmaları halinde kısmi statüye geç-
meleri için yeniden beş yıl devamlı statüde çalışma şartı aranmaz.
Üniversite yönetim kurulunun işbirliğine karar verdiği kamu kuruluşlarında,
kamu yararına hizmet amacını güden kuruluşların işletmelerinde veya diğer özel
kuruluşlardaki çalışmaları üniversitede sürdürülmüş sayılır.
(Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Bu Kurumlardan alınan her türlü ücret-
ler döner sermayeden pay alan profesör ve doçentin bağlı bulunduğu birimin dö-
ner sermayesine gelir kaydedilir.
(2) Üniversitede kısmi statüde görev yapanlar;
Her defasında iki yıl için atanan bu profesör ve doçentler haftada en az
yirmi saat üniversitede bulunmak, eğitim - öğretim, uygulama ve araştırmaları
bölüm başkanının gösterdiği yerde ve onun denetimi altında yapmakla yükümlüdür-
ler. Bunlar;
a) Tazminat, yan ödeme,herhangi bir ek ücret ve döner sermaye gelirlerinden
ücret ve ödenek alamazlar.
b) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Rektör, dekan,enstitü ve yüksekokul
müdürü ve bölüm başkanı olamazlar, bunların yardımcılıklarına seçilemezler.
Ancak Devlet memurlarının tabi olduğu mesai saatlerine ve süresine tabi olmak
şartıyla enstitü müdürlüğüne, bölüm, anabilim dalı ve anasanat dalı başkanlık-
larına seçilebilirler.
c) Bilgi ve görgülerini artırmak ve bilimsel araştırma yapmak üzere,konten-
janla yurt dışında çalışmalara katıldıklarında, masrafları, Devlet bütçesinden,
döner sermayeden ve üniversitenin diğer gelir kaynaklarından ödenmez.
Kısmi statüde görev yapanların durumları iki yılda bir incelenir ve görev-
lerine devamlarına ihtiyaç olup olmadığına karar verilir. Görev devamlarında
yarar görülenlerin görevleri üniversite yönetim kurulunun görüşü ve rektörün
kararıyla yenilenebilir.
(Değişik cümle: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Kısmi statüde bulunanlardan de-
vamlı statüye geçmek isteyenlerin müracaatı o anabilim dalında boş kadro bulun-
mak şartıyla üniversitenin olumlu görüşü üzerine doğrudan Yükseköğretim Kurulu
Kararı ile yapılır.
b. Yardımcı doçentler üniversite ve bağlı birimlerinde sadece devamlı sta-
tüde çalıştırılırlar.
c. Devamlı statüde bulunan öğretim üyeleri ile aylıklı öğretim yardımcıları
en az Devlet memurları için kabul edilmiş olan haftalık çalışma süresi kadar
bir süre eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, uygulama ve yönetim görevleriyle
üniversite organlarınca verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdürler.
d. Öğretim üyelerinin haftalık ders yükü en az on saattir. Öğretim Üyeleri-
nin yaptıkları ve yaptırdıkları uygulama, yönettikleri seminer ve doktora
çalışmalarının ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulu tarafın-
dan belirlenir.
e. Üniversite ve bağlı kuruluşlarında, öğretim yardımcılarından kadrolu öğ-
retim görevlileri ile okutmanlar için haftalık ders yükü oniki saatten az olma-
mak üzere Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.
f. Öğretim elemanlarının görevlerini yapmaları bölüm başkanları, enstitü
ve yüksekokul müdürleri, dekanlar ve rektörler tarafından izlenir ve denetlenir.
g. Rektör, dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri için haftalık ders yükü
zorunluluğu aranmaz. Bunların yardımcıları ile bölüm başkanları için haftalık
ders yükü yukarıda belirtilen sürenin yarısı kadardır.
Üniversitelerin uygulama alanına yardımı:
Madde 37 - Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluş veya kişilerce,üniver-
site içinde veya hizmetin gerektirdiği yerde, üniversiteler ve bağlı birimler-
den istenecek, bilimsel görüş proje, araştırma ve benzeri hizmetler ile üniver-
sitede ve üniversiteye bağlı kurumlarda, hasta muayene ve tedavisi ve bunlarla
ilgili tahliller ve araştırmalar üniversite yönetim kurulunca kabul edilecek
esaslara bağlı olmak üzere yapılabilir. Bu hususta alınacak ücretler ilgili
yükseköğretim kurumunun veya buna bağlı birimin döner sermayesine gelir kayde-
dilir.
Kamu kuruluşları ve vakıflarda görevlendirme: (1)
Madde 38 - (Değişik: 29/11/1983 - KHK - 243/46 md.)
(Değişik: 29/5/1991 - 3747/4 md.) Öğretim elemanları; ilgili kurumlar ile
kendisinin isteği, Üniversite Yönetim Kurulunun uygun görmesi ve rektörün onayı
ile ihtiyaç duyulan konularda, özlük işlemleri kendi kurumlarınca yürütülmek
kaydıyla, Bakanlıklarda, Silahlı Kuvvetler ile Türkiye Bilimsel ve Teknik Araş-
tırma Kurumu, Adli Tıp Kurumu, Türkiye Atom
---------------------
(1) Bu madde başlığı 17/8/1983 tarihli ve 2880 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Enerjisi Kurumu ve Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı kamu kuru-
luşlar ve kamu yararına çalışan kuruluşlar veya gerçek kişiler tarafından kuru-
lan vakıflar ile kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kurumları ile kamuya yararlı
dernekler ve bunların iştiraklerinde, araştırma-geliştirme kurumları ve diğer
kamu kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendi-
rilenler (Adli Tıp Kurumu ile vakıflarca kurulmuş hastahaneler, sağlık merkezle-
ri, sağlık ocakları ve gezici sağlık araçları hariç) döner sermayeden yararlana-
mazlar. Ancak ilgili bulunduğu Yükseköğretim kurumlarındaki aylık ve diğer öde-
meler ile öteki hakları devam eder.
Yükseköğretim Kurulunun isteği ve ilgili kamu kuruluşunun onayı ile yüksek-
öğretim kurumları veya birimleri, ilgili adli mercilerin talebi ile adli tıp
mevzuatı çerçevesinde adli tıp olaylarında ve diğer adli konularda resmi bilir-
kişi olarak görevlendirilebilirler.
(Değişik: 19/4/1990 - KHK - 422/2 md.; Değiştirilerek kabul: 25/10/1990 -
3670/11 md.) Bu madde uyarınca görevlendirilen öğretim elemanları kendi ku-
rumlarından alacakları aylık ve ödeneklerin yanısıra, görevlendirildikleri ku-
rumda yürüttükleri görev için birinci derecenin dördüncü kademesinde bulunan
bir genel müdürün aylık ve ek gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile
çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere ilgili bakan tarafından tespit
edilecek miktarı net olarak ikinci görev aylığı şeklinde ayrıca alırlar. Bunlar
görevlendirildikleri kurumlarca kendilerine bu suretle yapılan ödemeleri döner
sermayelere yatırmak zorunda değildirler. Bunlara görev yapacakları kurumca bu
ödeme dışında başkaca bir ödeme yapılmaz.
Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme:
Madde 39 - (Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/25 md.;İptal:Ana.Mah`nin 5/2/1992
tarih ve E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme: 18/5/1994 -
KHK - 527/17 md.)
Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt içinde ve dışın-
da kongre, konferans,seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla,bilim ve meslek-
leri ile ilgili diğer toplantılara katılmalarına,araştırma ve inceleme gezileri
yapmalarına,araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haf-
taya kadar dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri, onbeş güne kadar rektörler
izin verebilirler.Bu şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren
veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağ-
lı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden
durumlarda, ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.
Öğretim elemanları birinci fıkrada ve bu Kanunun 33 üncü maddesinde sayılan
yurt dışına gönderilme halleri dışında mesleklerine ait hizmetlerde yetiştiril-
mek, eğitilmek,bilgilerini artırmak veya staj yapmak için Yükseköğretim Kurulu-
nun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca üniversiteler itibariyle bir yılı geçme-
yecek şekilde her yıl belirlenecek kontenjan ve süreler dahilinde yurt dışına
gönderilebilecekleri gibi aynı amaçlarla dış burslara dayanılarak da gönderile-
bilirler. Belirlenen kontenjanların üniversiteye bağlı birimler arasında dağı-
tımı üniversite yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı,gönderilme ise ilgi-
li yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı ile olur. Zorunlu hallerde yurt
dışında kalma süresi ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı ile ya-
rısına kadar uzatılabilir. Bunlar hak ve yükümlülükleri bakımından 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununa göre aynı amaçla yurt dışına gönderilenlerin tabi ol-
dukları hükümlere tabi olurlar. Ancak,bunlara yapılacak ödemenin miktarı Devlet
memurlarına yapılacak ödemeyi geçmemek üzere üniversite yönetim kurulunca daha
düşük olarak tespit edilebilir. Öğretim elemanlarından kendilerine yurt dışı
kuruluşlarınca burs veya ücret sağlananlar,görev yapacakları sürece Yükseköğre-
tim Kurulunun belirleyeceği esaslara göre üniversite yönetim kurulunun kararı
ile aylıklı veya aylıksız izinli de sayılabilirler.
Gerek birinci fıkraya göre geçici görev yolluğu verilmek suretiyle yurt
içinde ve yurt dışında bir yere gönderilenler olsun,gerekse ikinci fıkraya göre
gidiş-dönüş yol yevmiyesi ile gideri ödenmek suretiyle yurt dışına gönderilen-
ler olsun,bunlara verilecek yolluk,emsali Devlet memuruna verilen yolluğun aynı
olmak üzere genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Geçici görev yolluğu
Yükseköğretim Kurumu hesabına gönderilenlere kurum bütçesinden üniversite dı-
şındaki kurum hesabına gönderilenlere ise ilgili kurumun bütçesinden ödenir.
(Ek: 14/5/1997-4249/2 md.) Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki
Yüksek Öğretim Kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aş-
mamak ve bütün özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun
kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayı ile aylıklı izin verilebilir.
Kurumlararası yardımlaşma:
Madde 40 -
a. Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri ile ders vermekle gö-
revli öğretim yardımcıları bağlı bulundukları fakülte veya yüksekokulda hafta-
lık ders yükünü dolduramadıkları takdirde, kendi üniversitelerinin diğer birim-
lerinde veya o şehirdeki yükseköğretim kurumlarında ders yükünü doldurmak üzere
rektör tarafından görevlendirilebilirler. Ders yükü içindeki çalışmalar karşı-
lığında ek ders ücreti ödenmez. Haftalık ders yükünün üstünde başka bir yüksek-
öğretim kurumunda görevlendirilen öğretim elemanlarına görev aldıkları kurum
bütçesinden ek ders ücreti ödenir.
b. (Değişik:9/4/1990 - KHK - 418/26 md.;İptal:Ana.Mah`nin 5/2/1992 tarih
ve E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK -
527/18 md.) Öğretim üyeleri,ihtiyacı olan üniversitenin isteği ve kendi arzusu
üzerine ve ilgili yönetim kurullarının görüşü,rektörün önerisi ile Yükseköğre-
tim Kurulu tarafından,istekte bulunan üniversitenin birimlerinde en az bir eği-
tim-öğretim yılı için görevlendirilebilirler.Bu şekilde görevlendirilenlerin
kadroları beş yıl süre ile saklı tutulur. Açık bulunan bir öğretim üyeliği kad-
rosuna yapılacak atamada adayların niteliklerinde eşitlik olduğu durumlarda ge-
lişmekte olan bölgelerdeki yükseköğretim kurumlarında toplam en az beş yıl bu
şekilde veya kadrolu olarak hizmet yapan öğretim üyelerine öncelik verilir.
c. Bu kanun kapsamına girmeyen Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Teşkila-
tına bağlı yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacı; bu kurumların
tercihan bulundukları şehirlerdeki diğer yükseköğretim kurumlarından koordine
sonucu ismen yapacakları istek üzerine, ilgili rektörlüklerce (a) fıkrasındaki
esaslara göre karşılanır.
Öğretim üyesi ihtiyacının karşılanması:
Madde 41 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/22 md.)
Yükseköğretim Kurulunca; bu kanun kapsamındaki Devlet yükseköğretim kurum-
larının, çeşitli bilim ve sanat dallarındaki öğretim üyesi ihtiyaçları ve bu
öğretim üyesi ihtiyaçlarının hangi yükseköğretim kurumlarından karşılanacağı,
öğretim üyesi mevcutları dikkate alınarak tespit edilir ve ihtiyaçlar karşılan-
mak üzere ilgili üniversitelere bildirilir. Bu üniversitelerin rektörleri Yük-
seköğretim Kurulunca ihtiyaç listelerinin kendilerine intikal ettirilmesi tari-
hinden itibaren en çok iki hafta içinde ihtiyaçları karşılamak üzere hangi öğ-
retim üyelerini görevlendirdiklerini Yükseköğretim Kuruluna bildirirler. Bu gö-
revlendirmeler bir yarı yıldan az,dört yarı yıldan fazla olmamak üzere kadrola-
rı kendi üniversitelerinde kalmak kaydıyla yapılır.
Bu madde hükümlerine göre veya 40 ıncı maddenin (b) fıkrası hükmüne göre
yapılan görevlendirmelerde tebligat,işten ayrılma,mehil müddeti ve işe başlama
konularında Devlet memurlarına ilişkin hükümler uygulanır.
Bu madde veya bu Kanunun 40 ıncı maddesinin (b) fıkrası hükümlerine göre
yapılan görevlendirmelerde, görevlendirme kararında görev süreleri belirtilir.
Bunlara özlük hakları kurumlarında devam etmek kaydıyla görev yapacağı kurumun
bulunduğu yer ve özelliklerine göre o kurum kadrolarında çalışanların yararlan-
dıkları ödenek ve diğer haklar ve 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre geçici gö-
rev yolluğu, görev yapacağı üniversite bütçesinden ödenir.
Bu maddede veya bu Kanunun 40 ıncı maddesinin (b) fıkrasında belirtildiği
şekilde görevlendirildikleri kendilerine tebliğ edilenlerden kanuni süresi
içinde göreve başlamayanlar istifa etmiş sayılır. Bu şekilde istifa etmiş sayı-
lanlar, bu hizmeti yerine getirmedikçe herhangi bir yükseköğretim kurumunda ye-
niden görevlendirilemezler ve diğer kamu kuruluşlarında çalıştırılamazlar.
Bilimsel denetim:
Madde 42 - Kurumlariçi Bilimsel Denetim:
a. Öğretim elemanlarının bilimsel yönden denetlenmeleri, onların eğitim -
öğretim,bilimsel araştırma,yayım,seminer,klinik ve uygulama faaliyetleri üze-
rinde olur.
b. Her öğretim yılı sonunda, bölüm başkanı bölümün geçmiş yıldaki eğitim -
öğretim ve araştırma faaliyeti ile,gelecek yıldaki çalışma planını belirten bir
raporu bağlı bulunduğu dekana sunar. Dekan bu rapora kendi kanaatini de ekleye-
rek, rektöre gönderir. Rektör rapor ve görüşleri değerlendirerek, gerekli ted-
birleri alır ve yetersizlik ile ilgili kararlarını Yükseköğretim Kuruluna bil-
dirir. Enstitü ve yüksekokul müdürü raporunu bağlı olduğu rektör veya dekana
gönderir.
c. Her öğretim elemanı, bilimsel araştırmalarının, yayınlarının ve verdiği
dersleriyle yönettiği seminerlerin ve uygulamaların listesini, yurt içinde ve
dışında yapılan bilimsel kongrelerdeki tebliğlerin birer örneğini, bağlı bulun-
duğu birim yöneticisinin aracılığıyla rektörlüğe sunmak zorundadır. Yayımlanma-
yan eserlerin daktilo ile yazılmış birer kopyası verilir. 5846 sayılı Fikir ve
Sanat Eserleri Kanununun eser sahibine tanıdığı haklar saklıdır.
d. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/23 md.) Öğretim elemanlarının bilimsel yayın-
ları için üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulunda özel arşiv tutulur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Öğretim ve Öğrenciler
Lisans düzeyinde öğretim:
Madde 43 - Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve
anailkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir.
a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre
yapılan eğitim - öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili
esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirti-
lir.
b. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/24 md.) Aynı meslek ve bilim dallarında, eği-
tim - öğretim yapan üniversitelerde, eğitim - öğretim, metod, kapsam, öğretim
süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğ-
renimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayıl-
ması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren bi-
rimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirli-
ği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.
c. Yükseköğretim kurumları, örgün, yaygın ve açık öğretim yöntemleri ile
her türlü eğitim - öğretim yapabilirler.
Öğretim süresi:
Madde 44 - (Değişik: 10/12/1988 - 3511/1 md.)
(Değişik birinci fıkra: 7/6/1995 - 4111/1 md.) Yükseköğretim kurumlarında,
önlisans ve lisans düzeyinde öğrenim yapan öğrencilere bu öğrenimlerini ta-
mamlamak için tanınan azami süreler iki yıllık önlisans için dört, dört yıllık
lisans için yedi yıldır. Öğrenciler normal eğitim-öğretim süresi beş yıl olan
proğramları sekiz yılda, altı yıl olan programları ise dokuz yılda tamamlamak
zorundadırlar. Ancak, bu süreler sonunda; kayıtlı olduğu öğretim kurumundan
mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün ders-
ler için biri bütünleme olmak üzere iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlar
sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarı
yıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarı
yıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı);
Gülhane Askeri Tıp Akademisi öğrencileri hariç, üç veya daha az dersten başa-
rısız olanlara ise sınırsız, başarısız oldukları derslerden açılacak sınavlara
girme hakkı tanınır. İzledikleri programdan mezun olmak için gerekli bütün
derslerden geçer not aldıkları halde yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmele-
ri için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle ilişkileri ke-
silme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan ku-
rumlarda son sınıf) öğrencilerine not ortalamalarını yükseltmek üzere diledik-
leri son iki sınıf derslerinden sınırsız sınav hakkı tanınır. Bunlardan uygu-
lamalı, uygulaması olan ve daha önce alınmamış dersler dışındaki derslere de-
vam şartı aranmaz.Açılacak sınavlara, üst
üste veya aralıklı olarak toplam üç eğitim-öğretim yılı hiç girmeyen öğrenci,
sınırsız sınav hakkından vazgeçmiş sayılır ve bu haktan yararlanamaz. Sınırsız
hak kullanma durumunda olan öğrenciler, öğrenci katkı payını ödemeye devam eder-
ler, ancak, sınav hakkı dışındaki diğer öğrencilik haklarından yararlanamazlar.
Açık öğretim öğrencileri, öğrencilik haklarından yararlanmamak kaydı ile bu sü-
relerle kısıtlı değildirler.
(Ek: 6/5/1993 -3908/1 md.;Değişik: 7/6/1995 - 4111/1 md.) Derslere devam yü-
kümlülüklerini yerine getirdikleri halde, yıl içi ve yıl sonu sınav yükümlü-
lüklerini bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak yerine getiremedikleri
için öğretim kurumları ile ilişiği kesilen hazırlık sınıfı ve birinci sınıfta
en fazla bir dersten, ara sınıflarda ise en fazla üç dersten başarısız olan
öğrencilere üç yıl içinde kullanacakları üç sınav hakkı, not ortalamasını
tutturamadıkları için hazırlık sınıfı dahil ara sınıflarda da sene kaybeden
öğrencilere diledikleri üç dersten bir sınav hakkı verilir. Sınav hakkı ve-
rilenler, yıl içi veya yıl sonu sınavı olduğuna bakılmaksızın başvurmaları
halinde üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinin her eğitim-öğretim
yılı başında açacakları sınavlara alınırlar. Sınavların sonunda sorumlu ol-
dukları tüm dersleri başaranlar, öğrenimlerine kaldıkları yerden devam eder-
ler, bu durumda olan öğrencilerin sınavlara girdikleri süre, öğrenim süre-
sinden sayılmaz. Bu sınavlara katılan öğrenciler öğrencilik haklarından
hiçbir şekilde yararlanamazlar.
Üniversite senatoları, önlisans ve lisans düzeyi öğretimlerde sürdürülecek
esasları, devam, ara sınav sayısı ve bunların başarı notuna katkısı, uygulama
sınav ve bütünleme gibi şartları yönetmeliklerle belirlerler.
Lisans öğrenimini tamamlamayanların veya tamamlayamayanların ön lisanas
diploması almaları veya meslek yüksekokullarına intibak ettirilmeleri Yüksek-
öğretim Kurulu tarafından hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre düzenlenir.
Yükseköğretime giriş:
Madde 45 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/26 md.)
a. Öğrenciler Devlet Yükseköğretim Kurumlarına,esasları Yükseköğretim Kuru-
lu tarafından tespit edilen sınavla girerler. Sonuçların değerlendirilmesinde
adayların ortaöğretimdeki başarıları dikkate alınır. Ortaöğretim kurumlarını
birincilikle bitiren adaylar kendileri için yükseköğretim kurumlarında ayrıla-
cak kontenjanlara, tercih ve puanları gözönünde tutularak yerleştirilir.
Yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçiminde, adayların ortaöğretim süresin-
deki başarıları Yükseköğretim Kurulunun uygun göreceği şekilde Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezi tarafından geliştirilecek bir yöntemle ek bir puan olarak
tespit edilir ve yükseköğretim kurumlarına giriş sınav puanlarına eklenir.
Bir mesleğe yönelik programlar uygulayan liselerin mezunları, Yükseköğretim
Kurulu tarafından belirlenecek aynı alanda bir yükseköğretim kurumuna girerken,
başarı notları ayrıca tespit edilecek bir katsayı ile çarpılmak suretiyle
değerlendirilerek giriş sınavı puanlarına eklenir.
b. Yükseköğretim Kurulunca düzenlenen esaslara göre belli sanat dallarında
üstün kabiliyetli olduğu tespit edilen öğrenciler, ilgili dalda eğitim yapmak
kaydıyla yine bu esaslar içerisinde belirlenecek özel yöntemlerle yükseköğretim
kurumlarına alınabilirler.
c. (Mülga : 29/5/1991 - 3747/5 md.)
d) (Ek: 29/6/2001-4702/2 md.) Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunca tespit
edilen uluslararası bilimsel yarışmalarda ödül kazanan öğrenciler, ödül kazandıkları
alanlarda Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi ile Türkiye Bilimsel ve Teknik
Araştırma Kurumunca müştereken belirlenecek yükseköğretim kurumlarından
seçtiklerine sınavsız girerler.
e) (Ek: 29/6/2001-4702/2 md.) Meslekî ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun
olan öğrenciler istedikleri takdirde bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna
en yakın programların uygulandığı, öncelikle kendi meslekî ve teknik eğitim bölgesi
içinde yer alan veya bölgesi dışındaki meslek yüksekokullarına sınavsız olarak
yerleştirilebilirler. Sınavsız olarak meslek yüksekokullarına devam ederek mezun
olan öğrencilerin yüzde onundan az olmamak üzere ayrılacak kontenjanlara göre
alanlarındaki lisans programlarına dikey geçiş yapmaları sağlanır. Bununla ilgili esas
ve usuller, Millî Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu işbirliği ile çıkartılacak
yönetmelikte belirlenir.
f) (Ek: 29/6/2001-4702/2 md.) Meslekî ve teknik orta öğretim kurumlarından herhangi
birini bitirip de meslekî ve teknik eğitim bölgeleri kapsamı dışındaki bir yükseköğretim
programına girmek isteyen öğrenciler, üniversite giriş sınavlarına başvurabilirler.
Cari Hizmet Maliyeti (1)
Madde 46 - (Değişik: 19/11/1992 - 3843/16 md.)
Yükseköğretim kurumlarında cari hizmet ödenekleri, öğrenci başına olmak
üzere belirlenir. Öğrenci başına düşen cari hizmet ödeneği, öğrenim dallarının
nitelikleri ve süreleri ile yükseköğretim kurumlarının özellikleri göz önünde
tutularak Yükseköğretim Kurulunca farklı miktarlarda tespit edilir. Bu
miktarın her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek kısmı Devletçe karşılanır
ve öğrenci adına ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine ödenek olarak kaydolunur.
Geri kalın kısmı öğrenci tarafından ödenir. Devletçe karşılanacak kısım cari
hizmet maliyetlerinin yarısından az olamaz.
Devlet ve öğrenci tarafından yapılacak ödemelerin miktar ve bölgelere
göre oranları, yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak ücretlerin miktarı ile
uygulamaya ilişkin esas ve usuller her yıl Bakanlar Kurulunca en geç Temmuz
ayı içerisinde belirlenir.
Öğrenci tarafından ödenecek miktar, istekleri halinde ödeme güçlüğü olan
öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca kredi olarak verilebilir.
Hazırlık sınıfı veya yabancı dil geliştirme programı hariç olmak üzere,
2 yıllık önlisans ve 4,5,6 aylık lisans öğreniminden bu süreler sonunda mezun
olamayan öğrencilere Devlet katkısı ödenmesine devam olunur. Öğrenci katkısı
birinci yıl için % 50, müteakip yıllar için % 100 fazlasıyla alınır. Lisans
düzeyinde ikinci bir yükseköğretim yapan öğrenciler için öğrenci katkısı
% 100 fazlasıyla alınır. Lisans düzeyinde ikinci bir yükseköğretim yapan
öğrenciler için öğrenci katkısı % 100 fazlasıyla alınır.
Öğrenci katkısını ödemeyenlerin kayıtları yapılmaz ve yenilenmez.
Cari hizmet maliyetine öğrenci katkısı ve öğrenci sosyal tesis ve
faaliyetlerinden elde edilen gelirler ile yükseköğretim kurumlarınca önceki
yıllarda bastırılan ders kitapları ve teksirlerinin satışından elde edilen
gelirler, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü adına milli bankalardan
birinde açılacak hesaba yatırılır. Bu miktarlar rektörlükçe en geç ilgili
ayın sonuna kadar Bütçe Dairesi Başkanlığı hesabına bir yandan gelir, diğer
yandan özel ödenek kaydolunmak üzere aktarılır. Aktarılan bu miktarlar
Maliye ve Gümrük Bakanlığınca özel ödenek kaydedilir. Kaydolunan ödenekler,
başta öğrencilerin beşlenme, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetleri
olmak üzere, üniversitenin cari, kalkınma plan ve programlarına uygun
yatırım, transfer ve öğrencilerin kısmi zamanlı olarak geçici işlerde
çalıştırılmasına ilişkin giderlerinde kullanılır. Kullanım ve harcamaya
ilişkin esas ve usüller Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü alınarak
Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.
Bu hesabın sarfı, muhasebesi ve denetimi döner sermaye mevzuatına tabi
olup, işlemleri üniversitece görevlendirilecek sayman tarafından yürütülür.
Bu ödeneklerin harcanmayan kısmı ertesi yılın bütçesine devren gelir ve
ödenek kaydolunur.
Zamanında ödenmeyen kredi borçları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal sandıklarınca tahsil edilerek
Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna ödenir.
Sosyal hizmetler:
Madde 47 - Faaliyetlerin Düzenlenmesi:
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/28 md.) Yükseköğretim kurumları,Yükseköğretim
Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağ-
lığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını de-
ğerlendirme
--------------------------
(1) a) Bu madde başlığı, 19/11/1992 tarih ve 3843 sayılı Kanunun 16 ncı
maddesiyle değiştirilmiş olup, metne işlenmiştir.
b) Bu maddede sözü edilen katkı payı esasları;13/8/1998 tarih ve 23432 sa-
yılı R.G.`de yayımlanan 30/7/1998 tarih ve 98/11457 sayılı Bakanlar Ku-
rulu Kararı ile yeniden tespit edilmiştir. Ayrıca, 21/5/1997 tarih ve
22995 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 18/3/1997 tarih ve 97/9293 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile sözkonusu esaslara bazı yüksekokullar eklen-
miştir.
gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları
nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko - sosyal merkez-
leri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak,toplantı,sinema ve tiyatro salonları,
spor salon ve sahaları,kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en iyi
şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler.
b. Yükseköğretim kurumları, özel ve kamu kuruluşları ile işbirliği yaparak
mezunlarına iş bulmakta yardımcı olurlar.
c. Üniversiteler rehberlik ve psikolojik danışma merkezleri kurar, öğrenci-
lerin kişisel ve ailevi sorunlarını çözümlemeye çalışır.
d. Kamu kuruluşları adına, Üniversitelerde okuyacak öğrencilere bu kuruluş-
larca verilecek bursların bilim dallarına dağılımı ve sayısı,insangücü ihtiyacı
ve öğretim elemanı yetiştirilmesi bakımından, devlet kalkınma planları ilke ve
hedeflerine göre Yükseköğretim Kurulu tarafından belirtilir. Burslu öğrencile-
rin harçları ile laboratuvar, sınav ve diploma masrafları burs kapsamına girer.
Ders kitapları ve eğitim-öğretim araçlarının basılıp çoğaltılması (1)
Madde 48- (Değişik: 26/6/2001-4689/1 md.)
Üniversitelerde ders kitapları, bilgisayar ve elektronik ortamlarda hazırlanan
eğitim-öğretim ve uzaktan öğretim ilkelerine göre oluşturulan her türlü materyal ilgili
üniversite veya Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanır veya hazırlattırılır ve
öğrencilere uygun bedelle satılır. Ders aracı olarak kullanılan kitap ve her türlü materyali
öğretim elemanları kendi hesaplarına bastıramaz ve çoğaltamazlar, bunlar ilgili
üniversite tarafından basılır, bastırılır veya çoğaltılır. Ancak, başvurdukları eğitim-öğretim
yılı içinde bastırılamayacağı, kurumun yönetim kurulunca yazılı olarak bildirilen kitapları
kendilerinin bastırma hakları saklıdır.
Ders kitapları, bilgisayar ve elektronik ortamlarda hazırlanan eğitim-öğretim ve
uzaktan öğretim ilkelerine göre oluşturulan her türlü materyalle ilgili olarak uygulanacak
esaslar ve ödenecek telif hakları Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine
Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.
(Dikkat: Devamı 5373 üncü sayfadadır.)
-------------
(1) Bu maddenin, başlığı "Ders kitapları ve teksirlerin basılması" iken, 26/6/2001 tarih
ve 4689 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Ders kitaplarının ve teksirlerinin bastırılmasında uygulanacak esaslar ve
ödenecek telif hakları Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.
Yabancı dil hazırlık eğitim - öğretimi:
Madde 49 - Eğitim - öğretimini kısmen veya tamamen bir yabancı dilden yapan
Yükseköğretim Kurumları, kaydını yaptıran öğrencileri, öğrenimde kullanılacak
yabancı dilde bir yeterlilik sınavına tabi tutarlar. Yetersiz bulunan öğrenci-
ler için esasları Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek, bir yıla kadar süre-
li, bir yabancı dil hazırlık öğrenimi uygulanır. Bu lisan öğreniminde başarılı
olamayan öğrencilerin bu yükseköğretim kurumu ile ilişkileri kesilir.
Normal öğrenimin devamı süresince öğrencilerin yabancı dil bilgilerinin ge-
liştirilmesi için öğretim kurumlarınca gerekli önlemler devamlı şekilde alınır.
Lisans üstü öğretim:
Madde 50 - Usul ve şartları;
a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında
yüksek lisans, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yüksek-
öğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurul-
ca tespit edilecek esaslara göre seçilirler.
b. Yükseköğretim kurumları,lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşı-
lamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır.
c. (Mülga: 1/8/1996-4160/5 md.)
d) Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek
burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere
öğretim yardımcılığı kadrolarından birine de atanabilirler.
e. Tıpta uzmanlık öğrenimi yapanlara verilecek aylık veya ödeneklerin tes-
pitinde, aynı durumda bulunan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığındaki personelin
aylık ve ödenekleri gözönünde tutulur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Memurlar ve Diğer Görevliler
Yönetim örgütleri:
Madde 51 -
a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana, üniversitelerde rektöre bağlı,
merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıl-
dığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile
büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu-
na tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur.
Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda kurulların, üniversite-
lerde yönetim kurulunun kararı ile genel hükümlere göre kurulur.
b. Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fa-
külte sekreteri,enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne
bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur. Sekretere bağlı büro ve iç
hizmet görevlerini yapmak üzere gerekli görüldüğü takdirde, yeteri kadar müdür
ve diğer görevliler çalıştırılır. Bunlar arasındaki iş bölümü dekanın veya mü-
dürün onayından sonra uygulanmak üzere ilgili sekreterce yapılır.
c. Genel sekreter ve sekreterler oy hakkı olmaksızın bağlı bulundukları ku-
rumun kurullarında raportörlük yaparlar.
Atamalar:
Madde 52 - Atama esasları:
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/29 md.) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanı, Genel Sekreter ile daire başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uz-
manlar, yükseköğretim üst kuruluşlarında ilgili kuruluşların görüşü alınarak
Yükseköğretim Üst Kuruluşunun Başkanı; üniversitelerde ise yönetim kurulunun
görüşü alınarak rektör tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekre-
terinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından
yapılır.
b. Üst kuruluşların ve üniversitelerin genel sekreterlerinin üniversite li-
sans diplomasına,fakülte sekreterleri ile enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin
yükseköğretim diplomasına sahip olmaları şarttır.
c. Memurların atanmaları; fakültelerde ve bağlı kuruluşlarda dekanların,
rektörlüğe bağlı kuruluşlarda ilgili müdürlerin, yükseköğretim üst kuruluşla-
rında ve üniversite merkez örgütünde genel sekreterin önerisi üzerine kadro
esas alınmak üzere başkan veya rektör tarafından yapılır.
d. Yardımcı hizmetler sınıfı personeli, yükseköğretim üst kuruluşlarında,
rektörlükte ve rektörlüğe bağlı kuruluşlarda genel sekreterin önerisi üzerine
başkan veya rektör, fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda fakülte sek-
reterinin önerisi üzerine dekanlar,enstitü ve yüksekokullarda sekreterin öneri-
si üzerine müdür tarafından atanırlar.
e. Yükseköğretim üst kuruluşlarının ve üniversitelerin, yönetim personeli
için aylıklı veya sözleşmeli kadroları,yükseköğretim üst kuruluşlarında başkan,
üniversitelerde ise rektör tarafından tespit edilir ve ilgili makamlara öneri-
lir.
f. Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerde görevli memur ve diğer
görevliler, üst kuruluşlarda genel sekreterlerin, üniversitelerde rektörlerin
istek ve önerisi üzerine diğer kamu kuruluşlarına veya Yükseköğretim Kurulu
Başkanı tarafından yükseköğretim üst kuruluşları veya yükseköğretim kurumları
arasında atanabilirler.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Disiplin ve Ceza İşleri
Genel esaslar:
Madde 53 -
a. Yükseköğretim Kurul Başkanı Yükseköğretim Kurulu ile üniversite rektör-
lerinin, rektör üniversitenin, dekan fakültenin,enstitü ve yüksekokul müdürleri
enstitü ve yüksekokulların, bu birimlerin genel sekreter veya sekreterleri de
sekreterlik personelinin disiplin amirleridir. Üniversite ve bağlı birimlerinin
yönetim kurulları aynı zamanda disiplin kurulu olarak görev yaparlar. Disiplin
kurullarında profesörlerle ilgili hususların görüşülmesinde doçent ve yardımcı
doçentler, doçentlerle ilgili hususların görüşülmesinde de yardımcı doçentler
disiplin kurullarına alınmazlar.
b. Öğretim elemanları,memur ve diğer personelin disiplin işlemleri,disiplin
amirlerinin yetkileri, devlet memurlarına uygulanan usul ve esaslara göre Yük-
seköğretim Kurulunca düzenlenir.
c. (Değişik: 14/4/1982 - 2653/3 md.) Ceza soruşturması usulü:
Yükseköğretim üst kuruluşları başkan ve üyeleri ile yükseköğretim kurumları
yöneticilerinin, kadrolu ve sözleşmeli öğretim elemanlarının ve bu kuruluş ve
kurumların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlarının görevleri do-
layısıyla ya da görevlerini yaptıkları sırada işledikleri ileri sürülen suçlar
hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır:
(1) İlk soruşturma:
Yükseköğretim Kurulu Başkanı için, kendisinin katılmadığı, Milli Eğitim
Bakanının başkanlığındaki bir toplantıda, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teş-
kil edilecek en az üç kişilik bir kurulca, diğerleri için, Yükseköğretim Kurulu
Başkanınca veya diğer disiplin amirlerince doğrudan veya görevlendirecekleri
uygun sayıda soruşturmacı tarafından yapılır.
Öğretim elemanlarından soruşturmacı tayin edilmesi halinde, bunların, hak-
kında soruşturma yapılacak öğretim elemanının akademik unvanına veya daha üst
akademik unvana sahip olmaları şarttır.
(2) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına;
a) Yükseköğretim Kurulu Başkan ve üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme Kuru-
lu Başkan ve üyeleri hakkında Danıştayın 2 nci Dairesi,
b) Üniversite rektörleri, rektör yardımcıları ile üst kuruluş genel sekre-
terleri hakkında, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edilecek üç kişilik
kurul,
c) Üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu üyeleri,fakül-
te dekanları ve dekan yardımcıları,enstitü ve yüksekokul müdürleri ve yardımcı-
ları ile üniversite genel sekreterleri hakkında,rektörün başkanlığında rektörce
görevlendirilen rektör yardımcılarından oluşacak üç kişilik kurul,
d) Öğretim elemanları, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri hakkında
üniversite yönetim kurulu üyeleri arasından oluşturulacak üç kişilik kurul,
e) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında, mahal iti-
bariyle yetkili il idare kurulu,
Karar verir.
f) Yükseköğretim Kurulu ile üniversite yönetim kurullarınca oluşturulacak
kurullarda görevlendirilecek asıl ve yedek üyeler bir yıl için seçilirler.
Süresi sona erenlerin tekrar seçilmeleri mümkündür.
(3) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına karar verecek kurullar üye tamsa-
yısı ile toplanır. Kurullara ilk soruşturmayı yapmış olan üyeler ile haklarında
karar verilecek üyeler katılamazlar. Noksanlar yedek üyelerle tamamlanır. Diğer
hususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükümleri uygulanır.
(4) Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyele-
ri hakkında Danıştayın 2 nci Dairesinde verilen lüzum-u muhakeme kararına iti-
raz ile men-i muhakeme kararlarının kendiliğinden incelenmesi Danıştayın İdari
İşler Kuruluna aittir. Diğer kurullarca verilen lüzum-u muhakeme kararına ilgi-
lilerce yapılacak itiraz ile men-i muhakeme kararları kendiliğinden Danıştay
2 nci Dairesince incelenerek karara bağlanır. Lüzum-u muhakemesi kesinleşen
Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyelerinin
yargılanması Yargıtay ilgili ceza dairesine, temyiz incelemesi Ceza Genel Kuru-
luna, diğer görevlilerin yargılanmaları suçun işlendiği yer adliye mahkemeleri-
ne aittir.
(5) Değişik statüdeki kişilerin birlikte suç işlemeleri halinde soruşturma
usulü ve yetkili yargılama mercii görev itibariyle üst dereceliye göre tayin
olunur.
(6) Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve rektörlerin 1609 sayılı Bazı Cürümler-
den Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun
kapsamına giren suçlarından dolayı yapılacak ceza soruşturmasında yukarıda be-
lirtilen ceza kovuşturması usulü tatbik edilir. Bunlar dışında kalan tüm görev-
liler için 1609 sayılı Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında
Takip ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun hükümleri uygulanır.
1609 sayılı Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip ve
Muhakeme Usulüne Dair Kanun kapsamına giren suçlarından dolayı kanuni kovuştur-
ma için gereken izin, Yükseköğretim Kurulu üyeleri ile Yükseköğretim Denet-
*
leme Kurulu Başkan ve üyeleri ve bu kuruluşların memurları (Üniversitelerarası
Kurul memurları dahil) hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanından, üniversite
yöneticileri ve öğretim elemanları ile memurlar hakkında üniversite rektörle-
rinden alınır.
(7) İdeolojik amaçlarla Anayasada yer alan temel hak ve hürriyetleri,devle-
tin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü veya dil, ırk, sınıf, din ve mez-
hep ayrılığına dayanılarak nitelikleri Anayasada belirtilen Cumhuriyeti ortadan
kaldırmak maksadıyla işlenen suçlarla bunlara irtibatlı suçlar, öğrenme ve öğ-
retme hürriyetini doğrudan veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün,
huzur ve çalışma düzenini bozan boykot, işgal, engelleme,bunları teşvik ve tah-
rik, anarşik ve ideolojik olaylara ilişkin suçlar ile ağır cezayı gerektiren
suçüstü hallerinde,yukarıda yazılı usuller uygulanmaz; bu hallerde kovuşturmayı
Cumhuriyet Savcısı doğrudan yapar.
(8) Bu Kanunda yer almamış hususlarda 4 Şubat 1329 tarihli Memurin Muhake-
matı Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Öğrencilerin disiplin işleri:
Madde 54 - Soruşturma, yetkiler ve cezalar:
a. Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği
sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan,öğrenme ve öğretme hürriye-
tini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur
ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan,
bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine
veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik
veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrenci-
lere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan
bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yüksek-
öğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir.
b. Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya dışında öğrencilerin
işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma yapmaya ve doğrudan
gerekli cezayı vermeye veya disiplin kuruluna sevketmeye ilgili fakülte dekanı,
enstitü veya yüksekokul müdürü yetkilidir.
c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal başlanılır ve soruştur-
ma engeç onbeş gün içinde sonuçlandırılır.
d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya yazılı savunma hakkı
verilir. Tanınan süre içinde savunma yapmayan öğrenci bu hakkından vazgeçmiş
sayılır.
e. Disiplin cezaları, ilgili öğrenciye yazı ile bildirilir. Durum,öğrenciye
burs veya kredi veren kuruluşa ve Yükseköğretim Kuruluna duyurulur. Yükseköğre-
tim kurumundan çıkarma kararlarına karşı onbeş gün içinde üniversite yönetim
kuruluna itiraz edilebilir. Cezalar öğrencinin dosyasına ve siciline işlenir.
f. Bu maddeye göre yapılacak işlemler sırasında gerekirse öğrenciye, bağlı
bulunduğu öğretim kuruluşunda, ilan yoluyla tebligat yapılabilir.
g. Yükseköğretim kurumundan çıkarma kararı bütün yükseköğretim kurumlarına,
Yükseköğretim Kurulu, emniyet makamları ve ilgili askerlik şubelerine bildiri-
lir. Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilen öğrenciler, bir daha her-
hangi başka bir yükseköğretim kurumuna alınamazlar.
*
ONUNCU BÖLÜM
Mali Hükümler
Gelir kaynakları:
Madde 55 - Yükseköğretim üst kuruluşları,yükseköğretim kurumları ve bunlara
bağlı birimlerin gelir kaynakları;
a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler,
b. Kurumlarca yapılacak yardımlar,
c. Alınacak harç ve ücretler,
d. Yayın ve satış gelirleri,
e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri,
f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar,
g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.
Mali kolaylıklar:
Madde 56 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/30 md.)
İşlem ve usuller:
a) Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı
kuruluşlara yapılacak her türlü bağış ve vasiyetl |
Anasayfa
Portal
Forumlar
Yönetim
SSS
Üye Kayıt