11/6/1936 TARİH  VE 3039 SAYILI ÇELTİK EKİMİ
            KANUNUNUN SURETİ TATBİKINA DAİR TALİMATNAME
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 14.9.1936, No: 2/5332
    Dayandığı Kanunun Tarihi         : 11.6.1936, No: 3039
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi  : 12.10.1936, No: 3432
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 3, Cildi: 17, S. 704
                               BÖLÜM  1.

    Madde 1 - Vilayetlerde valilerin,kazalarda kaymakamların başkanlığı altında
teşekkül edecek olan çeltik komisyonları çeltik işlerinin göstereceği lüzuma
göre komisyon başkanının daveti üzerine toplanırlar.Komisyon üyelerinin yalnız
bir rey hakları vardır.Kararlar ekseriyetle verilir.Tesavi vukuunda başkan tara-
fı ekseriyeti teşkil eder.Komisyon üyelerinin vazife ve mes`uliyetleri müşterek-
tir.Bölge çeltik uzmanları bölgeleri içinde bulunan komisyonların tabii üyesi-
dirler.Uzmanlar bölgelerindeki komisyonların çeltik işlerinde ilmi ve fenni
uzuvlarıdır.
    Komisyon üyelerinden devlet memuru olanlardan birisi yoksa yerlerine kanuni
vekilleri toplantıya gelir. Komisyonlara üye olarak alınacak çeltik çiftçisi
kanuni vasıfları haiz ve okur yazar olmak şartile ve geçimi çeltikçilik veya hem
çeltikçilik ve hem de çiftçilik olanlar arasından seçilir.Bunun ziraat mektebi
mezunu olması tercih edilir.
    Çeltik çiftçisinin komisyondaki azalık müddeti üç yıldır.Müteakib seçimlerde
eski üyelerin tekrar seçilmesi caizdir.Müddetini bitirmeden herhangi bir sebeple
üyelikten ayrılan çeltik çiftçisi yerine bir başkası aynı şekilde seçilip üyeli-
ğe alınır ve çıkanın bakiye müddetini doldurur.
    Başka kaza dahilinde çeltik eken bir kimse diğer bir kaza komisyonuna üye
seçilemez.Ancak intihab hakkına malik olduğu yerden komisyona üye olarak seçi-
lir.
    Kaza komisyonları valilere bağlıdırlar.Bu komisyonlar her ayın başında
kazadaki çeltikliklerin zirai ve sıhhi durumu hakkında vilayete bir raporla
malümat verirler.Vilayetler de her ay vilayetin umumi durumunu Sıhhat ve İçtimai
Muavenet ve Ziraat Vekaletlerine bildirirler.
    Kaza komisyonları vilayetlere ve vilayetler de ayrıca her yıl başında yıllık
rapor ve bilançolarını Sıhhat ve Ziraat Vekaletlerine gönderirler.Komisyonlar
mutemed heyetlerinin vazifelerini komisyon azaları vasıtasile ve lüzum görüldü-
ğünde kontrol ederler. Merkezdeki komisyonun şimdiki üyeleri komisyon reisinin
emrile kaza komisyonlarını teftiş ve kontrol ettikleri gibi vilayet komisyonla-
rının vazifelerini de Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Ziraat Vekillikleri müfet-
tişleri veya bu Vekaletler tarafından gönderilecek alakadar memurlar tarafından
teftiş ve murakabe ettirilir.

    Madde 2 - (Değişik: 6/5/1955 - 4/5080 K.)
    Çeltik ekecekler her yıl komisyonca ilan edilecek ekim vaktinden en aşağı üç
ay önce mahalli çeltik komisyonu başkanlığına bir dilekçe ile müracaat edecek-
lerdir.(Örnek: 1) komisyon dilekçe sahibinin isteklerini yerine göndereceği üye-
lerden mürekkep bir heyetle tetkik ettirir.Kanun hükümlerine uygun gelen husus-
lar hakkında ruhsat kararı verir. Bu karar verilirken talimatnamenin 16 ncı mad-
desindeki şartlar nazarı itibara alınmakla beraber tarlada çukurluk ve tümsek-
liklerin bulunması ve eğer varsa akıntıya elverişli bir meyille tesviye ettiril-
mesi mecburi tutulur. Aksi halde izin verilmez. Müspet ve menfi cevap ve mukar-
rerat iki ay içinde yazı ile dilekçe sahibine veya dilekçesinde göstereceği ve-
kiline tebliğ edilir.
    Çeltik komisyonları vakı olacak müracaatlar üzerine her yıl çeltik ekilecek
alanları tesbit ve ilan ve çeltik ekiminin mümkün mertebe toplu olmasına itina
ederler.Komisyonlar yeni ihdas edilecek ve kesik sulamaya tabi tutulacak
çeltikliklerde zirai ve sıhhi durumu gözönünde bulundurarak kanunun 17 nci
maddesindeki sarahat dairesinde keyfiyeti Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Ziraat
Vekilliklerine bildirir.Yağışlı veya kurak yıllara göre komisyonlar çeltik
ekimine ayrılacak alanları ekicilere göre tayin ve tesbit ederken suyun sulama
kudret ve kabiliyetlerini nazarı itibara almak üzere sahaların vüsatini tayin
edeceklerdir.Komisyonların bu suretle tayin edecekleri çeltik sahalarında çeltik
ekmek isteyenlerin dilekçelerinde istedikleri miktar ve sahadan çok ise o zaman
komisyonca suların sevk ve idare,tevzi ve kifayet derecesi gözetilerek ancak
tayin edilen sahaya göre ruhsat verilir. Komisyonlar suların miktarına arazi
vüsatine ve mahalli iklim ve toprak şartlarına uygun bir münavebe kurulmasını
temin ederler.
    Çeltik komisyonu kendisine verilen dilekçeler üzerine gerek yeniden yapıla-
cak ve gerekse ötedenberi bulunan çeltikler hakkında yerinde yapacağı araştır-
maları üyesi meyanından seçeceği heyete yaptırır.Bu heyetin yapacağı araştırma-
lar sonunda çeltik ekilmesi istenen alanlar uygun ise izin kağıdı verir.(Örnek:
2) izin kağıtları üç nüsha olarak yapılır.Biri çeltik ekicisine diğeri mutemet
heyetine verilir ve bir diğeri de çeltik komisyonu dosyasında saklanır.Bu izin
kağıtları komisyon karariyle verileceğinden evvelemirde karar defterine yazılmış
ve imzalanmış olması şarttır.Elden karar yapılmaz; kararlar müçtemi bir halde
verilir.Çeltik ekicisi izin kağıdını saklamağa ve arandığında ibraz etmeğe mec-
burdur.
    Ruhsatnamelere çeltikliğin mevkii,sınırı,genişliği,su kesim ve nöbet günleri
yazılmakla beraber arazinin ve kanalların kroki veya planlarının birer örnekleri
de bağlanır. Çeltik komisyonları çeltik ekimine mütaallik istida,muhaberat rapor
vesaire gibi bilcümle evrakı muntazam birer dosya halinde ve defterlere kaydet-
mek suretiyle saklayacaklardır.Komisyonun bütün işleri karara bağlanır.

    Madde 3 - İki veya daha fazla kazalar arazisini sulayan kanal ve sulardan
istifade etmek suretile çeltik ekilen yerler bu su ile alakadar olan kazalar
komisyonlarile o kazalarda o sene ekilecek çeltik sahaları tesbit ve ilan edil-
meden komisyonlar herhangi bir çeltikçiye izin kağıdı veremez. Aynı sulardan
istifade eden kazalar komisyonları çeltik ekilmesi istenilen alanların genişli-
ğini,toprağın nüfuz kabiliyetini,suların en çok azaldığı mevsim ve aylardaki
sulama kabiliyetini, o kazada çeltik ekenlerin miktarını, çeltikçilikteki bilgi
ve kabiliyet derecelerini gözönünde tutmak ve ona göre alanları tahdit ve suları
taksim ve tevzi ve aralarında tam bir anlaşma yapılmak suretile ve diğer ürünle-
rin su ihtiyaçlarını düşünmek şartile çeltik ekicilerine izin verir;aradaki an-
laşmamazlığın halline kadar hiç bir kaza çeltik ekimine izin veremez.
    Aynı kanal ve sulardan istifade eden iki veya daha fazla kazalardan
biri çeltik ekmeyip diğerleri çeltik ekecekse ve bu sulardan çeltik ekmiyen kaza
çeltikten başka ürünlerini sulamak suretile faydalanıyorsa bu gibi kazalar idare
heyetleri çeltik komisyonlarına malik kazalarla uyuşmak mecburiyetindedirler.
Uyuşamazlarsa vilayetler veya Ziraat Vekaleti bu ihtilafı en çok bir ay içinde
hallederek alakadarlara bildirirler.
    Çeltik ekimi çok ve toplu ve elverişli olan ve kontrolu daima kabil ve kolay
olan yerlerde suların suladığı sahada takib edilecek veya esasen mevcud münave-
belere zarar vermemek şartile muayyen ve topluca olmak üzere çeltik tarlaları
her on günde bir kırk sekiz saat susuz bırakılmak suretile kesik sulanır.

    Madde 4 - Çeltik komisyonu çeltiklik yapılmasına izin vereceği yerin kroki-
lerini komisyon üyesi olan fen memurlarına iki nüsha olarak yaptırır.Bu kroki-
lerde suların gelir ve gider kanallar ile tali ve yardımcı kanallar ve tarlanın
sarih hududu,biçimi,meyli,sahası,kanunen meskün yerlerle suyun alındığı yere
olan uzaklığı,yapılacak bendin mevkii vesaire gibi yapılması gerekli olan işler
tesbit edilir.
    Kesik sulama tatbik olunan sahalar suların sulama kudretine göre araziyi bir
veya birkaç maktaa taksim etmek suretile suyun bu maktalarda ne zaman kesilip ne
zaman verileceğini de kaydederler.Bu kroki komisyon kararile tatbik sahasına
konmak üzere mutemed heyetlerine verilir.
    Mutemed heyetleri gerek bizzat ve gerek su korucuları vasıtasile ellerindeki
kroki ve cetvellere göre her tarlanın su kesimini ve su münavebelerini kontrol
ederler.

    Madde 5 - Yeniden çeltiklik yapılacak olan yerlerde açılacak kanallar ile
çeltik veya diğer ürünlerini sulayacak olanlar bu kanalın açılması için kanunun
beşinci maddesi mucibince lazım gelen masrafı vermeğe veya bedenen çalışmağa
mecburdurlar.Ancak,çeltikten gayri ürünlerini sulayacak olanlar çeltikçiye isa-
bet eden masrafın azami dörtte birini verirler.Veya bu nisbette bedenen çalışır-
lar.Bu husustaki ameliyat ve işler çeltik komisyonlarının vereceği direktif ve
talimatnameler dairesinde mutemed heyetleri nezareti altında çeltikçiler ve
diğer ürünler sahipleri tarafından yapılır.
                                 BÖLÜM 2.

    Madde 6 - Mutemed heyetleri belediye teşkilatı olan yerlerde belediye mecli-
si üyelerinden veya hariçten çeltik komisyonunca seçilecek üç kişiden terekküb
eder.Köylerde Mutemed heyeti köy ihtiyar heyetleridir.Hariçten mutemedliğe seçi-
lecek azanın hizmet müddeti üç yıldır.Mutemed heyetleri her on beş günde bir
bölgelerindeki çeltikliklerin vaziyeti hakkında bağlı oldukları kaza komisyonuna
bir raporla malümat vermeğe mecburdurlar.Mutemed heyetleri ve korucular kendile-
rine verilen kanuni vazifelerin ifasında tekasül gösterirler veya suistimal
ederlerse haklarında Memurin Kanununa göre muamele yapılır.

    Madde 7 - Mutemed heyetleri sularını muayyen zamanlarda kesmiyenleri bir
mazbata ile azami 24 saatte çeltik komisyonu başkanlığına bildirirler.Komisyon
masrafı çeltik sahibinden alınmak üzere mahallinde tetkikat yaptırır ve kanuni
icabları tatbik eder.
    Tayin olunacak su korucuları Memurin Kanununun müstahdem olanlar hakkındaki
ahkam ve şartları haiz olmalıdır.Bunların hizmet müddetleri mensub oldukları
komisyonlarca tayin edilir.

    Madde 8 - Su taksimi ve sıra işlerinde çeltik ekicileri arasında çıkacak
anlaşamamazlık ve dirliksizlikler mutemed heyetleri tarafından düzeltilir.
Mutemed heyetleri düzeltmezlerse komisyonlar düzeltir.İhtilaf aynı kanal ve
sulardan istifade eden iki veya daha ziyade köylerin mutemed heyetleri arasında
çıkarsa bu dirliksizlikler o kaza komisyonu tarafından düzeltilir.İhtilaf başka
başka kazalar mutemed heyetleri arasında olursa kanunun üçüncü maddesinde yazılı
hükümlere göre hallolunur.
                                   BÖLÜM 3.

    Madde 9 - (Değişik: 2/3/1942 - 2/17473 K.)
    Çeltik ne vakit ekilirse ekilsin komisyonlarca ilan edilecek çeltik ekimi
vaktinin son günü hiç bir yerde 25 Haziranı geçemez.Çeltik ekincileri buna naza-
ran ekim müsaadesi almak için komisyon başkanlıklarına vermekle mükellef olduk-
ları dilekçelerini ilan edilen çeltik ekimi vaktinden üç ay evveline kadar çel-
tik komisyonlarına vermeleri şarttır.

    Madde 10 - Çeltik ekmek için izin almak istiyenlerden mahalli komisyonlarca
on ar başına 30 - 60 kuruş ruhsatiye alınır.Bu para müstedi tarafından hususi
muhasebeler veznesine yatırılır.Müstedi alacağı makbuzu dilekçesine bağlar ve
komisyon reisine verir.Hususi muhasebe bu parayı evvela emanete alır.Komisyon-
larca tayin olunacak olan 30 - 60 kuruş ruhsatiye resmi mıntakanın muhtelif yer-
lerindeki çeltikliklerin kabiliyetine, piyasaların vaziyetine ve yapılacak işle-
rin icab ettireceği masrafların miktarına göre tayin olunacaktır.Mesela bir mın-
taka için 40 diğer mıntaka için 50 veya 60 kuruş olarak tayin olunacak ve vak-
tinde ilan edilmiş bulunacaktır.Komisyonun mahallinde yaptıracağı tetkikat neti-
cesinde çeltikçinin o yerde çeltik ekmesini mahzurlu görür ve kanuna uygun bul-
mazsa komisyonca vaki olan bu tetkik masrafı çeltikçinin hususi muhasebeye
emaneten yatırmış olduğu paradan ödenir. Fazlası çeltikçiye iade edilir.Eğer
yatırılan para tetkik masrafını karşılamazsa 31 inci madde mucibince çeltikçiden
bakiyesi tahsil edilir.Çeltikliklere aid kanallardan çeltikten gayrı ürünleri
sulayanlardan çeltik komisyonu o mıntakada ekilecek çeltiklikler için tayin
etmiş olduğu ruhsatiye resminin en çok dörtte biri alır.Çeltiklik sahasındaki bu
ürünlerin genişliği mutemed heyetleri tarafından tesbit ve sahiplerinin isimleri
yazılmak suretile bir cetvel halinde çeltik komisyonuna verilir.Komisyon bu cet-
vel üzerine on ar başına tayin ettiği sulama ücretini muhasebei hususiyeler va-
sıtasile 31 inci madde ahkamına göre tahsil ettirir.Bir ar yüz metre murabbaı-
dır.
    Tabii su menbalarından, nehirlerden,mihaniki vasıtalarla (su,hava,hayvan,
makina veya motör kuvvetleri) arazisini su altına almağa mecbur olanlardan beher
on ar başına 30 kuruştan fazla para alınmıyacaktır.

    Madde 11 - Çeltik ekicisinden kanun ve talimatnameye aykırı hareketinden
dolayı alınacak para cezaları bir defada ve hususi muhasebeler tarafından ve
komisyonların müzekkeresi üzerine tahsil olunur.Komisyonun gösterdiği lüzum üze-
rine suları kesilen çeltikliklere kat`iyyen su salınmıyacaktır.Su salındığı tak-
dirde en evvel çeltiklik sahibi ve mutemed heyetlerile su korucuları mes`ul
tutulur. Ve kanunda yazılı cezalarla cezalandırılırlar.
    Komisyonlarca kurutulmak üzere suları zabıta kuvvetile kestirilen çeltiklik
sahibi çeltikliği yeniden kanun ve talimatnameye uygun bir şekilde ıslah edece-
ğine dair müracaat etse bile komisyonlar bu müracaatı nazarı itibara almıyacak-
lardır.

    Madde 12 - Çeltik sulamasında kullanılacak olan kurumlandırılmış sular Dev-
letin, hususi idarelerin veya Evkafın ise bu idarelerin çeltik çiftçisinden on
ar başına su parası alabilmeleri için bent,kanal ve kapakların ve gereken diğer
hususların fenni ve mahallin icablarına göre yapılmış olmaları şarttır.Bu icab-
lar mahalli çeltik komisyonlarının yapacağı tetkikatla tesbit ettirilecektir.Ve
bu kurumlar ancak komisyonların bu icablar yerine getirildikten sonra yapacakla-
rı tetkikat neticesinde kendilerine verecekleri müsaade üzerine çeltikçilere
14 üncü madde mucibince sularını satabileceklerdir.
    Bu kurumlar yeniden ihdas edilecek olan çeltik sahalarındaki su tesisatının
çeltik komisyonlarının çizecekleri krokiye göre ve kendileri tarafından tanzim
ve komisyona tasdik ettirilen fenni projeye istinaden yaptıracaklardır.

    Madde 13 - Köylerin orta malı olan sular köy sınırı içinde fışkıran ve köy-
lünün heyeti umumiyesine aid olan kaynak ve çeşmelerdir.Bunlardan çıkan sular o
köy sınırı içinde ve o köye aid bulunan bağ ve bahçe gibi köylünün zaruri
ihtiyaçlarını temin eden ürünler için muktazi olan su miktarı hesap edildikten
sonra geri kalan suyu köy derneğinin vereceği karar üzerine çeltik ekmek istiyen
kendi köylüsüne veya diğer herhangi bir çeltik ekicisine satabilir.Çeltik komis-
yonu bu köyde yeniden yapılacak çeltikliklerin diğer ürünlerin sulanmasına zara-
rı olup olmıyacağını her yıl yerine göndereceği ziraat fen memuruna tetkik et-
tirmek suretile alacağı rapor üzerine dernek kararını ya tasvib veya red eder.

    Madde 14 - Kanunun 16 ncı maddesinde yazıldığı veçhile tek tarla veya parça
halinde çeltik ekimi yapmak istiyenler,açacakları gelir ve gider kanallarının
güzergahındaki arazi,bağ ve bahçe ve diğer mülk sahiplarinin rıza ve muvafakat-
larını almak ve onlarla anlaşmak mecburiyetindedirler.Anlaşmadan hiç bir kimse
başkasının veya Devletin arazisinden veya mülkünden çeltik kanalı geçiremez.İki
taraf uyuşamazlarsa çeltik komisyonuna müracaat ederler ve komisyon yapacağı
araştırma üzerine bir uzlaşma şekli bulur ve alakalılara bildirir.Komisyon kara-
rına razı olmıyanlar mahkemeye müracaat edebilirler ve mahkeme sonuna kadar
komisyonun kararı üzerine gidilir.
                                 BÖLÜM 4.

    Madde 15 - Çeltiklikleri çok veya elverişli olan yerlerde kesik sulama
usulünün hangi yerlerde tatbik olunacağı Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Ziraat
Vekilliklerince birlikte kararlaştırılır.
    Bu şekilde çeltik ektirmek istiyen vilayetler yaptıracakları zirai ve sıhhi
tetkik raporlarını komisyonun mütaleasile birlikte talimatnamenin ikinci madde-
sinde yazıldığı gibi vekaletlere bildirirler.

    Madde 16 - Gerek kanunun 17 nci ve gerekse talimatnamenin 2 ve 15 inci mad-
deleri mucibince mümkün mertebe toplu bir halde çeltik ekiminin her 10 günde bir
kırk sekiz saat susuz bırakmak suretile kesik sulama usulünün tatbikı,Sıhhat ve
Ziraat Vekilliklerince kararlaştırılan yerlerde arazi aşağıda yazılı evsafta
olur ve hazırlanır:
                                  Kısım  I.
    a) Çeltiklik yapılacak alanlar çeltikliğe getirilecek suların akıntısı isti-
kamatine göre meyilli olması,
    b) Toprağın 48 saat içinde kuruyacak kabiliyette olması,
    c) Boşaltma kanal ve su mecralarının önünde suyun akıntısına mani olacak
tabii veya arizi hiç bir manianın bulunmaması,
    d) Tarlalardan çıkan ayak sularının su kesim zamanında başka bir maktaa ve
çeltikliğe uğramadan mecrayi tabiisine sevk edilebilmesi,
    e) Kesik sulamaya tabi tutulacak çeltik alanlarının mümkün mertebe toplu
ve her vakit kontrolu mümkün olabilen yerlerde olması,
    f) Kesik sulamaya tabi tutulacak alanları sulamak için açılan kanalların
akıntılı,temiz ve şivli ve etrafa su sızıntı ve birikintileri vücuda getirmiye-
cek şekilde açılmış ve yapılmış olması,
    g) Kanalların bent ve ağızlarında fenni ve mahalli icablara göre ve su tevzi
noktasında yine sağlam ve kanala su sızdırmayacak şekilde her neden olursa olsun
kapakların yapılmış olması,
    h) Ana boşaltma kanallarının çeltiklik sahasında açılacak diğer yardımcı
su verme ve boşaltma kanallarile irtibatlarının müsaid olması,
    i) Gelir ve gider kanallarının güzergahında bulunan arazi ve köylere mazar-
ratı olmaması ve boşaltma kanallarına dökülen suların köylerin içme ve kullanma
sularına karışmaması,
    j) Kesik sulamaya tabi tutulacak alanlarla bu alanlarda yapılacak çeltik
ekiminin kanunda ve talimatnamede yazılı hükümlerle şartları tamamen haiz olma-
sı.
                                  Kısım  II.
    a) Çeltik ekicisi,tarlasını birkaç defa sürer,tırmıklar ve bu suretle tali-
matnamenin ikinci maddesinde yazıldığı gibi tesviye etmiş bulunur,
    b) Çeltik ekicisi çeltik tarlasında suların akıntısına mani olabilecek çalı,
yabani ot,saz,ağaç ve saire bulundurmıyacaktır,
    c) Çeltik ekicisi tava kaşlarının (tirlerini) muntazam, geniş ve yüksekçe,
düz ve yekdiğerine amud ve su sızdırmıyacak bir şekilde yapacaktır,
    d) Çeltik ekicisi tavaya girecek ve tavadan çıkacak sular için açılması ge-
rekli olan ağız ve ayak deliklerini muntazam, sağlam ve çaprast vaziyette açmış
bulunacaktır,
    e) Çeltik ekicisi ana kanal ağızlarına ve çeltikliklerde su dağıtma ağızla-
rında icaba, göre demirden,taştan,ağaç veya tahtadan ve mümkünse betondan ve
kolaylıkla açılıp kapanabilen kapaklar yapacaktır.
    f) Çeltik ekicisi çeltik ekeceği tarlaların dış kenarlarına su sızıntılarını
toplamak ve boşaltma kanalına akıtmak üzere gerekli kaçamak harkları veya kesik-
leri açacak ve diğer kanallarla irtibatlarını temin edeceklerdir,
    g) Çeltik ekicisi kaşları (tirleri) yapmak üzere kaşların iki tarafından
alınan toprağın yerinde ve tarlanın içinde hasıl olan çukurlukları doldurmak ve-
ya tarladaki tümsekleri düzeltmek mecburiyetindedir,
    h) Çeltikçi tavaları arazinin meyiline ve düzlüğüne göre geniş,uzun veya dar
ve muntazam yapacaktır,
    i) Çeltik ekicisi;ayak sularını ayağı ve akıntısı olmıyan göl,gölcük,kaynak,
azmak ve bataklıklara akıtmıyacaktır,
    j) Çeltik ekicisi bu hazırlığı ikmal etmedikçe ve komisyondan ruhsat alma-
dıkça tarlasına su salmıyacak ve tohum atamıyacaktır.
    Çeltik komisyonları talimatnamenin ikinci maddesinde yazılı heyete bu işleri
tetkik ettirir ve bu maddenin birinci kısmında yazılı şartları muvafık bulduğu
takdirde ikinci kısım şartlarının hazırlanmasını çeltikçiye tebliğ eder.Bu şart-
ların da ikmal edildiği çeltikçi tarafından komisyona haber verildikten ve tet-
kikle anlaşıldıktan sonra tohum atılmasına izin verir.

    Madde 17 - Kanunun 18 inci maddesinde yazıldığı veçhile kesik sulama ile
çeltik ekilen yerlerde kanunun 2 - 4 ve 7 nci maddelerindeki hükümler dairesinde
komisyonların tayin ettikleri müddet zarfında çeltiklik suları aynı gün ve aynı
saatte kesilir. Su kesimi lüzumuna göre ana harkların başından veya suların tar-
laya girdiği noktadan tamamen veya talimatnamenin 4 üncü maddesinde yazılı mak-
taları nazarı dikkate alarak kısım kısım yapılır.
    Kesik sulama tatbik olunan çeltik tarlalarında su kesildiği zaman tarlada
mevcud suların tarla tabanından iyice çekilmesi ve küçük birikintilerin kalmama-
sı lazım olup bunun için de tarla tabanı ve tavalar talimatnamenin ikinci ve
16 ncı maddelerinde yazılı olduğu veçhile düzeltilir.Çeltikliklerin susuz kala-
cağı 48 saatlik müddet sular tavalardan tamamen boşaldıktan sonra başlıyacağın-
dan su kesildikten sonra tarlada ve tavalarda birikinti kalırsa bu müddet başla-
mış addolunmaz.
    Çeltik komisyonları aynı harklardan çeltik tarlalarile birlikte su alan
diğer ürünlerin su ihtiyaçlarını giderecek mahalli vaziyete göre tedbirler alır-
lar.

    Madde 18 - Kanunun 19 uncu maddesindeki sarahat dairesinde kesik sulama
yapılmıyan yerlerde çeltiklikler köy, kasaba ve şehirlerle sayfiyelerinden 3
kilometre uzakta bulundurulur. Bu uzaklığın tayininde dağınık damlar hesaba ka-
tılmaz.Ancak bazı yerlerde olduğu gibi köylülerin senelerden beri toplu bir hal-
de çıkıp toplu olarak oturdukları bağ ve bahçeler köylünün sayfiyesi addolunaca-
ğından bu üç kilometrelik mesafe bu ev kümelerinin en sonuncusundan itibar edi-
lir.
    Daimi ve kesik sulama ile çeltik ekilen veya ekilecek olan yerlerdeki çel-
tikliklerin giderlerinden çıkacak olan sular mecrayi asliye kavuşmazdan evvel
arazinin münhat olması veya giderin muhtelif sebeplerden dolayı tıkanması ve bu
arızanın çeltikçi tarafından izale edilememesi yüzünden bataklık meydana gelen
yerlerde mesafe ne olursa olsun çeltik ekimine izin verilmez.

    Madde 19 - Kanunun 20 nci maddesinde yazılı şartları haiz bataklıklar civa-
rında yapılacak çeltik ekiminden evvel komisyonlar bölgeleri içindeki bu batak-
lıkların en kurak zamanlardaki köylere olan mesafelerini tesbit ve tayin edecek-
lerdir.

    Madde 20 - Kanunun 21 inci maddesindeki sarahat dairesinde çeltikliklere su
getiren kanalların taşma veya sızıntı suretile etraflarına su birikintileri yap-
maları ve çeltiklik kenarlarının su sızdıracak şekilde olmaları yasaktır.Bunun
için kanallar muntazam ve şivli yapılarak lüzum görüldükçe otları ve toprak yı-
ğıntı ve çöküntüleri, saz ve taşları temizlendiği gibi her ana yol veya tarla
yollarına tetabuk eden noktalara sağlam köprüler ve geçitler konulacaktır.Çel-
tiklikten çıkan su da aynı şartları haiz kanallarla hiç bir yerde durgun bir
hale gelmeden ve taşkınlık yaparak birikinti husule getirmeden dere,göl veya
denize akıtılması mecburidir.Bu itibarla bir tarladan çıkan su hiç bir zaman
diğer bir çeltik tarlasına verilemez.Çeltik tarlalarına su almak için tutulan
su bentlerinden dolayı sıhhi mazarratı varsa bu bentlerin veya bunlardan baş
gösterecek su durgunluklarının şehir, kasaba ve köylere olan uzaklıkları üç ki-
lometreden daha az olamaz.Şu kadar ki bu mesafe bendin arkasındaki durgunluğun
en son noktasından hesaplanır. Savaklı olan bentlerin muayyen zamanlarda kapak-
ları açılarak,durgun sulara cereyan verilmesi gerektir.Bu şeraiti haiz bentlerde
mesafe kesik sulama usulünde olduğu gibidir.
    Çeltik biçildikten sonra ertesi yıl ekim hazırlıkları başlayıncaya kadar
tarlanın su altında bırakılması yasaktır.Hasattan sonra eğer yeniden çeltiklik
ekilmiyecekse mümkün ahvalde tarla sürülerek tavalardan mütevellid çukurluklar
ve manialar ortadan kaldırıldığı gibi kanallarda suyun kalmaması ve tutulan
bentlerin açılarak suya cereyan verilmesi lazımdır.Komisyonlar su bentlerinin
tutulmasile husule gelecek kabarmanın civardaki arazi,bağ,bahçe vesair ürünle-
re zarar vermemesine ve taşkınlıklar vücude getirmemesine dikkat edeceklerdir.
Tarlaya gelen su eğer ayrı bir yerde toplanarak ısıtılmış bir su ise bunun
hakkında da aynı çeltik tarlası gibi muamele yapılır.

    Madde 21 - Çeltikliklerde çalışan ve çalıştırılanlar umumi hıfzıssıhha kanu-
nunda olduğu gibi 12 yaşından aşağı olmamaları ve kadınlar arasında da (doğumuna
üç hafta kalmış) gebe ve (doğumundan sonra üç haftayı tamamlamamış) emzikli ka-
dınların bulunmaması lazımdır.Çeltikte geceleri kalacak olan amele ve bekçiler
için yapılacak barakalar tarlanın hazırlanması işi gibi telakki olunur ve bara-
kalar kanunun 23 üncü maddesindeki tarifat dairesinde inşa edilir.Bunu yapmıyan-
lara tohum atma müsaadesi verilmez.

    Madde 22 - Çeltik ekicileri kullanacakları amele ve işçilerin içme sularını
temiz ve kapalı fıçı veya başka kaplarda her zaman hazır bulunduracaklardır.

    Madde 23 - (Değişik:7/4/1953 - 4/517 K.)
    Çeltik sahipleri kullanacakları işçilerin sıhhatlerinin korunması için
kanunun 23, 24 ve 25 inci maddelerinde yazılı hususatı temin ve izhar etmekle
beraber ayrıca kanunun 26 ncı maddesinde tasrih edildiği üzere diğer bütün sıhhi
tedbirleri ve bu meyanda mahallin icaplarına ve çeltik ekim sahaları muhitinde
mütemekkin olanların sağlıklarının korunmasına uygun olarak sıtma mücadele veya
diğer resmi hakimler tarafından gösterilecek lüzum üzerine, çeltik komisyonla-
rınca tesbit olunacak esaslar dairesinde, sivrisinek, sürfe ve anaçlarının imha-
sını sağlıyacak tedbirleri almak ve sağlamakla mükelleftirler, ayrıca amelesine
parasız sıtma ilaçları vermeğe de mecburdurlar.
    Bu sıtma ilaçları, Sıtma Savaş Teşkilatı olan yerlerde mücadele tabib ve
sıhhat memurlarının ve olmıyan yerlerde hükümet tabiblerinin daimi teftiş ve
murakabesine hazır bulundurulur. (Çeltiklerde çalıştırılan ameleye tatbik oluna-
cak vakı ve şafi tedavi resmi şemaya göre yapılır)

    Madde 24 - Çeltikliklerde kullanılan işçilerin sıhhatlerinin korunması için
konulan hükümlere aykırı gidenlerden 50 - 100 lira para cezası, birrıza vermi-
yenlerden hükmen alınır. Tekrarlıyanlardan bu ceza alınmakla beraber bunlara
çeltik ekimi yasak edilir. Bu yasak, o sene ve o mevki için muteber olup çelti-
ğin hangi devirde olursa olsun yok edilmesi demektir.
                                 BÖLÜM 5

    Madde 25 - Çeltik ekimini geniş mikyasta yapan ve iradı masrafından fazla
olan vilayet ve kazalarda komisyon başkanlarının inhası ve Ziraat Vekilliğinin
tensib ve tasdikı ile ve kanunun 31 inci maddesi sarahatine binaen o bölgedeki
çeltik ekiminin ileri götürülmesi hususlarını temin maksadile ziraat mektebi me-
zunlarından ücretli mütehassıs (çeltik ekimi kontrolu) namile fen memurları ta-
yin edilebilir. Bu memurların zaruri masrafları ile ücretleri o yerin komisyon-
ları tarafından verilir. Bu memur iki kaza işlerine de bakmak ve ücret ve mas-
raflarını bu iki kazadan almak üzere de inha edilir. Bundan başka komisyonlar
bölgelerinde ekilen alan-
lar için çeltikçilerden tahsil edecekleri paradan irad masraftan fazla ise yine
komisyon reislerinin inhası ve Ziraat Vekilliğinin tasdikı ile ve münasib bir
ücretle evrakı hıfz, muamelatı zabıt ve kayıd vazifelerile muvazzaf olmak üzere
bir (çeltik komisyonu sekreteri) istihdam edebilirler.

    Madde 26 - Devlete aid tohum ıslah istasyonları, deneme ve üretme tarla ve
çiftlikleri bu merasim ve tekliflere tabi tutulmaz.
    Örnek:  I
    .......................Çeltik Komisyonu Başkanlığına
1)  Çeltikçinin adı,sanı ve sarih adresi     ..................................
2)  Çeltikçinin bırakacağı vekilinin sarih
    adresi                                   ..................................
3)  Çeltik ekiminin istediği yerin :
    A) Kazası                                ..................................
    B) Nahiyesi                              ..................................
    C) Köyü                                  ..................................
    D) Mevkii                                ..................................
    E) Sınırı                                ..................................
4)  Çeltikliğin köye olan mesafesi           ..................................
5)  Çeltiklik ekmek istediği yerin genişliği ..................................
6)  Çeltikliği sulayacak olan suyun nereden
    geleceği ve nerelerden geçeceği ve ne ile
    getirileceği                             ..................................
7)  Çeltikliği sulayacak olan suyun kime
    aid olduğu                               ..................................
8)  Boşaltma kanallarının nereden geçeceği
    ve nereye döküleceği                     ..................................
9)  Çeltik tarlasının kime aid olduğu        ..................................
10) Çeltik tarlasına bir yıl önce ne
    ekilmiş olduğu                           ..................................
11) Çeltik ekilecek alanda dilekçe sahibinin
    daimi olarak çalıştırılacak usta,yamak,
    sucu ve sairenin adedleri                ...................................
12) Çeltikçinin ekeceği çeltik tohumunun
    çeşitleri                                ..................................
    19.....yılında yukarıda mevkii,sınırı ve mesafesi yazılı ..................
arlık alana Çeltik Ekimi Kanunu ve işbu kanunun sureti tatbikına dair talimatna-
                                       kesik
me hükümlerine tamamen uygun olmak ve -------- sulama usulü ile ve fenni bir
                                       daimi
şekilde çeltik ekmek istediğinden çeltik ekimi ruhsatı verilmek üzere intihab
ettiğim alanın evvel emirde komisyonunuzca tetkikini ve işbu alanımda çeltik ek-
mekliğimde bir mahzur yoksa yapacağım hazırlık ve işler hakkında direktif ve ta-
limat verilmesine ve işin ikmalinde de izin kağıdı verilmesini dilerim.
    Kanunen vermekle mükellef olduğum ............ kuruş  ruhsatiyeyi  hususi
muhasebeye yatırdığıma dair makbuz ilişik olarak sunulmuştur.
                                                   ..../..../193
                                                  15 Kuruş   1 Kuruş
                                                köyünden ............... Oğlu
                                                         Mehmed Çeltik
    Örnek II.
                     Tebliğname:  Tarihi .....................
    No.:
    ....................köyünden................Oğlu Mehmet Çeltiğe
    Komisyonumuza 193.....yılında ....... köyünün ................ mevkiinde ve
................köyüne...........metre mesafede ve doğusu........ batısı ......
kuzeyi ........... kıblesi ........... sınırlarile mahdud olan araziye çeltik
ekmek üzere verdiğiniz ............. tarihli dilekçeniz üzerine komisyonumuzun
yerine gönderdiği heyetin vermiş olduğu rapor mündericatı dilekçenizde yazılı
hususları teyid etmekte ve gösterdiğiniz bu alanların kanun ve talimatnameye uy-
gun olduğu anlaşılmış bulunmaktadır.Binaenaleyh çeltik ekmek istediğiniz bu yere
izin verilmesinde şimdilik bir mahzur görülmemiştir. Ancak talimatnamenin 16 ncı
maddesinin ikinci kısmında yazılı şartlara ve örneği size verilen kroki ve plana
ve kanundaki ahkama göre ................ gün zarfında hazırladığınız takdirde
izin kağıdı verileceğini komisyonun ................... tarih ve ..............
sayılı kararile tebliğ ederim.
                                                 Çeltik Komisyonu Başkanı
    ................... Çeltik komisyonunun ................. tarih ve ........
sayılı kararını tebellüğ ettim.                            /      / 193
                                                             Çeltik ekicisi
NOT: BU YÖNETMELİKTEKİ ŞEKİL İÇİN 12.10.1936 TARİH VE 3432 SAYILI
     RESMİ GAZETEYE VEYA YÖNETMELİKLER KÜLLİYATININ 1 İNCİ CİLDİNİN
     97 NCİ SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU YÖNETMELİKTEKİ ŞEKİL İÇİN 12.10.1936 TARİH VE 3432 SAYILI
     RESMİ GAZETEYE VEYA YÖNETMELİKLER KÜLLİYATININ 1 İNCİ CİLDİNİN
     98 İNCİ SAYFASINA BAKINIZ.
--------------------------------------------------------------------------------
             14.9.1936 TARİH ve 2/5332 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
          İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
       YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
--------------------------------------------------------------------------------
                  Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği
                    Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
   Tarihi         Numarası               Farklı Tarihte     Yürürlüğe
                                        Yürürlüğe Giren    Giriş Tarihi
                                          Maddeleri
--------------------------------------------------------------------------------
  2.3.1942         2/17473                 --              9.3.1942
  7.4.1953         4/517                   --             Yürürlük tarihi
                                                          öngörülmemiştir.
  6.5.1955         4/5080                  --               "     "
--------------------------------------------------------------------------------
               14.9.1936 TARİH ve  2/5332 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
             İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
             YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
--------------------------------------------------------------------------------
                 Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği
                    Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
   Tarihi         Numarası              Farklı Tarihte
                                      Yürürlüğe Giren            Yürürlüğe
                                         Maddeleri             Giriş Tarihi
--------------------------------------------------------------------------------
 2.3.1942         2/17473                 ---                    9.3.1942
 7.4.1953         4/517                   --              Yürürlük tarihi
                                                          öngörülmemiştir.
 6.5.1955         4/5080                                     "       "

Tüm Mevzuat