SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM BAKANLIĞINA BAĞLI
                      SAĞLIK KURUMLARI İLE ESENLENDİRME
                    (REHABİLİTASY0N) TESİSLERİNE VERİLECEK
                       DÖNER SERMAYE HAKKINDA KANUN
    Kanun Numarası           : 209
    Kabul Tarihi             : 4/1/1961
    Yayımlandığı R.Gazete    : Tarih: 9/1/1961 Sayı: 10702
    Yayımlandığı Düstur      : Tertip: 4 Cilt: 1 Sayfa: 1001

    Madde 1 - (Değişik: 18/3/1976-1975/1 md.)
    209 sayılı Kanunla Sağlık ve Sosyal yardım Bakanlığı kurum ve hastaneleriyle
Esenleştirme (Rehabilitasyon) müesseselerine verilen döner sermaye miktarı 700
milyon liraya çıkarılmıştır.
    Bu miktar her bütçe yılı içerisinde Bakanlar Kurulunca ihtiyaca göre artırı-
labilir.

    Madde 2 - Döner sermaye, kurumların karları ile bağışlardan ve Devlet yar-
dımlarından teşekkül eder.
    Çeşitli kaynaklardan elde edilen miktarlarla bütçe yılı sonlarında bilanço-
larla tesbit edilecek safi karlar, döner sermaye birinci maddedeki miktara baliğ
oluncaya kadar sermayeye eklenir ve fazlası Hazinece irat kaydedilir.

    Madde 3 - (Değişik: 27/6/1983-2907/1 md.)
    Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına bağlı bütün sağlık müesseseleriyle, Hıf-
zıssıhha Enstitülerinden Bakanlıkça uygun görüleceklerde muayene,teşhis,tedavi,
laboratuvar,tetkik ve tahlil işleri,insan kanı ve kan ürünleri ile ilgili faa-
liyetleri, aşı ve serum imali ile bu müesseselerden istihsal veya imal edilecek
maddeleri kıymetlendirmek üzere Bakanlık:
    Her nevi müstehlek maddelerle,tıbbi, cerrahi alet, malzeme ve cihazlar, dö-
ner sermaye hizmetlerinin istilzam ettireceği mefruşat ve demirbaş eşyayı satın-
almaya, tamirat, tadilat, inşaat, tıbbi ve fenni tesisat yaptırmaya, gayrimenkul
kiralamaya ve bunlara müteferri sair masraflar yapmaya, tamir, imal atelyeleri
açılması ve bunlara sermaye tahsis edilmesi, ambulans ve cenaze arabası satın-
alınması, müesseselerce kıymetlendirilen mamüllerin serbest piyasaya veya sair
müesseselere intikal ettirilmesi işlerini yapmaya veya bunun için müesseselere
yetki vermeye, döner sermaye müesseselerinin işletilmesinde hizmetin hususiyeti
bakımından canlı hayvan beslenmesi ve bunların mahsullerinden faydalanılması ve
zirai mahsullerden ihtiyaç görülenlerin yetiştirilmesi ve bunların bakım, satış
ve istihlakleri gibi işler için müessselere yetki vermeye mezundur.

    Madde 4 - Döner sermayenin istilzam ettireceği işleri görmek, hesapları mer-
kezde tetkik ve umumi bilançoyu tanzim ve hesap işlerini takiple mükellef olmak
üzere, merkezde Sosyal Yardım Umum Müdürlüğüne bağlı bir Döner Sermaye Müdürlü-
ğü ve muhasebe teşkilatı ile ayrıca sağlık müesseselerinde (Rehabilitasyon-esen-
lendirme) döner sermaye işletme idare ve muhasebe teşkilatı kurulur.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek-4)
    Bakanlık merkezde kurulacak Döner Sermaye Müdürlüğü ve muhasebesi vasıtasiy-
le müesseselere tahsis olunan döner sermayelerin harekatını takibeder.Döner ser-
mayenin işletilmesinden hasıl olacak karlar, her yıl sonunda, Bakanlığın göste-
receği lüzuma göre, döner sermayeye ilave edilir veya merkezde bir hesapta top-
lanır.

    Madde 5 - Döner sermaye işlerini tedvirle görevli teşkilatın çeşitli perso-
neline ait kadrolar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı tara-
fından müştereken tesbit olunur. Bu kadrolara tayin edilecek elemanların her
türlü istihkakı ve giderleri döner sermayeden ödenir.
    İşin icabettirdiği mütehassıs tabip ve sair elemanların müessesede bulunma-
ması halinde, münferit vakalara münhasır olmak üzere müessese amirleri hariçten
lüzumlu elemanları celbedebilirler.Bu elemanlara hizmetlerinin önemi ve çalışma
sürelerine göre Bakanlıkça tesbit edilecek tarife dairesinde ücret verilebilir.
Zaruri yol masrafları ayrıca ödenir.
    (Ek: 27/6/1989-KHK-375/27 md.; Değişik: 11/1/2001 - 4618/1 md)  Personelin
katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinden; o birimde görevli yardımcı
hizmetler ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil personele bunların bir yılda
alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam ve temsil
tazminatı hariç) turanının % 80 `ini, diğer personele ise % 100`ünü aşmamak üzere ek
ödeme yapılabilir.
    Ancak uygulanacak oranlar;
    a) Vardiyalı çalışma sistemi uygulanan hastanelerde normal günlük çalışma
saatleri dışında ikinci vardiyada yürütülen hizmetler kapsamında fiilen çalışılan günler
için % 30`una,
    b) Yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane ve
acil serviste çalışan sağlık personeline (tabipler hariç, anestezi uzmanı ve asistanları
dahil) % 50`sine,
    c) Muayenehane açmayan hastane başhekimlerine % 200`üne,
    Kadar fazlasıyla tespit edilebilir. Bu şekilde yapılacak ek ödemelerin oran, esas
ve usulleri Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
    (Ek: 11/1/2001-4618/1 md.) Sağlık Bakanlığı talep ve hizmet özelliklerini dikkate
alarak eğitim hastaneleri ve en az yüz yatağa sahip hastanelerde şef, şef yardımcısı
ve uzmanlar tarafından acil vakalar hariç olmak ve saat 16.00`dan önce olmamak üzere
mesai saatleri dışında özel sağlık hizmetleri verebilir. Bu hizmetlerden elde edilen
ücretler döner sermayeye gelir kaydedilir. Bu hizmetlerde görev alacak personele
döner sermayeden yapılacak ek ödemelerin oranı, esas ve usulleri ile hizmet ücret
tarifesi Maliye  Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
    (Ek:11/1/2001-4618 md.) Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirle-
rinden, o birimde görevli personele yapılacak ek ödeme toplamı, (ilgili birimin cari
yıldaki) döner sermaye gelirinin % 50`sini aşamaz.

    Madde 6 - Tıp meslekleri mensubini ile, eczacı, kimyager ve veterinerlerin
tayini, müessese amirinin usul ve mevzuata uygun olarak yapılacak teklifi ve vi-
layetin inhası üzerine veya resen Bakanlıkça; muhasiplerin tayini sağlık ve Sos-
yal Yardım Bakanlığının teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca ve bunların dışında
kalan diğer bütün personelin tayini ise müessese amirinin teklifi ve vilayet
sağlık müdürünün inhası üzerine vilayetçe yapılır.
    Ayrıca müessese amirleri, işin icabına göre, mahallin en büyük sıhhi amiri-
nin müsaadesi alınmak şartiyle, işçi ve amele istihdam edebilirler.

    Madde 7 - Döner sermaye muameleleri 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu
ile, 2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir.
    Ancak, döner sermaye ile yapılacak işlerden mütevellit irat ve masraflar
için mali yılın hitamından itibaren 4 ay içerisinde merkez müdürlüğünce bir
umumi bilanço tanzim edilerek Sayıştaya ve Maliye Bakanlığına tevdi olunur. Bu
bilançolar Sayıştayca ve Maliye Bakanlığınca muvakkaten tayin edilecek mütehas-
sıs murakıplar tarafından kayıtlara ve evrakı müsbiteye tatbik edilmek suretiyle
nihayet bir ay içerisinde tetkik edilir.Neticeye göre düzenlenilecek raporlar
bilanço ve evrakı müsbitesiyle birlikte, Sayıştayın tetkik ve vizesine arzolu-
nur.

    Madde 8 - Döner sermaye hizmetlerinin gerektireceği alım, satım, tadilat,
tamirat, icar, inşaat ve sair işler (30 000) lirayı tecavüz ettiği takdirde mer-
kezde, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, bir üyesi Maliye Bakanlığından ol-
mak üzere teşkil edilecek üç kişilik bir heyet tarafından yapılır.
    Mahallince yapılacak bu işler için, mahallin en büyük sıhhi amiri, müessese
baştabibi veya müdürü ve mal memuru veya yerine tayin edeceği memurun iştiraki
ile teşekkül edecek üç kişilik bir komisyon kurulur.
    Ancak, mahallince verilecek karar muhteviyatının (30 000) lirayı tecavüz et-
mesi halinde, bu kararın en geç 15 gün zarfında Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlı-
ğınca tasdik edilmesi şarttır.
    Ayrıca, mahallince yapılacak bu işler için vazifeye taallük eden salahiyet
ve diğer teferruat 13 üncü madde mucibince tanzim edilecek yönetmelikle saraha-
ten belirtilir.

    Madde 9 - Kullanılma ve muhafazalarında fayda melhuz olmıyan demirbaş ve
menkullerin satışları ve imhası da Bakanlığın müsaadesi ile 8 inci maddede be-
lirtilen heyetler marifetiyle yapılır.

    Madde 10 - Döner sermaye işlerinde çalışan memur ve hizmetlilerden vazife
icabı yemek zamanlarını müesseselerde geçirmekte olanların iaşeleriyle yine va-
zife icabı müessesede kalmak zaruretinde bulunanların ibateleri müesseselerce
temin olunur.

    Madde 11 - Döner sermaye işlerinde görevli olmıyan müessese personelinden bu
sermayeden idare edilen yataklarda yatan hastalar için mesai saatleri dışında
kalmak mecburiyetinde kalanlara,bu çalışmanın mahiyet,müddet ve vakı olduğu za-
man gözönünde tutulmak suretiyle,her çalışma için 8 inci maddede adı geçen üç
kişilik komisyon tarafından takdir edilecek bir ücret verilebilir.Şu kadar ki,bu
ücretin bir saatlik mesaiye isabet eden miktarı çalışmayı yapan personelin asıl
aylık istihkakının bir saate düşen miktarının bir mislini geçemez.

    Madde 12 - Döner sermayeye ait bütün mallar Devlet malı hükmündedir.Bunlar
aleyhine işlenen suçlar aynen Devlet malları aleyhine işlenmiş suç olarak kabul
edilir ve sanıklar bu husustaki kanunlar hükümlerine göre takip olunarak ceza-
landırılır.
    Bu sermayeye ait olup müesseselerde bulunan ve hastanelerde mevcut olmayıp
tatbikına zaruret görülen ilaç,cihaz ve sair mevat,döner sermayeye masraf kayde-
dilmek suretiyle,ücretsiz hastalar için de istimal ve istihlak olunabilir.

    Madde 13 - Döner sermayenin işletilmesine mütaallik her türlü mali ve idari
muamelelerin yürütülme şekline ve muhasebe usullerine ait esaslar Maliye ve Sağ-
lık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarınca müştereken tanzim olunacak bir yönetmelik
ile tesbit olunur.

    Madde 14 - 6561 sayılı kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

    Ek Madde 1 - (27/9/1983-2907 sayılı Kanunun 3.maddesi ile gelen numarasız ek
madde olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
    15 Şubat 1954 tarihli ve 6266 sayılı Kan Bankası ve Kan Nakil Merkezlerinin
Döner Sermaye ile İdaresine Dair Kanunla tesis edilen döner sermaye işlemlerin-
den doğan her türlü hak ve borçlar,209 sayılı Kanunla kurulan döner sermayeye
intikal eder.

    Ek Madde 2 - (Ek: 11/1/2001 - 4618/2 md.)
    Döner sermaye işletmelerinin saymanlık hizmetleri, Maliye Bakanlığınca kurulacak
döner sermaye saymanlığı ve Maliye Bakanlığınca atanacak sayman ve saymanlık
personeli tarafından yürütülür. Maliye Bakanlığınca kadro tahsis edilerek atama yapı-
lıncaya kadar saymanlık işlemlerinin bir aksamaya meydan verilmeden yürütülebilmesi
için Sağlık Bakanlığınca sayman dışında yeteri kadar personel görevlendirilerek say-
manlık hizmeti yürütülür.

    Geçici Madde 1 - (209 sayılı Kanunun numarasız geçici maddesi olup teselsül
için numaralandırılmıştır.)
    6561 sayılı kanunla verilen döner sermaye işlemlerinden doğan bilcümle hak
ve borçlar,bu kanunla kurulan döner sermayeye intikal eder.

    Geçici Madde 2 - (Ek: 11/1/2001-4618/3 md.)
    Sağlık Bakanlığına bağlı il düzeyindeki mevcut döner sermayeli işletmelerden
1999 yılı gayri safi gelirleri bir trilyon liranın altında olanlar Sağlık Bakanlığının görüşü
alınarak birleştirilir ve birinci basamak sağlık hizmeti sunan kurum ve kuruluşlardaki
ana çocuk sağlığı, sağlık ocağı ve halk sağlığı labratuvarları gibi koruyucu sağlık
hizmetleri dışında kalan tedavi hizmetlerini de kapsamak üzere her ilde bir  adet döner
sermayeli işletme kurulur. Büyük illerde Sağlık Bakanlığının teklifi ve Maliye Bakanlığı-
nın yugun görüşü üzerine birden fazla döner sermaye işletmesi kurulabilir.
    Döner Sermaye işletmelerinin birleştirme ve kuruluş işlemleri 31.12.2002 tarihine
kadar gerçekleştirilir.

    Geçici Madde 3 - (Ek: 11/1/2001-4618/3 md.)
    Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek, 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli (1) sayılı cetvelin Sağlık Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir. (1)

    Madde 15 - Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 16 - Bu kanunun hükümlerini icraya Maliye ve Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanları memurdur.
----------------------
(1) Bu maddede sözü edilen kadrolar....................tarihli ..............sayılı R.G.`de yayımlan-
       mıştır.
          209 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
        YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
                                                 Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
    Yürürlükten Kaldırılan                      --------------------------------
  Kanun veya Kanun Hükümleri                     Tarihi       Sayısı     Maddesi
-------------------------------------------   ------------  ----------  --------
15/2/1954 tarihli ve 6266 sayılı Kan Bankası
ve Kan Nakil Merkezlerinin Döner Sermaye ile
idaresine dair Kanun                              27/9/1983     2907        2
8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunun Ek 40
ıncı Maddesi,14/7/1965 tarih ve 657 sayılı
Kanunun 213 üncü Maddesi ile 29/11/1984 tarih
ve 243 sayılı KHK`nin Geçici 1 inci Maddesi      27/6/1989     KHK-375      32
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
         209 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
               YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun                                                                                                              Yürürlüğe
 No.           Farklı tarihte Yürürlüğe giren Maddeler                            giriş tarihi
---------              --------------------------------------------------                             ----------------
  641                                                  -                                                               6/7/1965
 1975                                                 -                                                              1/4/1976
 2907                                                 -                                                            29/9/1983
KHK-375         2,3,5,6,10,11,12,13,14,15,18,
                           19,21,23,25,26,29,30 ve 31                                           15/7/1989
                           28                                                                                     Tazminat nisbet-
                                                                                                                     lerinin tespit
                                                                                                                    edildiği tarihi
                                                                                                                    izleyen aybaşın-
                                                                                                                    da
                                   Diğer maddeleri                                                 1/7/1989
4618                                      -                                                                    23/1/2001

Tüm Mevzuat