Hukuk Forumları.
 Anasayfa   Hukuk Portal   Forumlar   Yönetim   SSS     Üye Kayıt
Eski HUKUKİ NET : Eski Hukuk Portalı  | Hukukçu Blogları  | Hukuk Forumları  | Aktif Konular  | Hukuk Haberleri  | Hukuk Ansiklopedisi  | Hukuk Arama  | Hukuk Linkleri  | Hukuk ilanları  | Hukuk Terimleri  | Dilekçeler - Hukuk Programları - Sözleşme Örnekleri

| Üye | Aktif Üyeler | Aktif forumlar | Geçmiş forumlar | TC. Mevzuatı   | Osmanlı Dönemi Kanunları Numerik | 1920-1960 arası kanunlar (alfabetik) | 1920-1960 arası kanunlar (numerik) | 1960-1961 arası kanunlar (alfabetik) | 1960-1961 arası kanunlar (numerik) | 1962 den Bugüne kadar kanunlar (alfabetik) | 1962 den Bugüne kadar kanunlar (numerik) | Kanun Hükmünde Kararname | Tüzük | Yönetmelik | Talimatname | Muhtelif Mevzuat
Forum Kategorileri | Forum Arama | Programlar  |
Hukuk Arama Motoru | Site Ekle | Hukuk Güncel Haber | Mevzuat | Kanun | Khk. | Tüzük | Yönetmelik | İçtihat | Yarışma | Ne Yeni ? | Dizin 

GELİR VERGİSİ KANUNU (G.V.K.) Mevzuat Listesi

                       GELİR VERGİSİ KANUNU (G.V.K.)
    Kanun Numarası               : 193
    Kabul Tarihi                 : 31/12/1960
    Yayımlandığı R.Gazete        : 6/1/1961  Sayı: 10700
    Yayımlandığı Düstur          : Tertip: 4  Cilt: 1  Sayfa: 850
                                         *
                                        * *
        Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
       "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"
                     Cilt: 1    Sayfa: 517
     Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
          yönetmelik için,"Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre
                   düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
                                        *
                                       * *
                                   BİRİNCİ KISIM
                                    Mükellefiyet
                                   BİRİNCİ BÖLÜM
                                  Verginin Mevzuu
    Mevzuu:

    Madde 1 - (Değişik: 22/7/1998-4369/24 md.)
    Gerçek kişilerin gelirleri (Gelir Vergisi) ne tabidir.
    Gelir,bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği, tasarruf veya
harcamasına kaynak teşkil eden her türlü kazanç ve iratların safi tutarıdır.
    Gelirin unsurları:

    Madde 2 - (Değişik : 22/7/1998-4369/25 md.)
    Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:
    1. Ticari kazançlar;
    2. Zirai kazançlar;
    3. Ücretler;
    4. Serbest meslek kazançları;
    5. Gayrimenkul sermaye iratları;
    6. Menkul sermaye iratları;
    7. Kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve iratlar.
    Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça,yukarıda yazılı kazanç ve iratlar gelirin
tesbitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınır.
                                İKİNCİ BÖLÜM
                               Tam Mükellefiyet
    Mükellefler:

    Madde 3 - Aşağıda yazılı gerçek kişiler Türkiye içinde ve dışında elde et-
tikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilirler:
    1. Türkiye`de yerleşmiş olanlar;
    2. (Değişik: 19/2/1963-202/1 md.) Resmi daire ve müesseselere veya merkezi
Türkiye`de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müesse-
se,teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısiyle yabancı memleketlerde oturan
Türk vatandaşları (Bu gibilerden, bulundukları memleketlerde elde ettikleri ka-
zanç ve iratları dolayısiyle Gelir Vergisine veya benzeri bir vergiye tabi tu-
tulmuş bulunanlar, mezkür kazanç ve iratları üzerinden ayrıca vergilendirilmez-
ler.)
    Türkiye`de yerleşme:

    Madde 4 - Aşağıda yazılı kimseler Türkiye`de yerleşmiş sayılır:
    1. İkametgahı Türkiye`de bulunanlar (İkametgah,Kanunu Medeninin 19 uncu ve
mütaakıp maddelerinde yazılı olan yerlerdir);
    2. (Değişik: 19/2/1963-202/2 md.) Bir takvim yılı içinde Türkiye`de devamlı
olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye`de oturma süresini
kesmez.)
    Yerleşme sayılmıyan haller:

    Madde 5 - Aşağıda yazılı yabancılar memlekette altı aydan fazla kalsalar da-
hi,Türkiye`de yerleşmiş sayılmazlar:
    1. Belli ve geçici görev veya iş için Türkiye`ye gelen iş, ilim ve fen
adamları, uzmanlar, memurlar, basın ve yayın muhabirleri ve durumları bunlara
benziyen diğer kimselerle tahsil veya tedavi veya istirahat veya seyahat maksa-
diyle gelenler;
    2. Tutukluk, hükümlülük veya hastalık gibi elde olmıyan sebeplerle Türki-
ye`de alıkonulmuş veya kalmış olanlar.
                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                 Dar Mükellefiyet
    Mükellefler ve mevzuu:

    Madde 6 - (Değişik: 24/12/1980 - 2361/2 md.)
    Türkiyede yerleşmiş olmayan gerçek kişiler sadece Türkiye`de elde ettikleri
kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler,
    Kazanç veya iradın Türkiye`de elde edilmesi:

    Madde 7 - (Değişik: 27/3/1969 - 1137/1 md.) Dar mükellefiyete tabi kimseler
bakımından kazanç ve iradın Türkiye`de elde edildiği aşağıdaki şartlara göre ta-
yin olunur:
    1. (Değişik: 31/12/1981 - 2574/1 md.) Ticari kazançlarda: Kazanç sahibinin
Türkiye`de işyerinin olması veya daimi temsilci bulundurması ve kazancın bu yer-
lerde veya bu temsilciler vasıtasiyle sağlanması (Bu şartları haiz olsalar dahi
iş merkezi Türkiye`de bulunmayanlardan, ihraç edilmek üzere Türkiye`de satın al-
dıkları veya imal ettikleri malları Türkiye`de satmaksızın yabancı memleketlere
gönderenlerin bu işlerden doğan kazançları Türkiye`de elde edilmiş sayılmaz.)
    Türkiye`de satmaktan maksat, alıcı veya satıcının veya her ikisinin Türki-
ye`de olması veya satış aktinin Türkiye`de yapılmış olmasıdır.İş merkezinden
maksat ise, iş bakımından muamelelerin bilfiil toplandığı ve idare edildiği mer-
kezdir.
    2. Zirai kazançlarda: Zirai faaliyetlerin Türkiye`de icra edilmesi;
    3. Ücretlerde:
    a) Hizmetin Türkiye`de ifa edilmiş veya edilmekte olması veya Türkiye`de
değerlendirilmesi;
    b) (Değişik: 24/12/1980-2361/3 md.) Türkiye`de kain müesseselerin idare mec-
lisi başkan ve üyelerin, denetçilerine, tasfiye memurlarına ait huzur hakkı,
aidat, ikramiye ve benzerlerinin Türkiye`de değerlendirilmesi;
    4. Serbest meslek kazançlarında: Serbest meslek faaliyetlerinin Türkiye`de
icra edilmesi veya Türkiye`de değerlendirilmesi;
    5. Gayrimenkul sermaye iratlarında: Gayrimenkulün Türkiye`de bulunması ve bu
mahiyetteki mal ve hakların Türkiye`de kullanılması veya Türkiye`de değerlendi-
rilmesi;
    6. Menkul sermaye iratlarında: Sermayenin Türkiye`de yatırılmış olması;
    7. Diğer kazanç ve iratlarda: (...) (1) Bu kazanç veya iratları doğuran
işin veya muamelenin Türkiye`de ifa edilmesi veya Türkiye`de değerlendirilmesi;
    Bu maddenin 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 7 nci bentlerinde sözü edilen değer-
lendirmeden maksat, ödemenin Türkiye`de yapılması veya ödeme yabancı memlekette
yapılmışsa, Türkiye`de ödiyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına
intikal ettirilmesi veya karından ayrılmasıdır.
    İş yeri ve daimi temsilci:

    Madde 8  - 7 nci maddenin 1 numaralı bendinde yazılı iş yeri, Vergi Usul Ka-
nunu hükümlerine göre tayin olunur.
    Aynı maddede yazılı daimi temsilci, bir hizmet veya vekalet akdi ile temsil
edilene bağlı olup, onun nam ve hesabına muayyen veya gayrimuayyen bir müddetle
veya mütaaddit ticari muameleler ifasına yetkili bulunan kimsedir.
    Aşağıda yazılı kimseler, başkaca şartlar aranmaksızın temsil edilenin daimi
temsilcisi sayılırlar.
    1. Ticari mümessiller, tüccar vekilleri ve memurları ile Ticaret Kanununun
hükümlerine göre acenta durumunda bulunanlar;
    2. (Değişik: 19/2/1963-202/4 md.) Temsil edilene ait reklam giderleri hariç
olmak üzere giderleri devamlı olarak kısmen veya tamamen temsil edilen tarafın-
dan ödenenler;
    3. Mağaza veya depolarında temsil edilen hesabına konsinyasyon suretiyle
satmak üzere devamlı olarak mal bulunduranlar.
    Bir kimsenin birkaç kişiyi aynı zamanda temsil etmesi daimi temsilcilik vas-
fını değiştirmez.
---------------------
(1) Bu bentte geçen "Sair kazanç ve iratlarda" ibaresi; 22/7/1998 tarih ve
    4369 sayılı Kanunun 81/C maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştiril-
    miştir.
                                İKİNCİ KISIM
                            Muaflık ve İstisnalar
                                BİRİNCİ BÖLÜM
                                Esnaf Muaflığı
    Vergiden muaf esnaf:

    Madde 9 - (Değişik: ilk cümle: 22/7/1998-4369/26 md.) Ticaret ve sanat
erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışanlar gelir vergisinden
muaftır.
    1. Motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile gezici olarak veya bir iş-
yeri açmaksızın perakende ticaret ile iştigal edenler (Giyim eşyalarıyla zati ve
süs eşyaları, değeri yüksek olan ev eşyaları ile pazar takibi suretiyle gıda,
bakkaliye ve temizlik maddelerini ve sabit iş yerlerinin önünde sergi açmak
suretiyle o iş yerlerinde satışı yapılan aynı neviden malları satanlar ha-
riç) (1)
    2. Bir işyeri açmaksızın gezici olarak ve doğrudan doğruya müstehlike iş ya-
pan hallaç, kalaycı, lehimci, musluk tamircisi, çilingir, ayakkabı tamircisi,
kundura boyacısı, berber, nalbant, fotoğrafçı, odun ve kömür kırıcısı, çamaşır
yıkayıcısı ve hammallar gibi küçük sanat erbabı;
    3. Köylerde gezici olarak her türlü sanat işleri ile uğraşanlar ile aynı
yerlerde aynı işleri bir işyeri açmak suretiyle yapanlardan 47 nci maddede yazı-
lı şartları haiz bulunanlar (51 nci madde şümulüne girenler bu muafiyetten fay-
dalanamazlar);
    4. Nehir, göl ve denizlerde ve su geçitlerinde toplamı 50 rüsum tonilatoya
(50 rüsum tonilato dahil) kadar makinesiz veya motorsuz nakil vasıtaları işle-
tenler; hayvanla veya bir adet hayvan arabası ile nakliyecilik yapanlar (Bu
bentte yazılı ölçüler, birlikte yaşıyan eşlerle velayet altındaki çocuklar hak-
kında veya ortaklık halindeki işletmelerde, bu kimselerin veya ortaklığın işlet-
tiği vasıtalar toplu olarak nazara alınmak suretiyle tespit edilir);
    5. Ziraat işlerinde kullandıkları hayvan, hayvan arabası, motor, traktör gi-
bi vasıtalar veya sandallarla nakliyeciliği mutat hale getirmeksizin ara sıra
ücret karşılığında eşya ve insan taşıyan çiftçiler;
    6. Hariçten işçi almamak, muharrik kuvvet kullanmamak kayıt ve şartı ile
oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, do-
kuma mamulleri örgü, dantel, her nevi nakış işlerini ve her nevi turistik eşya,
hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, ip ve urganları dükkan açmak-
sızın satanlardan 47 nci maddenin 1 ve 3 numaralı bentlerinde yazılı şartları
haiz bulunanlar;
    7. Yukarıdaki 1 - 6 numaralı bentlerde sözü edilen işlere benzerlik göster-
dikleri, Danıştay`ın muvafık mütalaası üzerine, Maliye Bakanlığınca, kabul ve
ilan olunan ticaret ve sanat işleri ile iştigal edenler.
    (İkinci fıkra Mülga: 22/7/1998 - 4369/26 md.)
    (Üçüncü fıkra mülga: 11/8/1999 - 4444/14 md.)
----------------------------
(1) Bu bendin parantez içi hükmü; "(Halı, kilim, battaniye, mensucat, triko-
    taj, saat, kıymetli maden ve madeni eşyalar gibi değeri yüksek olan mad-
    deleri perakende olarak satanlarla, giyilecek eşya, gıda ve her türlü
    bakkaliye maddelerinin pazar takibi suretiyle satışını mutat meslek ha-
    line getirenler hariç)" şeklinde iken, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı
    Kanunun 26 ncı maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
    (Ek: 22/7/1998-4369/26 md.) Esnaf muaflığı şartlarını topluca taşıyanlar bu
muaflıktan yararlanabilmek için ilgili esnaf odasına kayıt olmak ve durumlarını
tevsik etmek suretiyle belediyeden "Esnaf Muaflığı Belgesi" almak zorundadır-
lar. (Mülga hükümler: 11/8/1999 - 4444/14 md.)
    (Ek: 22/7/1998-4369/26 md.) Esnaf muaflığından faydalananlar faaliyetleri
ile ilgili olarak satın aldıkları mallara ve giderlerine ilişkin, gelir ve
kurumlar vergisi mükelleflerinden aldıkları belgeleri saklamak zorundadırlar.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre yoklamaya yetkililer veya yoklamaya yetki-
lilerle birlikte belediye zabıtalarınca müştereken yapılan denetimlerde, ver-
giden muaf esnafın bir takvim yılı içinde bir defa mal alış ve giderlerine
ilişkin belgeleri yanında bulundurmadığının veya bulundurduğu belgenin satı-
şını yaptığı mal ve hizmetle ilişkisinin olmadığının tespiti halinde, "Esnaf
Muaflığı Belgesi" iptal edilir. Belgesi iptal edilenlerden muaflık şartlarını
taşıyanlar, aynı faaliyete devam etmek istemeleri halinde yeniden belge almak
zorundadırlar.
    Dikkat: (Devamı 3355`inci sayfadadır.)
    (Değişik: 22/7/1998-4369/26 md.) Bir işyeri açmaksızın münhasıran gezici
olarak, milli piyango bileti satanlar ile 4077 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilerin mallarını iş akdi ile bağlı
olmaksızın bunlar adına kapı kapı dolaşmak suretiyle tüketiciye satanlar
yukarıdaki şartlarla sınırlı olmaksızın gelir vergisinden muaftır.
    (Ek: 26/12/1993 - 3946/6 md.) Bu muaflığın, 94 üncü madde uyarınca tevkif
suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur.
                                 İKİNCİ BÖLÜM
                           Vergiden Muaf Çiftçiler
    Küçük çiftçi muaflığı:

    Madde 10 - Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    Küçük çiftçi muaflığının hududu:

    Madde 11 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    İşletme büyüklüğü ölçüsü:

    Madde 12 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    Satış tutarı ölçüsü:

    Madde 13-(Mülga:22/7/1998 - 4369/82 md.)
    Muaflıktan mükellefliğe, mükelleflikten muaflığa geçiş:

    Madde 14 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                Diğer Muaflıklar
    Diplomat muaflığı:

    Madde 15 - Yabancı Devletlerin Türkiye`de bulunan elçi,maslahatgüzar ve kon-
solosları (Fahri konsoloslar hariç) ile elçilik ve konsolosluklara mensubolan ve
o memleketin uyrukluğunda bulunan memurları,Türkiye`de resmi bir göreve memur
edilenler bu sıfatlarından dolayı ve karşılıklı olmak şartiyle Gelir Vergisinden
muaftırlar.
    Bu muaflığın menkul sermaye iradı üzerinden tevkif suretiyle alınan vergiye
şümulü yoktur.
    Ücret istisnası:

    Madde 16 - Yabancı elçilik ve konsoloslukların 15 inci maddeye girmeyen me-
mur ve hizmetlilerinin yalnız bu işlerinden dolayı aldıkları ücretler karşılıklı
olmak şartiyle Gelir Vergisinden istisna edilir.
    Göçmen ve mülteci muaflığı:

    Madde 17 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    Serbest meslek erbabında yaşlılık muaflığı:

    Mükerrer Madde 17-(Ek: 19/2/1963-202/11 md.; Mülga: 24/12/1980-2361/11 md.)
                                DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                            Kazançlarda İstisnalar
    Serbest meslek kazançlarında:

    Madde 18 - (Değişik: 4/12/1985 - 3239/40 md.)
    (Değişik birinci fıkra: 11/8/1999 - 4444/4 md.)
    Müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekar, bilgisayar program-
cısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, maka-
le, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karika-
tür, fotoğraf, film, video band,radyo ve televizyon senorya ve oyunu gibi eser-
lerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve vide-
oda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri
ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve
temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden
müstesnadır.
    Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi
karşılığında alınan bedel ve ücretler istisnaya dahildir.
    Yukarıda yazılı kazançların arızi olarak elde edilmesi istisna hükmünün uy-
gulanmasına engel teşkil etmez.
    Serbest meslek kazançları istisnasının,bu Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca
tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.
    PTT Acentalarında kazanç istisnası:

    Mükerrer Madde 18 - (Ek: 24/3/1988-3418/23 md.)
    PTT acentalığı faaliyetinden elde edilen kazançlar,gelir vergisinden müstes-
nadır.Bu kazanç istisnasının, bu Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif sure-
tiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.
    Zirai  kazançlar istisnası:

    Madde 19 - (Mülga: 24/12/1980-2361/13 md.)
    Maden suları kazançları istisnası:

    Madde 20 - (Mülga: 24/12/1980-2361/14 md.)
    Eğitim, öğretim ve sağlık hizmet işletmelerinde kazanç istisnası:

    Mükerrer Madde 20 - (Ek:4/12/1985-3239/41 md;Mülga:26/12/1993-3946/38 md.)
                                 BEŞİNCİ BÖLÜM
                          Sermaye İratlarında İstisnalar
    Gayrimenkuller ve haklarda:

    Madde 21 - (Değişik birinci fıkra: 22/7/1998 - 4369/27 md.) Binaların mesken
olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın
240.000.000 (700.000.000) lirası Gelir Vergisinden müstesnadır. İstisna haddi
üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi ha-
linde, bu istisnadan yararlanılamaz. (1)
    Ticari,zirai veya mesleki kazancının yıllık beyanname ile bildirmek mecburi-
yetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisna-
dan faydalanmazlar.

    Mükerrer Madde 21-  (Ek: 28/6/2001-4697/1 md.) Bireysel emeklilik sisteminden
emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden  vefat,  malûliyet  veya tasfiye gibi zorunlu
nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin % 25`i, Türkiye`de kâin ve merkezi
Türkiye`de bulunan diğer sigorta şirketlerinden on yıl süreyle prim ödeyenler ile vefat,
malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin % 10`u ve
tek primli yıllık gelir sigortalarından yapılan ödemeler gelir vergisinden müstesnadır.
    İstisna edilen tutar üzerinden 94 üncü maddenin birinci fıkrasının (15) numaralı bendine
göre tevkifat yapılmaz.
    Menkul sermaye iratlarında:

    Madde 22 - (Mülga: 4/12/1885-3239/138 md.)
----------------------
(1)Bu fıkraya Kanun ile getirilen miktar aynen bırakılmış, Maliye Bakanlığının
   8/12/2000 tarih ve 24254 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 30/11/2000
   tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2001 yılında elde edilecek
   kira gelirlerine uygulanacak istisna   miktarı, metne parantez içinde siyah
   punto ile işlenmiştir. Daha önce  yapılan değişiklikler için, Kanunun sonundaki
   "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN   DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne bakınız.
                               ALTINCI BÖLÜM
                           Müteferrik İstisnalar
    Ücretlerde:

    Madde 23 - (Değişik: 24/12/1980-2361/17 md.)
    Aşağıda yazılı ücretler Gelir Vergisinden istisna edilmiştir.
    1. Köylerde veya son nüfus sayımına göre belediye içi nüfusu 5 000`i aşmayan
yerlerde faaliyet gösteren ve münhasıran el ile dokunan halı ve kilim imal eden
işletmelerde çalışan işçilerin ücretleri;
    2.(Değişik:22/7/1998-4369/28 md.) Gelir Vergisinden muaf olanların veya
gerçek usulde vergilendirmeyen çiftçilerin yanında çalışan işçilerin ücretleri;
    3. Toprak altı işletmesi halinde bulunan madenlerde cevher istihsali ve bu-
nunla ilgili diğer bütün işlerde çalışanların münhasıran yer altında çalıştıkla-
rı zamanlara ait ücretleri;
    4.(Mülga:22/7/1998-4369/82 md.)
    5. Köy muhtarları ile köylerin katip, korucu, imam , bekçi ve benzeri hiz-
metlilerine köy bütçesinden ödenen ücretler ile çiftçi mallarını koruma bekçile-
rinin ücretleri;
    6. Hizmetçilerin ücretleri (Hizmetçiler özel fertler tarafından evlerde,bah-
çelerde,apartmanlarda ve ticaret mahalli olmayan sair yerlerde orta hizmetçiliği
süt ninelik, dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık gibi özel hizmetlerde çalıştırılan-
lardır.) (Mürebbiyelere ödenen ücretler istisna kapsamına dahil değildir);
    7. Sanat okulları ile bu mahiyetteki enstitülerde, ceza ve ıslahevlerinde,
darülacezelerin atelyelerinde çalışan öğrencilere, hükümlü ve tutuklulara ve
düşkünlere verilen ücretler;
    8. (Değişik:25/5/1995 - 4108/16 md.) Hizmet erbabına işverenlerce yemek ve-
rilmek suretiyle sağlanan menfaatler (işverenlerce,işyerinde veya müştemilatında
yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin
100 000 (2.350.000) lirayı aşmaması ve buna ilişkin ödemenin yemek verme hizme-
tini sağlayan mükelleflere yapılması şarttır. Ödemenin bu tutarı aşması halin-
de, aşan kısım ile hizmet erbabına yemek bedeli olarak nakten yapılan ödemeler
ve bu amaçla sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir.); (1)
    9. (Değişik: 4/12/1985-3239/42 md.) Genel olarak maden işletmelerinde ve
fabrikalarda çalışan işçilere ve özel kanunlarına göre barındırılması gereken
memurlarla müstahdemlere konut tedariki ve bunların aydınlatılması,ısıtılması ve
suyunun temini suretiyle sağlanan menfaatler ile mülkiyeti işverene ait brüt
alanı 100 m2`yi aşmayan konutların hizmet erbabına mesken olarak tahsisi sure-
tiyle sağlanan menfaatler (Bu konutların 100 m2`yi aşması halinde, aşan kısma
isabet eden menfaat için bu istisna hükmü uygulanmaz);
    10. Hizmet erbabının toplu olarak işyerlerine gidip gelmelerini sağlamak
maksadıyla işverenler tarafından yapılan taşıma giderleri;
    11.(Değişik: 28/6/2001-4697/2 md.) Kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından
ödenen emekli, malûliyet, dul ve yetim aylıkları (506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun
geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen aylıkların toplamı, en
yüksek Devlet memuruna ödenen en yüksek ödeme tutarından fazla ise aradaki fark
ücret olarak vergiye tabi tutulur.) (Genel, katma ve özel bütçelerden ödenen bu nevi
aylıklar dahil);
    12. 2069 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunun hükümlerine tabi çırakların
asgari ücreti aşmayan ücretleri.
    (Ek Bentler: 4/12/1985-3239/42 md.)
    13. Yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik kurumları tarafından ödenen
emekli, malüliyet, dul ve yetim aylıkları;
----------------------
(1)Bu bentte Kanunla getirilmiş olan miktar aynen bırakılmış, Maliye Bakan-
   lığının 8/12/2000 tarih ve 24254 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 30/11/2000
   tarih ve 2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/1/2001 tarihinden
   itibaren geçerli olmak üzere geti rilen miktar metne parantez içinde siyah puntolarla
   işlenmiştir. Daha   önce yapılan değişiklikler için, Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ
    MEVZUAT İLE  YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne bakınız.
    14. Kanuni ve iş merkezi Türkiye`de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işve-
renlerin yanında çalışan hizmet erbabına,işverenin Türkiye dışında elde ettiği
kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretler;
    15. Yüz ve daha aşağı sayıda işçi çalıştıran işyerlerinde bir, yüzden fazla
işçi çalıştıran işyerlerinde iki, amatör sporcu çalıştıranların, her yıl milli
müsabakalara iştirak ettiklerinin belgelenmesi ve bu amatör sporculara ödenen
ücretler. (Asgari ücretin iki katını aşmamak kaydıyla)
    Gider karşılıklarında:

    Madde 24 - (Değişik: 24/12/1980-2361/18 md.)
    Gider karşılığı olarak yapılan aşağıda yazılı ödemeler Gelir Vergisinden is-
tisna edilmiştir.
    1. (Değişik: 31/12/1981-2574/5 md.) Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafın-
dan harcırah veya yolluk olarak yapılan ödemeler:
    2. (Değişik: 31/12/1982-2772/3 md.) Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan
müesseseler tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine,tasfi-
ye memurlarına ve hizmet erbabına (Harcırah Kanununa tabi olsun olmasın her tür-
lü sözleşmeli personel dahil) verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek
ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler (Bu gündelikler aynı aylık
seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya Devletçe
verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa aradaki fark ücret olarak vergi-
ye tabi tutulur.
    3. (Mülga:26/12/1993 - 3946/38 md.)
    4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre ödenen yakacak yardımı (memur,
işçi ve Bağ-Kur emeklilerine avans olarak ödenenler dahil);
    5. Sayım işleriyle, seçim işlerinde çalıştırılanlara özel kanunlarına göre
 verilen zaruri gider karşılıkları.
    Tazminat ve yardımlarda:

    Madde 25 - Aşağıda yazılı tazminat ve yardımlar Gelir Vergisinden müstesna-
dır:
    1. Ölüm, sakatlık, hastalık ve işsizlik sebepleriyle verilen tazminat ve ya-
pılan yardımlar;
    2. Muhtaç olanlara belli bir süre için veya hayat kaydiyle yapılan yardımlar
(Asker ailelerine yapılan yardımlarla hayır derneklerinin ve yardım sandıkla-
rının yardımları mutlak olarak bu istisnaya girerler.);
    3. (Değişik: 26/8/2001-4697/3 md.) Kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından,
kendilerine zat aylığı bağlananlara aylıkları dışında, kanunları veya statüleri gereğince
verilen emekli, dul, yetim ve evlilik ikramiyeleri veya iade olunan mevduatı ve sürelerini
doldurmamış bulunanlarla dul ve yetimlerine toptan ödenen tazminatlar (506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından
ödenen tazminat, yardım ve toptan ödemeler en yüksek Devlet memuruna ödenen en
yüksek ödeme tutarından fazla ise aradaki fark ücret olarak vergiye tâbi tutulur. Bu
mukayesede gerek muhtelif sandıklardan gerek aynı sandıktan muhtelif zamanlarda
yapılan ikramiye, tazminat ve toptan ödemeler topluca dikkate alınır.);
    4. Hizmet erbabına ödenen çocuk zamları (Bu zamlar Devletçe verilen miktar-
ları aştığı takdirde, fazlası vergiye tabi tutulur.);
    5. Evlenme ve doğum münasebetiyle hizmet erbabına yapılan yardımlar (Bu is-
tisna hizmet erbabının iki aylığına veya buna tekabül eden gündeliklerinin tuta-
rına kadar olan yardım kısmına uygulanır.);
    6. Sosyal sigorta kurumları tarafından sigortalılara yapılan ödemeler;
    7. (Değişik: 17/10/1980-2320/2 md.) 1475 ve 854 sayılı kanunlara göre öden-
mesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı ile 5953 sayılı Kanuna göre ödenen kı-
dem tazminatlarının hizmet erbabının 24 aylığını aşmayan miktarları (hizmet ifa
etmeksizin ödenen ücretler tazminat sayılmaz.)
    8. Genel olarak nafakalar(Alanlar için);
    9. Yardım sandıkları tarafından statüleri gereğince kendi üyelerine ölüm,
sakatlık, hastalık, doğum, evlenme gibi sebeplerle yapılan yardımlar (...) (1)
   10. (Ek: 4/12/1985-3239/44 md.) Yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik ku-
rumları tarafından ödenen emekli, dul, yetim ve evlenme ikramiyeleri veya iade
olunan mevduat,sürelerini doldurmamış bulunanlarla, dul ve yetimlerine toptan
ödenen tazminat ve yardımlar.
  Vatan hizmetleri yardımlarında:

  Madde 26 - Aşağıdaki yazılı vatan hizmetleri yardımları Gelir Vergisinden müs-
tesnadır.
    1. Harb malüllüğü zamları ;
    2. Harb malüllerine ve şehit, dul ve yetimlerine verilen tekel beyiyeleri;
    3. Şehitlerin dul ve yetimlerine şehit, dul ve yetimi sıfatiyle yapılan bi-
lümum ödemeler (Bu hükmün tatbikında hususi kanunlarına göre kendilerine şehit
sıfatı verilenlerle harb, isyan, eşkiya, kaçakçı takip ve müsademesi, sanıkların
ve mahkümların takibi,manevra, talim ve tatbikat esnasında görev başında veya
görevden doğan sebeplerle ölenler şehit sayılır.);
    4. Vatan hizmetleri tertibinden bağlanan aylıklar ile ödenen mükafatlar.
    Teçhizat ve tayın bedellerinde:

    Madde 27 - Aşağıda yazılı teçhizat ve tayın bedelleri Gelir Vergisinden müs-
tesnadır:
    1. Özel kanunlara dayanarak verilen yemek ve hayvan yem bedelleri veya bu
mahiyette yapılan ödemeler;
    2. Demirbaş olarak verilen giyim eşyası (Resmi ve özel daire ve müesseseler-
ce hizmet erbabına işin icabı olarak verilen ve bunların işten ayrılmaları ha-
linde geri alınan giyim eşyası);
    3. Tahsilde bulunanlar için yapılan giyim giderleri.
    Tahsil ve tatbikat ödemelerinde:

    Madde 28 - Tahsil ve tatbikat giderleri karşılığı olarak yapılan aşağıda ya-
zılı ödemeler Gelir Vergisinden istisna edilmiştir:
    1. Resmi ve özel müesseseler ve şahıslar hesabına yabancı memleketlerde tah-
silde veya stajda bulunan öğrenci ve memurlara gider karşılığı olarak verilen
paralar (Özel müesseseler tarafından yapılan ödemeler,benzeri Devlet öğrenci
ve memurlarına verilen miktardan fazla olduğu takdirde, aradaki fark ücret ola-
rak vergiye tabi tutulur). (Asli görev veya memuriyet dolayısiyle alınan ücret-
ler bu istisnaya dahil değildir);
    2. Resmi ve özel müesseseler ve şahıslar hesabına Türkiye`de tahsilde bulu-
nan öğrenciye iaşe,ibate ve tahsil gideri olarak ödenen paralar;
--------------
(1) Bu bentte yeralan "... ile üyelerinin geri verilen mevduatı." ibaresi,
    22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle metinden çıkarıl-
    mıştır.
   3. Öğrencilere tatbikat dolayısiyle öğretim müesseseleri veya tahsil masraf-
larını deruhde edenler tarafından verilen paralar.
    Teşvik ikramiye ve mükafatları:

    Madde 29 - Teşvik gayesiyle verilen aşağıda yazılı ikramiye ve mükafatlar
Gelir Vergisinden müstesnadır:
    1. İlim ve fenni, güzel sanatları, tarımı, hayvan yetiştirilmesini ve memle-
ket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadiyle veri-
len ikramiyeler ve mükafatlar;
    (Değişik bentler 2,3,4: 24/12/1980-2361/20 md.)
    2. Subay,astsubay, erbaş ve erlere ve Ordu hizmetinde bulunan sivil maki-
nistlere, uçuş, dalış gibi hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar, gündelik-
ler, ikramiyeler, zamlar ile Türk Hava Kurumu veya kanuni ve iş merkezi Türki-
ye`de bulunan müesseselerde uçuş maksadiyle görevlendirilenlere; uçuş hizmetle-
ri, denizaltına dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı mahi-
yetteki ödemeler;
    3. Spor yarışmalarına katılan amatör sporculara ödenen ödül ve ikramiyeler;
    4. Spor yarışmalarını yöneten hakemlere ödenen ücretler.
    Sergi ve panayır istisnası:

    Madde 30 - Dar mükellefiyete tabi olanların:
    1. Hükümetin müsaadesiyle açılan sergi ve panayırlarda yaptıkları ticari
faaliyetlerden elde ettikleri kazançlar (Türkiye`de başkaca iş yeri veya daimi
temsilcileri bulunmamak şartiyle);
    2. Bu sergi ve panayırlarda yaptıkları serbest meslek faaliyetlerinden elde
ettikleri kazançlar; Gelir Vergisinden müstesnadır.
                                 YEDİNCİ BÖLÜM
                                   İndirimler
    İndirim hadleri:

    Madde 31 - (Değişik: 4/12/1985-3239/45 md.)
    Gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde aşağıdaki indirimler uygulanır.
    1. Özel indirim : Günde 200 (730.000) ayda 6.000 (21.900.000) yılda
 72.000 (262.800.000) liradır.(1)
    (Değişik:25/6/1992-3824/2 md.) Bakanlar Kurulu, özel indirim tutarları-
nı, sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan as-
gari ücret tutarına kadar artırmaya yetkilidir. Bu yetki, sürekli olarak
fiilen, kalkınmada birinci ve ikinci derecede öncelikli yörelerde çalışanlar
ile bu yörelerdeki il ve ilçelerde çalışanlar ve kalkınmada birinci ve
ikinci derecede öncelikli yöreler veya diğer yörelerde çalışan asgari üc-
retlilere farklı özel indirim tutarları tespit edilmek suretiyle de kulla-
nılabilir.(2)
    2. Sakatlık indirimi: Çalışma gücünün asgari % 80`ini kaybetmiş bulunan hiz-
met erbabı birinci derecede sakat, asgari % 60`ını kaybetmiş bulunan hizmet er-
babı ikinci derece sakat, asgari % 40`ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise
üçüncü derece sakat sayılır ve aşağıda belirtilen sakatlık indiriminden faydala-
nırlar.
    Sakatlık indirimi özel indirim tutarının;
    - Birinci derece sakatlar için sekiz katı,
    - İkinci derece sakatlar için dört katı,
    - Üçüncü derece sakatlar için iki katıdır.
    Sakatlık derecelerine göre tespit edilecek indirimler, özel indirime eklene-
rek hizmet erbabının ücretinden indirilir.
-------------------------
(1) Bu maddede Kanunla getirilmiş  olan miktarlar aynen bırakılmış,30/11/2000
    tarih ve 2000/1689 sayılı Kararname ile 1/01/2001 ve müteakip takvim yılı gelir-
    lerine uygulanmak üzere tespit edilen miktarlar metne parantez içinde siyah
    puntolarla işlenmiştir. Daha önceki değişiklikler için bu Kanunun sonundaki
    "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne bakınız.
(2) Bakanlar Kurulunun 30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Kararı ile; Adıyaman,
    Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt,
    Şırnak, Tunceli ve Van illerinde 2001 yılında uygulanmak
    üzere günde (l.020.000),ayda (30.600.000), yılda (367.200.000) lira olarak ye-
    niden tespit edilmiştir. (Bkz.R.G: 8/12/2000 - 24254)
    Sakatlık derecelerinin tespit şekli ile uygulamaya ilişkin esas ve usuller
Maliye ve Gümrük, Sağlık ve Sosyal Yardım ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan-
lıklarınca bu konuda müştereken hazırlanacak bir yönetmelik ile tespit edilir.
    Aile reisinin, eşinin ve çocuklarının herbirinin gerçek usulde tespit edilen
ücret gelirine bu maddede yer alan özel indirim ve sakatlık indirimi uygulanır.

    Madde 32-34 - (Mülga: 4/12/1985-3239/138 md.)
    Vergi karnesi esası:

    Madde 35 - (Değişik: 1/5/1981-2454/7 md.)
    A) İndirimlerden faydalanmak isteyenler Vergi Usul Kanunu esaslarına göre
vergi karnesi almak zorundadırlar.
    B) Bu Kanunun 2 nci maddesinde sayılan kazanç ve iratları elde edenler (İs-
tisna ve muafiyetlerden faydalananlar dahil) vergi karnesi almak ve Gelir Vergi-
si yönünden durumlarını ve bu durumda meydana gelen değişiklikleri karnelerine
yazdırmak zorundadırlar.
    (Değişik: 31/12/1981-2574/7 md.) Bu bentte yazılı vergi karnesinin ihtiva
edeceği hususlar, karne almaya ilişkin şekil ve esaslar ile uygulama zamanı Ma-
liye Bakanlığı tarafından tespit edilir.
    İndirimin uygulanmıyacağı gelirler:

    Madde 36 - (Değişik: 28/12/1967-980/4 md.)
    Muhtelif yerlerden ücret alan hizmet erbabı için 31 inci maddede yazılı in-
dirimler bunlardan yalnız en yüksek olan ücretin vergisine uygulanır. Hizmet er-
babının vergi karnesi varsa, indirimin uygulanacağı ücret bu karneyi muhafaza
eden işverenden aldığı ücrettir. Vergi Usul Kanunu ile karne almaktan muaf tu-
tulmuş olanlarda indirimin uygulanacağı ücret, aile durumu sual varakasını muha-
faza eden işverenden aldığı ücrettir.
    31 inci maddedeki indirimler, dar mükellefiyete tabi kimselere şamil değil-
dir.
                           SEKİZİNCİ BÖLÜM (1)
                            Yatırım İndirimi
    Yatırım indiriminin mahiyeti:

    Ek Madde 1- (Değişik: 22/7/1998-4369/30 md.)
    Dar mükellefiyete tabi olanlar dahil, ticari veya zirai kazançları üzerinden
vergiye tabi mükelleflerin (adi ortaklıklar, kollektif ve adi komandit şirket-
ler ile kurumlar vergisi mükellefleri dahil), yatırım indiriminden faydalanması
kabul edilmiş bulunan yatırımları kapsamında yaptıkları ve müteakip vergilendir-
me döneminde yapmayı öngördükleri yatırım harcamaları bu bölümde yazılı şartlar
dahilinde ilgili kazançlarından indirilir.
    Yatırım Teşvik Belgesi aranmaksızın yapılan yatırımlarda yatırım indirimi,
harcamanın yapıldığı yıl kazancından başlayarak uygulanır.
    Yatırım indiriminin şartları:

    Ek Madde 2 - (Değişik: 26/12/1993-3946/7 md.) (2) (3)
    Yatırım indiriminin uygulanmasında aşağıda yazılı şartlar topluca aranır:
     1. İndirimin uygulanacağı ticari ve zirai kazanç bilanço esasına göre tes-
pit edilmiş olmalıdır.
     2. Yatırımlar,kalkınma planları ve yıllık programlarda belirtilenlerden Ma-
liye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken seçilen sektörler
veya konularda yapılmalıdır.
     3. (Değişik: 22/7/1998-4369/30 md.) Yapılan yatırım ticari ve sınai yatı-
rımlar için en az elli milyar (120.000.000.000.) lira, zirai yatırımlar için en az
on milyar (24.000.000.000.) lira olmalıdır. Kalkınmada öncelikli yörelerde bu tutar-
ların yarısı dikkate  alınır.
     4. (Değişik: 25/5/1995 - 4108/17 md.) Yatırıma,başlamadan önce Hazine Müs-
teşarlığına başvurularak gerekli bilgi ve belgelerin tevdi edilmiş ve yukarıda
belirtilen şartların mevcudiyeti tasdik edilerek,Yatırım Teşvik Belgesi verilmiş
olmalıdır. Şu kadar ki, Yatırım Teşvik Belgesi aranmaksızın yatırım indirimi
uygulanacak yatırım türü veya miktarlarını (bu
-----------------------
(1) Altı ek maddeyi kapsayan bu bölüm 19/2/1963 tarih ve 202 sayılı Kanunun
    16 ncı maddesi ile eklenmiştir. Bu bölümde yeralan hükümlerin uyulanması
    ile ilgili olarak 3/8/1995 tarih ve 22363 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan
    187 nolu genel tebliğe bakınız.
(2) Bu maddede Kanunla getirilmiş  olan miktarlar aynen bırakılmış,8/12/2000
    tarih ve 24254 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 30/11/2000 tarih ve 2000/
    1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ticari, sınai ve zirai yatırımlar için getirilen
    miktarlar metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir. Daha önce yapılan
    değişiklikler için "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne
    bakınız.
(3) Bu maddede yeralan "Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı" ibareleri 22/7/1998
    tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde
    değiştirilmiştir.
fıkranın 3 numaralı bendinde yer alan miktarları aşmamak ve bu miktarların ya-
rısından aşağı olmamak üzere) yöreler veya sektörler itibariyle ayrı ayrı be-
lirlemeye ve bu hükmün uygulamasına ilişkin usul ve esasları tespite Maliye Ba-
kanlığı ile Hazine Müsteşarlığı müştereken yetkilidir.
     Araştırma,plan ve proje masrafları ile arazi temini için yapılan giderler
hariç olmak üzere, yatırımla ilgili her türlü harcamalar yatırıma başlandığını
gösterir.
     5. Yatırım,tasdik edilmiş bulunan şartlar ve süreler dahilinde yapılmış ol-
malıdır.
     Tasdik edilen şartlarda meydana gelecek değişikliklerin ve sürelerde doğa-
bilecek gecikmelerin vukuundan itibaren üç ay içinde Hazine Müsteşarlığına bil-
dirilmesi ve onayının alınması şarttır.
    Müracaatın zamanında yapılmaması veya değişikliklerin kabul edilmemesi ha-
linde,evvelce yapılan tasdik hükümsüz addolunur ve yatırım indiriminden yarar-
lanma hakkı ortadan kalkar.
    Hazine Müsteşarlığı yukarıdaki şartlar çerçevesinde vereceği Yatırım Teşvik
Belgesinin bir örneğini Maliye Bakanlığına gönderir.Belgedeki vize ve iptaller
de ayrıca bildirilir.
    Yatırım indiriminden yararlanma şartları ve uygulama esasları ile diğer hu-
suslar Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığınca müştereken belirlenir.
    Yatırım indiriminin konusu ve nispeti:

    Ek Madde 3 - (Değişik: 25/5/1995-4108/17 md.)
    Yatırım indirimine, kaynağı ne olursa olsun, ek 2 nci maddede yazılı şartla-
rı haiz bulunan yatırımlarla ilgili harcamalardan; bina,makina,araç (sadece
işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olanlar) ve benzeri amortismana tabi
aktif değerlerin yeni olanlarının maliyet bedelleri esas teşkil eder.
    Aktif değerlerin yeni olmasından maksat, bunların yurt içinde veya dışında
daha önce hiçbir şekilde kullanılmamış bulunmasıdır.Yurt dışında kullanılmış ol-
sa dahi Hazine Müsteşarlığınca uygun görülen makina ve tesislerin ithali halin-
de, bu aktif kıymetler yatırım indirimi uygulaması bakımından yeni addolunur.
    Personel Lojmanları inşası (kalkınmada öncelikli yörelerde yapılanlar hariç)
ve tefrişi, arazi veya arsa tedariki, yedek parça temini, esas proje dışında
münferit tesisat, makina, araç mübayaası için yapılan harcamalara yatırım indi-
rimi uygulanmaz. İnşa edilmiş olarak veya inşa halinde satın alınan binaların
satın alma bedeli üzerinden yatırım indirimi yapılmaz.
    Petrol Kanununa göre yürütülen arama ve sondaj faaliyetleri için yapılan ve
aktifleştirilen harcamalardan,ilgili bakanlığın görüşü alınmak suretiyle,Maliye
Bakanlığınca belirlenenler,yatırım indirimi uygulaması bakımından yatırım harca-
ması sayılır.
    Beşinci fıkra(Değişik: 22/7/1998-4369/30 md.) Yatırım indirimi oranı, yatı-
rım tutarının % 40`ıdır. Bakanlar Kurulu bu oranı kalkınma planı ve yıllık
programlarda özel önem taşıdığı belirtilen sektörlerde yapılan yatırımlar için
% 100`e, 250 milyon ABD Doları karşığı Türk Lirasını aşan sınai yatırımlarda
%200`e kadar artırmaya veya kanuni orandan az olmamak üzere yeniden tespit
etmeye yetkilidir. Bu oran, organize sanayi bölgelerinde ve kalkınmada önce-
likli yörelerde % 100 olarak uygulanır.
    Bakanlar Kurulunca tespit edilen yeni oranlar, Bakanlar Kurulu Kararının
Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren yapılan harcamalara uygulanır.
    Yatırım indiriminin başlangıcı ve uygulama süresi:

    Ek Madde 4 - (Değişik: 22/7/1998-4369/30 md.)
    Yatırım indiriminin uygulanmasına, yatırım teşvik belgesinin alındığı
tarihte beyanname verme süresi geçmemiş hesap döneminden itibaren başlanır
ve indirimden yararlanılacak miktara ulaşıncaya kadar devam olunur.
    Yapılan yatırım harcamalarının ilgili yıl kazancından indirilemeyen kıs-
mı, izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu yıllar için be-
lirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır. (Teşvik bel-
gesiz yatırımlar bu maddedeki yeniden değerleme hükümlerinden yararlanamaz).
    Her yatırım için faydalanılacak indirim tutarı o yatırım içerisinde yer
alan indirimden yararlanabilecek aktif kıymetlerin değerleri toplamına, Ya-
tırım Teşvik Belgesinde yer alan indirim oranının uygulanması suretiyle he-
saplanır.
    Birden fazla Yatırım Teşvik Belgesi almış mükelleflerin safi kazancının
yetersizliği nediniyle yararlanılamayan indirim tutarının bulunması halinde,
öncelikle önceki yıllarda tamamen uygulanmamış olan eski yatırımlarla ilgili
devreden indirimler, daha sonra yeni yatırımlara ilişkin indirimler, önceki
dönemlerde yapılan ve indirilemeyen tutarın bulunmaması halinde ise bir yıl
sonra yapılacak yatırımlarla ilgili indirimler uygulanır.
    Teşvik belgeli yatırımlarda, yapılması öngörülen ve önceki hesap dönemi
kazancına ilişkin olarak yatırım indirimine konu edilen yatırım harcamaları-
nın öngörülen tutarın yüzde onunu geçen bir oranda düşük olması halinde,
eksik yapılan yatırım harcaması dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmemiş
vergiler 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci
maddesine göre belirlenen tecil faizi ile birlikte cezasız tahsil olunur.
    Yatırım indirimine mevzu aktif değerlerin satış ve devri:

    Ek Madde 5 - Yatırım indirimine mevzu aktif değerlerin satış veya devri ha-
linde aşağıdaki şekilde muamele yapılır:
    a) Satan veya devreden yönünden:
    Komple tesislerde yatırım tamamlandıktan, diğerlerinde istimal ve istihsale
başlandıktan sonra yatırıma mevzu aktif değerlerin topluca satış veya devri ha-
linde satıcı yönünden bir muamele uygulanmaz.
    Komple tesislerde yatırım tamamlanmadan, diğerlerinde istimal ve istihsale
başlanmadan yatırıma mevzu aktif değerlerin topluca satış veya devri halinde,
yatırım indirimi dolayısiyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş olan vergiler ta-
hakkuk ettirilerek tahsil olunur.
    b) Satın veya devir alan yönünden:
    Yatırım indiriminden kısmen faydalanmış veya hiç faydalanmamış aktif değer-
leri kısmen veya tamamen satın veya devir alan kimse (Yatırım indiriminden fay-
dalanma şartları mevcut olmak kaydiyle) işbu indirimden faydalanır. Daha önce
indirimden hiç faydalanılmamış olması halinde, faydalanılacak miktar, satan ve-
ya devir edene tanınan yatırım indiriminin miktarına ve satın ve devir alanın
faydalanabileceği indirim nisbetlerine göre hesaplanır.Bahis konusu aktif de-
ğerler için daha önce yatırım indiriminden istifade edilmiş se, satın veya de-
vir alan, aynı değer üzerinden hesaplanacak bakiye indirim kısmından faydalanır.
Ancak bu bakiye kısım, bahis konusu aktif değerler için daha önce istifade edil-
miş indirimlerin satın veya devir alanın istifade edebileceği nispete göre he-
saplanacak indirimden tenzili suretiyle bulunacak miktarı aşamaz.
    c) Şartların ihlali halinde yapılacak muamele:
    Yatırım indirimine mevzu aktif değerlerin (Yatırımın hangi safhasında olursa
olsun) yatırımla güdülen gaye dışında parça parça satılması veya ek 2 nci madde-
deki şartlardan herhangi birinin ihlali halinde, yatırım indirimi dolayısiyle
zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler yönünden vergi ziyaı hadis olmuş sayı-
lır.
    Bu maddeye göre zamanında alınamıyan vergiler ile vergi cezalarında zaman-
aşımı,verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun husule geldi-
ği tarihi takibeden yılın başından itibaren başlar.
    Muhasebe usulü:

    Ek Madde 6 - Mükellefler muhasebelerini, yatırım indiriminden istifade et-
tikleri miktarların seneler itibariyle takibini temin edecek tarzda tanzim eder-
ler.
    Her yıl istifade edilen yatırım indirimi miktarı yıllık beyannamelerde ayrı-
ca gösterilir.
                                  ÜÇÜNCÜ KISIM
                            Gelir Unsurlarının Tesbiti
                                  BİRİNCİ BÖLÜM
                                  Ticari Kazanç
    Ticari kazancın tarifi:

    Madde 37 - Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari
kazançtır.
    Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı kazançlar ticari kazanç sayılır:
    1. Maden, taş ve kireç ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri ile tuğla ve
kiremit harmanlarının işletilmesinden;
    2. Coberlik işlerinden;
    3. Özel okul ve hastanelerle benzeri yerlerin işletilmesinden;
    4. Gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraşanla-
rın bu işlerinden;
    5. (Değişik: 19/2/1963-202/17 md.) Kendi nam ve hesaplarına menkul kıymet
alım-satımı ile devamlı olarak uğraşanların bu faaliyetlerinden;
    6. (Değişik: 19/2/1963-202/17 md.) Satınalınan veya trampa suretiyle iktisap
olunan arazinin iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde parsellenerek bu müddet
içinde veya daha sonraki yıllarda kısmen veya tamamen satılmasından;elde edilen
kazançlar.
    Kolektif ortaklıklarda ortakların, adi veya eshamlı komandit ortaklıklarda
komandit ortakların ortaklık karından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç hük-
mündedir.(66 ncı madde hükmü mahfuzdur.)
    Ticari kazanç,Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve bu kanunda yazılı gerçek (Bi-
lanço veya işletme hesabı esası) veya basit (...) (1) usullere göre tesbit edi-
lir.
    Özel okul ve hastanelerle benzeri yerleri işleten serbest meslek erbabı,ser-
best meslek kazançlarını da işletmenin kayıtlarına ithal edebilirler.
    Bilanço esasında ticari kazancın tesbiti:

    Madde 38 - Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin
hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet farktır. Bu dönem
zarfında sahip veya sahiplerce:
    1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir;
    2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.
    Ticari kazancın bu suretle tesbit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun
değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine
uyulur.
    (Üçüncü fıkra mülga: 4/12/1985-3239/138 md.)
    (Ek:26/12/1993-3946/8 md.; Değişik:20/6/2001-4684/17 md.)
    Mükelleflerin iktisap  tarihinden itibaren en az iki tam yıl süreyle işletmelerinde kayıtlı
bulunan  gayrimenkul,  iştirak  hisseleri  ve  amortismana  tabi  diğer   iktisadi   kıymetleri
elden çıkarmaları halinde, bu iktisadi kıymetlerin maliyet bedeli bunların elden
çıkarıldıkları ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen toptan eşya
fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak kazancın tespitinde dikkate alınabilir.
Rüçhan hakkı kullanılmak suretiyle edinilen iştirak hisseleri ile iştirak edilen kurumun
ihtiyat akçeleri, banka provizyonları ve Vergi Usul Kanununa göre ayrılan yeniden
değerleme fonlarının sermayeye ilavesi dolayısıyla bedelsiz alınan iştirak hisselerinin
en az iki yıl öncesinde iştirak edilen şirketlere ait olması halinde, rüçhan hakkı
kullanılmak suretiyle edinilen veya alınan bu iştirak hisseleri iki yıl önce iktisap edilmiş
sayılır. Rüçhan hakkı kullanılmak suretiyle veya bedelsiz olarak edinilen hisseler için
maliyet bedeli artırımı, bu hisselerin itibari değeri üzerinden bunların edinilmesine yol
açan sermaye artırımının tescili tarihinden itibaren uygulanır. Bu hüküm 39 uncu madde
gereğince işletme hesabı esasına göre ticari kazancın tespitinde de uygulanır. Bilanço
esasında defter tutan mükellefler tarafından artırılan maliyet bedeline tekabül eden
kazançlar, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir. Bu fon, sermayeye
ilave dışında herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya işletmeden
çekildiği takdirde, o yılın kazancına dahil edilerek vergiye tabi tutulur. Söz konusu
iktisadi kıymetlerin alım satımı ile devamlı olarak uğraşanlar, alım satımını yaptıkları
iktisadi kıymetler için bu hükümden yararlanamaz. Şu kadar ki, inşaat yapımına tahsis
edilen arsa ve arazilere ilişkin olarak inşaatın bitim tarihine kadar geçen süre için bu
fıkra hükmüne göre maliyet bedeli artırımı yapılabilir. Ancak, inşaatın
tamamlanmasından önce satışı yapılan gayrimenkuller için maliyet artırımı satışın
yapıldığı tarihe kadar uygulanır. Bu fıkra hükmünün uygulanmasına ilişkin usul ve
esasları tespit etmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
----------------------
(1) Bu fıkrada yer alan "götürü" ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı
    Kanunun 81 . maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
                               3364 - 1
                              3364 - 2
    İşletme hesabı esnasında ticari kazancın tesbiti:

    Madde 39 - İşletme hesabı esasına göre ticari kazanç, bir hesap dönemi için-
de elde edilen hasılat ile giderler arasındaki müspet farktır.
    (Elde edilen hasılat, tahsil olunan paralarla tahakkuk eden alacakları; gi-
derler ise,tediye olunan ve borçlanılan meblağları ifade eder.)
    Emtia alım ve satımı ile uğraşanlarda ticari kazancın bulunması için hesap
dönemi sonundaki emtia mevcudunun değeri hasılata, dönem başındaki emtia mevcu-
dunun değeri ise giderlere ilave olunur.
    Ticari kazancın bu suretle tesbit edilmesi sırasında Vergi Usul Kanununun
değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine
uyulur.

    Mükerrer Madde 39 - (Ek: 4/12/1985-3239/47 md.;Mülga:26/12/1993-3946/38 md.)
    İndirilecek giderler:

    Madde 40 - Safi kazancın tesbit edilmesi için, aşağıdaki giderlerin indiril-
mesi kabul edilir:
    1. Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel gi-
derler. (Ek: 25/5/1995-4108/19 md.) (İhracat, yurt dışında inşaat, onarma,montaj
ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükellefler, bu bentte yazılı giderlere
ilaveten bu faaliyetlerden döviz olarak elde ettikleri hasılatın binde beşini
aşmamak şartıyla yurt dışındaki bu işlerle ilgili giderlerine karşılık olmak
üzere götürü olarak hesapladıkları giderleri de indirebilirler.)
    2. (Değişik: 27/12/1963-365/2 md.) Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş
yerinin müştemilatında iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, si-
gorta primleri ve emekli aidatı (Bu primlerin ve aidatın istirdat edilmemek
üzere Türkiye`de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına
ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmala-
rı şartiyle), 27 nci maddede yazılı giyim giderleri,
    3. İşle ilgili olmak şartiyle, mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine
istinaden ödenen zarar; ziyan ve tazminatlar;
    4. İşle ilgili ve yapılan işin ehemmiyeti ve genişliği ile mütenasip seya-
hat ve ikamet giderleri (Seyahat maksadının gerektirdiği süreye maksur olmak
şartiyle):
    5. (Değişik: 24/6/1994-4008/24 md.) Kiralama yoluyla edinilen veya işletmeye
dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri (...) (1)
    6. (Değişik: 31/12/1982-2772/5 md.) İşletme ile ilgili olmak şartıyla; bina,
arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi
ayni vergi, resim ve harçlar;
    7. (Değişik: 24/12/1980-2361/29 md.) Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ay-
rılan amortismanlar, (Ek: 24/6/1994-4008/24 md.) (...) (1)
    8. (Ek: 4/12/1985-3239/48 md.) İşverenlerce, Sendikalar Kanunun hükümlerine
göre sendikalara ödenen aidatlar (şu kadar ki; ödenen aidatın bir aylık tutarı,
işyerinde işçilere ödenen çıplak ücretin bir günlük toplamını aşamaz).
    9. (Ek: 28/6/2001-4697/4 md.)  İşverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik
sistemine ödenen katkı payları. (Gerek işverenler gerekse ücretliler tarafından bireysel
emeklilik sistemine ödenen ve vergi matrahının tespitinde dikkate alınan katkı
paylarının toplamı bu Kanunun 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı
bendinde belirlenen oran ve haddi aşamaz.)
--------------------------
(1) Burada yer alan parantez içi hükmü, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı
    Kanunun 82 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
   Gider kabul edilmiyen ödemeler:

    Madde 41 - Aşağıda yazılı ödemelerin gider olarak indirilmesi kabul olunmaz:
    1. Teşebbüs sahibi ile eşinin ve çocuklarının işletmeden çektikleri paralar
veya aynen aldıkları sair değerler (Aynen alınan değerler emsal bedeli ile de-
ğerlenerek teşebbüs sahibinin çektiklerine ilave olunur.)
    2. Teşebbüs sahibinin kendisine, eşine, küçük çocuklarına işletmeden ödenen
aylıklar, ücretler, ikramiyeler, komüsyonlar ve tazminatlar;
    3. Teşebbüs sahibinin işletmeye koyduğu sermaye için yürütülecek faizler;
    4. Teşebbüs sahibinin, eşinin ve küçük çocuklarının işletmede cari hesap ve-
ya diğer şekillerdeki alacakları üzerinden yürütülecek faizler;
    5. Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile teşebbüs sahibinin suçla-
rından doğan tazminatlar (Akitler ceza şartı olarak derpiş edilen tazminatlar,
cezai mahiyette tazminat sayılmaz.)
    6. (Ek: 14/6/1989-3571/8 md.) Her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün
ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin % 50`si (0) sıfır (Bakanlar
Kurulu, bu oranı % 100`e kadar artırmaya,sıfıra kadar indirmeye yetkilidir).(1)
    7. (Ek: 24/6/1994-4008/25 md.) Kiralama yoluyla edinilen veya işletmede
kayıtlı olan yat, kotra, tekne, sürat teknesi gibi motorlu deniz, uçak ve
helikopter gibi hava taşıtlarından işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili
olmayanların giderleri ile amortismanları;
    8. (Ek: 24/6/1994 - 4008/25 md.) Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre, dönem
sonu stoklarını son giren ilk çıkar yöntemine göre değerleyen veya amortismana
tabi iktisadi kıymetlerini yeniden değerlemeye tabi tutanların, işletmede kul-
landıkları yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kar payı,
kur farkı ve benzeri adlar altında yaptıkları giderler ve maliyet unsurları
toplamına (yatırımın maliyetine eklenenler hariç) aşağıdaki indirim oranının
uygulanması suretiyle bulunacak kısmın % 25`i
    9. (Ek: 7/6/2001-4676/28 md.) Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon
yayınlarından doğacak maddî ve manevî zararlardan dolayı ödenen tazminat giderleri.
     İndirim oranı, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre o yıl için tespit edilmiş
olan yeniden değerleme oranının, ilgili kuruluşlardan alınan bilgilere göre Ma-
liye Bakanlığınca o yıl için hesaplanan ortalama ticari kredi faizi oranına bö-
lünmesi suretiyle bulunur.
    Sanayi siciline kayıtlı imalatçıların imalat faaliyetlerinde kullandıkları
yabancı kaynaklara ait gider ve maliyet unsurlarına bu bent hükmü uygulanmaz.
    Bu bendin birinci paragrafında yer alan % 25 oranını, % 100`e kadar artırma-
ya Bakanlar Kurulu; bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirtmeye ise
Maliye Bakanlığı yetkilidir. (2)
    Bu maddenin uygulanmasında, kolektif şirketlerin ortakları ile adi ve esham-
lı komandit şirketlerin komandite ortakları teşebbüs sahibi sayılır.
    Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri:

    Madde 42 - (Değişik: 24/12/1980-2361/30 md.)
    Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarım işlerinde kar veya
zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayı-
larak, mezkür yıl beyannamesinde gösterilir.
    Mükellefler bu madde kapsamına giren hallerde her inşaat ve onarım işinin
hasılat ve giderlerini ayrı bir defterde veya tutmakta oldukları defterlerin ay-
rı sayfalarında göstermeye ve düzenleyecekleri beyannamaleri işlerin ikmal edil-
diği takvim yılını takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar vermeye mecburdurlar.
    Müşterek genel giderler ve amortismanların dağıtılması:

    Madde 43 - Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerin-
de veya bu işlerin diğer işlerle birlikte yapılması halinde müşterek genel gi-
derler ve amortismanlar aşağıdaki esaslara göre dağıtılır.
    1. Yıl içinde birden fazla inşaat ve onarma işinin birlikte yapılması halin-
de, her yıla ait müşterek genel giderler tahsil olunan istihkak bedellerinin
birbirine olan nispeti dahilinde;
    2. Yıl içinde tek veya birden fazla inşaat ve onarma işinin bu madde şümu-
lüne girmeyen işlerle birlikte yapılması halinde, her yıla ait müşterek genel
giderler tahsil olunan istihkak bedelleriyle diğer işlere ait satış veya hasılat
tutarlarının birbirine olan nispeti dahilinde;
    3. Birden fazla inşaat ve onarma işlerinde veya bu işlerle sair işlerde müş-
tereken kullanılan tesisat, makina ve ulaştırma vasıtalarının amortismanları,
bunların her işte kullanıldıkları gün sayısına göre.
    İnşaat ve onarma işlerinde işin bitimi:

    Madde 44 - (Değişik: 24/12/1980-2361/31 md.)
    İnşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde
geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın düzenlendiği tarih; diğer hallerde
işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih bitim tarihi olarak kabul
edilir.
    Bitim tarihinden sonra bu işlerle ilgili olarak yapılan giderler ve her nam
ile olursa olsun elde edilen hasılat, bu giderlerin yapıldığı veya hasılatın el-
de edildiği yılın kar veya zararının tespitinde dikkate alınır.
-----------------------
(1)  Bu bentte kanunla getirilmiş olan miktar aynen bırakılmış; 24/10/1990 tarih
     ve 90/1081 sayılı Kararname ile 1/1/1991 tarihinden geçerli olarak tespit
     edilen miktar ise metne parantez içinde siyah Punto ile işlenmiştir.
(2)  Gelir  ve Kurumlar  vergisi  mükelleflerinin  2001 yılı Nisan-Haziran  geçici vergi
       dönemi gider indirimi kısıtlaması uygulamasına esas alınacak indirim oranının %74
       olarak tespit edilmesi, mükelleflerin kullandıkları yabancı kaynaklara ilişkin gider              ve maliyet unsurlarının % 18.5`inin kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate
       alınması Maliye Bakanlığının 27/7/2001 tarih ve 24475  sayılı Resmi Gazete`de
        yayımlanan 72 seri nolu Kurumlar  Vergisi Genel Tebliği ile hüküm altına alınmıştır.
        Daha önceki değişiklikler için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE
         YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER  CETVELİ"ne bakınız.
   Ulaştırma işlerinde matrah:

    Madde 45 - (Değişik: 31/12/1981-2574/8 md.)
    Dar mükellefiyete tabi olanların Türkiye ile yabancı memleketler arasında
yaptıkları ulaştırma işlerinde elde ettikleri kazançlar, Kurumlar Vergisine tabi
yabancı ulaştırma kurumlarının kazançlarının tayinine ait esaslara göre tespit
olunur.
    Basit usulde ticari kazancın tesbiti:(1)

    Madde 46 - (Değişik: 22/7/1998-4369/31 md.).
    47 ve 48 inci maddelerde yazılı şartları topluca haiz olanların ticari
kazançları basit usulde tespit olunur.
    Basit usulde ticari kazanç, bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat
ile giderler ve satılan malların alış bedelleri arasındaki müspet farktır. Bu
fark yapılan faaliyetle ilgili olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre alın-
ması ve verilmesi mecburi olan alış ve giderler ile hasılatlara ilişkin bel-
gelerde yazılı tutarlara göre hesaplanır. Bu suretle tespit ve beyan olunan
kazanç vergi tarhına esas alınır. Bu usulde vergilendirilenler, kazancın tes-
piti ve Vergi Usul Kanununun defter tutma hükümleri hariç, bildirme, vesika-
lar, muhafaza, ibraz, diğer ödevler ve ceza hükümleri ile bu Kanun ve diğer
kanunlarda yer alan ikinci sınıf tüccarlar hakkındaki hükümlere tabidirler.
    Basit usulde vergilendirilen mükellefler, faaliyetlerine ilişkin mal
alış ve giderleri ile hasılatlarını gösteren belgeleri ayrı ayrı dosyalarda
saklamak zorundadırlar. Bu belgelerin kayıtları, mükelleflerin bağlı bulun-
dukları meslek odalarının oluşturdukları bürolarda tutulur. Bu bürolarda
13/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış yeterli sayıda mes-
lek mensubunun çalıştırılması zorunludur. Bu büroların kayıt, tasdik ve vergi
dairesine karşı yükümlülükleri ile diğer usuller Maliye Bakanlığınca belir-
lenir.
    Basit usule tabi ticaret erbabından, sahte veya muhteviyatı itibariyle
yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı tespit edilenler, bu hususun ken-
dilerine tebliğ edildiği tarihi takip eden aybaşından itibaren ikinci sınıf
tüccarlara ilişkin hükümlere tabi olurlar.
    Aynı işte ortak olarak çalışanlar hakkında 47 nci maddede yazılı yıllık
kira bedeli ve 48 inci maddede yazılı iş hacmi ölçüleri toplu olarak, diğer
şartlar ortakların her biri için ayrı ayrı aranır. Ortaklarından birisi ger-
çek usule göre gelir vergisine tabi bulunan ortaklıklarda, diğer ortakların
ticari kazancı da gerçek usulde tespit olunur. Adi ortaklık halinde çalı-
şanlardan aynı zamanda diğer şahsi bir işle de iştigal edenlerin gerçek veya
basit usulden hangisine göre vergilendirileceği, 47 nci maddenin 2 numaralı
bendi ile 48 inci maddede yer alan ölçülerden şahsi işine ait olanlara,
ortaklıklardan hissesine düşen miktarların eklenmesi suretiyle tespit olunur.
Şahsi işin mevcut olmaması halinde, muhtelif ortaklıklardaki hisselerin
toplanması ile yetinilir.
    Basit usule tabi olmanın şartlarından herhangi birini takvim yılı içinde
kaybedenler, ertesi takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendi-
rilirler. Basit usulün şartlarına haiz olanlardan, bu usulden yararlanmak
istemediklerini yazı ile bildirenler, bu talepleri doğrultusunda takip eden
ay başından veya izleyen takvim yılı başından, yeni işe başlayanlar ise işe
başlama tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilirler. Herhangi bir
şekilde gerçek usulde vergilendirilecek olanlar ve gerçek usulde vergilendiri-
len mükellefler, bir daha hiç bir şekilde basit usule dönemezler. Bu kişilerin
aynı türden iş yapan eş ve çocukları da bu faaliyetleri nedeniyle basit usul-
den yararlanamazlar.
    Basit  usule tabi olmanın genel şartları: (2)

    Madde 47 - (Değişik: 24/12/1980-2361/34 md.)
    Basit usule (...) (3) tabi olmanın genel şartları şunlardır
    1. Kendi işinde bilfiil çalışmak veya bulunmak (işinde yardımcı işçi ve çı-
rak kullanmak, seyahat, hastalık, ihtiyarlık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük
gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak bilfiil işinin başında bulunma-
mak bu şartı bozmaz. Ölüm halinde iş sahibinin dul eşi veya küçük çocuklar, na-
mına işe devam olunduğu takdirde, bunların bilfiil işin başında bulunup bulunma-
malarına bakılmaz).
    2. (Değişik: 22/7/1998-4369/32 md.) İşyeri mülkiyetinin iş sahibine ait ol-
ması halinde emsal kira bedeli, kiralanmış olması halinde yıllık kira bedeli
toplamı büyükşehir belediye sınırları içinde 1.000.000.000.  lirayı, diğer
yerlerde  720.000.000. lirayı aşmamak. (3)
    3. Ticari, zirai veya mesleki faaliyetler dolayısıyla gerçek usulde Gelir
Vergisine tabi olmamak.
    2 ve 3 numaralı bent hükümleri öteden beri işe devam edenlerde takvim yılı
başındaki, yeniden işe başlayanlarda ise işe başlama tarihindeki duruma göre uy-
gulanır.
----------------------
(1) Madde başlığı 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir.
(2) Bu fıkrada yer alan "Götürü usule" ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369
    sayılı Kanunun 32 nci maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(3) Bu fıkrada yer alan miktarlar; 8/12/2000 tarih ve 24254 sayılı Resmi Gazete`de
      yayımlanan  30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
      1/1/2001 tarihinden  geçerli olarak metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
    Basit usule tabi olmanın özel şartları  (1)

    Madde 48 - (Değişik: 22/7/1998-4369/33 md.)
    Basit usule tabi olmanın özel şartları şunlardır:
    1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların  yıllık alımları
tutarının 15.000.000.000 lirayı veya yıllık satışları tutarının 20.000.000.000 lirayı aşmaması,
    2. 1 numaralı bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşanların bir
yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatının 7.500.000.000 lirayı aşmaması,
    3. 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde
yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamının 15.000.000.000  lirayı aşmaması,
    Tekele tabi maddelerle, damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker  ve bunlar
gibi kar hadleri emsallerine nazaran bariz şekilde düşük olarak tespit edilmiş bulunan
emtia için, bu maddenin 1 ve 3 numaralı bentlerinde yazılı hadler yerine ilgili
bakanlıkların mütalaası alınmak suretiyle, Maliye Bakanlığınca belirlenecek alım satım
hadleri uygulanır. (1)
    Özel şartlar gösterilmiyen işler;

    Madde 49- (Mülga: 15/12/1990-3689/12 md.)
    Götürü usule tabi olmanın şartlarını takvim yılı içinde kaybedenler:

    Madde 50- (Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
    Basit usulün hududu: (2)

    Madde 51 - Aşağıda yazılı olanlar, basit (...)(2)usulden faydalanamazlar:
    1. Kollektif şirket ortakları ile, komandit şirketlerin komandite ortakları;
    2. İkrazat işleriyle uğraşanlar;
    3. Sarraflar ile kıymetli maden ve mücevherat alım satımı ile uğraşanlar;
    4. (Değişik:25/5/1995 - 4108/20 md.) Bu Kanunun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasında sayılan kişi ve  kurumlara karşı inşaat ve onarma işini taahhüt
edenler ile bu mükelleflere karşı derece derece taahhütte bulunanlar.
    5. Sigorta prodüktörleri;
    6. Her türlü ilan ve reklam işleriyle uğraşanlar veya bu işlere tavassut
edenler;
    7. Gayrimenkul ve gemi alım satımı ile uğraşanlar;
    8.(Değişik:24/3/1988-3418/24 md.) Tavassut işi yapanlar (dayıbaşılar hariç);
    9.(Ek: 24/12/1980 - 2361/36 md.) Maden işletmeleri, taş ve kireç ocakları,
kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları işletenler;
    10.(Ek: 24/12/1980 - 2361/36 md.) Şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığı
yapanlar ile treyler, çekici ve benzerlerinin sahip veya işleticileri;
(Ek: 3/12/1988 - 3505/11 md.) (Yapısı itibariyle sürücüsünden başka ondört ve
daha aşağı oturma yeri olan ve insan taşımaya mahsus motorlu kara taşıtları ile
yolcu taşıyanlar hariç);
    11.(Ek:3/12/1988-3505/11 md.; Mülga: 11/8/1999 - 4444/14 md.)
    12.(Ek:24/12/1980-2361/36 md;Değişik:26/12/1993 - 3946/12 md.) Maliye Bakan-
lığınca teklif edilen ve Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan iş grupları,sektör-
ler,il ve ilçeler,büyükşehir belediyeleri dahil olmak üzere il ve ilçelerin be-
lediye sınırları(mücavir alanlar dahil)
----------------
(1) Bu maddede yeralan miktarlar; 8/12/2000 tarih ve  24254 sayılı Resmi Gazete`de
    yayımlanan 30/11/2000 tarihli ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/1/2001
    tarihinden itibaren, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) Bu madde başlığında ve birinci fıkrasının ilk cümlesinde geçen "götürü"
    ibaresi 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile
    "basit" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
belediyelerin nüfusları,yöreler itibariyle veya sabit bir işyerinde faaliyette
bulunup bulunulmadığına göre gerçek usulde vergilendirilmesi gerekli
görülenler.(1)
                                İKİNCİ BÖLÜM
                                Zirai Kazanç
    Zirai kazanç, zirai faaliyet, zirai işletme, çiftçi ve mahsulün tarifi:

    Madde 52 - (Değişik: 19/2/1963-202/21 md.)
    Zirai faaliyetten doğan kazanç zirai kazançtır.
    Zirai faaliyeti arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üret-
me, yetiştirme ve ıslah yollariyle veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade
etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsali-
ni, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınması-
nı, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade
eder.
    Bazı nebat ve hayvan nevilerinde istihsalin doğrudan doğruya arazi üzerinde
yapılmaması zirai faaliyetin mahiyetini değiştirmez.
    Aşım yaptırmak maksadiyle erkek damızlık beslenmesi, çiftçiye ait her türlü
ziraat makina ve aletlerinin başka çiftçilerin zirai istihsal işlerinde çalıştı-
rılması da zirai faaliyetlerden sayılır.
    Dikkat: (Devamı 3371 inci sayfadadır.)
-------------------
(1) Bu bentte sözü edilen, gerçek usulde vergilendirilmesi 1/5/1995 tarihinden
    geçerli olmak üzere gerekli görülenlerle ilgili olarak, 1/4/1995 tarih ve
    22245 sayılı R.G.`de yayımlanan 12/1/1995 tarih ve 95/6430 sayılı Karar-
    name ile bu Kararnamede değişiklik yapan ve 2/12/2000 - 24248 sayılı Resmi
    Gazete`de yayımlanan 7/11/2000 tarih ve 2000/1591 sayılı Kararnameye bakınız.
   Mahsullerin değerlendirilmeleri maksadiyle ve zirai istihsale müteferri ola-
rak işlenmesi de zirai faaliyete girer. Ancak, bu ameliye, aynı teşebbüsün cüzü-
nü teşkil eden bir işletmede vukua geliyorsa, bu ameliyenin zirai faaliyet sayı-
labilmesi için işletmenin sinai bir müessese ehemmiyet ve genişliğinde olmaması
ve faaliyetini, cüz`ün teşkil ettiği teşebbüsün mahsullerine hasretmesi şarttır.
    Satışların dükkan ve mağaza açılarak yapılması halinde, mahsullerin dükkan
ve mağazaya gelinceye kadar geçirdikleri safhalar zirai faaliyet sahasında ka-
lır. Çiftçiler tarafından doğrudan doğruya zirai faaliyetleri ile ilgili alım
satım işlerinin tedviri için açılan yazıhaneler, faaliyetleri bu mevzua munhasır
kalmak şartiyle dükkan ve mağaza sayılmaz.
    Yukarıda yazılı faaliyetlerin içinde yapıldığı işletmelere zirai işletme, bu
işletmeleri işleten gerçek kişilere (adi şirketler dahil), vergiye tabi olsun
veya olmasınlar, çiftçi ve bu faaliyetler neticesinde istihsal olunan maddelere
de mahsul denir.
    Kollektif şirketlerle adi veya eshamlı komandit şirketler zirai faaliyetle
iştigal etseler dahi çiftçi sayılmazlar. Zirai faaliyetle iştigal eden kollektif
şirketlerin ortakları ile komandit şirketlerin komandite ortaklarının şirket ka-
rından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç hükmündedir.
    Bir çiftçiye veya ortaklığa ait olup aynı köy sınırları içinde veya birbiri-
ne bitişik arazi üzerinde bulunan yahut istihsal şartlarına göre birbirine bağ-
lılık ve beraberlik arz eden işletmeler tek işletme sayılır.
    Zirai kazançta vergileme

    Madde 53 - (Değişik:22/7/1998-4369/34 md.)
    Çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançlar, bu Kanunun 94 üncü maddesine
göre hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilir. 54
üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir
biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar
ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek usulde
(zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde blanço esasına göre)tesbit
olunarak vergilendirilir.Kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çift-
çiler bu kazançları için beyanname vermezler.
    Bu hükmün tatbikinde,aile reisi ile birlikte yaşayan eş ve velayet altın-
daki çocuklara ait işletmeler ile ortaklık halindeki işletmelerde işletme bü-
yüklüğü toplu olarak nazara alınır.Ortaklıklarda,ortaklığın birden fazla işlet-
meye taalluk etmesi veya işletmelerin ayrı ayrı mahallerde bulunması durumu
değiştirmez.52 nci maddede yazılı tek işletmelerde işletme birden fazla ortak-
lıklara ait olsa bile bu ortaklıklara ait işletme büyüklüğü toplanmak suretiy-
le nazara alınır.Birden fazla zirai işletmede ayrı ayrı şahıslarla ortaklığı
bulunanların işletme büyüklüğü ölçülerinin tesbitinde ortaklık payları toplamı
esas alınır.
    54 üncü maddede yazılı ziraat gruplarının bir kaç tanesi içine giren zirai
faaliyetlerin bir arada yapılması halinde,en fazla iki gruba ait işletme büyük-
lükleri,bu gruplar için tespit olunan hadlerin yarısını aşanlar gerçek usulde
vergilendirilir.
    Gerek şahsi işletmesi gerekse dahil bulunduğu ortaklıklar müstakilen iş-
letme büyüklüğü ölçüsünün altında kaldığı halde,kendisine ait işletmenin ve
ortaklıklardaki payların toplamı bu ölçüyü aşan çiftçiler gerçek usulde ver-
gilendirilir.Payları toplamı ölçüleri aşmayan diğer ortaklar tevkifat yoluy-
la vergilendirilirler.Yarıcılık ortaklık sayılır.
    Kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler,yazılı olarak vergi
dairesinden istemde bulunmaları halinde izleyen vergilendirme dönemi başından
işe yeni başlayanlar,işe başlama tarihinden itibaren gerçek usule geçebilir-
ler.54 üncü maddede yazılı ölçüleri aşanlan müteakip vergilendirme dönemi
başından itibaren gerçek usulde;gerçek usule tabi olanlardan bu ölçülerin
altında kalanlar müteakip vergilendirme dönemi başından itibaren hasılatları
üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilirler.
    Vergi usul kanunu hükümlerine göre belge alma,verme,saklama ve ibraz
yükümlülüklerine uymayan ve Ziraat Odasından,bulunmayan yerlerde Tarım İl
veya İlçe Müdürlüklerinden çiftçi belgesini almayan çiftçiler,çeşitli kamu
kurum ve kuruluşları tarafından verilen avans,kredi,sübvansiyon,prim gibi
ayni ve nakdi destek unsurlarından yararlanamazlar.Bu hükmün uygulanmasına
ilişkin usuller,ilgili kuruluşların görüşleri de alınarak Maliye Bakanlı-
ğınca belirlenir.
    İşletme büyüklüğü ölçüleri

    Madde 54-(Değişik:22/7/1998-4369/35 md.)
    Zirai kazancın gerçek usulde tesbiti bakımından bir takvim yılı içinde
dikkate alınacak ölçüler şunlardır;
    A) Arazi üzerinde yapılan faaliyetlerde
    1inci grup:Hububat ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı;taban
arazide 600,(900) kıraç arazide 1200 (1700) dönüm;
    2 nci grup:Bakliyat,afyon,susam,keten,kendir ziraatinde ekili arazinin
yüzölçümü toplamı 300 (1000) dönüm;
    3 üncü grup:Ayçiçeği ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 600
(950) dönüm;
    4 üncü grup:Pamuk ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 300
(400) dönüm;
    5 inci grup:Çeltik ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 200
(300) dönüm;
    6 ncı grup:Pancar ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 200
(300) dönüm;
    7 nci grup:Patates,soğan,sarmısak ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü
toplamı 200 (200) dönüm;
    8 inci grup:Çay ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 40 (150) dönüm
(Mahsul verebilecek hale gelmeyenler hariç);
    9 uncu grup:Tütün ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 200 (200)
 dönüm;
    10 uncu grup:Sebze ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 200 (200)
 dönüm;
    11 inci grup:Sera ve çiçekçilik ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü top-
lamı 8 (8) dönüm;
    12 nci grup: Kavun ve karpuz ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı
300 (300)  dönüm;
    13 üncü grup:Meyve verebilecek hale gelmiş fındık ziraatinde ekili arazi-
nin yüzölçümü toplamı 250 (250) dönüm;
    14 üncü grup: Meyve verebilecek hale gelmiş bağ ve incir ziraatinde ekili
arazinin yüzölçümü toplamı 250 (250) dönüm;
    15 inci grup:Meyve verebilecek hale gelmiş antep fıstığında 1500 (2500)
 ağaç;
    16 ncı grup:Meyve verebilecek hale gelmiş zeytinliklerde 2500 (4500)
 ağaç;
    17 nci grup:Meyve verebilecek hale gelmiş narenciyede 1250 (1500)
 ağaç;
    18 inci grup: Meyve verebilecek hale gelmiş elmada 1000 (2000)
 ağaç;
    19 uncu grup: Muz ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 20 (30)
 dönüm;
    20 nci grup: Meyve verebilecek hale gelmiş kayısıda 1000 (2000)
 ağaç;
    21 inci grup: Meyve verebilecek hale gelmiş armut, kiraz, vişne, şeftali
de 1000 (2000) ağaç;
    22 nci grup: Diğer meyve ürün ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı
1000 dönüm (Meyve ve ürün verebilecek hale gelmeyenler ile palamut hariç);(1)
    23 üncü grup:Büyükbaş hayvan sayısı 150 (150) adet (İş hayvanları ile iki
yaşından küçük, büyükbaş hayvanlar hariç);
    24 üncü grup:Küçükbaş hayvan sayısı 500 (750) adet (Bir yaşından küçük,
küçükbaş hayvanlar ile kümes hayvanları hariç);
    B)Arazi üzerinde yapılmayan zirai faaliyetler ile kara ve su avcılığında:
    1 inci grup:Deniz ve iç su balıkları yetiştiriciliği;
    a)Denizlerdeki sınırları belirlenebilen üretim alanlarında yapılan balık
yetiştiriciliğinde (ağ kafes vb.) 500 (750) m2,
    b)İç su balıkları yetiştiriciliğinde sınırları belirlenebilen havuz (beton,
toprak vb), göl, gölet ve baraj gölleri gibi üretim alanlarında 600 (900)m2,
    2 nci grup:Denizlerde yapılan balık avcılığında toplam tekne boyu 20 (20)
 metre;
    3 üncü grup: Arıcılık ziraatinde kovan sayısı 500 (500) adet;
    4 üncü grup:İpek böcekçiliği ziraatinde kutu sayısı 500 (500) adet;
    Bakanlar Kurulu, Zirai Kazançlar, Merkez Komisyonunun teklifi üzerine, bu
ölçüleri gerekli gördüğü bölgeler için yıllık olmak kaydıyla arazi ve ürün
türlerine göre beş katına kadar artırmaya veya kanuni hadden az olmamak üzere
yeniden tespit etmeye yetkilidir. Bu şekilde tespit olunan ölçüler, Resmi
Gazete`de yayımlandığı tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren yü-
rürlüğe girer.
-----------------------
(1) Bu grupta 26/11/1998 tarih ve 98/12095 sayılı Kararname ile yapılan
    değişiklikte "yer fıstığı 350 dönüm" ibaresi getirilmiştir. (Bkz.R.G.
    11/12/1998-23550)
                                 3372 - 1
    Yukarıda (A) bendinde zikredilen meyveli ve meyvesiz ağaçlarda meyve
ve ürün verebilecek hale gelme durumu başlangıcı ile (B) bendinde işletme
büyüklüğü gösterilmeyen zirai faaliyetlerde işletme büyüklüğü ölçüsü Tarım,
Orman ve Maliye Bakanlıklarınca müştereken tespit olunur. (1)
    Kazancın zirai işletme hesabı esasına göre tespiti:

    Madde 55 - (Değişik: 24/12/1980-2361/39 md.)
    Zirai işletme hesabı esasına göre zirai kazanç, hesap dönemi içinde para ile
tahsil edilen veya alacak olarak tahakkuk eden hasılat ile, ödenen veya borçla-
nılan giderler arasındaki müspet farktır.
    (Ek: 1/5/1981-2454/11 md.) Zirai kazancın işletme hesabı esasına göre tespi-
tinde; hesap dönemi başındaki mahsullerin değeri giderlere, hesap dönemi sonun-
daki mahsullerin değeri ise hasılata ilave olunur.
    Zirai işletme hesabı esasına göre hasılat:

    Madde 56 - (Değişik: 19/2/1963 - 202/25 md.)
    Zirai işletme hesabı esasına göre hasılat aşağıda yazılı unsurlardan terek-
küp eder:
    1.  Evvelki yıllardan devredilenler de dahil olmak üzere istihsal olunan,
satınalınan veya sair suretlerle elde edilen her türlü zirai mahsullerin satış
bedelleri (Primler, ristrunlar ve benzerleri dahil):
    2. Ziraat makina ve aletlerinin başka çiftçilerin zirai istihsal işlerinde
çalıştırılması mukabilinde alınan bedeller;
    3. Gider yazılan değerlerin satılması halinde bunların satış bedelleri;
    4. Mahsullerin idrakinden evvel veya sonra hasara uğramalarından dolayı
alınan sigorta tazminatları;
    Dikkat: (Devamı 3373`üncü Sayfadadır.)
------------------
(1) Bu maddeye Kanunla getirilmiş olan miktarlar aynen bırakılmış, 11/12/1998
    tarih ve 23550 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 26/11/1998 tarih ve
    98/12095 sayılı Kararname ile değiştirilen ve 1/1/1999 tarihinden geçerli
    olmak üzere tespit edilen miktarlar ise, metne parantez içinde siyah
    punto ile işlenmiştir.
                              3372-2
    5. Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin (Zirai istihsalde kullanılan gayri-
menkuller hariç) satılması halinde Vergi Usul Kanununun 328 inci maddesine göre
hesaplanan hasılat.
    Zirai mahsullerin, istihsal vasıtaları ile zat, aile veya işletme ihtiyaçla-
rında kullanılmak üzere istihlak maddeleri ile değiştirilmesi halinde verilen
mahsulün emsal bedeli hasılat sayılır.
    (Değişik: 24/12/1980-2361/40 md.) Ziraat makine ve aletlerinin başka çiftçi-
lerin zirai işlerinde çalıştırılması karşılığında herhangi bir istihlak maddesi
veya istihsal vasıtası alınması halinde alınan madde veya vasıtaların emsal be-
deli hasılat sayılır.
    İşletmede istihsal edilip de tohum, yem ve sair suretlerle işletmede kulla-
nılan zirai mahsullerin emsal bedeli hasılat sayılır; bu hasılatın sene sonunda
bir kalemde yazılması caizdir.
    (Son fıkra mülga: 24/12/1980 - 2361/40 md.)
    Zirai işletme hesabı esasında giderler:

    Madde 57 - (Değişik: 19/2/1963-202/26 md.)
    Tediye edilen veya borçlanılan meblağları ihtiva eden giderler aşağıda yazı-
lı unsurlardan terekküp eder.
    1. İşletme ile ilgili olarak tohum, gübre, fide, yem, ilaç ve benzeri madde-
lerin tedariki için yapılan giderler;
   2. Satılmak üzere satın alınan hayvanların, zirai mahsullerin ve diğer madde-
lerin bedelleri;
    3. İşletmelerde çalıştırılanlara ücret, prim ve sair namlarla hizmet mukabi-
li yapılan ödemeler;
    4. İşçilerin iaşe, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri;
    5.Zirai tesisat, makina, aletler ve taşıtların çalıştırılması ve bakımı için
yapılan giderler (Yakıt, yağ, elektrik, yedek parça vesaire) ve tamir giderleri;
    6. (Değişik: 24/12/1980-2361/41 md.) Vergi Usul Kanununa göre ayrılan amor-
tismanlar;
    7. Kira ve ücret mukabili kullanılan istihsal vasıtaları için yapılan ödeme-
ler;
    8. Zirai kazancın elde edilmesi ve idamesi için yapılan genel giderler;
    a) İşletme için alınan ve işletme için harcanan borç paraların faizleri;
    b) İşletme ile ilgili olmak şartı ile ödenen ayni vergi, resim ve harclar;
    c) İşletme ile ilgili ve yapılan işin önemi ve genişliği ile mütenasip seya-
hat ve ikamet giderleri (Seyahat maksadının gerektirdiği süreye maksur olmak
üzere);
    d) İşletme ile ilgili olarak ödenen kira bedelleri;
    e) Genel mahiyetteki sair giderler;
    9. İşletme ile ilgili olmak şartiyle, mukavelenameye veya ilama veya kanun
emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar;
    10. Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin (Zirai istihsalde kullanılan gay-
rimenkuller hariç) satılması halinde Vergi Usul Kanununun 328 inci maddesine
göre hesaplanan zararlar;
    11. (Değişik: 4/12/1985 - 3239/52 md.) İşletmeye dahil olup, aynı zamanda
zati veya ailevi ihtiyaçlar için de kullanılan taşıtların amortismanlarının ta-
mamı ile giderlerinin yarısı.
    (Ek: 24/12/1980-2361/41 md.) "Gerçek usule geçen çiftçilerin"önceki yıllar-
dan devreden ürünleri Vergi Usul Kanununun 45 inci maddesinde belirtilen orta-
lama maliyet bedeli esasına göre değerlendirilerek gider yazılır.(1)
    (Ek: 25/5/1995 - 4108/21 md.) Yetişmesi uzun zaman alan ve kesilip satılmak
üzere yetiştirilen ağaçların bu maddede yazılı giderlerinden, Vergi Usul Kanu-
nunun 283 üncü maddesi uyarınca aktifleştirilen kısmı, ağaçların satıldığı yıl
hariç olmak üzere her takvim yılı için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak kazancın tespitinde dikkate
alınır.
    Hasılattan indirilemiyecek giderler:

    Madde 58 - (Değişik: 19/2/1963-202/27 md.)
    41 inci maddede yazılı giderler hasılattan indirilemez. (İşletmede istihsal
olunan mahsullerden teşebbüs sahibi ile eşi ve velayet altındaki çocukları
tarafından istihlak edilenler hariç.)
    Kazancın bilanço esasına göre tesbiti:

    Madde 59 - (Değişik: 19/2/1963-202/28 md.)
    (Birinci fıkra mülga: 24/12/1980-2361/42 md.)
    Çiftçiler, diledikleri takdirde, işletme hesabı yerine bilanço esasına tabi
tutulmalarını istiyebilirler. (2)
    Yazı ile yapılacak talep, mütaakıp vergilendirme dönemi başından, yeni işe
başlıyanlarda ise işe başlama tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Bu suretle
bilanço esasını kabul edenler iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemezler.
    Zirai kazancın bilanço esasına göre tesbitinde, 56,57 ve 58 inci maddeler
hükmü de gözönünde tutularak, ticari kazancın bu husustaki hükümleri uygulanır.
    Götürü gider usulünden gerçek kazanç esasına veya bu usulden diğerine inti-
kal:

    Madde 60 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
                             ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                               Ücretler
    Ücretin tarifi:

    Madde 61 - (Değişik: 24/12/1980-2361/43 md.)
    Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet
karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen
menfaatlerdir.
    Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsi-
sat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka
adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak
şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahi-
yetini değiştirmez.
    Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır.
    1. 23 üncü maddenin 11 numaralı bendine göre istisna dışında kalan emekli-
lik, maluliyet, dul ve yetim aylıkları;
    2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen
para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler;
-----------------------
(1) Bu fıkrada yeralan, "Muafiyetten veya götürü gider usulünden gerçek usule
    geçen çiftçilerin..." ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81
    inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) Bu fıkrada yeralan, "...işletme hesabı veya götürü gider usulleri yerine..."
    ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle metne
    işlendiği şekilde değiştirilmiş.
    3. Türkiye Büyük Millet Meclisi, İl genel meclisi ve belediye meclisi üyele-
ri ile özel kanunlarına veya idari kararlara göre kurulan daimi veya geçici bü-
tün komisyonların üyelerine ve yukarıda sayılanlara benzeyen diğer kimselere bu
sıfatları dolayısiyle ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;
    4. Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu
sıfatları dolayısiyle ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;
    5. (Değişik: 4/12/1985 - 3239/53 md.) Bilirkişilere, resmi arabuluculara,
eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenen veya
sağlanan para, ayın ve menfaatler;
    6. Sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan
menfaatler.
    İş verenin tarifi:

    Madde 62 - İş verenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahi-
linde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir.
    (Değişik: 24/12/1980 - 2361/44 md.) 61 inci maddenin 1 ila 6 numaralı bent-
lerinde yazılı ödemeleri yapanlar bu kanunda yazılı ödevleri yerine getirmek
bakımından işveren hükmündedir.
    Gerçek ücretler:

    Madde 63 - Ücretin gerçek safi değeri iş veren tarafından verilen para ve
ayınlarla sağlanan menfaatler toplamından aşağıdaki indirimler yapıldıktan sonra
kalan miktardır.
    1.(Ek: 24/12/1980-2361/45 md.) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 190 ncı
maddesi uyarınca yapılan kesintilerle, Ordu Yardımlaşma Kurumu ve benzeri kamu
kurumları için yapılan kanuni kesintiler, (1)
    2. (Değişik: 28/6/2001-4697/4 md.) Kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklara ödenen
aidat ve primler;
    3. (Değişik: 28/6/2001-4697/4 md.)  Sigortanın veya emeklilik sözleşmesinin
Türkiye`de kâin ve merkezi Türkiye`de bulunan bir sigorta veya emeklilik şirketi
nezdinde akdedilmiş olması şartıyla; ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait
hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta
poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primler ile bireysel emeklilik sistemine
ödenen katkı payları,
    İndirim konusu yapılacak prim, aidat ve katkıların toplamı, ödendiği ayda elde edilen
ücretin % 10`unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta poliçeleri için
ödenen primlerde, ödendiği ayda elde edilen ücretin % 5`ini) ve yıllık olarak asgari
ücretin yıllık tutarını aşamaz. Bakanlar Kurulu bu oranı % 20 oranına kadar (bireysel
emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta poliçeleri için % 10 oranına kadar) artırmaya ve
belirtilen haddi asgari ücretin yıllık tutarının iki katını geçmemek üzere yeniden
belirlemeye yetkilidir.
    4.(Ek:4/12/1985-3239/54 md.) Sendikalar Kanunu hükümlerine göre, sendikala-
ra ödenen aidatlar (Şu kadar ki, aidatın ödendiğinin tevsik edilmesi şarttır.),
    5.(Ek:26/12/1993-3946/13 md.) Mükellefin kendisi, eşi ve çocukları ile
ilgili eğitim, sağlık, gıda, giyim ve kira harçamalarının yıllık toplam tuta-
rının 1/3`ü.
    Şu kadar ki indirim konusu harcamaların Türkiye`de yapılması, gelir veya ku-
rumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzelkişilerden alınacak belge-
lerle tevsik edilmesi ve bu belgelerin işverene verilmesi şarttır.Bu suretle he-
saplanan indirim tutarı,harcamanın yapıldığı yıla ait ücretin yıllık vergi mat-
rahının % 35`ini geçemez.Bu indirim de dikkate alınmak suretiyle hesaplanan ver-
gi ile mükellefin o yıl içinde tevkif suretiyle ödediği vergi tutarı
---------------
(1) Bu bendin 31/12/1960 tarih ve 193 sayılı Kanunla getirilmiş olan hükmü,
    28/12/1967 tarih ve 980 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle yürürlükten kaldı-
    rılmış, bilahare 24/12/1980 tarih ve 2361 sayılı Kanunun 45 inci maddesi ile
    yukarıda metne alınan hüküm bir numaralı bent olarak eklenmiştir.
arasındaki fark,ücretlinin ertesi yılda ödeyeceği gelir vergisinden mahsup edi-
lir veya işverenler aracılığı ile kendisine nakden iade edilir.Bakanlar Kurulu
bu bentte yer alan % 35 nispetini sıfıra kadar indirmeye kanuni oranına kadar
artırmaya veya harcama konuları,harcama ve ücret tutarları itibariyle farklı
oranlar tespit etmeye yetkilidir.(1)
    Ücretlilerin harcama belgelerinin işverene ibrazı,beyanı ve verginin iadesi-
ne ilişkin süreleri tespit etmeye,iadeyi nakden veya mahsuben yaptırmaya,bu uy-
gulamanın usul ve esaslarını tayin ve tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.
    Ücretin gerçek değerinin tayininde, Gelir Vergisi gibi şahsi vergiler ücret-
ten indirilmez.
    Yabancı parasiyle ödenen ücretler ödeme gününün borsa rayiciyle Türk parası-
na çevrilir.
    Hizmet erbabına verilen ayınlar, verildiği gün ve yerdeki ortalama peraken-
de fiyatlarına göre; konut tedariki ve sair suretle sağlanan menfaatler, konutun
emsal kirasına veya menfaatin emsal bedeline göre değerlenir.
    Diğer ücretler (2)

    Madde 64 - (Değişik cümle:26/12/1993 - 3946/14 md.) Aşağıda yazılı hizmet
erbabının safi ücretleri takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde
çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt
tutarının %25`idir. (3)
    1. Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı (...) (2) yanında
çalışanlar.
    2. Özel hizmetlerde çalışan şoförler;
    3. Özel inşaat sahiplerinin ücretle çalıştırdığı inşaat işçileri;
    4. (Değişik:19/2/1963-202/30 md.) Gayrimenkul sermaye iradı sahibi yanında
çalışanlar;
    5. Gerçek ücretlerinin tesbitine imkan olmaması sebebiyle, Danıştayın müspet
mütalaasiyle, Maliye Bakanlığınca bu kapsama alınanlar (...) (2)
    (Ek:26/12/1993 - 3946/14 md.; Değişik: 22/7/1998-4369/81 md.; Diğer ücretler
için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi
halinde de bunlar beyannameye ithal edilmez.
                               DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                          Serbest Meslek Kazançları
    Serbest meslek kazancının tarifi:

    Madde 65 - (Değişik: 19/2/1963 - 202/31 md.)
    Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazan-
cıdır.
    Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye ilmi veya mesleki
bilgiye veya ihtısasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin iş verene tabi
olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.
    Tahkim işleri dolayısiyle hakemlerin aldıkları ücretler ile kollektif, adi
komandit ve adi şirketler tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti neticesin-
de doğan kazançlar da, serbest meslek kazancıdır.
    Serbest meslek erbabı:

    Madde 66 - Serbest meslek faaliyetini mütat meslek halinde ifa edenler, ser-
best meslek erbabıdır. Serbest meslek faaliyetinin yanında meslekten başka bir
iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılması bu vasfı değiştirmez.
    Bu maddenin uygulanmasında:
    1. Gümrük Komisyoncuları, bilümum borsa ajan ve acentaları, noterler, noter-
lik görevini ifa ile mükellef olanlar;
-------------------
(1) 1.4.1994 tarih ve 94/5371 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla;ücretlilerin
eğitim,sağlık,gıda,giyim ve kira harcamalarına ilişkin özel gider indirimi 1994
yılına ait ücret gelirlerinin vergi matrahına uygulanmak üzere % 23 olarak tes-
pit edilmiştir.(Bkz.R.G.:5.4.1994-21896)
(2) 64 üncü maddesinin başlığında yer alan "Götürü usul:" ibaresi "Diğer ücret-
ler:", birinci fıkrasında yer alan "...Maliye Bakanlığınca tanzim edilecek
cetvellerde belirtilen iş nevilerine göre götürü olarak tespit edilir." ibaresi
"...takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından
büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarıdır.", 1 numaralı
bendinde yer alan "...götürü usulde tespit edilen ticaret, sanat ve serbest
meslek erbabı..." ibaresi "...basit usulde tespit edilen ticaret erbabı...",
5 numaralı bendinde geçen "...Maliye Bakanlığınca götürü ücret usulüne alı-
nanlar. "ibaresi" ...Maliye Bakanlığınca bu kapsama alınanlar.", diğer madde-
lerde (madde başlıkları dahil) geçen "götürü ücret" ibareleri "diğer ücret",
şeklinde 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun  81 inci maddesiyle değiştiril-
miştir.
(3) 64 üncü maddenin birinci fıkrasının son ibaresi; "...brüt tutarıdır" şeklin-
de iken, 11/8/1999 tarih ve 4444 Sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle metne iş-
lendiği şekilde değiştirilmiştir.
    2. Bizzat serbest, meslek erbabı tarifine girmemekle beraber serbest
meslek erbabını bir araya getirerek teşkilat kurmak veya bunlara sermaye temin
etmek suretiyle veya sair suretlerle serbest meslek kazancından hisse alanlar.
    3. Serbest meslek faaliyetinde bulunan kollektif ve adi şirketlerde
ortaklar, adi komandit şirketlerde komanditeler;
    4. (Ek: 22/7/1998 - 4369/36 md.) Dava vekilleri, müşavirler, diş protezci-
leri, kurumlar ve tüccarlarla serbest meslek erbabının ticari ve mesleki iş-
lerini takip edenler ve konser veren müzük sanatçıları;
    5. (Ek: 22/7/1998 - 4369/36 md.) Vergi Usul Kanununun 155 inci maddesinde
belirtilen şartlardan en az ikisini taşıyan ebe, sünnetçi, sağlık memuru,
arzuhalci, rehber gibi mesleki faaliyette bulunanlar (Şartlardan en az ikisini
taşımayanlar ile köylerde veya son nüfus sayımına göre belediye içi nüfusu
5.000`i aşmayan yerlerde faaliyette bulunanların bu faaliyetlerine ilişkin
kazançları gelir vergisinden muaftır);
    Bu işleri dolayısiyle serbest meslek erbabı sayılırlar.
    Serbest meslek kazancının tesbiti:

    Madde 67 - Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek
faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle
sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısiyle
yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.
    Müşteri veya müvekkilinden, serbest meslek faaliyeti ile ilgili olmak üzere
para ve ayın şeklinde alınan gider karşılıkları kazanca ilave edilir.
    (Ek: 24/12/1980-2361/46 md.) Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden
çıkarılması halinde Vergi Usul Kanununun 328 inci maddesine göre hesaplanan
müspet fark kazanca eklenir.
    Vergi, resim, harç, keşif, şahitlik, bilirkişilik ve ekspertiz gibi hususla-
ra harcanmak üzere müşteri veya müvekkilden alınan ve tamamen bu hususlara sarf
edilen para ve ayınlar kazanç sayılmaz.
    (Değişik: 19/2/1963-202/32 md.) Serbest meslek erbabı, mesleki kazançlarını
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tuttukları "Serbest meslek kazanç defteri" ne
istinaden tesbit ederler. (...) (1)
    65 inci maddenin son fıkrasında yazılı şirketler de mesleki kazançlarını
"Serbest meslek kazanç defteri" üzerinden tesbit ederler. Bu şirketlerin bilanço
esasına göre tuttukları defterler serbest meslek kazancı defteri yerine geçer.
    Serbest meslek erbabı için:
    1 - Ittıla hasıl etmeleri kaydiyle, namlarına, kamu müessesesine, icra dai-
resine, bankaya, notere veya postaya para yatırılması;
    2 - Serbest meslek kazancı olarak doğan alacağın başka bir şahsa temliki
(Temlikin ivazlı olup olmadığına bakılmaz.İvazlı temliklerde ivazın tahsil şartı
aranmaz.) veya müşterisine olan borcu ile takası;
    Tahsil hükmündedir.
    Yabancı parasiyle yapılan ödemeler, ödeme gününün borsa rayici ile borsada,
rayici yoksa Maliye Bakanlığınca tesbit edilecek kur üzerinden Türk parasına
çevrilir.
    (Ek: 19/2/1963-202/32 md.) Biletle girilen yerlerde faaliyette bulunan dar
mükellefiyete tabi serbest meslek erbabı diledikleri takdirde, bilet bedelleri
tutarından, bu bedellere dahil resimler düşüldükten sonra kalan miktarın yarısı
safi kazanç sayılmak suretiyle vergilendirilirler.
    Mesleki giderler: (1)

    Madde 68 - (Değişik: 19/2/1963-202/33 md.)
    Serbest meslek kazancının tesbitinde aşağıda yazılı giderler hasılattan
indirilir:
    1. Mesleki faaliyetin icrasına tahsis edilen işyeri kirası (İkametgahları-
nın bir kısmını işyeri olarak kullananlar, ikametgahın tamamı için ödedikleri
kira ile ısıtma ve aydınlatma gibi sair masrafların yarısını indirebilirler. İş-
yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgahı kendi mülkü olup
bunun bir kısmını işyeri olarak kullananlar amortismanın yarısını gider yazabi-
lirler);
    2. (Değişik: 31/12/1982-2772/6 md.) Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame
ettirilmesi için ödenen aydınlatma, ısıtma, telefon, kırtasiye giderleri, müs-
tahdem ücretleri, meslek, ilan ve reklam vergileri ile işyeriyle ilgili ayni
vergi, resim ve harçlar;
    3. Mesleki faaliyetin ifasında başkalarına gördürülen hizmetler için ödenen
paralar;
    4. Alınan meslek kitapları ve meslek dergileri için ödenen bedeller ve mes-
leki teşekküllere ödenen aidat;
    5. Mesleki faaliyetle ilgili seyahat ve ikamet giderleri (Seyahat maksadının
gerektirdiği süre ile sınırlı olmak şartiyle);
----------------
(1) Parantez içinde yer alan "(69 uncu madde hükmü mahfuzdur)" ibaresi,
    22/7/1998 tarih ve 4369 Sayılı Kanunun 82 nci maddesi ile yürürlükten
    kaldırılmıştır.
   6. Meslekin ifasına lüzumlu aletlerin, eczaların ve sair maddelerin tedariki
için yapılan giderler;
    7. (Değişik: 24/12/1980-2361/47 md.) Mesleki faaliyette kullanılan tesisat
ve demirbaş eşya için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar
(Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde mezkür kanunun
328 inci maddesine göre hesaplanacak zararlar dahil);
    8. (Değişik: 24/12/1980-2361/47 md.) Serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla
emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları;
    9. Mesleki faaliyetle ilgili olarak kanun, ilam ve mukavelenameye göre öde-
nen tazminatlar;
    10. (Değişik: 22/7/1998-4369/37 md.) İşle ilgili olarak şehir içi ulaşım,
posta, telgraf ve odabaşı ücretleri gibi müteferrik giderler ile envantere dahil
olan binek otomobillerinin giderleri ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
ayrılan amortismanları.
    (Değişik: 24/12/1980-2361/47 md.) Her türlü para cezaları ve vergi cezaları
ile serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlar gider olarak indiri-
lemez.
    Götürü usul:

    Madde 69 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
                             BEŞİNCİ BÖLÜM
                        Gayrimenkul Sermaye İradı
    Gayrimenkul sermaye iradının tarifi:

    Madde 70 - Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları,zilyed-
leri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya veril-
mesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:
    1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira
bedelleri dahildir.), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve
çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütem-
mim cüzileri ve teferruatı;
    2. Voli mahalleri ve dalyanlar;
    3. Gayrimenkullerin, ayrı olarak kiraya verilen, mütemmim cüzileri ve tefer-
ruatı ile bilümum tesisatı, demirbaş eşyası ve döşemeleri;
    4. Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar;
    5. (Değişik: 4/12/1985-3239/55 md.) Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve
ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanuni mirasçıları
tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.), alameti
farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile
sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bi-
lim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya
bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar
(Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayri-
menkul sermaye iradı sayılır.);
    6. (Değişik: 19/2/1963-202/35 md.) Telif hakları (Bu hakların, müellifleri
veya bunların kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar,
serbest meslek kazancıdır.);
    7. (Değişik: 19/2/1963-202/35 md.) Gemi ve gemi payları (Motorlu olup olma-
dıklarına ve tonilatolarına bakılmaz) ile bilümum motorlu tahmil ve tahliye va-
sıtaları;
    8. (Değişik: 4/12/1985-3239/55 md.) Motorlu nakil ve cer vasıtaları, her
türlü motorlu araç, makine ve tesisat ile bunların eklentileri.
    (Değişik: 4/12/1985-3239/55 md.) Yukarıda yazılı mallar ve haklar ticari ve-
ya zirai bir işletmeye dahil bulunduğu takdirde bunların iratları ticari veya
zirai kazancın tespitine müteallik hükümlere göre hesaplanır.
    (Değişik: 4/12/1985-3239/55 md.) Tüccarlara ait olsa dahi, işletmeye dahil
bulunmayan gayrimenkullerle haklar hakkında bu bölümdeki hükümler uygulanır.
    (Değişik: 24/12/1980-2361/49 md.) Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmaya-
rak alnan hisseler ile zirai faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin sadece üründen
pay alan arazi sahiplerinin gelirleri bu kanunun uygulanmasında gayrimenkul ser-
maye iradı addolunur.
    Safi irat:

    Madde 71 - Gayrimenkul sermaye iradından safi irat, gayrisafi hasılattan
iradın sağlanması ve idamesi için yapılan giderler indirildikten sonra kalan
müspet farktır.
    Gayrisafi hasılat:

    Madde 72 - Gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılat, 70 inci mad-
dede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla
veya geçmiş yıllara ait olarak nakten veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin
tutarıdır.
    Ayın olarak tahsil edilen kiralar, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal
bedeli ile paraya çevrilir.
    Kiracı tarafından gayrimenkulü genişletecek veya iktisadi değerini devamlı
suretle artıracak şekilde gayrimenkule ilave edilen kıymetler, kira müddetinin
hitamında bedelsiz (Kıymetlerin emsal bedelinden düşük değerle devri halinde,
aradaki fark bedelsiz devir sayılır.) olarak kiralayana devrolunduğu takdirde,
mezkür kıymetler kiralıyan bakımından, bu tarihte aynen tahsil olunmuş addolu-
nur.
    Gelecek yıllara ait olup peşin tahsil olunan kiralar, ilgili bulundukları
yılların hasılatı sayılır. Şu kadar ki, ölüm ve memleketi terk hallerinde
mükellefiyetin kalktığı tarihi takibeden zamanlara ait olmak üzere peşin tahsil
olunan kiralar, mükellefiyetin kalktığı dönemin hasılatı addolunur.
    Gayrimenkul iradı sahipleri için,
    1. Ittıla hasıl etmeleri kaydiyle, namlarına, kamu müessesesine, icra daire-
sine, bankaya, notere veya postaya para yatırılması;
    2. Kira olarak doğan alacağın başka bir şahsa temliki (Temlikin ivazlı olup
olmadığına bakılmaz. İvazlı temliklerde ivazın tahsil şartı aranmaz.) veya kira-
cısına olan borcu ile takası; tahsil hükmündedir.
    Yabancı parasiyle yapılan ödemeler, ödeme gününün borsa rayici ile, borsada
rayici yoksa Maliye Bakanlığınca tesbit edilecek kur üzerinden Türk Parasına
çevrilir.
    Emsal kira bedeli esası:

    Madde 73 - (Değişik birinci fıkra: 4/12/1985-3239/56 md.) Kiraya verilen
mal ve hakların kira bedelleri emsal kira bedelinden düşük olamaz. Bedelsiz ola-
rak başkalarının intifaına bırakılan mal ve hakların emsal kira bedeli, bu mal
ve hakların kirası sayılır. Bina ve arazide emsal kira bedeli, yetkili özel mer-
cilerce veya mahkemelerce takdir veya tespit edilmiş kirası, bu suretle takdir
veya tespit edilmiş kira mevcut değilse Vergi Usul Kanununa göre belirlenen ver-
gi değerinin % 5`idir. Diğer mal ve haklarda emsal kira bedeli, bu mal ve hakla-
rın maliyet bedelinin, bu bedel bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanununun servetlerin
değerlenmesi hakkındaki hükümlerine göre belli edilen değerlerinin % 10`udur.
    Aşağıda yazılı hallerde emsal kira bedeli esası uygulanmaz:
    1. Boş kalan gayrimenkullerin muhafazaları maksadiyle bedelsiz olarak başka-
larının ikametine bırakılması;
    2. (Değişik: 4/12/1985-3239/56 md.) Binaların mal sahiplerinin usul, füru
veya kardeşlerinin ikametine tahsis edilmesi (Usul, füru veya kardeşlerden
herbirinin ikametine birden fazla konut tahsis edilmiş ise bu konutların yalnız
birisi hakkında emsal kira bedeli hesaplanmaz. Kardeşler evli ise eşlerden sade-
ce biri için emsal kira bedeli hesaplanmaz.);
    3. Mal sahibi ile birlikte akrabaların da aynı evde veya dairede ikamet
etmesi;
    4. (Ek: 4/12/1985-3239/56 md.) Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli
idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşların-
ca yapılan kiralamalarda.
    Giderler:

    Madde 74 - (Değişik birinci fıkra: 24/12/1980-2361/51 md.) Safi iradın bu-
lunması için, 21 inci maddeye göre istisna edilen gayrisafi hasılata isabet
edenler hariç olmak üzere gayrisafi hasılattan aşağıda yazılı giderler indiri-
lir.
    1. Kiraya veren tarafından ödenen aydınlatma, ısıtma, su ve asansör gider-
leri;
    2. Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün ehemmiyeti
ile mütenasip olan idare giderleri;
    3. Kiraya verilen mal ve haklara mütaallik sigorta giderleri;
    4. (Değişik: 22/7/1998 - 4369/38 md.) Kiraya verilen mal ve haklar dolayı-
sıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya
verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren beş yıl süre ile ikti-
sap bedelinin %5`i (İktisap bedelinin %5`i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili
gayrimenkule ait hasılata uygulanır. Ancak,indirilmeyen kısım 88 inci maddenin 3
üncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz.),
    5. (Değişik: 24/12/1980-2361/51 md.) Kiraya verilen mal ve haklar için öde-
nen vergi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya verenler tarafından ödenmiş olmak
şartıyla belediyelere ödenen harcamalara iştirak payları;
    6. Kiraya verilen mal ve haklar için ayrılan amortismanlar (Amortismana tabi
değer, malüm ise maliyet bedeli, malüm değilse, bina ve arazi için vergi değeri,
diğer mallar için Vergi Usul Kanununun 267 nci maddesinin 3 üncü sırasına göre
tesbit edilen emsal değeridir);
    7. Kiraya verenin yaptığı onarım giderleri (Emlakin iktisadi değerini artı-
racak surette tevsii, tadili veya bunlara ilaveler yapılması için ihtiyar olunan
giderler onarım gideri sayılmaz);
    8. Kiraya verilen mal ve haklara ait bakım ve idame giderleri;
    9. Kiraladıkları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve di-
ğer gerçek giderler;
    10.(Değişik: 24/12/1980-2361/51 md.) Sahibi bulundukları konutları kiraya
verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedeli (kira indirimi gayri safi
hasılattan bu maddenin 1 ila 9 ve 11 numaralı bentlerinde yazılı giderler düşül-
dükten sonra, kalan miktar üzerinden yapılır; kiranın indirilemeyen kısmı 88 n-
ci maddenin 3 üncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz);
     11.(Ek: 19/2/1963-202/37 md.) Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak
mukavelenameye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar.
    Gayrimenkul sermaye mahiyetindeki mal ve hakların kısmen kiraya verilmesi
halinde, yukarda yazılı giderlerden yalnız bu kısma isabet edenler hasılattan
indirilebilir.
    (Değişik:  24/12/1980-2361/51 md.) Mükellefler (hakları kiraya verenler
hariç) diledikleri takdirde yukarıda yazılı giderlere karşılık olmak üzere
hasılatlarından % 25`ini götürü olarak indirebilirler. Götürü gider usulünü
kabul edenler iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemezler.
    Bu madde hükmünün uygulanmasında para cezaları ve vergi cezaları hasılattan
gider olarak indirilemez.
                              ALTINCI BÖLÜM
                          Menkul Sermaye İradı
    Tarifi:(1)

    Madde 75 - (Değişik: 24/12/1980-2361/52 md.)
    Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya
para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği
kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.
------------
(1) 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanun ile değişen bu madde; 1/1/1999 tarihin-
    den itibaren yürürlüğe gireceği için, metne işlenmemiştir.
    Kaynağı ne olursa olsun aşağıda yazılı iratlar menkul sermaye iradı sayı-
lır:
    1.(Değişik: 31/12/1981-2574/13 md.) Her nevi hisse senetlerinin kar payları
(kurucu hisse senetleri ve diğer intifa hisse senetlerine verilen kar payları ve
pay sahiplerine hazırlık dönemi için faiz olarak veya başka adlarla yapılan her
türlü ödemeler ile Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları ka-
tılma belgelerine ödenen kar payları dahil); (1)
    2. (Değişik: 4/12/1985-3239/57 md.) İştirak hisselerinden doğan kazançlar
(Limited Şirket ortaklarının, iş ortaklıkları ortaklarının ve komanditerlerin
kar payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar bu zümreye dahildir.
Kooperatiflerin ortakları ile yaptıkları muamelelerden doğan karların ortaklara,
kooperatifle yaptıkları muameleler nisbetinde tevzii, kazanç dağıtımı sayılmaz.)
    Adi komandit şirketlerde komanditerlerin kar payları, şirket karının ilişkin
bulunduğu takvim yılında elde edilmiş sayılır;
    3. Kurumların idare meclisi Başkan ve üyelerine verilen kar payları;
    4. (Değişik:26/12/1993-3946/16 md.) Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık
veya özel beyanname veren kurumların,indirim ve istisnalar (Değişik:25/5/1995-
4108/22 md.) Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 1 ve 6 numaralı bent-
lerine göre kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançlar hariç) düşülmeden
önceki kurum kazancından, hesaplanan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan
    5. (Değişik: 25/6/1992-3824/4 md.) Her nevi tahvil faizleri ve hazine bono-
su faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Kamu Ortaklığı İdaresince çıkarılan men-
kul kıymetlerden sağlanan gelirler (Ödeme, menkul kıymetlerin gelirleriyle bir-
likte menkul kıymetlerin itfa bedelinide ihtiva ettiği takdirde, menkul kıymet-
lerin itfa edilen kısmı irat sayılmaz. Ancak, döviz cinsinden yahut dövize, al-
tına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan
değer artışları irat sayılır.)
    6. (Değişik: 4/12/1985-3239/57 md.) Her nevi alacak faizleri (Adi, imtiyaz-
lı, rehinli, senetli alacaklarla cari hesap alacaklarından doğan faizler ve kamu
tüzelkişilerince borçlanılan ve senede bağlanmış olan meblağlar için ödenen
faizler dahil.);
    7. Mevduat faizleri (Bankalara, bankerlere, tasarruf sandıklarına, tevdiat
kabul eden diğer müesseselere yatırılan vadeli, vadesiz paralara ödenen faizler
ile bunlar dışında kalan kişi ve kuruluşlardan devamlı olarak para toplama işi
ile uğraşanların her ne şekil ve ad altında olursa olsun toplanan paralara sağ-
ladıkları gelirler ve menfaatler de mevduat faizi sayılır.);
    8. Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından
elde edilen bedeller;
    9. İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kar paylarının
devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar;
    10. Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedel-
leri;
    11. (Mülga: 4/12/1985-3239/57 md.)
    12. (Değişik: 4/12/1985-3239/57 md.) Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen
kar payları ile kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kar payları ve
özel finans kurumlarınca kar ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kar
payları. (2)
---------------------------
(1) Bu fıkrada yer alan "Menkul Kıymetler Yatırım Fonları" ifadesi, 25/6/1992
    tarih ve 3824 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile "Sermaye Piyasası Kanununa
    göre kurulan yatırım fonları" şeklinde değiştirilmiş olup, metne işlenmiş-
    tir.
(2) Bu bentler için 4/12/1985 tarih ve 3239 sayılı Kanunun geçici 1 inci madde-
    sine bakınız.
    13. (Ek:26/12/1993 - 3946/16 md.) Mükerrer 75 inci maddede yazılı vergi
alacağı.
    14. (Ek:26/12/1993 - 3946/16 md.)
    Bu maddenin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde yer alan menkul kıymetle-
rin geri alım veya satım taahüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında
sağlanan menfaatler.
    15. (Ek: 28/6/2001-4697/5 md.)  Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları
ile emeklilik ve sigorta şirketleri tarafından;
    a) On yıl süreyle prim, aidat veya katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemeler,
    b) On yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte bireysel emeklilik sisteminden
emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlar ile diğer sandık ve sigortalardan on yıl süreyle
prim veya aidat ödeyenlere ve vefat, malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle
ayrılanlara yapılan ödemeler,
    c) Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat,
malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler.
    Yukarıda yazılı iratlar, bunları sağlayan sermaye sahibinin ticari faaliye-
tine bağlı bulunduğu takdirde, ticari kazancın tespitinde nazara alınır.
    Vergi Alacağı

    Mükerrer Madde 75 -(Ek:26/12/1993 - 3946/17 md.)
    Tam mükellefiyete tabi kurumlarca;
    1. Tam mükellefiyete tabi gerçek kişilere dağıtılan kar paylarının,
    2. Adi ortaklıklara,kollektif ve adi komandit şirketlere dağıtılan kar pay-
larının,
    3. Eshamlı komandit şirketlere dağıtılan kar paylarından bu şirketlerin ko-
mandite ortaklıklarına isabet eden kısmın,
    1/5`i,bunların vergi alacağını teşkil eder.(1) (3)
(Son fıkra Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
    İrat sayılmayan haller:

    Madde 76 - (Değişik: 24/12/1980-2361/53 md.)
    Menkul kıymetin kuponlu veya kuponsuz olarak satılması, iştirak hisselerinin
devir ve temliki, menkul kıymetler ile iştirak hisselerinin tamamen veya kısmen
itfa olunması karşılığında alınan paralarla itfa dolayısıyla verilen ikramiyeler
menkul sermaye iradı sayılmaz.
    (Ek: 22/7/1998-4369/40 md.) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 5,6,7,12 ve
14 numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden
açılan hesaplara ödenen faiz ve kar payları, dövize, altına veya başka bir
değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıy-
metlerden elde edilenler hariç) aşağıda belirtilen indirim oranının uygulanması
suretiyle bulunacak kısım, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate
alınır. Bu hükmün tevkif yoluyla kesilen vergiye şümulü yoktur. Bu indirim, men-
kul kıymetler yatırım fonları ve ortaklıkları, risk sermayesi yatırım fonları
ve ortaklıkları ve gayrimenkul yatırım fonları ve ortaklıklarından sağlanan
kar payları hakkında da uygulanır. Ticari işletmelere dahil bu tür gelirler hak-
kında indirim uygulanmaz. İndirim oranı, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet
tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bö-
lünmesi suretiyle Maliye Bakanlığınca tespit edilir.

    Madde 77 - (Mülga: 4/12/1985-3239/138 md.)
    Safi irat:

    Madde 78 - Safi iradın bulunması için menkul sermaye iradından aşağıdaki
giderler indirilir:
    1. Depo etme ve sigorta ücretleri gibi menkul kıymetlerin muhafazası için
yapılan giderler;
    2. Temettü hisseleri ile faizlerin tahsil giderleri (Şirket toplantılarına
bizzat veya bilvekale iştirak gibi sermayenin idaresi için yapılan giderler
irattan indirilmez);
    3. Menkul kıymetler ve bunların iratları için ödenen her türlü vergi, resim
ve harçlar (Gelir Vergisi irattan indirilmez).
    Yabancı parası ile ödenen faiz ve temettüler:

    Madde 79 - Menkul sermaye iratları, yabancı parası ile tahsil edildiği veya
yabancı parası olarak kayıtlara intikal ettirildiği veya bu iratlara yabancı pa-
rası olarak tasarruf edildiği takdirde, mezkür iratlar, tahsil edildikleri veya
kayıtlara intikal ettirildikleri veya tasarruf olundukları günün borsa rayici
üzerinden, borsada rayici yoksa, Maliye Bakanlığınca tayin olunacak kur üzerin-
den Türk Parasına çevrilir.
                             YEDİNCİ BÖLÜM
                         Diğer Kazanç ve İratlar
    Gelire giren diğer kazanç ve iratlar: (2)

    Madde 80 - (Değişik: 22/7/1998-4369/41 md.)
    Bu Kanunun 2 nci maddesinin 1-6 numaralı bentlerinde yazılı gelir unsurla-
rı ile ilişkilendirilemeyen gelirler, kaynağı ne olursa olsun diğer kazanç ve
irat olarak bu bölümde yer alan hükümlere göre vergilendirilir.
    Vergiden muaf esnafın bu faaliyetinden elde ettiği gelirin, alış ve gider
belgelerinde yer alan tutarın iki katını; kazançları gerçek usulde vergilendi-
rilmeyen çiftçilerin bu faaliyetlerinden elde ettikleri gelirin aldıkları
müstahsil makbuzlarında yer alan satış tutarları toplamını aşan kısmı da diğer
kazanç ve irat sayılır.
----------------
(1) Bu fıkrada yeralan "...1/3`ü..." ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı
    Kanunun 81 inci maddesiyle  " 1/5`i" olarak değiştirilmiş ve bu değişik-
    liğin 1/1/2000 tarihinden sonra elde edilen kar paylarına uygulanacağı
    aynı Kanunun 86/h maddesi ile hüküm altına alınmıştır.
(2) Madde başlığı; 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 41 ve 42 nci madde-
    siyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(3) Bu maddede yer alan vergi alacağı oranının, menkul kıymet yatırım fonları
    katılma belgeleri kar payları için, 1/5 olarak uygulanacağı; 29/6/1999
    tarih ve 4393 sayılı "1999 Mali Yılı Bütçe Kanunu"nun 69/f-(2) maddesiyle
    hüküm altına alınmıştır.
    Bu madde hükmüne göre vergilendirme yapabilmek için bir takvim yılı için-
de elde edilen diğer kazanç ve iratlar kapsamındaki gelirin, 103 üncü maddede
yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamının yarısını aşması
şarttır.
    Bu madde kapsamındaki kazanç ve iratların elde edildiği yılın tespit edi-
lememesi veya mükellef tarafından ispat edilememesi halinde, harcamanın ya-
pıldığı veya tasarrufun varlığının tespit edildiği yıldan bir önceki yılın
geliri sayılır.
    Değer artışı kazançları:

    Mükerrer Madde 80 - (Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
    Vergilendirilmeyecek diğer kazanç ve iradlar  (1)

    Madde 81 - (Değişik: 22/7/1998-4369/42 md.)
    Aşağıdaki yazılı hallerde diğer kazanç ve iratlar vergilendirilmez:
    1. Ferdi bir işletmenin sahibinin ölümü halinde, kanuni mirasçılar tarafın-
dan işletmenin faaliyetine devam olunması ve mirasçılar tarafından işletmeye
dahil iktisadi kıymetlerin kayıtlı değerleriyle (Bilanço esasına göre defter
tutuluyorsa bilançonun aktif ve pasifiyle bütün halinde) aynen devir alınma-
sı;
    2. Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilan-
çosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması,
devralan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletme-
nin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan
öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması (Bu ortaklık payını temsil eden
hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.);
    3. Kollektif ve adi komandit şirketlerin bu maddenin 2 numaralı bendinde
yazılı şartlar dahilinde nevi değiştirerek sermaye şirketi haline dönüşmesi
(Kollektif ve adi komandit şirketlerin şekil değiştirerek anonim şirket ha-
line dönüşmesi halinde şekil değiştiren kollektif ve adi komandit şirketle-
rin nama yazılı olması şarttır.);
    4. Veraset yoluyla veya ivazsız olarak meydane gelen intikaller;
    5. İktisap şekli ne olursa olsun, hisse senetleri ve portföyünün en az
% 51`i Türkiye`de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan
menkul kıymetler yatırım fonlarının katılma belgelerinin, iktisap tarihin-
den başlayarak bir yıldan fazla süre ile elde tutulduktan sonra elden çı-
karılması. (2)
--------------------
(1) Madde başlığı; 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 41 ve42 nci madde-
    siyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) 29/6/1999 tarih ve 4393 sayılı "1999 Mali Yılı Bütçe Kanunu"nun 69/f-(1)
    maddesi ile; bu fıkrada yer alan % 51 oranının % 25, "bir yıl" süresi de
    "üç ay" olarak hüküm altına alınmıştır.
                                     3384-1
olması şarttır. Bu mükelleflerin, Türkiye`de menkul kıymet alım satımıyla de-
vamlı olarak uğraşmaları halinde, kur farkından doğan kazançlar da ticari
kazancın hesabında dikkate alınır.
    (Ek: 24/3/1988 - 3418/25 md.): Kur farkından doğan kazançların hesabında,
menkul kıymet veya iştirak hisselerinin iktisabına tahsis edilen yabancı serma-
yenin, bu kıymet veya hisselerin iktisap tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz
alış kuruna göre hesaplanan Türk Lirası karşılığı ile bu kıymet veya hisselerin
elden çıkarılması tarihindeki aynı miktar yabancı sermayenin T.C. Merkez Banka-
sı döviz alış kuruna göre hesaplanan Türk Lirası karşılığı arasındaki fark
esas alınır.
    (Ek:26/12/1993 - 3946/18 md.) Bu kanunun mükerrer 80 inci maddesinin birin-
ci fıkrasının 7 numaralı bendinde belirtilen değer artış kazancının hesabında
iktisap bedeli,gayrimenkul ve bu nitelikteki hakların iktisap edildiği ve elden
çıkarıldığı takvim yılları hariç olmak üzere,her takvim yılı için Vergi Usul
Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak tes-
pit edilir.
    Arızi kazançlar:

    Madde 82 - (Değişik: 24/12/1980 - 2361/59 md.)
    Vergiye tabi arızi kazançlar şunlardır:
    1. Arızi olarak ticari muamelelerin icrasından veya bu nitelikte muamele-
lere tavassuttan elde edilen kazançlar;
    (Dikkat: Devamı 3385 inci sayfadadır.)
                                     3384-2
    Safi değer artışı:

    Mükerrer Madde 81 - (Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
    Diğer kazanç ve iratların matrahı

    Madde 82 - (Değişik: 22/7/1998 - 4369/43 md.)
    1) Mal ve hakların elden çıkarılmasından elde edilen diğer kazanç ve irat-
ların safi tutarı, elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağla-
nan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çı-
karılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan
ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi
suretiyle bulunur. Hasılatın ayın ve menfaat olarak sağlanması halinde bunların
rayiç değerleri esas alınır.
    Maliyet bedelinin mükelleflerce tespit edilememesi halinde maliyet bedeli;
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca takdir edilir. Faali-
yeti durdurulan bir iktisadi işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasın-
da, elden çıkarılan iktisadi kıymetlerin maliyet bedeli olarak kazancı bilanço
veya işletme hesabı esasına göre tespit edilen işletmelerde son bilançoda veya
envanter kayıtlarında gösterilen değer esas alınır. İktisadi kıymetlerin amor-
tismana tabi olması halinde, iktisadi kıymetlerin maliyet bedeli yerine amor-
tismanlar düşüldükten sonra kalan net değeri esas alınır.
    Menkul kıymetlerin elden çıkarılmasıda, iktisap bedelinin tevsik edileme-
mesi halinde, iktisap tarihindeki rayiç bedel iktisap bedeli olarak kabul
edilir. Aynı yıl içinde birden fazla menkul kıymet alınıp satılması halinde,
bunların kazancı birlikte hesaplanır. Alım satımın birinden doğan zarar, diğe-
rinin karından mahsup edilir.
    Dar mükelleflerin (kurumlar dahil), yabancı sermaye mevzuatına göre ilgili
mercilerden izin almak suretiyle, Türkiye`ye bizzat getirdikleri nakdi veya
ayni sermaye karşılığında iktisap ettikleri menkul kıymetler ile iştirak hisse-
lerini elden çıkarmalarından doğan kazançların hesabında, kur farkından doğan
kazançlar dikkate alınmaz. Şu kadar ki, bu mükelleflerin Türkiye`de elde
ettikleri kazançların, münhasıran bu menkul kıymet veya iştirak hisseleri
dolayısıyla elde edilen menkul sermaye iratlarından ve bu kıymet ve hisselerin
elden çıkarılmasından doğan kazançlardan ibaret olması şarttır. Bu mükellefle-
rin, Türkiye`de menkul kıymet alım-satımı ile devamlı olarak uğraşmaları halin-
de, kur farkından doğan kazançlar da ticari kazancın hesabında dikkate alınır.
    Kur farkından doğan kazançların hesabında, menkul kıymet veya iştirak hisse-
lerinin iktisabına tahsis edilen yabancı sermayenin bu kıymet ve hisselerin ik-
tisap tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanan Türk
Lirası karşılığı ile bu kıymet ve hisselerin elden çıkarılması tarihindeki aynı
miktar yabancı sermayenin T.C. Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanan
Türk Lirası karşılığı arasındaki fark esas alınır.
    Mal ve hakların elden çıkarılmasında iktisap bedeli, elden çıkarılan mal
ve hakların, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitü-
sünce belirlenen toplan esya fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak tes-
pit edilir.
    Menkul kıymetlerin elden çıkarılması halinde kazanç, yıl içinde elde edilen
toplam gelirden, bu Kanunun 76 ncı maddesinde belirtilen indirim oranının uygu-
lanması suretiyle bulunacak kısmın düşülmesi suretiyle hesaplanabilir. Bu du-
rumda iktisap bedeli endekslenmez.
    Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, mal ve hakların satılması, bir
ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması,
devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulması ve mal ve
haklar üzerindeki tasarruf edebilme hakkının herhangi bir şekilde devredilmesi-
ni ifade eder.
    Yukarıda belirtilen haller dışında elde edilen diğer kazanç ve iratların
safi tutarı, elde edilen hasılat veya satış bedelinden, tevsik edilmek kaydıyla
yapılan gider veya maliyet unsurlarının indirilmesi suretiyle bulunur.
    2) Bu Kanunun 2 nci maddesinin 1-6 bentleri veya bu maddenin 1 numaralı
bendinde belirtilen gelirlerle ilişkilendirilmeyen ve harcandığı veya tasarruf
edildiği tespit edilen tutarlar safi irat olarak kabul edilir. Tasarrufun varlı-
ğının bir mal veya hak iktisabı olarak tesbiti halinde, bu mal veya hakkın mali-
yet bedeli (maliyet bedeli bilinmiyorsa iktisap tarihindeki rayiç bedeli), mal
veya hakkın iktisap tarihi bilinmiyorsa bir önceki yılın son günündeki rayiç
bedeli vergiye tabi matrah kabul edilir.
    3) Dar mükellefiyete tabi olanların 45 inci maddede yazılı işleri arızi ola-
rak yapmalarından elde ettikleri kazançlar hakkında söz konusu madde hükümleri
uygulanır.
                             DÖRDÜNCÜ KISIM
                             Verginin Tarhı
                             BİRİNCİ BÖLÜM
                              Beyan Esası
    Beyan esası:

    Madde 83 - Hilafına hüküm olmadıkça, Gelir Vergisi mükellefin veya vergi
sorumlusunun beyanı üzerine tarh olunur.
    Beyanname çeşitleri:

    Madde 84 - Gelir Vergisi beyanları:
    1.Yıllık;
    2.Muhtasar;
    3.Münferit;
    Beyanname ile yapılır.
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
    1.Yıllık beyanname, muhtelif kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde edi-
len kazanç ve iratların bir araya getirilip toplanmasına ve bu suretle hesap-
lanan gelirin vergi dairesine bildirilmesine mahsustur.
    Gelirin takvim yılının belli bir dönemine taallük etmesi, beyannamenin yıl-
lık vasfını değiştirmez.
    2. Muhtasar beyanname, iş verenler veya vergi tevkifatı yapan diğer kimse-
ler tarafından kesilen vergilerin matrahları ile birlikte, toplu olarak vergi
dairesine bildirilmesine mahsustur.
    3. Münferit beyanname, dar mükellefiyete tabi olanların yıllık beyanname
ile bildirmeye mecbur olmadıkları kazanç ve iratlardan, vergisi tevkif suretiy-
le alınmamış olanların bildirilmesine mahsustur.
                               İKİNCİ BÖLÜM
                      Gelirin Toplanması ve Yıllık Beyanname
    Gelirin toplanması ve beyan

    Madde 85-(Değişik:22/7/1998-4369/44 md.)
    Mükellefler 2 nci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde
ettikleri kazanç ve iratları için bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık
beyanname verirler. Bu Kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede
toplanması zorunludur.
     Tacirlerle çiftçiler ve serbest meslek erbabı ticari, zirai ve mesleki
faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar bile, yıllık beyanname verirler.
Bu hüküm şirketlerin faaliyet ve tasfiye dönemlerine şamil olmak üzere kollek-
tif şirket ortakları ile komanditeler hakkında da uygulanır.
     Yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlar:
     1.Mükellefin bunları Türkiye`de hesaplarına intikal ettirdiği yılda;
     2.Türkiye`de hesaplara intikal ettirilmemesinin mükellefin iradesi dı-
şındaki sebeplerden ileri geldiği tevsik olunan hallerde, mükellefin bunlara
tasarruf edebildiği yılda;
     Elde edilmiş sayılır.
     Beyanname verilmeyen haller

     Madde 86-(Değişik:22/7/1998-4369/45 md.) (1)
     Aşağıda yazılı hallerde yıllık beyanname verilmez:
     1.Tam mükellefiyette vergiye tabi gelir (yabancı memleketlerde elde
edilenler hariç) sadece:
     a)(Değişik: 11/8/1999 - 4444/1 md.) Tevkif suretiyle vergilendirilmiş
ücretlerden,
     b)(Mülga: 11/8/1999 - 4444/1 md.)
     c) (Değişik: 28/6/2001-4697/6 md.) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı
bendinde yer alan menkul sermaye iratları ile tevkif yoluyla vergilendirilmiş bulunan ve
gayrisafi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri
toplamının yarısını aşmayan menkul sermaye  iratlarından ve vergi alacağı dahil
kurumlardan elde edilen kâr paylarından;
     d)Tevkif yoluyla vergilendirilmiş bulunan ve gayrisafi tutarları toplamı
103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamının
yarısını aşmayan gayrimenkul sermaye iratlarından;
     e)Gerçek usulde vergilendirilmeyen zirai kazançlardan;
     f)Kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısımlarından;
     g)Yukarıda sayılan kazanç ve iratların bir kaçı veya tamamından;
     ibaret ise.
     2.Dar mükellefiyette vergiye tabi gelir sadece:
     a)Tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler, serbest meslek kazançları,
menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile kurumlardan elde edilen kar pay-
larından;
     b)Diğer kazanç ve iratlardan;
     c)Yukarıda sayılan kazanç ve iratların birkaçı veya tamamından;
     ibaret ise.
     Diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de 1 ve 2 numaralı
bentlerde belirtilen gelirler beyannameye ithal edilmez.
-------------------------
(1) Bu maddenin birinci fıkrasının 1 numaralı bendinin (b)(c) ve (d) alt
    bentlerinde yeralan hadler yerine, 1998 yılı gelirleri için 2.500.000.000
    lira esas alınır.
    İhtiyari toplama ve beyan:

    Madde 87 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    Zararların karlara takas ve mahsubu:

    Madde 88 - (Değişik: 24/12/1980 - 2361/63 md.)
    Gelirin (...) (1)  toplanmasında gelir kaynaklarının bir kısmından hasıl
 olan zararlar ( 80 inci maddede yazılı diğer kazanç ve iratlardan (...) (2)
 doğanlar hariç) diğer kaynakların kazanç ve iratlarına mahsup edilir.
    (Değişik: 31/12/1981 - 2574/19 md.) Bu mahsup neticesinde kapatılmayan za-
0ar kısmı, müteakip yılların gelirinden indirilir. Arka arkaya beş yıl içinde
mahsup edilmeyen zarar bakiyesi müteakip yıllara naklolunamaz.
    Menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarında, gider fazlalığından doğanlar ha-
riç, sermayede vukua gelen eksilmeler zarar addolunmaz.
    (Ek fıkralar: 12/6/1987 - 3380/4 md.):
    Tam mükellefiyette yurt dışı faaliyetlerden doğan zararlar, faaliyette bu-
lunulan ülkenin vergi kanunlarına göre beyan edilen vergi matrahlarının (zarar
dahil) her yıl o ülke mevzuatına göre denetim yetkisi verilen kuruluşlarca ra-
pora bağlanması ve bu raporun aslı ile tercüme edilmiş bir örneğinin Türkiye`
deki ilgili vergi dairesine ibrazı halinde mahsup edilebilecektir. Denetim ku-
ruluşlarınca hazırlanacak raporun ekinde yer alan vergi beyanlarının, bilanço
ve kar-zarar cetvellerinin o ülkedeki yetkili mali makamlarca onaylanması zo-
runludur. Faaliyette bulunulan ülkede denetim kuruluşu olmaması halinde, her
yıla ait vergi beyannamesinin, o ülke yetkili makamlarından alınan birer örne-
ğinin mahallindeki Türk elçilik ve konsoloslukları, yoksa orada Türk menfaatle-
rini koruyan ülkenin aynı mahiyetteki temsilcilerine onaylatılarak, aslının ve
tercüme edilmiş bir örneğinin ilgili vergi dairesine ibrazı yeterlidir.
--------------------------
(1) Bu maddenin parantez içi hükmü olan "Aile reisi beyanlarında eş ve çocuk-
    ların geliri dahil" ibaresi 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 82
    nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, metinden çıkarılmıştır.
(2) Parantez içinde yer alan "... 54 maddeye göre hesaplanan gider fazlalı-
    ğından doğanlar dahil, mükerrer 80 inci maddede yazılı değer artışı
    kazançlarından..."ibaresi; 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun
    81 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
    Türkiye`de mahsup edilen yurt dışı zararın, ilgili ülkede de mahsup edilme-
si halinde, Türkiye`deki beyannameye dahil edilecek yurt dışı kazanç, mahsuptan
önceki tutar olacaktır.
    Türkiye`de Gelir Vergisinden istisna edilen kazançlarla ilgili yurt dışı
zararlar, yurt içindeki kazanç ve iratlardan mahsup edilmez.
    Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili usul ve esasları belirlemeye Maliye ve
Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
    Sigorta primi, teberru ve diğer indirimler (1)

    Madde 89 - Mükellefler yıllık beyanname ile bildirecekleri gelirlerden aşa-
ğıdaki indirimleri yapabilirler:
    (Değişik Bentler: 4/12/1985 - 3239/63 md.):
    1. (Değişik: 28/6/2001-4697/7 md.) Beyan edilen gelirin % 10`unu (bireysel emeklilik
sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri için, beyan edilen gelirin % 5`ini) ve asgarî
ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla, mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına
ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta
primleri ile  bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları (Sigortanın veya emeklilik
sözleşmesinin Türkiye`de kâin ve merkezi Türkiye`de bulunan bir sigorta veya
emeklilik şirketi nezdinde akdedilmiş olması, prim ve katkı tutarlarının gelirin elde
edildiği yılda ödenmiş olması ve ücret geliri elde edenlerin ücretlerinin safi tutarının
hesaplanması sırasında ayrıca indirilmemiş bulunması şartıyla; eşlerin veya çocukların
ayrı beyanname vermeleri halinde, bunlara ait prim ve katkı payları kendi gelirlerinden
indirilir.),
    Bakanlar Kurulu bu bentte yer alan % 10 oranını % 20 oranına kadar (bireysel
emeklilik sistemi  dışındaki  şahıs sigorta poliçeleri için  % 10 oranına kadar) artırmaya
ve belirtilen haddi asgarî ücretin yıllık tutarının iki katını geçmemek üzere yeniden
belirlemeye yetkilidir.
    2. (Değişik: 22/7/1998 / 4369/46 md.) Genel bütçeye dahil dairelere, katma
bütçeli idarelere, il özel idareleri ve belediyelere, köylere ve kamu menfaatine
yararlı derneklere, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve
bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlara,
müzelere, sinema, tiyatro,opera, bale, klasik müzik, klasik Türk müziği ve
plastik sanatlar alanındak üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda kurulacak
özel araştırma, eğitim ve uygulama merkezlerine, Kültür Bakanlığınca da des-
teklenen veya desteklenmesi uygun görülen uluslararası sanatsal organizasyon-
lara özel ve tüzel kişiler tarafından makbuz karşılığında yapılan bağış ve
yardımlar (Bir takvim yılı içinde yapılan bağış ve yardımların toplamı o yıla
ait beyan edilecek gelirin % 5` ini, kalkınmada öncelikli yöreler için % 10`unu
aşarsa fazlası indirilmez).
    Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın ko-
nusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul
Kanunu hükümleri dairesinde takdir komisyonunca tespit edilecek değer esas alı-
nır.
    Mükelleflerin, yılı içinde yaptıkları kendi araştırma ve geliştirme harca-
maları tutarını geçmemek üzere ilgili dönemde ödemeleri gereken yıllık gelir
vergisinin % 20`sinin kanuni süresinde tahsilinden vazgeçilerek, bu orana
isabet eden vergi üç yıl süre ile faizsiz olarak ertelenebilir. Ertelenen bu
vergi üç yıl içinde gelir vergisinin ödenme taksitleri ile birlikte eşit tak-
sitler halinde ödenir.
    Bu uygulamanın esas ve usulleri Maliye Bakanlığınca tayin ve tespit olunur.
    3. (Ek: 22/7/1998 - 4369/46 md.) Mesleki faaliyet icra eden veya basit
usulde vergilendirilenlerden tüccar ve ücretli durumuna girmeksizin yapılan
imalat, tamirat ve küçük sanat işleriyle uğraşan özürlülerin gelir vergisi
matrahına esas kazançlarına, bu Kanunun 31 inci maddesinin 2 numaralı bendinde
yer alan esaslara göre hesaplanan yıllık indirim uygulanır. Bu indirim, bak-
makla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan serbest meslek erbabı ve ücret geliri
elde edenler için de uygulanır. İndirim, hizmet erbabının tevkifat matrahına
uygulanır.
----------------
(1) Madde başlığı, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir.
    Bu uygulamanın usul ve esasları Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tayin ve
tespit olunur.
    Matrahtan ve gelir unsurlarından indirilmiyecek giderler:

    Madde 90 - (Değişik: 19/2/1963 - 202/45 md.)
    Gelir Vergisi ile diğer şahsi vergiler ve her ne şekilde olursa olsun ver-
gi cezaları ve para cezaları, Amme Alacaklarının Tahsili Usulü hakkındaki Kanun
hükümlerine göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler Gelir Vergisinin
matrahından ve gelir unsurlarından indirilmez.
    (Ek: 3/12/1988 - 3505/12 md.) Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ödenen
gecikme faizleri, vergi matrahından ve gelir unsurlarından indirilmez.

    Madde 91 - (Değişik: 18/4/1984 - 2995/1 md.)
    Yıllık beyannamelerin şekil, muhteva ve ekleri Maliye ve Gümrük Bakanlığın-
ca tayin ve tespit olunur. Mükellefler beyanlarını bu beyanname ile yapmaya
veya bu beyannamelerde yazılı bilgilere mütenazır olarak bildirmeye mecburdur-
lar.
   Yıllık beyannamenin verilmesi:

   Madde 92 - (Değişik: 19/2/1963 - 202/46 md.)
   Bir takvim yılına ait beyanname:(Değişik birinci fıkra:22/7/1998-4369/47 md.)
    1. Gelirin sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olması halinde izle-
leyen yılın ocak ayı içinde,
    2 - Gelirin sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret
olması halinde izleyen yılın şubat ayı içinde,
    3 - Diğer hallerde izleyen yılın mart ayı içinde,
    Tam mükellefiyette vergiyi tarha yetkili vergi dairesine, dar mükellefiyette
Türkiye`de vergi muhatabı mevcutsa onun Türkiye`de oturduğu yerin, Türkiye`de
vergi muhatabı yoksa işyerinin (işyeri birden fazla ise bu işyerinden herhangi
birisinin) bulunduğu yer vergi dairesine verilir veya taahhütlü olarak posta ile
gönderilir.
    Takvim yılı içinde memleketi terk edenlerin beyannameleri memleketi terke
takaddüm eden 15 gün, ölüm halinde, ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde veri-
lir.
    Aile reisi beyanı:

    Madde 93 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
Bu madde hükmünün uygulanmasında; aile reisi, eşler için koca, çocuklar
için baba, baba ölmüş veya velayeti nez`edilmişse anadır.
    (Değişik: 4/12/1985 - 3239/64 md.) Çocuk tabiri, mükellefle birlikte oturan
veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilmek suretiyle bakılanlar dahil)
18 yaşını doldurmamış evlatları ifade eder.
                              ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
              Vergi Tevkifatı ve Muhtasar Beyanname
    Vergi tevkifatı: (1)

    Madde 94 - (Değişik: 26/12/1993-3946/22 md.)
    Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar,
ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların
iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirle-
rini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazanç-
larını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler
aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden
veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsu-
ben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
    1 . Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret
sayılan edemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere
göre,
    2 . Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere
yapılan ödemelerden ( Noterlere (...) (2) serbest meslek faaliyetlerinden
dolayı yapılan ödemeler hariç);
    a) 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan
ödemelerden,
    b) Diğerlerinden,
    3 . 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (ku-
rumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden,
    4 . Dar mükellefiyete tabi olanlara, telif ve patent haklarının satışı do-
layısıyla yapılan ödemelerden,
    5. a) 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan
ödemelerden,
    b) Vakıflar ve derneklere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında
bunlara yapılan kira ödemelerinden,
    c) Kooperatiflere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara
yapılan kira ödemelerinden,
    6 . a) Dağıtılsın veya dağıtılmasın Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci madde-
sinin 4 numaralı bendinin;
    i) (a), (c) ve (d) bentlerinde yazılı kazançlardan,
    ii) (b) alt bendinde yazılı kazançlardan,
    b) (Değişik: 22/7/1998-4369/48 md.) i) Kurumlar vergisinden istisna ka-
zançlara isabet eden kısım düşüldükten sonra, 75 inci maddenin ikinci fık-
rasının 1,2 ve 3 numaralı bentlerinde yazılı kar paylarından (Karın sermayeye
ilavesi kar dağıtımı sayılmaz.) (kurumlar ile gelir ve kurumlar vergisi, mü-
kellefi olmayanlara ve muaf olanlara ödenenler dahil),
    l) Halka açık anonim şirketlerde,
    2) Diğerlerinde,
    ii) (Değişik: 23/11/2000 - 4605/4 md.) Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (1)
numaralı bendinde yer alan iştirak kazançları istisnasından yararlanan kazançlar hariç,
yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançlar dahil olmak üzere; dağıtılsın
dağıtılmasın, kurumlar vergisine tabi kurumların, kurumlar vergisinden müstesna kazanç
ve iratlarından (İstisna uygulamasının zarar doğurması halinde bu zarara isabet eden
tevkifat, istisnadan kaynaklanan zararın indirildiği dönemde yapılır. Tevkifat
uygulamasında mahsup edilen zarar tutarının öncelikle istisna uygulamasından
kaynaklandığı kabul edilir.),
    iii) Dağıtılsın dağıtılmasın Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin
ikinci fıkrasının 4 numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından
indirim ve istisnalar düşüldükten sonra kalan kısmından,
    Bu alt bendin (i) ve ii) alt bentleri uyarınca yapılan tevkifat, beyan-
name üzerinden hesaplanan gelir vergisine mahsup edilemez.
    c) (Ek: 22/7/1998-4369/48 md.) Vakıflar ve derneklerin (kanunla kurulan
dernek ve vakıflar ile sendikalar, meslek odaları ve bunların üst kuruluş-
ları, borsalar ve siyasi partiler hariç,)iktisadi işletmelerinden elde edilen-
ler dışında kalan ve tevkifata tabi tutulmamış olan her türlü gelirlerinden
(dernek ve vakıflara kuruluşları sırasında tahsis edilen sermaye, üyelerine
emeklilik aylık ve ikramiyesi vermek üzere çalışan vakıfların aidat gelirleri
hariç, sıfır oranda tevkitafata tabi tutulmuş gelirleri ile bağış ve yardımlar
dahil);
    i) Bakanlar Kurulu`nca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu menfaatle-
rine yararlı sayılan dernekler için (Bu bent gereğince yapılan tevkifat binde
birden fazla olamaz.)
    ii) Diğer vakıf ve dernekler için (Bu bent gereğince yapılan tevkifat yüzde
birden fazla olamaz.),
    7. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde yazılı menkul
sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar ile dernek ve vakıf
olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuru-
luşları, siyasi partiler, emekli  ve yardım sandıkları gibi vergi uygulama-
larında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile
tam mükellef kurumlara ödenenler dahil), (3)
    a) Devlet tahvili faizlerinden,
    b) Hazine bonosu faizlerinden,
    c) (Değişik: 22/7/1998-4369/48 md.) Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı
İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlere sağlanan
gelirlerden,
----------------
(1) Bu madde ile ilgili vergi tevkifatı için, Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ
    MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ndeki Resmi Gazete`lere bakınız.
(2) Bu bentte yeralan " (69 uncu maddede yazılı olanlara ve noterlere)"
    ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle metne
    işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(3) Parantez içi hüküm 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 48 inci madde-
    siyle değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
      d) Nama yazılı tahvil faizlerinden,
    e) Hamiline yazılı tahvil faizlerinden,
    f) Diğerlerinden,
    8. Mevduat faizlerinden (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar ile dernek ve
vakıf olmamakla birlikte; odalar,borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst ku-
ruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamala-
rında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam
mükellef kurumlara ödenenler dahil) (1)
    a) Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler ile özel finans kurumlarınca
döviz katılma hesaplarına ödenen kar paylarından,
    b) Nama yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden,
    c) Hamiline yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden,
    d) Diğerlerinden,
    9) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 12 numaralı bendinde yer alan menkul
sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar ile dernek ve vakıf
olmamakla birlikte; odalar,borsalar,meslek örgütleri ve bunların üst kuruluş-
ları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında
dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükel-
lef kurumlara ödenenler dahil (1)
    a) Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar paylarından,
    b) Kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kar paylarından,
    c) Özel finans kurumlarınca kar ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen
kar paylarından,
    10. (Değişik: 22/7/1998 - 4369/48 md.) a) Baş bayiler hariç olmak üzere
Milli Piyango İdaresince çıkarılan biletleri satanlar ile diğer kişilerce çı-
kartılan bu nitelikteki biletleri satanlara yapılan komisyon, prim ve benzeri
ödemelerden,
    b) 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre gerçek ve tüzel
kişilerin mallarını iş akdi ile bağlı olmaksızın bunlar adına kapı kapı dolaş-
mak suretiyle tüketiciye satanlara bu faaliyetleriyle ilgili olarak yapılan
komisyon, prim ve benzeri ödemelerden, (2)
    11. (Değişik:25/5/1995 - 4108/23 md.) Çiftçilerden satın alınan zirai mah-
süller ve hizmetler için yapılan ödemelerden;
    a) Hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı mahsülleri için,
    b) Diğer zirai mahsuller için,
    c) Ziraai faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetler için,
    d) (Ek: 28/6/2001-4697/8 md.) Çiftçilere yapılan doğrudan gelir desteği ve
alternatif ürün ödemeleri için,
    12. PTT acenteliği yapanlara,bu faaliyetleri nedeniyle ödenen komisyon bede-
li üzerinden,
    13. (Değişik: 25/5/1995 - 4108/23 md.) Esnaf muaflığından (...) (3) yarar-
lananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden,
    14.75 inci maddenin ikinci fıkrasının 14 numaralı bendinde yer alan menkul
sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar ile dernek ve vakıf
olmamakla birlikte; odalar,borsalar,meslek örgütleri ve bunların üst kuruluş-
ları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında
dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükel-
lef kurumlara ödenenler dahil (1)
    15. (Ek: 28/6/2001-4697/8 md.) a) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı
bendinin (a) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından,
    b) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (b) alt bendinde yer alan
menkul sermaye iratlarından,
    c) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (c) alt bendinde yer alan
menkul sermaye iratlarından,
     % 25 vergi tevkifatı yapılır.(2) (4)
    Tüccar, serbest meslek erbabı ve çiftçilerin yukarıdaki hükümlere göre ya-
pacakları tevkifat; ticari, mesleki ve zirai işleriyle ilgili ödemelerine mün-
hasırdır.
    Yukarıdaki bentlerde yazılı vergi tevkifatının yapılmasında 96 ncı madde
hükmü gözönünde tutulur.
    Bu maddenin 6 numaralı bendinin (a) ve (b) alt bentlerine göre üzerinden
vergi tevkifatı yapılan kurum kazancından kar payı alanlara, tevkif suretiyle
alınan vergi ret ve iade olunmaz.
    Bakanlar Kurulu, bu maddede yer alan tevkifat nispetini, herbir ödeme ve
gelir için ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmak su-
retiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir.Bu yetki;
    - Tam ve dar mükellefler ile gerçek ve tüzel kişiler itibariyle,
    - 6,7,8 ve 9 numaralı bentlerde yeralan kazanç ve iratlardan,mevduat veya
menkul kıymetin vadesi ve menkul kıymetlerin  türlerine göre,
---------------------------
(1) Bu bentlerin parantez içi hükümleri, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun
    48 inci maddesiyle değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 12/8/1998 tarih ve 98/11601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile (R.G.:
    6/9/1998-23455);
    a) Baş bayiler hariç, Milli Piyango İdaresince çıkarılan biletleri satanlar
    ile diğer kişilerce bu nitelikli biletleri satanlara yapılan Komisyon prim
    ve benzeri ödemelerden % 20,
    b) 4077 sayılı Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilerin mallarını iş akti ile
    bağlı olmaksızın bunlar adına kapı kapı dolaşarak tüketiciye satanlara bu
    faaliyetleriyle ilgili olarak yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemeler-
    den % 20 vergi tevkifatının yapılacağı 29.7.1998 tarihinden geçerli olmak
    üzere hüküm altına alınmıştır.
    c) Bu maddenin uygulanmasında 1/4/1999 tarih ve 23653 sayılı Resmi Gazetede
    yayımlanan 30/3/1999 tarih ve 99/12623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ba-
    kınız.
(3) Bu bentte yeralan "Götürü usule tabi olan ticaret ve serbest meslek erba-
    bı ile esnaf muaflığından" ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun
    81 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
 (4) Bu maddede yeralan bentler için 3946 sayılı Kanun ile tespit edilen
    oranlar 25/12/1997 tarih ve 97/10421 sayılı Kararname ile yeniden belir-
    lenmiştir.Daha sonra bu Kararnamede yapılan değişiklikler için bu Kanun`un
    sonunda yeralan "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne          bakınız.
    - 6 numaralı bendin (b) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratları
kapsamına giren Devlet tahvili, Hazine bonosu faizleri ve Toplu Konut İdaresi
ile Kamu Ortaklığı idaresince çıkartılan menkul kıymetlerin gelirlerine isabet
eden kısım için (bu kısım, bu faiz ve gelirlerin toplam kurum hasılatı için-
deki payına göre hesaplanır),
    -(Değişik:25/5/1995-4108/23 md.) 11 numaralı bent gereğince zirai mahsul
bedelleri üzerinden yapılacak vergi tevkifatında, zirai mahsulün ticaret bor-
salarında tescil ettirilerek satılıp satılmadığına veya destekleme kapsa-
mında alım yapan kurumlar ile diğerlerine, zirai faaliyet kapsamında ifa edilen
hizmetler için de faaliyetin türü ve niteliğine, münhasıran zirai alet ve maki-
nalarla verilen hizmetlere veya zirai işletmenin başka kişilerin işlerinde
kullandırılmak suretiyle yapılmasına göre,
    - (Değişik: 25/5/1995 - 4108/23 md.) 13 numaralı bentte yer alan ödemeler-
de ödeme yapılan kişilerin mükellef olup olmadıklarına, ödemenin konusunun emtia
veya hizmet alımı, emtia ve hizmet alımının birlikte olmasına, iş grupları,
iş nevileri, sektörler ve emtia gruplarına göre,
    Farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de kullanılabilir.
    Bakanlar Kurulu, bu maddede yer alan tevkifat nispetini, kara, deniz ve
hava ulaştırması işiyle iştigal eden dar mükellefler için, ülkeler itibariyle
ve karşılıklı olmak şartıyla, ayrı ayrı veya topluca sıfıra kadar indirmeye
veya bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir.
    Tevkifata tabi olmıyan ücretler:

    Madde 95 - Aşağıda yazılı hizmet erbabının ücretleri hakkında vergi tevkif
usulü cari olmaz.
    1. Ücretlerini yabancı bir memleketteki iş verenden doğrudan doğruya alan
hizmet erbabı;
    2. 16 ncı maddede yazılı istisnadan faydalanmıyan yabancı elçilik ve konso-
losluk memur ve hizmetlileri:
    3. Maliye Bakanlığınca yıllık beyanname ile bildirilmesinde zaruret görü-
len ödemeler.
    Bunlar gelirlerini, bu kısmın 2 nci bölümündeki hükümlere göre, yıllık
beyanname ile bildirirler.
    Vergi tevkifatında uyulacak esaslar:

    Madde 96 - (Değişik birinci fıkra:31/12/1982 - 2772/11 md.) Vergi tevkifa-
tı, 94 üncü madde kapsamına giren nakten veya hesaben yapılan ödemelere uygu-
lanır. Bu maddede geçen hesaben ödeme deyimi, vergi tevkifatına tabi kazanç ve
iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her tür-
lü kayıt ve işlemleri ifade eder.
    (Değişik: 24/12/1980 - 2361/66 md.) Vergi tevkifatı, ücretler dışında kalan
ödemelerde gayrisafi tutarlar üzerinden yapılır. Kesilmesi gereken verginin
ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde bu vergi, bilfiil ödenen
miktar ile ödemeyi yapanın yüklendigi verginin toplamı üzerinden hesaplanır.
    Vergi tevkifatının gösterilmesi:

    Madde 97 - İş verenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden 94 üncü
madde gereğince yaptıkları vergi tevfikatını Vergi Usul Kanununda yazılı ücret
bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda göstermeye mecburdurlar.
    (Değişik fıkralar: 31/12/1981 - 2574/21 md.)
    94 üncü maddede yazılı ödemelerden yapılan vergi tevkifatı, vergi kesenin
kayıt ve hesaplarında ayrıca gösterilir.
    94 üncü maddede yazılı mevduat faizlerinden yapılan vergi tevkifatı takvim
yılının sonunda mevduat hesabı yılı içinde kapatılmışsa hesabın kapatıldığı
tarihte vergi kesenin kayıt ve hesaplarında gösterilir.
    Muhtasar beyanname:
    a) Verilme zamanı:

    Madde 98 - (Değişik:31/12/1981 - 2772/12 md.) (1)
    94 üncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay
içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile
bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar
ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye
mecburdurlar. Yıl sonlarında tahakkuk ettirilen mevduat faizlerinden kesilecek
vergilerin bildirilmesi için bu süre bir ay uzatılır.
    Aynı belediye hudutları içinde muhtelif yerlerde yapılan ödeme ve tahakkuk-
lar ile bunlara ait vergilerin bir merkezden bildirilmesi caizdir.
    (Değişik:3/12/1988 - 3505/14 md.) Zirai ürün bedelleri üzerinden tevkifat
yapanlar hariç olmak üzere, çalıştırdıkları hizmet erbabı sayısı 10 ve daha
az olanlar, 94 üncü maddeye göre yapacakları tevkifatla ilgili muhtasar
beyannamelerini, bağlı bulundukları vergi dairesine önceden bildirmek
şartıyla her ay yerine Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarının 20 nci günü
akşamına kadar verebilirler.
    Muhtasar beyanname:
    b) Muhteviyatı:

    Madde 99 - Muhtasar beyannamede aşağıdaki malümatın gösterilmesi lazımdır:
    a) Tevkifat yapanın adı ve soyadı veya unvanı ile adresi;
    b) Muhtasar beyannamenin ilgili bulunduğu ay veya aylar;
    c) Aylık ücret bordrolarının icmali:
    1. Hizmet erbabının sayısı;
    2. Hizmet erbabına verilen ücretler tutarı;
    3. Ücretlerden yapılan vergi tevkifatının tutarı (Üç aylık muhtasar beyanna-
melerde her aya ait bordronun icmali ayrı gösterilir);
    d) Vergi tevkifatına tabi diğer ödemeler:
    1. (Değişik: 24/12/1980-2361/67 md.) İstihkak sahibinin adı ve soyadı ile iş
adresi, varsa bağlı bulunduğu vergi dairesi ve mükellef hesap numarası;
    2. Ödemenin nev`i;
    3. Ödemenin miktarı;
    4. Ödemeden yapılan vergi tevkifatı;
    e) Muhtasar beyannamenin tanzim tarihi ve yetkili imza.
    (Değişik:31/12/1981-2574/22 md.) Tevkifata tabi menkul sermaye iratları ile
bunlardan yapılan vergi tevkifatı nev`i itibariyle icmalen ayrı bir muhtasar
beyannameye alınır.
    Muhtasar beyanname verilmiyecek haller:

    Madde 100 - Genel bütçeye dahil idare ve müesseseler yaptıkları vergi tevki-
fatı için beyanname vermezler.
                             DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                     Özel Haller ve Münferit Beyanname
    Münferit beyannamenin verilmesi:

    Madde 101 - (Değişik:24/12/1980-2361/68 md.)
    (Değişik birinci fıkra: 22/7/1998-4369/49 md.) Dar mükellefiyete tabi
mükelleflerden yıllık beyanname vermeye mecbur olmayanlar;
    1. Gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan diğer kazanç ve iratlarını
gayrimenkulün bulunduğu,
    2. Menkul malların ve hakların elden çıkarılmasından doğan diğer kazanç
ve iratlarını, mal ve hakların Türkiye`de elden çıkarıldığı,
    3. Ticari veya zirai bir işletmenin faaliyetinin durdurulması veya terk
edilmesi karşılığında elde ettikleri diğer kazanç ve iratlarını işletmenin
bulunduğu,
    4. Arızi olarak ticari işlemlerin yapılmasından veya bu nitelikteki işlem-
lere tavassuttan elde edilen diğer kazanç ve iratlarla, arızi olarak serbest
meslek faaliyetleri dolayısıyla elde edilen kazançlar ve dar mükellefiyete tabi
olanların 45 inci maddede yazılı işleri arızi olarak yapmalarından elde ettikle-
ri diğer kazanç ve iratlar, faaliyetin yapıldığı veya yolcu veya yükün taşıta
alındığı,
    5. Gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işleriyle ilgili
olarak sonradan elde ettikleri diğer kazanç ve iratlar (zarar yazılan değersiz
alacaklarla, karşılık ayrılan şüpheli alacakların tahsili dahil), ticari, zirai
veya mesleki bir faaliyete hiç girişilmemesi veya ihale, artırma ve eksiltme-
lere iştirak edilmemesi karşılığında elde ettikleri diğer kazanç ve iratları,
vergisi tevkif suretiyle alınmamış menkul sermaye iratlarını ve diğer her türlü
kazanç ve irada ilişkin ödemenin Türkiye`de yapıldığı,
    6. Diğer hallerde Maliye Bakanlığınca belirlenen,
    Yerin vergi dairesine münferit beyanname ile bildirmeye mecburdurlar.
------------------
(1) Bu maddenin uygulanmasında 10/3/1991 tarih ve 20810 sayılı R.G.`de yayım-
    lanan 166 no`lu Tebliğe bakınız.
      Yerin vergi dairesine münferit beyanname ile bildirmeye mecburdurlar.
    Bu kazanç ve iratlardan serbest meslek faaliyetlerine ilişkin olanların be-
yannamelerinin bu faaliyetlerin sona erdiği bu kazanç dışındaki diğer kazanç ve
iratlarla ilgili (...) (1) beyannamelerin ise bu kazanç ve iratların iktisap
olunduğu tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili vergi dairesine verilmesi mec-
buridir.
    Geliri telif ve patent haklarının satışından ibaret olan ve tamamı üzerinden
tevkif suretiyle gelir vergisi ödemiş bulunan dar mükellefiyete tabi kimselerin
bu gelirleri için münferit beyanname vermeleri ihtiyaridir.
    Münferit beyannamenin muhteviyatı:

    Madde 102 - Münferit beyannamede aşağıda yazılı malümatın gösterilmesi la-
zımdır:
    1. (Değişik: 24/12/1980-2361/69 md.) Mükellefin adı ve soyadı, varsa unvanı
ile adresi ve bağlı bulunduğu vergi dairesi ile mükellef hesap numarası;
    2. Beyanname mükellef adına Türkiye`de başka bir kimse tarafından verilmiş-
se, beyannameyi verenin adı ve soyadı, varsa unvanı ile adresi;
    3. Muamelenin yapıldığı tarih veya tarihler;
    4. Elde edilen kazançların nev`i;
    5. Elde edilen kazançların tutarı.
                             BEŞİNCİ BÖLÜM
                            Verginin Nispeti
    Esas tarife:

    Madde 103 - (Değişik birinci fıkra: 22/7/1998-4369/50 md.)  Gelir Vergisine
tabi gelirler; (2)
 2.000.000.000 liraya kadar ..............................................................................        % 15
( 2.800.000.000 liraya kadar)
 5.000.000.000 liranın 2.000.000.000 lirası için 300.000.000 lira fazlası         % 20
 (7.000.000.000 liranın 2.800.000.000 lirası için 420.000.000 lira fazlası)
 10.000.000.000 liranın 5.000.000.000 lirası için 900.000.000 lira fazlası       % 25
(14.000.000.000 liranın 7.000.000.000 lirası için 1.260.000.000 lira fazlası)
25.000.000.000 liranın 10.000.000.000 lirası için 2.150.000.000 lira fazlası   %30
(35.000.000.000 liranın 14.000.000.000 lirası için 3.010.000.000 lira fazlası)
50.000.000.000 liranın 25.000.000.000 lirası için 6.650.000.000 lira fazlası    %35
(70.000.000.000 liranın 35.000.000.000 lirası için 9.310.000.000 lira fazlası)
50.000.000.000 liranın 50.000.000.000 lirası için 15.400.000.000 lira fazlası    %40
(70.000.000.000 liradan fazlasının 70.000.000.000 lirası için 21.560.000.000  lira, fazlası)
Oranında vergilendirilir.
-------------
(1) Bu fıkrada yeralan "diğer kazanç ve iratlarla ilgili" ibaresi, " 22/7/1998
    tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci madesi ile metne işlendiği şekilde
    değiştirilmiştir.
(2) Bu maddeye Kanun ile getirilen miktarlar aynen bırakılmış, 30/11/2000
    tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/1/2001 tarihinden
    geçerli olmak üzere değiştirilen miktarlar metne parantez içinde siyah
    puntolarla işlenmiştir. (R.G: 8/12/2000 - 24254)
        (İkinci fıkra mülga: 15/12/1990 - 3689/5 md.)
    (Ek: 5/11/1986-3319/2 md.) Bakanlar Kurulu, kara, deniz ve hava ulaştırması
işiyle iştigal eden ve 45 inci maddeye göre vergilendirilen dar mükellefler i-
çin, ülkeler itibariyle ve karşılıklı olmak şartıyla, bu maddede yer alan gelir
dilimlerinin hizasındaki vergi nispetlerini ayrı ayrı veya topluca sıfıra kadar
indirmeye veya bu maddede yer alan vergi nispetlerinin bir katını geçmemek üzere
yeni bir tarife tespit etmeye ve vergilendirmenin usul ve esaslarını belirlemeye
yetkilidir.
    Verginin hesaplanması:

    Madde 104 - (Değişik: 24/12/1980 - 2361/71 md.)
    Yıllık Gelir Vergisi, vergiye tabi gelirlerin yıllık toplamından 31 inci
maddedeki indirimler düşüldükten sonra 103 üncü maddedeki nispetler uygulanmak
suretiyle hesaplanır.
    Ücretlerin vergilendirilmesinde aylık vergi;yıllık vergi 12`ye bölünmek,gün-
delik vergi aylık vergi 30`a bölünmek suretiyle hesaplanır.
    Verginin hesaplanmasında matrahın ve verginin lira kesirleri nazara alınmaz.

    Madde 105 - (Mülga: 4/12/1985 - 3239/138 md.)
                               ALTINCI BÖLÜM
                               Tarh Muamelesi
    Tarh yeri:

    Madde 106 - Gelir Vergisi,mükellefin ikametgahının bulunduğu mahal vergi
dairesince tarh edilir. Şu kadar ki;
    1. İş yeri ve ikametgahı ayrı vergi daireleri bölgesinde bulunan mükellefle-
rin vergileri,Maliye Bakanlığınca uygun görüldüğü takdirde ve mükellefe de ev-
velden bildirilmek kaydiyle iş yerinin bulunduğu;
    2. Diğer (...) (1) ücretlerle,gezici olarak çalışanların ticaret ve ser-
best meslek kazançlarının vergileri bu ücret ve kazanç sahiplerinin ikametgah-
tarının bulunduğu yerin vergi dairesince tarh edilmemişse,faaliyetlerini
icra ettikleri;
    3. Dar mükellefiyete tabi olanların vergileri,beyannamelerini vermeye mecbur
oldukları;
    Yerin vergi dairesince tarh olunur.
    Tarhiyatın muhatabı:

    Madde 107 - Gelir Vergisi,bu vergiye mükellef olan gerçek kişiler namına
tarh edilir. Şu kadar ki;
    1. Küçüklerle kısıtlılarda,bunların nam ve hesabına kanuni temsilcileri;
    2. (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82.)
    3. Verginin tevkif suretiyle alınması halinde,mükellef hesabına tevkifat
yapmaya mecbur olanlar;
    4. (Değişik:27/3/1969 - 1137/5 md.) Dar mükellefiyette,mükellefin Türkiye`de
daimi temsilcisi mevcutsa mükellef hesabına daimi temsilci (Türkiye`de birden
fazla daimi temsilcinin mevcudiyeti halinde,mükellefin tayin edeceği, tarhiyat
tarihine kadar böyle bir tayin yapılmamışsa temsilcilerden herhangi birisi),da-
imi temsilci mevcut değilse, kazanç ve iratları yabancı kişiye sağlıyanlar;
    Tarhiyata muhatap tutulurlar.
--------------------------
(1) Bu bendde yer alan "Götürü usulde tespit edilen" ibaresi, 22/7/1998
    tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile metne işlendiği şekilde
    değiştirilmiştir.
    Vergilendirme dönemi:

    Madde 108 - (Değişik: 24/12/1980 - 2361/73 md.)
    Gelir Vergisinde vergilendirme dönemi,geçmiş takvim yılıdır.Şu kadar ki:
    1. Mükellefiyetin takvim yılı içinde kalkması halinde,vergilendirme dönemi,
takvim yılı başından mükellefiyetin kalkması tarihine kadar geçen süreye inhisar
eder;
    2. (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    3. (Değişik: 22/7/1998 - 4369/81 md.) Diğer ücretlerde vergilendirme dönemi
hizmetin ifa olunduğu takvim yılıdır.
    4. Tevkif yoluyla ödenen vergilerde,istihkak sahipleri ayrıca yıllık beyan-
name vermeye mecbur değillerse tevkifatın ilgili bulunduğu dönemler vergilendir-
me dönemi sayılır ve kesilen veya kesilmesi icabeden vergiler yıllık verginin
yerine geçer;
    5. Münferit beyanname ile bildirilmesi gereken gelirlerin vergilendirilme-
sinde vergilendirme dönemi yerine gelirin iktisap tarihi esas tutulur.
    Tarh zamanı:

    Madde 109 - (Değişik: 24/12/1980 - 2361/74 md.) (1)
    Gelir Vergisi:
    1. Beyanname verilmesi icabeden hallerde,beyannamenin verildiği günde,beyan-
name posta ile gönderilmişse,vergiyi tarh edecek daireye geldiği tarihi taki-
beden yedi gün içinde;
    2.Diğer (...) (2) ücretlerde,hizmetin ifa olunduğu takvim yılının ikinci
ayında, takvim yılı içinde işe başlanması halinde,işe başlama tarihinden itiba-
ren bir ay içinde;
    3. (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    Tarh edilir.
    2 numaralı bentte yazılı diğer ücret (...) (3)  sahiplerinden bu bentlerde
belirtilen tarh zamanlarının hitamından evvel memleketi terk edenlerin vergile-
ri,memleketi terke tekaddüm eden 15 gün içinde tarh olunur.
    2 numaralı bentte yazılı diğer ücret (...) (3) sahipleri,tarh zamanların-
da,vergi karnelerini bağlı oldukları vergi dairelerine ibraz ederek vergilerini
tarh ettirmeye mecburdurlar.
    Vergilendirme dönemi içinde işe başlıyan diğer ücret (...) (4) sahiplerinin
vergi matrahı ve vergileri:

    Madde 110 - (Değişik: 19/2/1963 - 202/54 md.)
    1. Takvim yılı içinde işe başlıyan diğer ücret sahiplerinin vergi matrahı,
yıllık diğer ücret matrahından (...) (4) işe başlama ayı hariç tutulmak suretiy-
le, o yılın sonuna kadarki aylara isabet eden miktardır.
    Takvim yılının birinci yarısı içinde işini bırakan diğer ücret sahiplerin-
den,keyfiyeti Takvim yılının ikinci yarısı girmeden haber verenlerin ikinci
taksite isabet eden vergileri terkin olunur.
---------------
(1)  Bu maddenin uygulanmasında 15/3/1992 tarih ve 21172 sayılı R.G.`de yayımla-
     nan 168 no`lu Genel Tebliğe bakınız.
(2) Bu bendde yer alan "Götürü usülde tespit edlen" ibaresi,22/7/1998 tarih ve
    4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile "Diğer" olarak, "götürü ücret" iba-
    releri de "diğer ücret" olarak, "bütçe yılı" ibaresi de " takvim yılı olarak
    değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(3) Bu fıkrada yer alan "2 ve 3 numaralı bentlerde yazılı kazanç ve ücret
    "ibareleri, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile
    "metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(4) 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile; madde başlı-
    ğında yer alan "götürü kazanç ve ücret" ibaresi "diğer ücret", 1 numaralı
    fıkrada yer alan "götürü matrahtan" ibaresi de "diğer ücret matrahından"
    şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
    2. (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
                             YEDİNCİ BÖLÜM
            Ortalama Kar Haddi,Asgari Gayri Safi Hasılat ve
                  Gider Esaslarına Göre Gelir Tayini
    Ortalama kar haddi ve asgari gayrisafi hasılat esası:

    Madde 111 - (Mülga: 25/5/1995-4108/39 md.)
    Talih Oyunları Salonlarından Elde Edilen Kazançlarda Asgari Vergi

    Mükerrer Madde 111 - (Ek: 25/5/1995 - 4108/24 md.) (1)
    2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre talih oyunları salonları işletme-
ciliği faaliyetinde bulunan gerçek usulde gelir vergisine tabi ticari kazanç
sahipleri; cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere,
talih oyunları salonlarında bulundurdukları ilk 6 oyun masasının her biri için
aylık 100 000 000 (800.000.000) lira, sonra gelen her oyun masası için ise
75 000 000 (600.000.000) lira ve ilk 60 oyun makinesinin her biri için
10 000 000 (80.000.000) lira, sonra gelen her oyun makinesi için ise 7 500 000
(60.000.000) lira asgari vergi öderler.
    Yukarıda yer alan tutarlar, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre o yıl için
belirlenen yeniden değerleme oranı ile çarpılmak suretiyle yeniden tespit edilir
ve izleyen yılda bu tutarlar esas alınır. Bakanlar Kurulu bu tutarları 10 katına
kadar artırmaya yetkilidir. Bu yetki, talih oyunları salonlarının bulunduğu
turizm bölge, alan ve merkezleri itibariyle farklı miktarlar tespit edilmek su-
retiyle de kullanılabilir.
    Aylık dönemler itibariyle hesaplanan bu vergi, müteakip ayın 20 nci günü
akşamına kadar gelir vergisi bakımından bağlı bulunulan vergi dairesine bir
beyanname ile beyan edilir ve aynı süre içinde
-----------------
(1) Bu maddede Kanunla getirilmiş olan miktarlar aynen bırakılmış, 9/12/1997
    tarih ve 97/10351 sayılı Kararname ile 1998 takvim yılında uygulanacak mik-
    tarlar metne parantez içinde siyah puntolarla işlenmiştir.
                                3398 - 1
ödenir. Bir önceki yıl içinde tahakkuk eden bu vergiler, yıllık beyanname üze-
rinden bu faaliyete ilişkin olarak hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir,
mahsup edilemeyen vergiler ise red ve iade edilmez.
    Cari vergilendirme dönemine ilişkin ödenmemiş geçici verginin talih oyunları
salonlarından elde edilen kazanca isabet eden kısmının; bu madde gereğince öde-
nen asgari vergi kadarki kısmı terkin edilir. Geçici verginin talih oyunları
salonlarından elde edilen kazanca isabet eden kısmı, talih oyunları salonların-
dan sağlanan hasılatın toplam hasılat içindeki payına göre hesaplanır.
    Yapılan incelemeler sonucunda bu madde gereğince ödenmesi gereken, geçmiş
dönemlere ait asgari verginin eksik beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde,
eksik beyan edilen bu kısım için re`sen veya ikmalen asgari vergi tarh edilir ve
tarh edilen bu vergiye ceza ve gecikme faizi tatbik edilir. Yıllık beyanname
verme süresi geçtikten sonra bu tarhiyat, yıllık beyannamede beyan edilen kazanç
üzerinden hesaplanan vergiyi aşan vergi farkı için yapılır. Bir önceki dönemde
ödenmesi gereken verginin yıllık beyannamede mahsup edilen tutarı için ise ceza
ve mahsup tarihine kadar gecikme faizi aranır.
    Talih oyunları salonları işletmeciliği faaliyetinde bulunan kurumlar vergisi
mükellefleri de cari vergilenderme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek
üzere bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde asgari vergi öderler.
    Bu uygulamanın usul ve esasları Maliye Bakanlığınca tayin ve tespit olunur.
    Asgari zirai kazanç esası:

    Madde 112 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
                              3398 - 2
    Asgari zirai vergi:

    Mükerrer Madde 112 - (Ek:24/12/1980 - 2361/77 md.; Mülga:22/7/1998 -
4369/82 md.)

    Madde 113 - (Mülga: 18/4/1984-2995/4 md.)
                              SEKİZİNCİ BÖLÜM
                               Servet Beyanı
    Beyanda bulunacaklar:

    Madde 114 - 116 (mülga:18/4/1984 - 2995/4 md.)
                              DOKUZUNCU BÖLÜM
                           Hayat Standardı Esası
    Hayat standardı esası:

    Mükerrer Madde 116 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
                            BEŞİNCİ KISIM
                          Verginin Ödenmesi
                            BİRİNCİ BÖLÜM
                              Taksitler
    Yıllık beyana tabi gelirler üzerinden tahakkuk eden vergilerde ödeme:

    Madde 117 - (Değişik birinci fıkra: 22/7/1998 - 4369/51 md.)
    1 - Ocak ayı içerisinde verilmesi gereken beyanname ile bildirilen gelir
üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisi ocak, nisan, temmuz aylarında;
    2 - Şubat ayı içerisinde verilmesi gereken beyanname ile bildirilen gelir
üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisi şubat, mayıs, ağustos aylarında;
    3 - Mart ayı içerisinde verilmesi gereken beyanname ile bildirilen gelir
üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisi mart, haziran, eyyül aylarında;
    Olmak üzere üç eşit taksitte ödenir.
    Dikkat (Devamı: 3401 nolu sayfadadır.)
                                3400 - 1
                                BEŞİNCİ KISIM
                               Verginin Ödenmesi
                                BİRİNCİ BÖLÜM
                                  Taksitler
    Yıllık beyana tabi gelirler üzerinden tahakkuk eden vergilerde ödeme

    Madde 117 - (Değişik birinci fıkra: 22/7/1998 - 4369/51 md.) 1 - Ocak ayı
içerisinde verilmesi gereken beyanname ile bildirilen gelir üzerinden tahakkuk
ettirilen gelir vergisi ocak, nisan, temmuz aylarında;
    2 - Şubat ayı içerisinde verilmesi gereken beyanname ile bildirilen gelir
üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisi şubat, mayıs, ağustos aylarında;
    3 - Mart ayı içerisinde verilmesi gereken beyanname ile bildirilen gelir
üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisi mart, haziran,eylül aylarında;
    Olmak üzere üç eşit taksitte ödenir.
    (Değişik: 24/12/1980-2361/82 md.) Maliye Bakanlığı,gelirlerin büyük bir kıs-
mını zirai kazanç teşkil eden mükellefler hakkında lüzum görülen hallerde,üç
taksitten fazla olmamak üzere,belli üretim bölgeleri ve ziraat ürünlerine göre,
özel ödeme zamanları tayin edebilir.
    (Son fıkra mülga: 31/12/1982-2772/20 md.)

    Mükerrer Madde 117 - (Mülga: 31/12/1982 - 2772/20 md.)
    Diğer (...) (1) ücretler üzerinden tahakkuk eden vergilerde ödeme:

    Madde 118 - (Değişik:19/2/1963 - 202/60 md.)
    Diğer (...) (1) ücretlerin vergisi:
    1. Öteden beri işe devam edenlerde, yıllık verginin yarısı ikinci,diğer ya-
rısı sekizinci ayında;
    2.Takvim yılının (...) (2) birinci yarısı içinde işe başlıyanlarda,yıllık
verginin yarısı verginin karneye yazıldığı ayda; diğer yarısı takvim yılının
(...) (2) sekizinci ayında;
    3.Takvim yılının (...) (2) ikinci yarısı içinde işe başlıyanlarda,verginin
karneye yazıldığı ayda; ödenir.
    Vergi tevkifatının yatırılması:

    Madde 119 - (Değişik: 25/5/1995-4108/25 md.)
    94 üncü madde gereğince yapılan vergi tevkifatı, vergi kesenler tarafından
beyanname verecekleri süre içinde bağlı bulundukları vergi dairesine yatırılır.
Ancak, 94 üncü maddenin birinci fıkrasının 6 numaralı bendinin (b) alt bendinde
yazılı menkul sermaye iratlarının dağıtılmaması halinde yapılacak vergi tevki-
fatı; biri beyanname verme süresinde, diğerleri kurumlar vergisinin ikinci ve
üçüncü taksitlerinin ödeme süreleri içinde olmak üzere üç eşit taksitte ödenir.
    Münferit beyanname ile bildirilen kazançların vergisi:

    Madde 120 - Münferit beyanname ile bildirilen kazançların vergisi,beyanname
verme süresi içinde vergi dairesine ödenir.
    Geçici vergi:

    Mükerrer Madde 120 - (Değişik: 22/7/1998 - 4369/52 md.) (3)
    Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest
meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere,
bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (in-
dirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri de dik-
kate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık kazançları(42 nci
madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanla-
rın bu işlerden sağladıkları kazançlar hariç) üzerinden, 103 üncü maddede yer
alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler. Geçici
vergi matrahının hesaplanmasında dönem sonu mal mevcutları, kayıtlar üzerinden
tespit edilebilir. Geçici vergi matrahının hesabında, yıllık beyannamede kazan-
cın yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen tutar hariç, harcama yapılmadıkça
yatırım indirimi uygulanmaz.
     (Ek:11/8/1999-4444/2 md.) Bakanlar Kurulu geçici vergi dönemlerini üç aya
indirmeye, geçici verginin beyan ve ödeme sürelerini üç aylık dönemi izleyen
ikinci ayın onbeşinci günü akşamı olarak belirlemeye yetkilidir.  (4)
    Hesaplanan geçici vergi, altı aylık dönemi izleyen ikinci ayın 15 inci günü
akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir ve aynı süre içinde
ödenir. Aynı dönem içinde tevkif edilmiş bulunan gelir vergisi (42 nci maddede
belirtilen kazançlardan yapılan tevkifat hariç) hesaplanan geçici vergiden mah-
sup edilir.
    Yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin % 10`u
aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu
kısım için re`sen veya ikmalen geçici vergi tarh edilir. Mahsup süresi geçtik-
ten sonra, kesinleşen geçici vergiler terkin edilir, ancak gecikme faizi ve ceza
tahsil edilir.
   Bir önceki takvim yılında altışar aylık dönemler halinde tahakkuk ettirilerek
tahsil edien geçici vergi, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisin-
den mahsup edilir. Mahsup edilemeyen tutar, mükellefin diğer vergi borçlarına
mahsup edilir. Bu mahsuplara rağmen kalan geçici vergi tutarı, o yılın sonuna
kadar yazılı olarak telep edilmesi halinde mükellefe red ve iade edilir.
    İşin bırakılması halinde, işin bırakıldığı dönemi izleyen dönemlerde geçici
vergi ödenmez.
    Geçici vergi uygulamasına ilişkin usuller Maliye Bakanlığınca tespit edilir.
---------------
(1) Bu madde başlığı ve maddede yeralan "Götürü usulde tesbit edilen" ibaresi,
    22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle metne işlendiği
    şekilde değiştirilmiştir.
(2) Bu maddede yeralan  "bütçe yılı" ibareleri, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı
    Kanunun 81 inci maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(3) 11/8/1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu maddede yer alan
    "üçer aylık" ibareleri "altışar aylık", "üç aylık" ibaresi de "altı aylık"
     olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir
(4) Bu fıkrada yeralan geçici vergi dönemleri üçer ay, beyan ve ödeme süreleri ise üçer
      aylık dönemi izleyen ikinci ayın onbeşinci günü akşamı olarak 25/10/2000 tarihli ve
     2000/1514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/7/2000 tarihinde yürürlüğe girmek üzere;
      yeniden belirlenmiştir. (R.G.:8/12/2000-24254)
                                İKİNCİ BÖLÜM
                                   Mahsuplar
    Vergi tevkifatının mahsubu:

    Madde 121 - Yıllık beyannamede gösterilen gelire dahil kazanç ve iratlardan
bu Kanuna göre kesilmiş (...) (1) bulunan vergiler,beyanname üzerinden hesapla-
nan Gelir Vergisine mahsubedilir.
    (Değişik:24/12/1980-2361/84 md.) Mahsubu yapılan miktar (...) (2) Gelir Ver-
gisinden fazla olduğu takdirde aradaki fark vergi dairesince mükellefe bildiri-
lir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine
kendisine ret ve iade olunur.
    Vergi alacağının mahsubu (3)

    Mükerrer Madde 121 - (Ek:26/12/1993 - 3946/25 md.)
    A) (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    B) 75 inci madde gereğince menkul sermaye iradı sayılan mükerrer 75 inci
maddedeki vergi alacağı,aşağıdaki esaslara göre gelir vergisine mahsup edilir.
    1. Mükerrer 75 inci maddenin 1 numaralı bendinde yazılı gerçek kişilerin
vergi alacağı,yıllık beyanname ile bildirilmek kaydıyla beyanname üzerinden he-
saplanan gelir vergisine mahsup edilir.
-------------
(1) Bu fıkrada yer alan, "bu Kanuna göre kesilmiş veya götürü usulde tespit
    edilmiş olan kazanç ve ücretler dolayısıyla ödenmiş" ibaresi 22/7/1998
    tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 nci maddesi ile, metne işlendiği şekilde
    değiştirilmiştir.
(2) Bu fıkranın parantez içinde yer alan "Götürü usulde tespit edilen ticari ve
    mesleki kazançlar için ödenen vergi ile asgari zirai vergiden doğanlar
    hariç "ibaresi 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 82 nci maddesi ile
    metinden çıkarılmıştır.
(3) Madde başlığı "Götürü mükelleflerdeki vergi tevkifatı ile vergi alacağının
    mahsubu" şeklinde iken 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci mad-
    desi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
    2. Mükerrer 75 inci maddenin 2 numaralı bendinde yazılı adi ortaklıklar,kol-
lektif ve adi komandit şirketlerin vergi alacağı,kar paylarının alındığı yıl,
ortaklık ve şirketlerce hasılat olarak kaydedilir.Bu vergi alacağı,ortaklarca
verilecek yıllık gelir vergisi beyannamelerinde hisseleri oranında mahsup edi-
lir.
    3. Mükerrer 75 inci maddede yazılı eshamlı komandit şirketlerin komandite
ortaklarının vergi alacağı,anılan şirketlerin kar paylarını aldıkları yıl ko-
mandite ortaklar tarafından hisseleri oranında elde edilmiş ticari kazanç olarak
kabul edilir ve verecekleri gelir beyannamelerinde mahsup edilir.
    Bu fıkraya göre yapılan mahsup sonucu kalan vergi alacağı tutarı,hiçbir şe-
kilde iade edilmez ve mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilmez.
    C) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları,tayin ve tespite Mali-
ye Bakanlığı yetkilidir.
    Diğer ücret vergisinin mahsubu: (1)

    Madde 122 - Diğer ücret kapsamında vergilendirilen (...) (1) hizmet erbabı
muhtasar beyannameye tabi iş verenler nezdinde çalışmaya başladıkları takdirde,
bu tarihten sonraki aylara ait olmak üzere peşin ödemiş oldukları vergiler ger-
çek ücretleri üzerinden hesaplanan vergilere mahsup edilir ve mahsubu yapılan
miktar hizmet erbabının vergi karnesine iş veren tarafından kaydolunur.

    Mükerer Madde 122 - (Mülga: 4/12/1985 - 3239/138 md.)
    Yabancı memleketlerde ödenen vergilerin mahsubu:

    Madde 123 - Tam mükellefiyete tabi mükelleflerin yabancı memleketlerde elde
ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türki-
ye`de tarh edilen Gelir Vergisinin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve
iratlara isabet eden kısmından indirilir.
    Birinci fıkra hükmünce indirilecek miktar Gelir Vergisinin yabancı memleket-
lerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından fazla olduğu takdir-
de, aradaki fark nazara alınmaz.
    Gelir Vergisinin yabancı memlekette elde edilen kazanç ve iratlara isabet
eden kısmı, bunların gelire olan nispeti üzerinden hesaplanır.
    Birinci fıkrada yazılı vergi indiriminin yapılması için:
    1. Yabancı memlekette ödenen vergilerin gelir üzerinden alınan şahsi bir
vergi olması;
    2. Yabancı memlekette vergi ödendiğinin yetkili makamlardan alınan ve mahal-
lindeki Türk elçilik veya konsoloslukları, yoksa orada Türk menfaatlerini koru-
yan memleketin aynı mahiyetteki temsilcileri tarafından tasdik olunan vesikalar-
la tevsik edilmesi;
    Şarttır.
    2 numarada yazılı vesikalar taksit zamanına kadar gelmemiş olursa, yabancı
memlekette elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden vergi kısmı bir yıl süre
ile ertelenir.
    Aranan vesikalar bu süre zarfında vergi dairesine ibraz edildiği takdirde
vergi tenzil edilir; süre geçtikten sonra erteleme hükmü kalkar ve vesikalar
ibraz edilse bile nazara alınmaz. Vergi Usul Kanununda yazılı mücbir sebeplere
ait hükümler mahfuzdur.
    Yabancı memleketlerde ödenen vergilerin ilgili bulundukları kazanç ve irat-
lar mükellef tarafından hangi yılın gelirine ithal edilmişse, bu vergilerde o
gelire ait vergiden indirilir.
--------------
(1) Bu madde başlığında yeralan "Götürü ücret" ile maddede yeralan "ücretleri
    götürü olarak tesbit edilen" ibareleri 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanu-
    nun 81 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
   Bu madde gereğince yapılan vergi indiriminde yabancı para ile ödenen vergi-
lere, bunların ilgili bulunduğu kazanç ve iratlara uygulanan kambiyo rayici uy-
gulanır.
    Yetki:

    Mükerrer Madde 123 - (Değişik: 22/7/1998 - 4369/53 md.)
    1 - Bu Kanunun Mükerrer 111 inci maddesinde yer alan maktu had ve tutarlar,
1/1/1998 tarihi itibariyle geçerli olan had ve tutarlarına yükseltilmiştir.
    2. Bu Kanunun 21, 23/8, Ek 2,47 ve 48 inci maddelerinde yer alan maktu had
ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümle-
rine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır.
Bu şekilde hesaplananmaktu had ve tutarların yüzde beşini aşmayan kesirler
dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu surette tespit edilen had ve tutarları
yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.
    3. Bu Kanunun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin gelir dilim
tutarları hakkında, bu maddenin 2 numaralı fıkrası uygulanır vergi tarifesinin
gelir dilimlerine karşılık gelen kanuni vergi oranlarını, her bir dilim için
ayrı ayrı veya topluca beş puana kadar indirmeye veya kanuni hadlerine kadar
yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
                              Son Hükümler
    Kaldırılan hükümler:

    Madde 124 - 5421 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile mezkür kanunu değiştiren
5820, 6247, 6582, 6838 ve 6908 sayılı kanunlar 1/1/1961 tarihinden, 2897, 3343,
4750 ve 5818 sayılı Kanunlarla 4040, 4226 sayılı kanunların Hayvanlar Vergisini
ilgilendiren hükümleri de 1/1/1962 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış-
tır.
    Geçmiş yıllara ait vergiler:

    Geçici Madde 1 - (Ek: 24/12/1980 - 2361/86 md.) a) 1981 takvim yılından
önceki dönemlerde elde edilen kazanç ve iratlar (götürüler dahil) ile ücretlere;
    b) 1981 mali yılından önceki dönemlerde elde edilen götürü ücretlere;
    Ait vergiler bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça eski hükümlere göre alı-
nır.
    Esnaf muaflığının kaybedilmesi:

    Geçici Madde 2 - (Ek: 24/12/1980 - 2361/86 md.) Gelir Vergisi Kanununun bu
Kanunla değiştirilen 9 ncu maddesinde yer alan esnaf muaflığı şartlarını
1/1/1981 tarihi itibariyle taşımayanlar, 1981 takvim yılında esnaf muaflığından
faydalanamazlar.
    Götürülüğün kaybedilmesi:

    Geçici Madde 3 - (Ek: 24/12/1980 - 2361/86 md.) Gelir Vergisi Kanununun bu
Kanunla değiştirilen 46,47 ve 48 nci, maddelerinde sayılan götürü usule tabi ol-
manın genel ve özel şartlarını 1/1/1981 tarihi itibariyle taşımayanlar, 1981
takvim yılında götürü usulden faydalanamazlar. Bu mükellefler hakkında Gelir
Vergisi Kanununun ticari kazancın gerçek usulde tespiti hakkındaki hükümleri uy-
gulanır.
   Sakatlık indirimi:

    Geçici Madde 4 - (Ek: 24/12/1980 - 2361/86 md.) Gelir Vergisi Kanununun bu
Kanunla değiştirilen 31 nci maddesinde belirtilen sakatlık indirimine ait yönet-
melik yürürlüğe girinceye kadar, daha önce Gelir Vergisi Kanununun 23 ncü madde-
sinin bu kanunla değiştirilmeden önceki 1 numaralı bendi hükmüne göre ücretleri
vergiden müstesna tutulan mükellefler, Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değiş-
tirilen 31 nci maddesi hükümlerine göre, 1 nci derece sakat sayılarak bu derece-
ye ait indirimden faydalanırlar.
    Yatırım indirimi:

    Geçici Madde 5 - (Ek: 24/12/1980 - 2361/86 md.) 1/1/1981 tarihinden önce ya-
pılmış olan yatırım indirimi kapsamına giren yatırım harcamalarına yatırım indi-
rimine ilişkin eski hükümler, bu tarihten sonra yapılacak yatırım harcamalarına
ise yatırım indirimine ilişkin yeni hükümler uygulanır.
    1/1/1981 tarihinden önce başlandığı halde henüz bitmemiş olan yatırım indi-
rimi kapsamına giren yatırımlar nedeniyle uygulanacak yatırım indirimi tutarı
yukarıdaki hükme göre hesaplanacak indirimler toplamını geçemez.
    Senelere sari inşaat ve onarma işleri:

    Geçici Madde 6 - (Ek: 24/12/1980 - 2361/86 md.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce taahhüde bağlanmış ve henüz bitmemiş veya bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten önce bitmekle beraber henüz beyan edilmemiş olan inşaat ve
onarma işlerine ait kazançlar Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değiştirilen 42
nci maddesi hükümlerine göre tespit edilir ve dağıtıma tabi tutulmadan işin bit-
tiği yılın geliri olarak beyan edilir.
    Zirai kazançlarda götürü gider emsal nispetinin uygulanması:

    Geçici Madde 7 - (Ek:24/12/1980-2361/86 md.; Değişik: 1/5/1981-2454/15 md.)
1980 takvim yılına ilişkin olup götürü gider esasına göre vergilendirilen zirai
kazançlarda götürü gider emsali bütün zirai mahsüller ile kara ve su avcılığında
% 70 olarak  uygulanır.
    Emlak vergisinin gider yazılması:

    Geçici Madde 8 - (Ek: 24/12/1980 - 2361/86 md.) 1980 takvim yılı içinde elde
edilen gayrimenkul sermaye iratları üzerinden hesaplanacak Gelir Vergisinden,Ge-
lir Vergisi Kanununun 1/1/1981 tarihinden önce yürürlükte olan mükerrer 122 nci
maddesi hükmü uyarınca Emlak Vergisinin mahsubu yapılmaz.Mahsubu kabul edilmeyen
Emlak Vergisi Gelir Vergisi Kanununun 74 ncü maddesinin birinci fıkrasının 5 nu-
maralı bendine göre gider yazılır veya götürü gider usulünü kabul edenlerde ay-
nı maddenin 3 ncü fıkrasında yazılı götürü gider oranı % 25 olarak uygulanır.
    Menkul sermaye iradı:

    Geçici Madde 9 - (Ek: 24/12/1980-2361/86 md.)
    a) Kurumların 1980 takvim yılı karlarından idare meclisi başkan ve üyelerine
verilen kar paylarına Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değiştirilen 75 nci
maddesinin 3 numaralı bendi hükmü uygulanır.
    b) Dar mükellefiyete tabi kurumların 1980 takvim yılı ticari bilançolarına
göre hasıl olan karlarından Kurumlar Vergisi düşüldükten sonra kalan kısımlarına
Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişik 75 nci maddesinin 4 numaralı bendi
hükmü uygulanır.
    Ortalama kar haddi ve asgari gayri safi hasılat esası:

    Geçici Madde 10 - (Ek:24/12/1980-2361/86 md.;Değişik:31/12/1981-2574/30 md.)
   Gelir Vergisi Kanununun değişik 111 nci maddesinin (B) fıkrası kapsamına
giren işkolları ve meslek gruplarından Maliye Bakanlığınca uygun görülenlerde
faaliyet gösteren mükelleflerin 1980 takvim yılı kazançlarına da asgari gayri
safi hasılat esası uygulanır.
    Ancak,mezkür takvim yılında uygulanacak asgari gayri safi hasılat miktarları
1982 takvim yılı sonuna kadar tespit edilir.

    Geçici Madde 11 - (Ek:24/12/1980-2361/86 md.;Mülga:31/12/1981-2574/35 md.)
    1982,1983 ve 1984 yılları gelirlerine uygulanacak vergi tarifeleri:

    Geçici Madde 12 - (Ek:24/12/1980-2361/86 md.;Değişik:31/12/1981-2574/31 md.)
    1982, 1983 ve 1984 takvim yıllarına ait gelirler aşağıda yazılı vergi tari-
felerine göre vergilendirilirler.
    A) 1982  takvim yılına ait Gelir Vergisine tabi gelirler;
 1 000 000 liraya kadar                                                     % 39
 3 000 000 liranın  1 000 000 lirası için  390 000 lira;fazlası             % 44
 5 000 000 liranın  3 000 000 lirası için 1 270 000 lira;fazlası            % 49
10 000 000 liranın  5 000 000 lirası için 2 250 000 lira;fazlası            % 59
15 000 000 liranın 10 000 000 lirası için 5 200 000 lira;fazlası            % 69
25 000 000 liranın 15 000 000 lirası için 8 650 000 lira;fazlası            % 74
25 000 000 liradan fazlasının 25 000 000 lirası için 16 050 000 lira;fazlası %65
    Nispetinde vergilendirilir.
    B) (Değişik:31/12/1982-2772/19 md.) 1983 takvim yılına ait Gelir Vergisine
tabi gelirler,
 1 000 000  liraya kadar                                                    % 36
 3 000 000  liranın 1 000 000 lirası için 360 000 lira;fazlası              % 41
 5 000 000  liranın 3 000 000 lirası için 1 180 000 lira;fazlası            % 49
10 000 000  liranın 5 000 000 lirası için 2 160 000 lira;fazlası            % 59
15 000 000 liranın 10 000 000 lirası için 5 110 000 lira;fazlası            % 69
25 000 000 liranın 15 000 000 lirası için 8 560 000 lira;fazlası            % 74
25 000 000 liradan fazlasının 25 000 000 lirası için 15960000 lira;fazlası  % 65
    Nispetinde vergilendirilir.
    C) 1984 takvim yılına ait Gelir Vergisine tabi gelirler;
 1 000 000 liraya kadar                                                     % 30
 3 000 000 liranın  1 000 000 lirası için   300 000 lira;fazlası            % 35
 5 000 000 liranın  3 000 000 lirası için 1 000 000 lira;fazlası            % 43
10 000 000 liranın  5 000 000 lirası için 1 860 000 lira;fazlası            % 53
15 000 000 liranın 10 000 000 lirası için 4 510 000 lira;fazlası            % 63
25 000 000 liranın 15 000 000 lirası için 7 660 000 lira;fazlası            % 68
25 000 000 liradan fazlasının 25 000 000 lirası için 14460000 lira;fazlası  % 60
Nispetinde vergilendirilir.
    Hizmet erbabının ücretlerindeki artışın ödenmesi:

    Geçici Madde 13 - (Ek: 24/12/1980-2361/86 md.)
    Hizmet erbabının 1981 takvim yılının Ocak ve Şubat ayları net ücretlerinde,
Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişiklikler dolayısıyla meydana gelecek artış-
lar,1981 mali yılı içinde Bakanlar Kurulunun tespit edeceği tarihlerde tayin
edilecek usul ve esaslara göre ödenir.
   Toplu İş Sözleşmesi düzenine tabi personel hakkında geçici 14 ncü madde hü-
kümleri uygulanır.
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olan toplu iş sözleşme-
lerine tabi hizmet erbabının ücret farklarının ödeme şekil ve zamanı:

    Geçici Madde 14 - (Ek: 24/12/1980-2361/86 md.)
    12 Eylül 1980 tarihinden önce yürürlüğe girmiş olup da halen uygulanmakta
bulunan toplu iş sözleşmelerine tabi olanların (Toplu sözleşmelere paralel ola-
rak zam alan kapsam dışı personel dahil) net ücretlerinde Gelir Vergisi Kanunun-
da yapılan değişiklikler dolayısıyla meydana gelecek artışlar toplu iş sözleşme-
leri sona erinceye kadar T.C.Merkez Bankasında açılacak bir hesapta toplanır.
    T.C.Merkez Bankasında toplanan bu meblağ,Bakanlar Kurulunca tespit edilecek
usul ve esaslara göre en geç 1982 mali yılı sonuna kadar hak sahiplerine ödenir.
    İşverenler birinci fıkrada belirtilen farkları en geç ait olduğu ayı takip
eden ayın sonuna kadar T.C.Merkez Bankasındaki hesaba yatırmak mecburiyetinde-
dirler.Ücret farklarını T.C.Merkez Bankasındaki hesaba zamanında yatırmayan iş-
verenler hakkında yatırılması gereken miktarın iki katına kadar para cezasına
hükmolunur.Vadesinde ödenmeyen paralar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü hakkındaki Kanun hükümleri uygulanır.
    Vergi karnesi:

    Geçici Madde 15 - (Ek:24/12/1980-2361/86 md.;Değişik:31/12/1981-2574/32 md.)
Gelir Vergisi Kanununun değişik 35 nci maddesinin (B) bendinde yer alan vergi
karnesi esası yürürlüğe girinceye kadar,213 sayılı Vergi Usul Kanununun 2365 sa-
yılı Kanunla değiştirilen 247 nci maddesinin değişmeden önceki hükümleri uyarın-
ca,aile durumu sual varakası esası uygulanan yerlerde,bu belge ile indirimlerin
uygulanmasına devam olunur.
    Genel indirim:

    Geçici Madde 16 - (Ek: 24/12/1980-2361/86 md.) Gelir Vergisi Kanununun,bu
Kanunla,değiştirilen 31 nci maddesinde belirtilen genel indirim hadleri,ekonomik
koşullar gözönünde bulundurularak 1/1/1983 tarihinden itibaren geçerli olmak
üzere yeniden düzenlenir.
    Götürü gider esasından faydalanma:

    Geçici Madde 17 - (Ek: 1/5/1981 - 2454/16 md.) 1980 takvim yılı kazançlarını
götürü gider esasına göre beyan eden çiftçilerden mezkür yıl hasılatları dört
milyon lirayı aşmamış olanlar 1981 yılında da götürü gider usulünden faydalanır-
lar.
    İştirak kazançlarında tevkifat:

    Geçici Madde 18 - (Ek:1/5/1981-2454/17 md.) 1980 yılı kazançlarına ilişkin
olarak 1981 takvim yılı içinde Kurumlar Vergisi beyannamesi veren kurumların
1980 takvim yılında elde ettikleri ve iştirak kazançları istisnası kapsamına gi-
ren kazançları üzerinden dağıtılsın veya dağıtılmasın;33 1/3 nispetinde vergi
tevkifatı yapılır.

    Geçici Madde 19 - (Ek:1/5/1981-2454/18 md.;Mülga:26/12/1993 - 3946/38 md.)

    Geçici Madde 20 - (Ek: 31/12/1981-2574/33 md.) Mükelleflerin mükerrer 117
nci madde uyarınca 1981 takvim yılında peşin olarak ödedikleri vergiler,1981
takvim yılına ait beyanname üzerinden hesaplanan Gelir Vergisine mahsubedilir.
Mahsubu yapılan miktarın hesaplanan Gelir Vergisinden fazla olması halinde,ara-
daki fark 1982 takvim yılına ilişkin olarak ödenmesi gereken peşin vergiye mah-
sup edilir.Bu
ki mahsuba rağmen arta kalan kısım var ise,bu meblağ vergi dairesince mükelle-
fe bildirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaa-
tı üzerine kendisine ret ve iade olunur.

    Geçici Madde 21 - (Ek:31/12/1981-2574/34 md.) 1981 takvim yılında Gelir Ver-
gisi Kanununun 47 ve 48 nci maddelerinde yer alan eski hadleri aşmakla birlikte
bu Kanunda getirilen yeni hadleri aşmamış olan mükellefler,1982 takvim yılında
da götürü usulde vergilendirilmeye devam olunurlar.

    Geçici Madde 22 - (Ek:18/4/1984-2995/5 md.)
    Mükellefler hakkında servet beyanı ve gider esasına dayanılarak geçmişe yö-
nelik inceleme ve tarhiyat yapılamaz.Mükelleflerin geçmiş vergilendirme dönem-
lerine ait servet bildirimlerinde beyan ettikleri servet unsurları ile yıllık
gelir vergisi beyannamelerinde beyan ettikleri giderler vergi incelemelerinde ve
takdir işlemlerinde veri olarak kullanılamaz.
    Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce servet beyanlarına dayanılarak yapılmış
bulunan tarhiyatlar terkin edilir.Bu konuda sürdürülen ihtilaflardan ve incele-
melerden vazgeçilir.

    Geçici Madde 23 - (Ek:4/12/1985-3239/70 md.)
    1 Ocak 1986 tarihinden önce açtırılan döviz tevdiat hesapları için ödenen
faizler ile bu tarihten evvel ihraç edilen özel kanunlarla veya Devletin,kanun-
ların verdiği yetkiye dayanılarak akdettiği mukavelelerle her türlü vergiden is-
tisna edilmiş olan menkul kıymetlerin faiz,kar payı ve ikramiyeleri gelir vergi-
sinden müstesnadır.(Mülga ikinci cümle: 26/12/1993 - 3946/38 md.)

    Geçici Madde 24 - (Ek: 12/6/1987-3380/8 md.)
    1991 yılı sonuna kadar yurt dışı faaliyet zararlarını yurt içi kazanç ve
iratlardan mahsup edecek mükellefler geçmiş beş yıllık faaliyet sonuçlarını Ge-
lir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişik 88 inci maddesindeki esaslara göre tev-
sik etmek zorundadırlar.

    Geçici Madde 25 - (Ek: 12/6/1987-3380/8 md.)
    Bakanlar Kurulu, Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 12 numaralı
bendine göre vergiden müstesna tutulan kazançlar üzerinden, Gelir Vergisi Kanu-
nunun 94 üncü maddesinin (A) fıkrasının 8 numaralı bendi gereğince yapılacak
vergi tevkifatı nispetini en çok yedi yıl süre ile "0" sıfır olarak tespit et-
meye yetkilidir.

    Geçici Madde 26 - (Ek: 12/6/1987-3380/8 md.)
    Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, yatırım teşvik ve yatırım indirimi bel-
gesi almış olup, yatırımı devam eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri Ge-
lir Vergisi Kanununun bu Kanunun 3 üncü maddesiyle değişik ek 3 üncü maddesi
hükmünden yararlanırlar.

    Geçici Madde 27 - (Ek: 19/6/1987 - 3393/11 md.; mülga: 22/7/1998 -
4369/82 md.)
                                 3408 -1

   Geçici Madde 28 - (Ek: 19/6/1987-3393/12 md.)
    a) Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişik 12 nci maddesinde yer alan,iş-
letme büyüklüğü ölçülerini on katına kadar artırma konusundaki yetki,Bakanlar
Kurulunca 1987 yılı için, 1/1/1987 tarihinde yürürlüğe girecek şekilde de kul-
lanılabilir.
    b) (Mülga: 25/6/1992 - 3824/26 md.)

     Geçici Madde 29 - (Ek: 24/3/1988 - 3418/27 md.)
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçek usulde mükellefiyeti te-
sis edilen PTT acentelerinden,PTT acenteliği işi yanında başka faaliyetleri de
bulunanların,PTT acenteliği dışındaki faaliyetlerinden dolayı,31/12/1988 tarihi
itibariyle götürü usule tabi olmanın genel ve özel şartlarını taşımaları ve
31/3/1989 tarihine kadar bağlı bulundukları vergi dairesine yazılı olarak baş-
vurmaları halinde,bu mükellefler Gelir vergisi Kanununun 50 nci maddesi hükmü
dikkate alınmaksızın,1/1/1989 tarihinden itibaren götürü usulde teklif olunur-
lar.

    Geçici Madde 30 - (Ek: 24/3/1988 - 3418/28 md.)
    a) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 81 inci maddesine bu Kanunla eklenen
fıkralar,bu Kanunun yayımı tarihinde yurt dışına transfer edilmemiş kazançlar
hakkında da uygulanır.
    b) 2802 sayılı Hakim ve Savcılar Kanununun 106 ncı maddesi ile 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 7 nci maddesine göre ödenmekte olan hakim
ve yargı ödenekleri ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 12 nci mad-
desine göre ödenen üniversite ödenekleri,1.1.1988 tarihinden 31.12.1997 tarihine
kadar gelir vergisinden müstesnadır.Bu hüküm,15.12.1987 - 14.1.1988 dönemini
kapsamak üzere 15.12.1987 tarihinde peşin olarak ödenen ödeneklerden,1.1.1988-
14.1.1988 dönemine isabet eden kısım hakkında da uygulanır.

    Geçici Madde 31 - (Ek:3/12/1988 - 3505/17 md.)
    Yapısı itibariyle sürücüsünden başka ondört ve daha aşağı oturma yeri olan
ve insan taşımaya mahsus kara taşıtları ile yolcu taşıyan mükelleflerden,bu Ka-
nunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mükellefiyetleri gerçek usulde tesis edi-
lenler,31/12/1988 tarihi itibarile götürü usule tabi olmanın şartlarını taşıdık-
ları ve 31/12/1988 tarihine kadar bağlı bulundukları vergi dairesine yazılı ola-
rak başvurdukları takdirde,1/1/1989 tarihinden itibaren götürü usulde vergilen-
dirilirler.

    Geçici Madde 32 - (Ek:3/12/1988 - 3505/18 md.; iptal:Ana Mah.`nin 7/11/1989
tarih ve E. 1989/6. K. 1989/42 sayılı Kararıyla.)

    Geçici Madde 33 - (Ek:3/12/1988 - 3505/19 md.)
    a) 1989 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin geçici vergi tutarı,gerçek usul-
de gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının
1987 yılı gelirleri ile ilgili olarak verdikleri yıllık beyanname üzerinden he-
saplanan (hayat standardı esasına göre tarhiyat yapılması halinde,bu tarhiyat
esas alınır) gelir vergisinin,ticari ve mesleki kazanca isabet eden kısmının
2/12`sidir.Bu tutar,Ocak ve Şubat aylarında katma değer vergisi beyannamesi ile
birlikte beyan edilerek aynı süre içinde iki eşit taksitte ödenir.1988 yılı
içinde işe başlayan mükelleflerin,1989 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin geçi-
ci vergi tutarı,1987 yılı gelirleri için uygulanan ve mükellefin durumuna uyan
hayat standardı temel gösterge tutarı dikkate alınarak yukarıdaki esaslara göre
hesaplanır.
    1988 yılı Aralık ayına ilişkin olarak 1989 yılı Ocak ayında verilmesi gere-
ken katma değer vergisi beyannamelerinde bu aya ait dahili tevkifat beyan edil-
mez ve ödenmez.
                                  3408 - 2
   b) Ödeme kaydedici cihaz alan ikinci sınıf tacirler,ilk defa satın aldıkları
cihazlar nedeniyle ve bir defaya mahsus olmak üzere,bu cihazları aldıkları tari-
hi takip eden aydan başlamak üzere 12 aya ilişkin geçici vergi taksitlerini öde-
mezler.Geçici verginin bu aylara isabet eden tutarı vergi dairesince terkin edi-
lir. 5.11.1988 tarihinden itibaren ilk defa ödeme kaydedici cihaz satın alan
ikinci sınıf tacirlerden,ödeme kaydedici cihazı 1988  Kasım ayında satın alanlar
11 ay süreyle,1988 Aralık ayında satın alanlar ise 12 ay süreyle, 1.1.1989 tari-
hinden itibaren geçici vergi ödemezler.
    c) 1988 ve önceki yıllara ait olup mahsubu yapılamayan dahili tevkifat tuta-
rı,1988 yılı gelirlerinin beyan edildiği yıllık gelir vergisi beyannamesi üze-
rinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir. Mahsup edilemeyen tutar 1989
yılına ilişkin olarak ödenecek geçici vergiye,artan kısmı diğer vergi borçlarına
mahsup edilir. Bu mahsuplara rağmen kalan dahili tevkifat tutarı,mükellefin 1989
yılı sonuna kadar yazılı olarak talep etmesi halinde,kendisine red ve iade edi-
lir.
    d) Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (A) fıkrasına eklenen 15 numa-
ralı bent hükmü,mükelleflerin 1988 yılına ait olup 1989 yılında beyanı gereken
matrahlarının tespitinde indirilecek gelirler hakkında da uygulanır.

    Geçici Madde 34 - (Ek:15/12/1990 - 3689/7 md.)
    a) Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değiştirilen 46 ncı maddesi hükmü uya-
rınca yeniden tespit edilen miktarlara göre yeni takdirler yapılıncaya kadar,
takdir komisyonlarınca takdir edilen ve uygulanmakta olan her bir dereceye ait
götürü ticaret ve serbest meslek kazançlarına,her bir derecede yapılan artışlar
oranında ilave yapılır.
    b) Kazançları 1990 yılında götürü usulde vergilendirilen mükelleflerden
31/12/1990 tarihi itibariyle Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinin bu Ka-
nunla düzenlenen alış,satış ve hasılat hadlerini aşmayanların,götürü usule tabi
olmanın diğer şartlarını da taşımaları kaydıyla,1991 yılında da götürü usulde
vergilendirilmelerine devam olunur.

    Geçici Madde 35 - (Ek:15/12/1990 - 3689/7 md.) (1)
    1) 1/1/1990-31/12/1998 tarihleri arasında,gerçek usulde gelir vergisine tabi
ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı,bu maddede belirtilen hayat
standardı esasına tabidir.(2)
    2-a) Hayat standardı temel gösterge tutarı;faaliyetin yapıldığı takvim yılı
sonunda geçerli olan ve 16 yaşından büyük sanayi kesiminde çalışan işçiler için
uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının,birinci sınıf tacirler için 3,1
katı,ikinci sınıf tacirler için 1,8 katı,serbest meslek erbabı için de 2,8 ka-
tıdır.
    b) Ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının zarar beyanı da da-
hil olmak üzere,bu faaliyetleri ile ilgili olarak beyan edecekleri kazançları,
temel gösterge tutarlarına hayat standardı göstergelerine göre belirlenen ilave-
lerin yapılması suretiyle bulunacak tutardan düşük olduğu takdirde,bu maddeye
göre belirlenen tutar,vergi tarhına esas gelirin hesaplanmasında ilgili kazanç
tutarı olarak dikkate alınır.
    c) Bir mükellefin aynı yılda ticari ve mesleki faaliyette bulunması halinde,
temel gösterge tutarı her bir kazanç için ayrı ayrı uygulanır.
    Aynı veya ayrı neviden birden fazla işyerinde ticari faaliyette bulunan mü-
kellefin temel gösterge tutarına,birden sonraki her bir işyeri için temel gös-
terge tutarına % 50`si oranında ilave yapılır.
    Ticari faaliyette bulunan adi ortaklıklar ile kollektif şirketlerde ortak-
ların,komandit şirketlerde komandite ortakların bu ortaklık veya şirkete iliş-
kin temel gösterge tutarı;ortakların birisi için temel gösterge tutarı,diğer or-
takların her biri için temel gösterge tutarının % 50`si dikkate alınmak suretiy-
le tespit edilen toplam tutarın,ortaklık ve şirket mukavelelerinde yazılı hisse
oranlarında,hisse oranları belli edilmemiş ise her bir ortağa eşit olarak ortak
sayısına bölünmek suretiyle uygulanır.
---------------
(1) Bu maddenin uygulanması için 30/12/1995 tarih ve 22509 sayılı Resmi Gaze-
    te`de yayımlanan 15/12/1995 tarih ve 95/7593 sayılı Kararnameye, hayat
    standardı uygulamasına ilişkin usul ve esaslar için Maliye Bakanlığının
    1/12/1998 tarih ve 23540 mükerrer sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 214
    no`lu Genel Tebliğine, daha önceki değişiklikler için de bu Kanunun sonun-
    daki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne bakınız.
(2) Bu fıkrada yeralan "1.1.1990-31.12.1999" ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369
    sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
                                3408 - 3
    Bu maddenin uygulanmasında,adi ortaklıklara,kollektif,adi ve eshamlı koman-
dit şirketlere ait işyerlerinin her biri,ortaklar bakımından ayrı ayrı işyeri
hükmündedir.
    Bu maddenin uygulanmasında,komanditer ortaklar dikkate alınmaz.
    d) Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları;3030
sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi olan illerin,büyükşehir belediye sı-
nırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için % 25 oranında artırılarak,
kalkınmada öncelikli yörelerde faaliyette bulunan mükelleflerde ise,birinci de-
recede öncelikli yörelerde % 50 oranında,ikinci derecede öncelikli yörelerde %40
oranında indirilerek dikkate alınır.
    e) Bu fıkranın (a),(c) ve (d) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları;
faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle altın imalatı ve/veya altın ticareti
ile uğraşanlar için % 50 oranında artırılarak uygulanır.
    f) (Değişik: 21/1/1998 - 4325/9 md.) İlk defa işe başlayan mükellefler ile
götürülük şartlarını haiz olanlardan kendi isteği ile götürü usulden gerçek u-
sule geçen mükellefler için, işe veya gerçek usulde vergilendirmeye başlanılan
ve izleyen yılda hayat standardı esası uygulanmaz.
    g) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 116 ncı maddesinde yer alan hayat stan-
dardı gösterge tablosunun;
    - 1 numaralı bendindeki tutarlar sırasıyla 2 000 000,3 000 000 ve 5 000 000
lira,
    - 2 (b) numaralı bendindeki tutar 2 000 000 lira,
    - 3 numaralı bendindeki tutarlar sırasıyla 20 000 000 ve 4 000 000 lira,
    - 4 numaralı bendindeki tutarlar sırasıyla 4 000 000 ve 20 000 000 lira,
    - 5 numaralı bendindeki tutar 4 000 000 lira,
    - 6 numaralı bendindeki tutar 5 000 000 lira,
    Olarak uygulanır.
    Hayat standardı gösterge tutarları,kalkınmada birinci derecede öncelikli yö-
relerde % 50,kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde % 40 oranında indi-
rilerek dikkate alınır.
    Hayat standardı gösterge tutarları aile reisi beyanları da dahil olmak üzere
bir defa dikkate alınır.
    h) (Ek: 25/5/1995 - 4108/27 md.) 11 ve daha yukarı yaşta olan bir taşıtla
münhasıran nakliyecilik faaliyetinde bulunan mükellefler hakkında, faaliyetin
ifa edildiği yöreler itibariyle hayat standardı temel gösterge tutarını,
% 75`e kadar indirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu yetki, taşıtların yaşla-
rına göre gruplandırılarak farklı oranlar uygulanmak suretiyle de kullanı-
labilir. Bir araçtan yaşına bakmaksızın yalnız bir hayat standardı vergisi
tahsil edilir.
    ı) (Ek: 25/5/1995 - 4108/27 md.) Ticari ve mesleki kazanç sahiplerinin teda-
vi maksadıyla yapacağı yurt dışı seyahatler ile bir defaya mahsus olmak üzere
yapılan hac seyahatleri için hayat standardı ilave göstergeleri uygulanmaz.
    Şu kadar ki, tedavi maksadıyla yapılan seyahatlerin ilgili sağlık kurulla-
rından alınacak raporlarla tevsik edilmesi şarttır.
    3. (İptal: Ana.Mah.`nin 12/11/1991 tarih ve E.1991/7, K.1991/43 sayılı
Kararıyla)
    4. Çiftçiler,noter vekilleri,geçici yetkili noter yardımcıları ile ruhsatlı
dava vekilleri hakkında hayat standardı esası uygulanmaz.
    5. Asgari ücret tutarının değiştirilmediği yıllarda esas alınacak temel gös-
tergeler tutarı, önceki yılda uygulanan temel göstergeler tutarına,faaliyetin
yapıldığı yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden de-
ğerleme oranında ilave yapılmak suretiyle tespit edilir.
    Şu kadar ki,asgari ücret tutarının değiştirildiği yıllarda,asgari ücrete gö-
re hesaplanan temel göstergeler tutarının,yukarıda yazılı esasa göre yeniden
değerleme oranı dikkate alınarak belirlenen temel gösterge tutarından daha düşük
olması halinde,yukarıda yazılı esasa göre tespit edilen temel gösterge tutarları
dikkate alınır.
    Bu maddenin 2 numaralı fıkrasının (g) bendinde yazılı,her bir yılda uygula-
nacak hayat standardı ilave göstergeler tutarları,temel göstergeler tutarında
yapılan artışlar oranında artırılır.
    Hayat standardı temel ve ilave göstergelerinin tespitinde 100 000 liraya ka-
dar olan tutarlar nazara alınmaz.
    6. Bu maddenin yürürlükte olduğu tarihlerde,Gelir Vergisi Kanununun mükerrer
116 ncı maddesinin bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.
                                3408-4
    7. (Ek:26/12/1993 - 3946/27 md.)Mükellefler;kendilerine,eşlerine ve çocukla-
rına ait ve üzerinden gelir vergisi ödenen gelirleri (hamiline yazılı mevduat ve
hamiline yazılı menkul kıymetlerden elde edilen gelirler hariç) ile kendilerine
ve eşlerine ait emekli,maluliyet,dul ve yetim aylığı bulunduğunu belgelendirdik-
leri takdirde,bu gelirler,hayat standardı esasına göre kazancın tespitinde izah
nedeni gelir olarak kabul edilir.
    8. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tayin ve tespite Mali-
ye Bakanlığı yetkilidir.(1)

    Geçici Madde 36 - (Ek:15/12/1990 - 3689/7 md.)
    a) Gelir Vergisi Kanununun;
    1) 13 üncü maddesinde yazılı 10 000 000 liralık tutar,25 000 000 liraya,
    2) 17 nci maddesinde yazılı 60 000 liralık tutar,600 000 liraya,
    3) 21 inci maddesinde yazılı 120 000 liralık tutar, 1 000 000 liraya,
    4) 24 üncü maddesinin 3 numaralı bendinde yazılı 360 000 liralık tutar,
500 000 liraya,
    5) 31 inci maddesinde yazılı günlük 200 liralık tutar, 1 200 liraya, aylık
6 000 liralık tutar,36 000 liraya, yıllık 72 000 liralık tutar,432 000 liraya,
    6) Ek 2 nci maddesinin 4 numaralı bendinde yazılı 40 000 000 liralık tutar,
1 000 000 000 liraya,20 000 000 liralık tutar,250 000 000 liraya,4 000 000 lira-
lık tutar,100 000 000 liraya,
    7) 47 nci maddesinde yazılı 700 000 liralık tutar,7 000 000 liraya,48 000
liralık tutar,1 000 000 liraya,
    8) 53 üncü maddesinde yazılı 4 000 000 liralık tutarlar,50 000 000 liraya,
    9) 68 inci maddesinin 10 numaralı bendinde yer alan 20 000 liralık tutar,
90 000 liraya,
    10) Mükerrer 80 inci maddesinin 2,3 ve 4 numaralı bentlerinde yazılı
100 000 liralık tutarlar,200 000 liraya,
    11) 86 ve 87 nci maddelerinde yazılı 9 000 000 liralık tutarlar,36 000 000
liraya,
    12) 111 ve 112 nci maddelerinde yazılı 10 000 liralık tutarlar,100 000
liraya,
    Yükseltilmiştir.
    b) Bu maddenin (a) fıkrasının 1,3,7,8 ve 9 numaralı bentlerinde yer alan hü-
kümler,mükelleflerin 1990 yılı gelirleri için de uygulanır.

    Geçici Madde 37 - (Ek: 15/12/1990 - 3689/7 md.;  Mülga: 26/12/1993 -
3946/38 md.)

    Geçici Madde 38 -(Ek:26/12/1993 - 3946/28 md.)
    Gelir Vergisi Kanununun yürürlükten kaldırılan Mükerrer 20 nci maddesinde
yer alan istisna hükmünün uygulanmasına,1.1.1994 tarihinden önce faaliyete geçen
işletmelerin kazançları hakkında,istisna süresi sona erinceye kadar devam olu-
nur.

    Geçici Madde 39- (Ek:26/12/1993 - 3946/28 md.)
    1) 1.1.1994 tarihinden önce Yatırım Teşvik Belgesine bağlanmış olan yatırım-
lar için yapılacak harcamalara (kurumlar vergisi mükelleflerinin yatırım harca-
maları dahil) yatırım indirimine ilişkin eski hükümler,bu tarihten sonra alınan
Yatırım Teşvik Belgesine bağlı yatırım harcamalarına ise yatırım indirimine
ilişkin yeni hükümler uygulanır.Bu Kanunla değişik Ek 3 üncü maddenin dördüncü
fıkrası hükmü,bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce alınan Teşvik Belgeleri
kapsamında 1.1.1994 tarihinden itibaren yapılan harcamalara da uygulanır.
---------------
(1) Bu maddeye 26/12/1993 tarih ve 3946 sayılı Kanunun 27 nci maddesi ile 7 nu-
    mara ile yeni bir fıkra eklenmiş ve 7 nci fıkranın numarası da 8 olarak de-
    ğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
                                 3408-5
   2) Bu Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 38 inci ve mükerrer 81 inci maddeleri-
nin sonuna eklenen fıkraların hükmü,1/1/1994 tarihinden önce iktisap edilen gay-
rimenkul ve iştirak hisseleri hakkında,Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre yeni-
den değerleme oranının tespit edildiği yıldan itibaren uygulanır.
    3) a) Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişmeden önceki 94 üncü maddesi-
nin (A) fıkrasının,7,8 ve 15 numaralı bentleri ile bu Kanunla kaldırılan müker-
rer 39 uncu maddesi,özel hesap dönemleri de dahil olmak üzere,kurumların 1993
yılına ait olup,1.1.1994 tarihinden itibaren beyan edilecek kazançları hakkında
da uygulanır.
    b) Tam mükellef kurumlardan 1994 yılı içinde elde edilen kar payları için
Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişmeden önceki hükümleri,özel hesap dönemi
1994 yılı içinde biten kurumlardan aynı yıl içinde elde edilen kar payları ve
vergi alacakları hakkında ise Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişen hüküm-
leri uygulanır.
    c) Kurumların 1.1.1995 tarihinden önceki dönemlere ait ihtiyat akçeleri ve
banka provizyonlarının bu tarihten sonra dağıtılması veya sermayeye eklenmesi
halinde,bu kar payları için Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişik hükümleri
uygulanır.
    d) Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca ta-
yin ve tespit edilir.
    4) (Mülga: 25/5/1995-4108/39 md.)
    5) (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
    6) Tam mükellefiyete tabi kişilerin yanında çalışan gemi adamlarına,münhası-
ran uluslararası sularda geçen hizmetleri karşılığında ödenen ücretler,1.1.1994-
31.12.2000 tarihleri arasında gelir vergisinden müstesnadır.Bu ücretler üzerin-
den % 10 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılır.Bu istisnanın tevkif yoluyla
ödenen gelir vergisine şumulü yoktur.
    Bakanlar Kurulu % 10 oranını,% 25 oranına kadar artırmaya veya kanuni oranı-
na kadar indirmeye yetkilidir.
    7) Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişik 85,86 ve 87 nci maddelerinde
yer alan hükümler,75 inci maddenin ikinci fıkrasının 5,7,12 ve 14 numaralı bent-
lerinde yer alan ve 1.1.1997 tarihinden önce elde edilen menkul sermaye iratları
hakkında uygulanmaz.Ticari İşletmeye dahil olan bu gelirler,bu maddenin kapsamı
dışındadır.

    Geçici Madde 40 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
                                3408 - 6

   Geçici Madde 41 - (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)

    Geçici Madde 42 - (Ek:25/5/1995 - 4108/28 md.) Gelir Vergisi Kanununun
51 inci maddesinin 4 numaralı bendinin bu Kanunla değişmeden önceki hükmü
uyarınca, 1.1.1994 tarihinden itibaren gerçek usule alınmış olan mükelleflerden
31.12.1994 tarihi itibariyle götürü usule tabi olmaya ilişkin şartları topluca
taşıyanlar; bu Kanunun yayımlandığı tarihi takip eden ayın sonuna kadar bağlı
oldukları vergi dairesine yazılı olarak müracaat ederek bu tarihe kadar 1995
yılına ilişkin götürü usule ait gelir vergisini tarh ve tahakkuk ettirdikleri
takdirde, 1.1.1995 tarihinden itibaren götürü vergilendirme usulünden yararlan-
dırılır. Götürü usule geçen mükelleflerin 1994 yılına ait gerçek usule göre
tespit edilen kazançları ile 1.1.1995 tarihinden bu Kanunun yayımı tarihine
kadar tevkif ettikleri gelir vergisi ve düzenledikleri belgelerde gösterilen
katma değer vergisi, genel esaslara göre beyan edilerek ödenir.

    Geçici Madde 43 - (Ek:25/5/1995 - 4108/28 md.)
    Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişik Ek 3 üncü maddesi hükümleri
1.1.1994 tarihinden sonra, Ek 4 üncü maddesi hükmü 1.1.1995 tarihinden sonra,
Yatırım Teşvik Belgesine bağlanmış olan yatırımlar için 1.1.1995 tarihinden
itibaren yapılan yatırım harcamalarına uygulanır.
    Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin bu Kanunla değiştirilen ikinci
fıkrasının 4 numaralı bendi hükmü, 1995 yılı hesap döneminden itibaren elde
edilen kazançlara uygulanır.

    Geçici Madde 44-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
    Götürü usule tabi ticaret erbabından Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla
değişik 47 ve 48 inci maddelerinde sayılan basit usule tabi olmanın genel ve
özel şartlarını 31/12/1998 tarihi itibarıyla taşıyanlar 1/1/1999 tarihinden
itibaren basit usule tabi olurlar.
    Götürü usulde vergilendirilmekte iken 1/1/1999 tarihinden itibaren basit
usulde vergilendirilme kapsamına alınan mükellefler,bu tarih itibarıyla mev-
cut mallarını alış bedelleri ile,bu bedel bilinmiyorsa kendileri tarafından
tesbit edilecek rayiç bedelleri ile değerlemeye tabi tutarlar.
    1/1/1999-31/12/2003 tarihleri arasındaki kazançlara uygulanmak üzere,
münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde(belediyelerin mücavir alan
sınırları hariç)işyerlerinde faaliyet gösteren ve basit usulde vergilendiri-
len mükelleflerin 103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci gelir diliminin
yarısını aşmayan kazançları için beyanname verilmez.
    Basit usule tabi mükelleflerin 2001 yılı sonuna kadar,ilgili vergilen
dirme dönemleri için beyan edecekleri safi kazanç tutarlarının,Gelir Vergisi
Kanununun bu kanunla değişmeden önceki 46 ncı maddesine göre intibak
ettirildikleri derecelerin bulundukları yöreler itibariyle belirlenen ve
1998 yılında uygulanacak olan götürü safi kazanç tutarlarının 1999,2000
ve 2001 yıllarında yeniden değerleme oranında artırılan tutarlarını aşması
halinde,beyan edilen tutarlar yerine bu tutarlar vergilemeye esas alınır.
Bu uygulamada,takvim yılı içinde işe başlayan veya işi bırakan mükelleflerin
götürü safi kazancı,işe başlanılan ay hariç tutulmak ve işin bırakıldığı
ay tam sayılmak suretiyle hesaplanan tutardır.Bu süre içinde 48 inci maddede
yazılı hadler aranmaz.31/12/2001 tarihinde basit usule tabi olmanın şartlarını
topluca taşıyanların kazançları,şartları taşıdıkları sürece takip eden yıl-
larda da basit usule göre tesbit edilir.
    Yapılan denetimlerde,bir takvim yılı içinde iki defa belge almadığı veya
vermediği tesbit edilen mükellefler intibak ettirildikleri derecenin bir üs-
tünden,birinci dereceden vergilendirilenler ise intibak ettirilen derecelere
ait safi kazanç tutarları %50 oranında artırılmak suretiyle bulunan tutar
üzerinden vergilendirilirler.

    Geçici Madde 45 -(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
    1) 1997 takvim yılındaki satış hasılatı;1996 yılı için uygulanan satış
hasılatı tutarının yeniden değerleme oranında artırılmış tutarını aşmayan
küçük çiftçiler,1997 takvim yılında elde ettikleri zirai kazançlar için
yıllık gelir vergisi beyannamesi vermezler.1997 yılı zirai kazancına ilişkin
olarak 1998 yılı içerisinde beyanname veren çiftçilerin beyannamelerinde
gösterilen zirai kazançları üzerinden hesaplanarak tahakkuk ettirilen vergi-
leri terkin,tahsil edilen vergileri iade edilir.
    Bu kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmünde yer alan on yaşına
kadar ikiden fazla traktöre sahip olma şartı kendi işinde kullanılması koşu-
luyla,on yıl süre ile dikkate alınmaz.
    2) Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişmeden önceki 53 üncü maddesi
hükmü gereğince götürü gider veya gerçek kazanç usulüne göre vergilendirilen
zirai kazanç mükellefleri,31/12/1997 tarihi itibariyle bu Kanunun 54 üncü
maddesinde yazılı ölçüleri aşmamaları halinde,1/1/1998 tarihinden itibaren
zirai mahsulleri ve hizmetlerinin satış bedeli üzerinden yapılan tevkifat
suretiyle vergilendirilir.
                               3408 - 7

     Geçici Madde 46-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
     1)31/12/2008 tarihine kadar uygulanmak üzere; iktisap şekli ne olursa
olsun, beş yıldan fazla elde tutulan (veraset yoluyla iktisap edilenlerde beş
yıllık süre şartı aranmaz); konutlar ile köy kıymet beyan defterine kayıt edil-
mesi gereken gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan kazançlar gelir
vergisinden müstesnadır.
     Diğer kazanç ve irad tutarının hesaplanmasında; 1998 yılı emlak vergisi
beyanname verme süresinin bitmesinden önce iktisap edilen gayrimenkullerin
elden çıkarılması halinde, bunların maliyet bedeli olarak 1998 yılı genel be-
yan döneminde beyan edilecek emlak vergisi değeri esas alınır.
     1/1/1999 tarihinden önce iktisap edilen ve menkul kıymetler borsasında
işlem gören hisse senetlerinin bu tarihten sonra elden çıkarılması halinde
bunların maliyet bedeli olarak, 1998 yılının son işlem gününde borsada oluşan
ortalama fiyatı; 1/1/1999 tarihinden önce iktisap edilen menkul kıymet yatı-
rım fonlarının katılma belgelerinin elden çıkarılmasında 1998 yılının son
günündeki değeri esas alınabilir.
     Bu maddeye göre maliyet bedeli kabul edilen tutarlar endekslenmiş mali-
yet bedeli kabul edilir ve iktisap tarihinden; gayrimenkullerde 1998 yılı em-
lak vergisi beyanname verme süresi sonuna, hisse senetlerinde 1998 yılı sonu-
na kadar olan süre için yeniden endeksleme yapılmaz.
     2)Bu Kanunun 2 nci maddesinin 1-6 numaralı bentlerinde sayılan gelir un-
surları ile ilişkilendirilemeyen ve elde edildiği dönemin tespit edilememesi
nedeniyle bu Kanunun 80 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bir önceki
yılın geliri olarak vergilendirilecek  olan diğer kazanç ve iratlar üzerinden
tarh edilecek vergilere 2003 yılı sonuna kadar vergi ziyaı cezası ile usul-
süzlük cezası uygulanmaz.

    Geçici Madde 47-(Ek:22/71998-4369/54 md.)
    Bu Kanunun yayımlandığı tarih itibariyle sahip olunan ve mevcudiyeti Dev-
let tarafından veya Devlet güvencesinde tutulan kayıt ve siciller ve diğer
kanaat getirici vesikalarla ispat edilen para ve alacak ile altın, döviz ve
diğer mallardan karşılanan mal edinimleri ve harcamalardan hareketle bu Ka-
nunun 82 nci maddesinin 2 numaralı fıkrasına göre tarhiyat yapılamayacağı gi-
bi, bu unsurlar delil olarak kullanılmak suretiyle Vergi Usul Kanununun 30
uncu maddesinin ikinci fıkrasının 7 numaralı bendine göre de geçmişe yönelik
inceleme ve tarhiyat yapılamaz.
    Bu maddede geçen kanaat getirici vesika tabiri; banka,banker, aracı kurum-
lar ve benzeri mali kurumlar, posta idaresi, noterler ile tapu, trafik gibi
kamu kurum ve kuruluşlarının kayıt ve belgeleri ile 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun ikinci kitap üçüncü kısmında yer alan belgeleri ifade eder.
     Mükelleflerin bu kayıtlarda yer almayan veya yukarıda sayılan vesikalar-
la kanıtlanamayan nakit para, mevduat sertifikası, döviz ve benzeri kıymet-
lerini 30/9/1998 tarihi itibariyle asgari bir gün süreyle Türkiye`de kurulu
mevduat kabulüne yetkili bankaların Türkiye`deki şubelerinde bulundurdukları-
nın tevsiki şartıyla bu kıymetlerden karşılanan mal edinimleri ve harcamalar
hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır. Söz konusu kuruluşlar mükelleflerin
bu konudaki taleplerini yerine getirmeye mecburdurlar.
     Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
belirlemeye yetkilidir.

     Geçici Madde 48-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
     Gelir ve Kurumlar vergisi mükellefleri (adi, kollektif ve adi komandit
şirketler dahil), işletmelerinde mevcut olduğu halde kayıtlarında yer almayan
emtia, makina, teçhizat ve demirbaşlarını kendilerince veya bağlı oldukları
meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedeli ile bu Kanunun yayımını izle-
yen üçüncü ayın son iş gününe  kadar bir envanter listesi ile vergi dairele-
rine bildirmek suretiyle defterlerine kaydedebilirler. Bu suretle beyan edi-
len kıymetlerin satılması halinde satış bedeli bunların deftere kaydedilen
bedelinden düşük olamaz. Bildirime dahil edilen varlıklar için amortisman
ayrılmaz.
     Bilonço esasına göre defter tutan mükellefler, bu madde hükümleri uyarın-
ca aktiflerine kaydettikleri emtia için ayrı; makina, techizat ve demirbaşlar
için ayrı özel karşılık hesabı açarlar. Emtia için ayrılan karşılık, ortaklara
dağıtılması veya işletmenin tasfiye edilmesi halinde sermayenin unsuru sayı-
lır ve vergilendirilmez. Makina, techizat ve demirbaşlar envantere kaydedilir
ve ayrılan karşılık birikmiş amortisman addolunur. İşletme hesabı esasına
göre defter tutan mükellefler, ise söz konusu emtiayı defterlerinin gider
kısmına satın alınan mal olarak kaydederler. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

     Geçici Madde 49-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
     Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (adi, kollektif ve adi komandit
şirketler dahil), kayıtlarında yer aldığı halde işletmelerinde mevcut olma-
yan mallarını, bu Kanunun yayımlandığı tarihi takip eden ikinci ayın sonuna
kadar, aynı neviden mallara ilişkin cari yıl kayıtlarına göre tespit  edilen
gayri safi kar oranını dikkate alarak faturalamak ve her türlü vergisel yüküm-
lülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıt ve beyanlarına intikal ettirebi-
lirler. Gayri safi kar oranının cari yıl kayıtlarına göre tespit edilemediği
hallerde mükellefin bağlı olduğu meslek odalarının belirleyeceği oranlar esas
alınır. Bu madde hükmünün uygulanmasına ilişkin olarak geçmişe yönelik ceza
ve faiz uygulanmaz. Yılı içerisinde ödenmesi gereken vergilerin, ödeme süre-
lerinde değişiklik yapmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.

     Geçici Madde 50-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
     1/1/1999 tarihinden önce Yatırım Teşvik Belgesine bağlanan yatırım harca-
malarına, Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişiklik yapılmadan önceki
Ek 1 ve Ek 4 üncü maddeleri ile Ek 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası hüküm-
leri ve Kurumlar Vergisi Kanununun bu Kanunla kaldırılan mükerrer 8 inci
maddesi hükmü; 1/1/1999 tarihinden sonra Yatırım Teşvik Belgesine bağlanmış
olan yatırım harcamalarına ise söz konusu maddelerin bu Kanunla değişik hü-
kümleri uygulanır.
                               3408 - 8

     Geçici Madde 51-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
     Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmiş gelir ve kurumlar vergisi
mükellefleri 31/12/1998 tarihi itibariyle içinde bulundukları üç aylık dö-
nemi takip eden dönemden başlayarak bu Kanunun değişik mükerrer 120 ve Kurum-
lar Vergisi Kanununun 25 inci maddeleri uyarınca geçici vergi öderler. Geçici
vergi beyannamesi verilen dönemlere ilişkin yıllık beyannameler üzerinden
tahakkuk ettirilen geçici vergi taksitleri terkin edilir.

     Geçici Madde 52-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
     1/7/1998 tarihinden sonra elde edilen ücretler için, bu tarih itibariy-
le mevcut vergi matrahı dikkate alınarak, bu Kanunun 94 üncü maddesinin bi-
rinci fıkrasının 1 numaralı bendine göre yapılacak tevkifatlara münhasır ol-
mak üzere aşağıdaki tarife uygulanır.
1.000.000.000 liraya kadar                                                  %20
2.000.000.000 liranın 1.000.000.000 lirası  için 200.000.000 lira, fazlası  %25
4.000.000.000 liranın 2.000.000.000 lirası  için 450.000.000 lira, fazlası  %30
8.000.000.000 liranın 4.000.000.000 lirası  için 1.050.000.000 lira,fazlası %35
16.000.000.000 liranın 8.000.000.000 lirası  için 2.450.000.000lira, fazlası%40
16.000.000.000 liradan fazlasının 16.000.000.000 lirası için 5.650.000.000
lira, fazlası                                                              %45

     Geçici Madde 53-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
     Bu Kanunun yayımından önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonosu
ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince
çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirlerden yapılan gelir vergisi
tevkifatı sırasında, Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişmeden önceki
75 inci maddesinin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendi hükmü uygulanır.

     Geçici Madde 54-(Ek:22/7/1998-4369/54 md.)
     1998 yılı gelirleri için, bu Kanunun 45 inci maddesiyle değiştirilen
193 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının 1 numaralı bendinin
(b),(c) ve (d) alt bentlerinde yer alan hadler yerine, 2.500.000.000.lira
esas alınır.

    Geçici Madde 55 - (Ek: 11/8/1999 - 4444/3 md.)
    1/1/1999 - 31/12/2002 tarihleri arasında elde edilen ve tevkif suretiyle
vergilendirilmiş bulunan Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin 7,12 ve 14
numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratları ile menkul kıymetler yatırım
fonlarının katılma belgelerine ödenen kar payları için yıllık beyanname veril-
mez. Diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu gelirler
beyannameye dahil edilmez. Ticari işletmeye dahil olan bu gelirler, bu maddenin
kapsamı dışındadır.

    Geçici Madde 56 - (Ek: 11/8/1999 - 4444/3 md.)
    1999 - 2002 yılları gelirlerinin vergilendirilmesinde 193 sayılı Gelir Ver-
gisi Kanununun 1,2,80,81,82,Geçici 46 ve Geçici 47 nci maddeleri yerine aşağı-
daki hükümler uygulanır.
    Mevzu
    A) Gerçek kişilerin gelirleri (Gelir Vergisi) ne tabidir. Gelir, bir gerçek
kişinin bir takvim yılı   içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tuta-
rıdır.
    Gelirin unsurları
    B) Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:
    1) Ticari kazançlar,
                               3408 - 9
    2.Zirai kazançlar,
    3.Ücretler,
    4.Serbest meslek kazançları,
    5.Gayrimenkul sermaye iratları,
    6.Menkul sermaye iratları,
    7.Diğer kazanç ve iratlar.
    Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça, yukarıda yazılı kazanç ve iratlar
gelirin tespitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınır.
    Diğer kazanç ve iratlar
    C)Aşağıda yazılı olan diğer kazanç ve iratlar bu maddedeki hükümlere göre
vergiye tabi gelire dahildir:
    1.Değer artışı kazançları,
    2.Arızi kazançlar.
    Değer artışı kazançları
    D)Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer
artışı kazançlarıdır.
    1.İvazsız olarak iktisap edilenler hariç olmak üzere; hisse senetlerinin
iktisap tarihinden başlayarak üç ay içinde veya iktisaptan evvel elden çıkar-
tılmasından sağlanan kazançlar ile diğer menkul kıymetlerin (menkul kıymet-
ler yatırım fonlarının katılma belgeleri hariç) elden çıkarılmasından doğan
kazançlar,
    2.70 inci maddenin birinci fıkrasının 5 numaralı bendinde yazılı hakların
(ihtira beratları hariç)elden çıkarılmasından doğan kazançlar,
    3.telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri mucitleri ve
bunların kanuni mirasçıları dışında kalan kimseler tarafından elden çıkarıl-
masından doğan kazançlar,
    4.Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan ka-
zançlar,
    5.Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarıl-
masından doğan kazançlar,
    6.İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap elinler hariç)
70 inci maddenin birinci fıkrasının 1,2,4 ve 7 numaralı bentlerinde yazılı
mal (gerçek usulde vergiye tabi çiftçilerin zirai istihsalde kullandıkları
gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak dört yıl
içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (kooperatiflerin ortaklarına
bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkuller tahsis tarihinde
ortak tarafından satın alınmış sayılır.
     Yukarıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan değer
artışı kazançlarının her birinin 3.500.000.000 lirayı aşan kısmı vergiye
tabidir.
    Bu fıkrada geçen "elden çıkırma" deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakla-
rın satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi,
takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye
olarak konulmasını ifade eder.
    Faaliyetine devam eden ticari bir işletmenin kısmen veya tamamen satıl-
masından veya ticari işletmeye dahil amortismana tabi iktisadi kıymetlerle
yukarıdaki bentlerde yazılı hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar
ticari kazanç sayılır ve bunlara ticari kazanç hakkındaki hükümler uygulanır.
    Vergilendirilmeyecek değer artışı kazançları
    E)Aşağıda yazılı hallerde değer artışı kazancı hesaplanmaz ve vergilen-
dirilmez:
    1.Ferdi bir işletmenin sahibinin ölümü halinde, kanuni mirasçılar tara-
fından işletmenin faaliyetine devam olunması ve mirasçılar tarafından işletme-
ye dahil iktisadi kıymetlerin kayıtlı değerleri ile (bilanço esasına göre
defter tutuluyorsa bilançonun aktif ve pasifiyle bütün halinde)aynen devir
alınması,
    2.Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilan-
çosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması,
devralan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletme-
nin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz-
sermayesi tutarında ortaklık payı alınması (Bu ortaklık payını temsil eden
hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.)
    3.Kollektif ve adi komandit şirketlerin bu fıkranın 2 numaralı bendinde
yazılı şartlar dahilinde nevi değiştirerek sermaye şirketi haline dönüşmesi
(Kollektif ve adi komandit şirketlerin şekil değiştirerek anonim şirket ha-
line dönüşmesi halinde şekil değiştiren kollektif ve adi komandit şirket-
lerin ortaklarının anonim şirketteki ortaklık paylarını gösteren hisse senet-
lerinin nama yazılı olması şarttır.
                              3408 - 10
    Safi değer artışı
    F)Değer artışında safi kazanç, elden çıkarma karşılığında alınan para ve
ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tuta-
rından, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma
dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi
ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Hasılatın ayın ve menfaat olarak
sağlanan kısmının tutarı Vergi Usul Kanununun değerleme ile ilgili hüküm-
lerine göre tayin ve tespit olunur.
    Maliyet bedelinin mükelleflerce tespit edilememesi halinde maliyet bedeli
yerine; Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca tespit
edilecek bedel, kazancı bilanço veya işletme hesabı esasına göre tespit edi-
len işletmelerde ise son bilançoda veya envanter kayıtlarında gösterilen
değer esas alınır.
    İşletmeye dahil amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması
halinde, iktisadi kıymetlerin maliyet bedeli yerine, amortismanlar düşül-
dükten sonra kalan net değeri esas alınır.
    Menkul kıymetlerin elden çıkarılmasında, iktisap bedelinin tevsik edi-
lememesi halinde, iktisap tarihindeki rayiç bedel iktisap bedeli olarak ka-
bul edilir. Aynı yıl içinde birden fazla menkul kıymet alınıp satılması
halinde, bunların kazancı birlikte hesaplanır. Alım satımın birinden doğan
zarar, diğerinin karından mahsup edilir.
    Dar mükelleflerin (kurumlar dahil), yabancı sermaye mevzuatına göre ilgili
mercilerden  izin almak suretiyle, Türkiye`ye bizzat getirdikleri nakdi veya
ayni sermaye karşılığında iktisap ettikleri menkul kıymetler ile iştirak
hisselerini elden çıkarmalarından doğan değer artışı kazançlarının hesabında,
kur farkından doğan kazançlar dikkate alınmaz. Şu kadar ki bu mükelleflerin
Türkiye`de elde ettikleri kazançların münhasıran bu menkul kıymet veya iş-
tirak hisseleri dolayısıyla elde edilen menkul sermaye iratlarından ve bu
kıymet veya hisselerin elden çıkarılmasından doğan değer artışı kazançla-
rından ibaret olması şarttır. Bu mükelleflerin, Türkiye`de menkul kıymet
alım satımıyla devamlı olarak uğraşmaları halinde, kur farkından doğan ka-
zançlar da ticari kazancın hesabında dikkate alınır.
    Kur farkından doğan kazançların hesabında, menkul kıymet veya iştirak
hisselerinin iktisabına tahsis edilen yabancı sermayenin, bu kıymet veya his-
selerin iktisap tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuruna göre he-
saplanan Türk Lirası karşılığı ile bu kıymet veya hisselerin elden çıkarılması
tarihindeki aynı miktar yabancı sermayenin T.C.merkez Bankası döviz alış
kuruna göre hesaplanan Türk Lirası karşılığı arasındaki fark esas alınır.
    Mal ve hakların elden çıkarılmasında iktisap bedeli, elden çıkarılan
mal ve hakların, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik
Enstitüsünce belirlenen toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artı-
rılarak tespit edilir.
     Menkul kıymetlerin elden çıkarılması halinde kazanç, yıl içinde elde
edilen toplam gelirden, bu Kanunun 76 ncı maddesinde belirtilen indirim
oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın düşülmesi suretiyle hesap-
lanabilir. Bu durumda iktisap bedeli endekslenmez.
    Değer artışı kazancının hesaplanmasında; 1998 yılı emlak vergisi
beyanname verme süresinin bitmesinden önce iktisap edilen gayrimenkullerin
elden çıkarılması halinde, bunların maliyet bedeli olarak 1998 yılı
genel beyan döneminde beyan edilen emlak vergisi değeri esas alınır.
    1/1/1999 tarihinden önce iktisap edilen ve menkul kıymetler borsasında
işlem gören hisse senetlerinin bu tarihten sonra elden çıkarılması halinde
bunların maliyet bedeli olarak, 1998 yılının son işlem gününde borsada
oluşan ortalama fiyatı; 1/1/1999 tarihinden önce iktisap edilen menkul
kıymet yatırım fonlarının katılma belgelerinin elden çıkarılmasında 1998
yılının son günündeki değeri esas alınabilir.
    Bu maddeye göre maliyet bedeli kabul edilen tutarlar endekslenmiş
maliyet bedeli kabul edilir ve iktisap tarihinden; gayrimenkullerde 1998
yılı emlak vergisi beyanname verme süresi sonuna, hisse senetlerinde 1998 yılı
sonuna kadar olan süre için yeniden  endeksleme yapılmaz.
    Arızi kazançlar
    G)Vergiye tabi arızi kazançlar şunlardır:
    1.Arızi olarak ticari muamelelerin icrasından veya bu nitelikteki muame-
lelere tavasuttan elde edilen kazançlar,
    2.Ticari veya zirai bir işletmenin faaliyetiyle serbest meslek faaliye-
tinin durdurulması veya terk edilmesi, henüz başlanmamış olan böyle bir
faaliyete hiç girişilmemesi, ihale, artırma ve eksiltmelere iştirak edilme-
mesi karşılığında elde edilen hasılat,
    3.Gayrimenkullerin tahliyesi veya kiracılık devri hakkının  karşılığında
alınan tazminatlar ile peştemallıklar (kiracıya ait tesisat ve malların
tahliye ve devri sırasında kiralayan veya yeni kiracıya devrinden doğan
kazançlar  dahil),
    4.Arızi olarak yapılan serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla tahsil
edilen hasılat,
                                3408 - 11
    5.Gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işleriyle
ilgili olarak sonradan elde ettikleri kazançlar (zarar yazılan değersiz
alacaklarla, karşılık ayrılan şüpheli alacakların tahsili dahil),
    6.Dar mükellefiyete tabi olanların 45 inci maddede yazılı işleri
arızi olarak yapmalarından elde ettikleri kazançlar,
    Yukarıda yazılı kazançların 1-4 numaralı bentlerde yazılı olanların
(henüz başlamamış olan ticari, zirai veya mesleki bir faaliyete hiç giri-
şilmemesi ile ihale, artırma ve eksiltmelere iştirak edilmemesi karşılığında
elde edilen kazançlar hariç) 3.500.000.000 lirayı aşan kısmı, diğerlerinde
tamamı vergiye tabidir.
    Bu fıkrada geçen hasılat deyimi, alınan para ve ayınlarla diğer suretlerle
elde edilen ve para ile temsil edilebilen menfaatleri ifade eder.
     Arızi kazançların safi miktarı aşağıdaki şekilde tespit olunur:
    1.Bu fıkranın 1 numaralı bendinde yazılı işlerde satış bedelinden, maliyet
bedeli ve satış dolayısıyla yapılan giderler indirilir,
    2.Bu fıkranın 2,3,4 ve 5 numaralı bentlerinde yazılı işlerde elde edilen
hasılattan tevsik edilmek kaydıyla yapılan giderler indirilir.
    3.Bu fıkranın 6 numaralı bendinde yazılı işlerde, 45 inci madde hükümleri
uygulanır.
    H)Bu Kanunun geçici 47 nci maddesi kapsamındaki değerler ile işlem ve
bildirimlerden hareketle bunlara taraf olanlar da dahil olmak üzere herhangi
bir vergi incelemesi ve tarhiyat (Vergi Usul Kanununun 30 uncu maddesinin
ikinci fıkrasının 7 numaralı bendi dahil) yapılamaz.

    Geçici Madde 57-(Ek:11/8/1999-4444/3 md.)
    1999-2002 yılları gelirlerinin (ücretler hariç) vergilendirilmesinde bu
Kanunun 103 üncü maddesindeki tarifenin mükerrer 123 üncü maddeye göre
belirlenen gelir dilimlerine karşılık gelen vergi oranları beş puan artırılmak
suretiyle uygulanır. Bu Kanunun mükerrer 120 nci maddesinin uygulanmasında bu
hüküm dikkate alınmaz.
    Yürürlük maddeleri:

    Madde 125-Bu kanun 1 Ocak 1961 tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 126-Bu Kanun hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
                                                                    3408 - 12

     Geçici Madde 58 - (Ek: 23/11/2000 - 4605/5) (1)
    1) 1/1/2000 - 31/12/2001 tarihleri arasında, gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ile
serbest meslek erbabı, bu maddede belirtilen hayat standardı esasına tabidir.
     2- a) Hayat standardı temel gösterge tutarı;
     - Birinci sınıf tacirler için 3.500.000.000,
     - İkinci sınıf tacirler için 2.000.000.000,
     - Ticari kazancı basit usulde tespit edilenlerden, geçici 44 üncü madde hükmü
uyarınca beyan edilecek ticari kazancın azami tutarının belirlenmesinde esas alınacak
derecelerden;
     1. dereceye intibak ettirilmiş olanlar için 1.000.000.000,
     2. dereceye intibak ettirilmiş olanlar için 650.000.000,
     3. dereceye intibak ettirilmiş olanlar için 300.000.000,
     - Serbest meslek erbabı için 3.200.000.000,
     Liradır.
     b) Ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının zarar beyanı da dahil olmak
üzere, bu faaliyetleri ile ilgili olarak beyan edecekleri kazançları, temel gösterge tutarlarına hayat standardı göstergelerine göre belirlenen ilavelerin yapılması suretiyle
bulunacak tutardan  düşük olduğu takdirde, bu maddeye göre belirlenen tutar, vergi
tarhına esas gelirin hesaplamasında ilgili kazanç tutarı olarak dikkate alınır. Ticari
kazancı basit usulde tespit olunanlar için hayat standardı göstergelerine göre belirlenen
ilave tutarlar dikkate alınmaz.
     c) Bir mükellefin aynı yılda ticari ve mesleki faaliyette bulunması halinde, temel
gösterge tutarı her bir kazanç için ayrı ayrı uygulanır.
     Aynı veya ayrı neviden birden fazla işyerinde ticari faaliyette bulunan mükellefin
temel gösterge tutarına, birden sonraki her bir işyeri için temel gösterge tutarının %50`si
oranında ilave yapılır.
     Ticari faaliyette bulunan adi ortaklıklar ile kollektif şirketlerde ortakların, komandit
şirketlerde komandite ortakların bu ortaklık veya şirkete ilişkin temel gösterge tutarı;
ortakların birisi için temel gösterge tutarı, diğer ortakların her biri için temel gösterge
tutarının % 50`si dikkate alınmak suretiyle tespit edilen toplam tutarın, ortaklık ve şirket
mukavelelerinde yazılı hisse oranlarında, hisse oranları belli edilmemiş ise her ortağa
eşit olarak ortak sayısına bölünmek suretiyle uygulanır.
     Bu maddenin uygulanmasında, adi ortaklıklara, kollektif, adi ve eshamlı komandit
şirketlere ait işyerlerinin her biri,  ortaklar bakımından ayrı ayrı işyeri hükmündedir.
     Bu maddenin uygulanmasında, komanditer ortaklar dikkate alınmaz.
------------------------------
(1) 1/1/2000 - 31/12/2001 tarihleri arasında gelir vergisine tabi kazanç sahiplerinin hayal
       standardı için 22/12/2000 tarih ve 24268 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 239 seri
       nolu tebliğe bakınız.
                                                               3408 - 13
    d) Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları; 3030 sayılı Kanun
uyarınca büyükşehir belediyesi olan illerin, büyükşehir belediye sınırları içinde
faaliyette bulunan mükellefler için % 25 oranında artırılarak, kalkınmada öncelikli
yörelerde faaliyette bulunan mükelleflerde ise, % 50 oranında indirilerek dikkate alınır.
    e) Bu fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları; faaliyetin ifa
edildiği yöreler itibariyle altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlar için % 50
oranında artırılarak uygulanır.
    f) İlk defa işe başlayan mükellefler için işe başlanılan ve izleyen yılda hayat standardı
esası uygulanmaz. Bu bent hükmünün uygulanmasında aynı işin mükellefin eş ve
çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından yapılması hali ilk defa işe
başlama sayılmaz.
    g) İşi bırakan mükellefler için faaliyette bulunulan süreler göz önünde tutulur.
    h) Hayat standardı gösterge tutarları aşağıdaki gibidir.
 Hayat Standardı Göstergeleri                                                            İlave Edilecek Tutar (TL)
1.  Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve
 bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel
 binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde
 kayıtlı olanlar dahil);
a) Silindir hacmi 1600 (dahil) cc`ye kadar olanlarda                                   450.000.000
b) Silindir hacmi 1601 (dahil) cc`den 2000 (dahil) cc`ye
     kadar olanlarda                                                                                                  700.000.000
c) Silindir hacmi 2001 (dahil) cc`den fazla olanlarda                                1.200.000.000
2. Mülkiyeti mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla
yükümlü olduğu diğer kişilere ait ve bunlar tarafından
bizzat kullanılan birden fazla binalardan (Bağımsız bölümler,
katlar, sayfiye ve dinlenme evleri dahil) her biri için;                                 Yıllık emsal kira
                                                                                                                                     bedelinin % 25`i
3.  Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla
 yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmeye kayıtlı olanlar
 dahil) her bir;
a) Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için                                                       4.600.000.000
b) On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için                           900.000.000
4.  Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;
a) şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin
      her biri için,                                                                                                                900.000.000
b) Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için                                                     4.600.000.000
5.  Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla
 yükümlü olduğu diğer kişilere ait her bir yarış atı
 için (taylar dahil),                                                                                                      1.200.000.000
6. Turistik amaçlı yurt dışı seyahatlerde, seyahate
 katılan mükellefin kendisi, eşi,
çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer
kişilerden her birinin her seyahati için,                                                                  900.000.000
     Mükellefin eşinin veya çocuklarının hayat standardı esasına tabi faaliyetinin
bulunması durumunda, hayat standardı göstergeleri sadece bunların kazançlarının
tespitinde dikkate alınır.
                                                                    3408 - 14
    Hayat standardı gösterge tutarları, kalkınmada öncelikli yörelerde % 50 oranında
indirilerek dikkate alınır.
    i) Bu madde, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde işin
devam ettiği yıllar ve bu yıllar için geçerli olan gösterge tutarları göz önüne alınarak
topluca uygulanır.
    j) 11 ve daha yukarı yaşta olan bir taşıtla münhasıran nakliyecilik faaliyetinde bulunan
mükellefler hakkında, faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle hayat standardı temel
gösterge tutarı, % 50 oranında indirilerek dikkate alınır. Bir araçla nakliyecilik yapan
mükelleflerde aracın yaşına ve ortaklık olarak faaliyette bulunup bulunmadığına
bakılmaksızın hayat standardı temel gösterge tutarı bir defa dikkate alınır.
    k) Ticari ve mesleki kazanç sahiplerinin tedavi maksadıyla yapacağı yurt dışı
seyahatler ile bir defaya mahsus olmak üzere yapılan hac seyahatleri için hayat
standardı ilave göstergeleri uygulanmaz.
     Şu kadar ki, tedavi maksadıyla yapılan seyahatlerin ilgili sağlık kurullarından
alınacak raporlarla tevsik edilmesi şarttır.
    3) Noter vekilleri, geçici yetkili noter yardımcıları, ruhsatlı dava vekilleri, ebeler,
sünnetçiler, sağlık memurları, arzuhalciler ve mesleklerinin ifası yüksek tahsili icap
ettirmeyen benzeri serbest meslek erbabından Maliye Bakanlığınca tayin edilecek
olanlar ile belediye teşkilâtı bulunmayan köylerde (belediyelerin mücavir alanları hariç)
işyeri bulunan basit usule tabi mükellefler hakkında hayat standardı esası uygulanmaz.
    4) Hayat standardı temel ve ilave göstergeler tutarları, faaliyette bulunulan yıla ilişkin
olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılmak suretiyle tespit edilir. Bu şekilde hesaplanan tutarların % 5`ini aşmayan
kesirleri dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu surette tespit edilen tutarları % 50 fazlasına
kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkilidir.
     5) Mükellefler; kendilerine, eşlerine ve çocuklarına ait ve üzerinden gelir vergisi
ödenen gelirleri (hamiline yazılı menkul kıymetlerden elde edilen gelirler hariç) ile
kendilerine ve eşlerine ait emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı bulunduğunu
belgelendirdikleri takdirde, bu gelirler, hayat standardı esasına göre kazancın
tespitinde izah nedeni gelir olarak kabul edilir. İzah nedeni gelirler öncelikle
mükelleflerin kendilerine ait beyanları için esas alınır. Arta kalan bir tutarın olması
halinde eşler ve çocuklar, sadece arta kalan tutarı kendi beyanlarında izah nedeni gelir
olarak dikkate alırlar.
     6) 88 inci maddeye göre yapılacak zarar mahsubu, 89 uncu maddeye göre
yapılacak indirimler ve yatırım indirimi istisnası dahil istisnaların uygulanması, yalnızca
bu madde gereğince tespit edilecek geliri aşan gelir kısmı için mümkündür.
     7) Bu maddeye göre yapılacak tarhiyata itiraz, tahakkuk eden verginin tahsilini
durdurmaz. Ancak, Danıştay ve vergi mahkemelerince bu davalar öncelikle ele alınır ve
dosyanın tekemmül ettiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır.
     8) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.
    Yürürlük maddeleri:

    Madde 125-Bu kanun 1 Ocak 1961 tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 126-Bu Kanun hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
    31/12/1960 TARİH VE 193 SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER:
    1 - 31/12/1982 tarih ve 2772 sayılı Kanunun Geçici Maddeleri:

    Geçici Madde 1 - 1 inci madde ile değiştirilen 18 inci madde ve 2 nci madde
ile değiştirilen 21 inci madde hükümleri,1982 yılına ait olup 1983 yılı Mart
ayında beyan edilecek gelirler hakkında uygulanmaz.

    Geçici Madde 2 - 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 9 nu-
maralı bendinde yer alan ve tam mükellef kurumlara ödenecek tahvilat faizlerin-
den tevkifat yapılmasına ilişkin hüküm 1/1/1983 tarihinden sonra ihraç olunan
tahvillere ödenecek faizler hakkında uygulanır.

    Geçici Madde 3 - 11 inci madde ile değiştirilen 96 ncı madde hükmü,bu Kanu-
nun yürürlüğe girmesinden önce gider yazılmak suretiyle hesaben ödeme kapsamına
giren ve tevkifata tabi tutulmamış bulunan ödemeler hakkında da uygulanır.

    Geçici Madde 4 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten 31/12/1983 tarihine
kadar 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinin 2 ve 3 numaralı
bentleri hükümleri uyarınca sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmeler ile
nevi değiştirmek suretiyle sermaye şirketi haline dönüşen kollektif ve adi ko-
mandit şirketlerin bilançoları 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 11 inci
maddesinde belirlenen şartlar dahilinde ve anılan maddede yazılı emsaller esas
alınmak suretiyle değerlemeye tabi tutulur.Bu değerleme dolayısıyla Türk Ticaret
Kanununun değerlemeye ilişkin hükümleri uygulanmaz.
    Bu şekilde sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmenin sahip veya sahip-
leri ile sermaye şirketi haline dönüşen kollektif ve adi komandit şirketlerin
ortaklarına değerlendirilmiş bulunan bilançolara göre hesaplanan öz sermaye tu-
tarında ortaklık payı verilir.
    Yukarıdaki hükümlere göre devir veya nevi değiştirme halinde yahut bilanço-
ları yeniden değerlemeye tabi tutulmuş bulunan ferdi işletmelerle kollektif ve
adi komandit şirketlerin 31/12/1983 tarihine kadar 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 81 inci maddesinin 2 ve 3 numaralı bent hükümlerine göre sermaye
şirketine devrolunması veya nevi değiştirmeleri halinde,devralan veya nevi
değiştirme suretiyle kurulan sermaye şirketlerinin bilançolarında yer alan aktif
kıymetler,213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 11 inci maddesinde Kurumlar
Vergisi mükellefleri için belirlenen esaslara göre amortismana tabi tutulur.
    213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 11 inci maddesi uyarınca bilançoları
yeniden değerlemeye tabi tutulan ferdi işletmelerle kollektif ve adi komandit
şirketlerin 31/12/1983 tarihinden sonra 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 81
inci maddesinin 2 ve 3 numaralı bent hükümlerine göre sermaye şirketine devro-
lunması veya nevi değiştirmeleri halinde,ferdi işletmelerin sahip veya sahiple-
riyle kollektif ve adi komandit şirketlerin ortaklarına yeniden değerleme katsa-
yıları uygulanmamış bilançolarına göre hesaplanan öz sermayeleri tutarında or-
taklık payı verilir.
    31/12/1983 tarihinden sonra ferdi işletmeleri devralan veya nevi değiştirme
suretiyle kurulan sermaye şirketlerinin bilançolarında yer alan aktif kıymetler
yeniden değerlemeye tabi tutulmadan önceki değerleri üzerinden amortismana tabi
tutulur.Bu şirketlerin bilançolarında gösterilen değer artış fonları ise,yeniden
değerlemeye tabi tutulan aktif kıymetlerin satışı veya şirketlerin tasfiyesi ha-
linde birikmiş amortismanlar gibi işleme tabi olur.

    Geçici Madde 5 - 1982 yılında gerçek usulde vergiye tabi ticari kazanç sa-
hiplerinden 1/1/1983 tarihinde yürürlükte olan götürü usulde vergilendirilmenin
ge-
nel ve özel şartlarını taşıyanlar 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 50 nci mad-
desi hükmü dikkate alınmaksızın bir defaya mahsus olmak üzere götürü usulde ver-
gilendirme usulünü seçebilirler.

    Geçici Madde 6 - 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa bu Kanunun 15 inci madde-
si ile eklenen mükerrer 116 ncı maddesi hükmü ticari,zirai ve mesleki kazançla-
rından dolayı 1982 takvim yılında gerçek usulde vergilendirilen mükellefler hak-
kında da uygulanır.
    Şu kadarki 1983 yılında gerçek usulden götürü usule geçenler ile 15/4/1983
tarihine kadar faaliyetlerini terk edenler hakkında 1982 yılı ve 1/1/1983 -
15/4/1983 dönemi için mükerrer 116 ncı madde hükmü uygulanmaz.

    Geçici Madde 7 - 1475 sayılı İş Kanununa tabi olup da, 12/7/1975 ile
13/4/1980 tarihleri (bu tarihler dahil) arasında işten çıkan veya çıkarılan hiz-
met erbabına ödenen işten çıkma tazminatının her hizmet yılı için,günlük asgari
ücretin 30 günlük tutarının 7,5 katını ve en fazla 24 yıllık tutarının aşmayan
kısmı gelir vergisinden müstesna tutulur.İstisnanın hesaplanmasında yıl kesir-
leri tama iblağ olunur.
    Bu madde hükmünün uygulanmasında Vergi Usul Kanununda yer alan düzeltmeye
ilişkin hükümler gözönünde bulundurulur.Bu maddeye dayanılarak mükellefler ve
vergi sorumluları adına vergi tarh edilemez.
    2 - 4/12/1985 tarih ve 3239 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:

    Geçici Madde 1 - a) 193 sayılı Kanunun bu Kanunla değiştirilen 46 ncı mad-
desi hükmü uyarınca artırılan miktarlara göre yeni takdirler yapılıncaya kadar,
takdir komisyonlarınca takdir edilen ve halen uygulanmakta olan her bir dereceye
ait götürü ticaret ve serbest meslek kazançlarına,bu kazançların 1/3`ü oranında
ilave yapılır.
    b) Bu Kanun ile Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinin 8 numaralı bendi-
ne ilave edilen parantez içi hükümle götürü usulden yararlanmalarına imkan veri-
len ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mükellefiyetleri gerçek usulde
tesis edilenler,31/12/1985 tarihi itibariyle götürü usule tabi olmanın şartları-
nı taşımaları ve Ocak 1986 ayı içinde bağlı bulundukları vergi dairesine yazılı
olarak başvurmaları halinde,Gelir Vergisi Kanununun 50 inci maddesi hükmü dikka-
te alınmaksızın 1/1/1986 tarihinden itibaren götürü usulde teklif olunurlar.
    Maliye ve Gümrük Bakanlığı,bu maddede yazılı başvuru süresini bir aya kadar
uzatmaya yetkilidir.
    c) 1985 takvim yılı kazançlarına ilişkin olarak 1986 takvim yılı içinde ku-
rumlar vergisi beyannamesi veren kurumların 1985 takvim yılında elde ettikleri
ve iştirak kazançları istisnası kapsamına giren kazançları üzerinden % 10 gelir
vergisi tevkifatı yapılır.
    Bu tevkifat kurumlar vergisi beyanname verme süresi içinde yapılır.
    d) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 86 ve 87 nci maddelerinin bu Kanun ile
değiştirilen hükümleri,1985 takvim yılında elde edilen ve münhasıran ücretten
ibaret olan gelirler hakkında da uygulanır.
    e) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun bu Kanunla değişik mükerrer 116 ncı
maddesi hükmü ticari,zirai ve mesleki kazançlarından dolayı 1985 yılında gerçek
usulde vergilendirilen mükellefler hakkında da uygulanır.
    f) Gelir Vergisi Kanununun 24/12/1980 tarih ve 2361 sayılı ve 31/12/1981 ta-
rih ve 2574 sayılı Kanunlarla değişik 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının 1,2,3
ve 11 numaralı bentlerinde yazılı olan ve 1985 takvim yılı içinde elde edilen
iratlar için,bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 77 ve mükerrer 122 nci maddeleri
hükümleri uygulanır.
                                3410 - 1
    3 - 3/12/1988 tarih ve 3505 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:

    Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar (bu tarih dahil)
her bir vergi türü,vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle miktarı
500.000 lirayı aşmayan ve vadesi geldiği halde ödenmemiş olan vergiler ile bu
tarih itibariyle ihtilaflı hale getirilmiş ya da dava açma süresi henüz geçmemiş
olan ve miktarı 500.000 lirayı aşmayan vergilerin % 30 fazlasıyla ve ihtilaf ya-
ratmamak,yaratılmış ihtilaftan vazgeçmek kaydıyla 31.12.1988 tarihi sonuna kadar
ödenmesi halinde,ödenen bu vergilere isabet eden gecikme zammı,gecikme faizi ve
vergi cezalarının tahsilinden vazgeçilir.
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce her bir vergi türü,vergilendirme
dönemi ve vergi dairesi itibariyle asılları kısmen veya tamamen ödenmiş bulunan
vergilere ait olan ve her vergi türü itibariyle miktarı 500.000 lirayı aşmayan
gecikme zammı,gecikme faizi ve vergi cezalarının % 30`unun 31.12.1988 tarihi so-
nuna kadar ödenmesi halinde,kalan % 70`inin tahsilinden vazgeçilir.
    Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca
belirlenir.
    4 - 15/12/1989 tarih ve 3689 sayılı Kanunun Geçici Maddesi :

    Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar (bu tarih dahil)
her bir vergi türü, vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle miktarı
3.000.000 lirayı,yıllık beyanameler üzerinden tarh olunan vergilerde 25.000.000
lirayı aşmayan ve vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz
geçmemiş olan vergilerin tamamı ile bu vergilere isabet eden gecikme zammı, ge-
cikme faizi ve vergi cezalarının ayrı ayrı % 30`unun;yarısının 31.12.1990, diğer
yarısının da 31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte tamamen ödenmesi ve
ihtilaf yaratılmaması,yaratılmış ihtilaflardan vazgeçilmesi şartıyla gecikme
zammı,gecikme faizi ve vergi cezalarından kalan % 70`inin tahsilinden vazgeçi-
lir.
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ihtilaflı olan ya da dava açma süresi
henüz geçmemiş bulunan ikmalen,re`sen ya da idarece tarh edilen ve her bir vergi
türü,vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle miktarı 3.000.000 lirayı
yıllık beyannameler üzerinden tarh olunan vergilerde 25.000.000 lirayı aşmayan
vergilerin tamamı ile bu vergilere isabet eden gecikme zammı,gecikme faizi ve
vergi cezalarının ayrı ayrı % 30`unun;yarısının 31.12.1990,diğer yarısının da
31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte ödenmesi halinde ve ihtilaf ya-
ratılmaması,yaratılmış ihtilaflardan vazgeçilmesi şartıyla gecikme zammı,gecikme
faizi ve vergi cezalarından kalan % 70`inin tahsilinden vazgeçilir.Bu fıkra kap-
samına giren gecikme faizinin hesaplanmasında tarhiyatın tahakkuk tarihi,dava
açma süresinin bitim tarihi olarak dikkate alınır.
    Bu Kanunun uygulanmasında;3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile değişik
6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesi gereğince asıl addolunan ve her bir vergi
türü,vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle miktarı 3.000.000 lirayı,
yıllık beyannameler üzerinden tarh olunan vergilerde ise 25.000.000 lirayı aşma-
yan gecikme zammı ve gecikme faizlerinden;
    - 1.1.1989 tarihi itibariyle asıl addolunan miktarın % 30`unun;yarısının
31.12.1990,diğer yarısının da 31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte
ödenmesi şartıyla kalan % 70`inin,
    - 1.1.1990 tarihi itibariyle asıl addolunan miktarların % 20`sinin;yarısının
31.12.1990,diğer yarısının da 31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte
ödenmesi şartıyla kalan % 80`inin ve 1.1.1990 tarihinde asıl addolunan meblağ-
lara 1990 yılı içinde uygulanan gecikme zamlarının,
    Bu konuda ihtilaf yaratılmaması ve yaratılmış ihtilaflardan vazgeçilmesi
halinde tahsilinden vazgeçilir.
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)
                                   3410-2
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce her bir vergi türü,vergilendirme
dönemi ve vergi dairesi itibariyle asılları kısmen veya tamamen ödenmiş bulunan
vergilere ait olan ve her vergi türü itibariyle miktarı 3.000.000 (Yıllık beyan-
namelere ilişkin olarak 25.000.000) lirayı aşmayan gecikme zammı,gecikme faizi
ve vergi cezalarının % 20`sinin;yarısının 31.12.1990,diğer yarısının da
31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte ödenmesi halinde,kalan % 80`inin
tahsilinden vazgeçilir.
    Bu Kanunda belirtilen miktarların üzerinde borç olması halinde;bu borçların
sadece Kanunda belirtilen miktarları kadarki kısmı hakkında da,yukardaki fıkra
hükümleri uygulanır.
    Bu Kanun kapsamına giren alacaklar ile ilgili olarak bu Kanunun yayımı tari-
hinden önce yapılan tahsilat tutarları ile bu Kanuna göre yapılan ödemeler mü-
kellefe red ve iade edilmez.
    Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca
belirlenir.
    5 - 22/7/ 1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:

    Geçici Madde 7 - 1.1.1999-31.12.2008 tarihleri arasında; Gelir Vergisi Kanu-
nunun 18 inci maddesinde sayılan serbest meslek faaliyetlerinden elde edilen
hasılatın aynı Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin birinci ve
ikinci gelir dilimleri toplamını aşan kısmı için 18 inci maddedeki istisna uy-
gulanmaz.
    Bu istisnanın Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif sure-
tiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.
      193 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN YÜRÜRLÜKTEN
               KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
                                                Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
     Yürürlükten Kaldırılan                    ---------------------------------
  Kanun veya Kanun Hükümleri                      Tarihi       Sayısı    Maddesi
---------------------------------------------   ------------  --------  --------
31/12/1960 tarih ve 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun;Mükerrer 17.maddesi                    24/12/1980      2361      11
19 uncu maddesi                                                            13
20 inci maddesi                                                            14
54 üncü maddenin 9. fıkrası                                                38
56 ncı maddesinin 5.fıkrası                                                40
59 uncu maddenin 1.fıkrası                                                 42
Geçici Madde 10                                                            77

Geçici Madde 1-9                                                           86
2.maddenin 3.fıkrası                              1/5/1981       2454       1
54.maddenin 7.fıkrası                                                      10
Geçici Madde 11                                   3/12/1981      2574      35
198 sayılı Emlak alım Vergisi Kanunu ile bu
kanunda ek ve değişiklik yapan kanun hüküm-
leri ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun:
mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkra-
sının (1) numaralı bendi ile mükerrer
8.maddesinin ikinci fıkrasının (1) numaralı
bendi                                             21/1/1982      2588      18
113 - 116 ıncı maddeler                           18/4/1984      2995       4
77,105.maddeler ve mükerrer madde 122             4/12/1985      3239     138
29/7/1970 tarih ve 1318 sayılı Kanuna
29/11/1984 gün ve 3089 sayılı Kanunun 5 nci
maddesiyle eklenen "Ek Madde"                     24/3/1988      3418      41
4/1/1961 tarih ve 213 sayılı Kanuna 3239 sa-
yılı Kanunla eklenen "Mükerrer Madde 415"         24/3/1988      3418      42
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 358
inci maddesinin 2 numaralı bendi                  3/12/1988      3505      34
6/12/1984 tarih ve 3100 sayılı Katma Değer
Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Ci-
hazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Ka-
nunun 7 nci maddesinin 2 nci fıkrası              3/12/1988      3505      34
2/3/1984 tarih ve 2985 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi
7/11/1985 tarih ve 3238 sayılı Kanununun 12
nci maddesinin ikinci fıkrasının (g)bendi ile
13 üncü maddesinin 3 numaralı fıkrası
29/5/1986 tarih ve 3294 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi
7/11/1984 tarih ve 3074 sayılı Kanunun,3418
sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi ile eklenen Geçici
1 inci maddesi                                    14/6/1989      3571      16
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Kanunun 49
uncu maddesi ile 4/1/1961 tarih ve 213 sayı-
lı Kanunun 40 ıncı maddesinin 4 numaralı
bendi                                             15/12/1990     3689      12
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Kanunun
3393 sayılı Kanunla eklenen geçici 28 inci
maddesinin (b) fıkrası                            25/6/1992      3824      26
                                            Yürürlükten Kaldırılan Mevzuatın
        Yürürlükten Kaldırılan               --------------------------------
      Kanun veya Kanun Hükümleri                Tarihi    Sayısı   Maddesi
 -----------------------------------           --------  -------- ---------
1- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun:
a) 46 ıncı maddesinin ikinci fıkrasının
   4 ve 5 inci dereceye giren mükel-
   leflerin safi kazanç tutarlarına
   ait hükümleri,
b) 111 inci maddesi,
c) Geçici 39 uncu maddenin 4 numaralı fıkrası,
2- 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun;
a) 15 inci maddesinin 8 numaralı bendi,
b) 37 nci maddesinin 3 numaralı bendi,
c) Geçici 21 inci maddesinin 4 numaralı
   bendi,
3- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun
   41 inci maddesinin 3 numaralı fıkrası.      25/5/1995   4108      39
4- 193 sayılı Kanunun 57/üç, 59/bir 7 inci maddesinin
   parantez içi hükmü                          22/7/1998   4369      82
5- 193 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası
   ile dördüncü fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelen
   hükümleri, 51 inci maddesinin (11) numaralı bendi, 86 ncı
   maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin
   (b) alt bendi                               11/8/1999   4444      1,14
         193 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
              YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun No.      Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler    Yürürlüğe giriş tarihi
---------- -------------------------------------------   -----------------------
    35                            -                                28/2/1962
    39                            -                                 6/3/1962
   202                            -                                28/2/1963
   365   Md.1                                                       1/1/1964
         Md.4                                                       1/3/1964
         Diğer hükümleri                                          31/12/1963
   484                            -                                 8/7/1964
   642                            -                                 1/1/1965
   784                            -                               30/11/1966
   876                            -                                13/6/1967
   890   Md.1                                                       1/1/1967
         Md.2                                                       1/1/1966
   903   Md 4,5                                                     1/3/1968
         Diğer maddeleri                                           24/7/1967
   933                            -                                11/8/1967
   980                            -                                 1/1/1968
  1132                            -                                 1/1/1969
  1137                            -                                31/3/1969
  1631                            -                                 1/1/1972
  1743                            -                                 1/7/1973
  1927   Md.1                                                       1/2/1974
         Diğer maddeler                                            12/7/1975
  1981                            -                                 1/1/1975
  2026                            -                                 1/1/1976
  2320   Md.1,2                                                    12/9/1980
         Diğer maddeleri                                          23/10/1980
  2361                            -                                 1/1/1981
  2454   Md.13                                                      5/5/1981
         Md.6 ve Geçici Madde 19                                    1/6/1981
         Diğer hükümleri                                            1/1/1981
  2574   Md.6,9,12,16,19,21,22,25,30                         1/1/1981 tarihinden
                                                             geçerli olmak üzere
                                                                    5/1/1982
         Md.5,14,(Gelir vergisi Kanununun 24/1 ve
         77/2`deki değişiklikleri.)                          1/1/1981 tarihinden
                                                             geçerli olmak üzere
                                                                    5/1/1982
         Md.14 ile yapılan diğer değişiklikler                      1/1/1983
  2588   Md.1,2,4,5,6,7,8,14,16                             Bölge idare ve vergi
                                                            mahkemelerinin göre-
                                                            ve başladıkları ta-
                                                            rihte
         Md.9,10,11,12,15,17,18                             Emlak vergisi,1980
                                                            Genel beyan dönemini
                                                            izleyen ilk genel
                                                            beyan döneminin
                                                            rastladığı bütçe yı-
                                                            lının başında
Kanun No.  Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler        Yürürlüğe giriş tarihi
-------- ----------------------------------------------  -----------------------
         Md.3,13                                                 1/3/1982
         Diğer maddeleri                                        27/1/1982
 2772                             -                          1/1/1983 tarihinden
                                                             geçerli olmak üzere
                                                               31/12/1982
 2970                             -                              1/1/1984
 2995                             -                             27/4/1984
 3239    1.Bu Kanunun birinci bölümünün araziye ait,
         asgari ölçüde birim değer tesbiti için yeniden
         kurulan TAKDİR KOMİSYON`ları ve arazi ile
         ilgili diğer hükümleri ve yoklamadan maksat
         ve yoklama memurlarına ilişkin hükümleri.             11/12/1985
         Arsalara ait asgari ölçüde birim değer tesbıti
         için yeniden kurulan Takdir Komisyonları ile
         ilgili hükümleri.                                       1/3/1986
         2.Bu Kanunun beşinci bölümünün,96.maddesiyle
         492 sayılı Kanunun 8 sayılı tarifesine eklenen
         telsiz harçlarına ait hükümleri (Yıllık Harç-
         lara ait hükümleri hariç.)                         7/10/1983 tarihinden
                                                            geçerli olmak üzere
                                                               11/12/1985
         3.Bu Kanunun 107,115,119,126,132,133,134,         11/12/1985 tarihinden
         135 ve geçici 2,3 ve 4.maddeleri                  geçerli olmak üzere
         4.Bu Kanunun diğer hükümleri.                           1/1/1986
85/10172
sayılı Bak.
Kur.Kar.                                                       31/12/1985
85/10175
sayılı Bak.
Kur.Kar.                                                         1/1/1986
 3380                                                        1/1/1987 tarihinden
                                                             geçerli olmak üzere
                                                                24/6/1987
 3393    11 ve 12 nci maddeleri                                  1/1/1987
         Diğer maddeleri                                        30/6/1987
 3418        a) 1-10                                             1/4/1988
             b) 12-13 ve 15                                  1/7/1988 tarihinden
                                                             geçerli olmak üzere
                                                                31/3/1988
             c) 23 ve 24                                     1/1/1988 tarihinden
                                                             geçerli olmak üzere
                                                                31/3/1988
             d) Diğer maddeleri                                 31/3/1988
                               3414 - 1
Kanun No.   Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler       Yürürlüğe giriş tarihi
--------  --------------------------------------------  ------------------------
 3505     1) 2,5,6,8,9,11,13,14,15,19,21,22,23,26,
             28,29,32,33,34 ve geçici 2 nci maddeleri    (1/1/1989 tarinden ge-
                                                         çerli olmak üzere)
                                                               10/12/1988
          2) Bakanlar Kuruluna ve Maliye ve Gümrük
             Bakanlığına yetki veren hükümleri ile
             diğer maddeleri                                   10/12/1988
 3571     a) 3,5 ve 8 inci maddeleri                    (1/1/1989 tarihinden ge-
                                                          çerli olmak üzere)
                                                                20/6/1989
          b) 11,12,13 ve 14 üncü maddeleri                       1/7/1989
          c) Diğer maddeleri                                    20/6/1989
 3689     - 7 nci madde ile 193 sayılı Kanuna eklenen     1/1/1990 tarihinden
            Geçici 35 inci maddesi                        geçerli olmak üzere
                                                          20/12/1990 tarihinde
          - 8 inci madde ile 5422 sayılı Kanuna eklenen
            Geçici 18 inci maddesi                        5/9/1990 tarihinden
                                                          geçerli olmak üzere
                                                          20/12/1990 tarihinde
          - 1,2,3,4,6,9,10,11 ve 12 ile 5 inci maddesi
            1/1/1991 tarihinden itibaren elde edilen
            gelirlere uygulanmak üzere,7 nci maddesi
            ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa ekle-
            nen geçici 34,36 ve 37 nci maddeleri ve
            8 inci maddesiyle 5422 sayılı Kanuna
            eklenen geçici 19 uncu maddesi                       1/1/1991
          - Diğer hükümleri                                    20/12/1990
 3824     a) 5,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24 ve
             25 inci maddeleri, 10 uncu maddesiyle 5422
             sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci
             maddesine eklenen 18 numaralı bent hükmü ve
             26 ncı maddesi ("a" fıkrası hariç)                 1/1/1993
          b) 1,3,4,6,8,9,10 (Bu madde ile 5422 sayılı
             Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesine
             eklenen 18 numaralı bent hükmü hariç) 11
             ve 12 nci maddeleri ile 26 ncı maddesinin
             (a) fıkrası hükmü                            1/1/1992 tarihinden
                                                            geçerli olarak
                                                              11/7/1992
          c) Diğer hükümleri                                  11/7/1992
 3946     a) 18,27nci maddeleri ile,Geçici 35 inci madde-
             sine eklenen 7 numaralı fıkra hükmü,1993 tak-
             vim yılı gelirlerine de uygulanmak üzere         30/12/1993
          b) 26 ncı madde                                  31/12/1993 tarihinden
                                                           geçerli olmak üzere
                                                               30/12/1993
          c) 12 nci madde ile değiştirilen 51 inci madde-
             nin 12 numaralı bendi ve Bakanlar Kuruluna
             yetki veren hükümleri                             30/12/1993
                                3414 - 2
 Kanun                                                       Yürürlüğe
   No.          Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler       giriş tarihi
------------  -------------------------------------------   ------------------
               d) 17,25,16 ncı madde ile değişik 75 inci
                  maddesinin ikinci fıkrasının 4 numaralı
                  bendi ve 13 numaralı bent                     1/1/1995
               e) 28 inci madde ile eklenen geçici 39 uncu
                  maddenin 6 numaralı fıkrası 1/1/1997
                  tarihinden itibaren elde edilen gelir-
                  lere uygulanmak üzere                         1/1/1997
               f) 19,20,21 ve 23 üncü maddeleri 1994
                  yılı gelirlerine de uygulanmak üzere          1/1/1994
               g) Diğer hükümleri                               1/1/1994
  3986                          -                               7/5/1994
  4008         a) 2,4,9,10,11,13,14,15,16,20,21,22,24 ve
                  25 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun
                  41 inci maddesine eklenen 7 numaralı bent
                  ve 27 nci maddesi ile Kurumlar Vergisi
                  Kanununun 15 inci maddesine eklenen
                  12 numaralı bent                              1/1/1995
               b) 8 inci maddesi,25 inci maddesi ile Gelir
                  Vergisi Kanununun 41 inci maddesine eklenen
                  8 numaralı bent ve 27 nci maddesi ile Kurumlar
                  Vergisi Kanununun 15 inci maddesine eklenen
                  13 numaralı bent                              1/1/1996
                c) 35 inci maddesi                              yayımını izle-
                                                                yen aybaşında,
                d) Diğer hükümleri                              6/7/1994
  4108          a) 6 ncı maddesi, 32 nci maddesi ile Kurumlar   1.1.1994 tari-
                   Vergisi Kanununa eklenen geçici 23 üncü      hinden geçerli
                   (bu geçici maddenin "a" bendinin son         olmak üzere
                   fıkrası hariç) ve geçici 24 üncü maddeleri   2/6/1995
                   ve 39 uncu maddesinin 2 numaralı bendinin
                   (a) ve (c) alt bendleri
                b) 37 nci maddesi ile Katma Değer Vergisi       27.11.1994 ta-
                   Kanununa eklenen geçici 12 nci madde         rihinden geçer-
                   hükmü                                        li olmak üzere
                                                                2/6/1995
                c) 5,7,18,19,20,21,22,25,27,29 ve 31 inci       1/1/1995 tari-
                   maddeleri, 17 nci maddesi ile değişti-       hinden geçerli
                   rilen Gelir Vergisi Kanununun ek 3 ve        olmak üzere
                   ek 4 üncü maddelerine ilişkin hükümleri      2/6/1995
                d) 39 uncu maddesinin 1 numaralı bendinin       1/1/1996 tari-
                   (b) ve (c) alt bendleri 1995 yılı kazanç-    hinde
                   larına da uygulanmak üzere
                e) 16 ve 24 üncü maddeleri                  2.6.1995 tarihini
                                                            izleyen aybaşında
                f) 12 ve 23 üncü maddeleri                  2.6.1995 tarihini
                                                            izleyen ikinci ayın
                                                                başında
                g) 34 ve 36 ncı maddeleri, 37 nci maddesi       1/1/1996
                   ile Katma Değer Vergisi Kanununa eklenen     tarihinde
                   geçici 11 inci madde ve 39 uncu maddesinin
                   1 numaralı bendinin (a) alt bendi ve
                   3 numaralı bendi
                h) Diğer hükümleri                              2/6/1995
 4325           9 uncu maddesi, 1997 yılı kazançlarına uygulan-
                mak üzere                                        23/1/1998
                                 3414 - 3
      193 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜĞE                                                   GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun   Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler                                        Yürürlüğe
    No                                                                                                                         giriş tarihi
--------  --------------------------------------------------------------------------------            -----------------
4369      a)34 ve 35 inci maddeleri, 62 nci maddesi ile Katma
            Değer Vergisi Kanununa eklenen geçici 15 inci mad-
            desi, 81 inci maddesinin (C) fıkrasının 3 ve 4 nu-
            maralı bentleri 82 nci maddesinin 3 numaralı fık-
            rasının (a) ve (n) bentleri ile 6 numaralı
            fıkrasının Emlak Vergisi Kanununun 10 ve 20 nci
            maddelerine ilişkin hükümleri 1/1/1998 tarihinden
            geçerli olmak üzere                                                                                29/7/1998
          b)6 ncı maddesi 31/12/1998 tarihinde,
          c)2,9,10,11,14,15,17,18,22,24,25,26,30,31,32,33,36,
            37,40,41,42,43,46,49,50,52,53,55,56,61,76 ve 79
            uncu maddeleri, 12 nci maddesi ile Vergi Usul Ka-
            nununun 353  üncü maddesine eklenen 8 ve 10 numa-
            ralı bentler, 20 nci maddesi ile Vergi Usul Kanu-
            nununa eklenen Geçici 21 ve 22 nci maddeler, 39
            uncu maddesinin Gelir Vergisi Kanununun 75 inci
            maddesinin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendini
            değiştiren hükmü, 48 inci maddesi ile Gelir Ver-
            gisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaralı
            bendine eklenen (c) alt bendi, 62 nci maddesi
            ile Katma Değer Vergisi Kanununa eklenen geçici
            16 ncı madde, 70 inci maddesiyle değişik Emlak
            Vergisi Kanununun 32 nci maddesinin cezaya iliş-
            kin hükmü, 81 inci maddesinin; (A) fıkrasının
            1,2,3,4,5,7,8,10,11,13,14,15,16,17,18,19,20,21,
            22,23,24,26 ve 27 numaralı bentleri, (B) fık-
            rasının 1 ve 3 numaralı bentleri, (C) fıkrası-
            nın 1,2,5,7,8,9,10,11,12,15,16,17 numaralı
            bentleri, (D) fıkrasının 3,4,5,6 numaralı bent-
            leri, (E) fıkrasının 1 numaralı bendi, (F),(J)
            ve (L) fıkraları, (M) fıkrasının 1 numaralı
            bendi, (N) fıkrasının 2 numaralı bendi ve (O)
            fıkrası, 82 nci maddesinin; 1 numaralı fıkra-
            sının (b) bendi, 2 numaralı fıkrasında yer
            alan 6183 sayılı Kanunun 38 nci maddesine
            ilişkin hüküm, 3 numaralı fıkrasının (c),(d),
            (h),(i),(k),(l),(m),(o),(p),(r),(s),(t),(u)
            ve (v) bentleri, 4 numaralı fıkrasının (b),
            (c),(d),(g) ve (h) bentleri, 5 numaralı
            fıkrasının (a),(b)(c),(d) ve (f) bentleri
            6 numaralı fıkrasının Emlak Vergisi Kanunu-
            nun 35 inci maddesine ilişkin hükmü, 7 nu-
            maralı fıkrası 1/1/1999                                                                        1/1/1999
          d)57 nci maddesi, 39 uncu maddesinin Gelir
            Vergisi Kanununun 75  inci maddesinin
            ikinci fıkrasının 4 numaralı bendini de-
            ğiştiren hükmü, 48 inci maddesinin Gelir
            Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin bi-
            rinci fıkrasının 6 numaralı bendinin (b)
            alt bendini değiştiren hükmü, 1999 hesap
            dönemi kurum kazançlarından başlamak
            üzere                                                                                                            1/1/1999
          e)59,60,63,71,72,78 inci maddeleri, 62 nci
            maddesi ile Katma Değer Vergisi Kanununa
            eklenen geçici 14 üncü maddesi, 73 üncü
            maddesi ile değişik Veraset ve İntikal
            Vergisi Kanununun 16 ncı maddesinin son
            fıkrası hükmü, 81 inci maddesinin (E)
            fıkrasının 3 ve 4 numaralı bentleri,(G)
            fıkrası ve 82 nci maddesinin 5 numaralı
            fıkrasının (e) bendi bu Kanunun yayımı-
            nı izleyen aybaşında,
          f)27,38,44 ve45 inci maddeleri 1998 yılı
            gelirlerine de uygulanmak üzere                                                        29/7/1998
          g)47 ve 51 inci maddeleri 1/1/1999 tari-
            hinden itibaren verilen beyannameler
            için uygulanmak üzere                                                                            29/7/1998
          h)81 inci maddesinin (C) fıkrasının 6
            numaralı bendi,1/1/2000 tarihinden
            sonra elde edilen kar paylarına uy-
            gulanmak üzere                                                                                         29/7/1998
          i)81 inci maddesinin (D)fıkrasının 2
            numaralı bendi 1/1/2000 tarihinde,                                                        1/1/2000
          j)16 ncı maddesi 1/1/2003 tarihinde,
          k)18 inci maddesi uzlaşma kapsamına
            giren cezalarla ilgili hükümleri
            31/12/1998 tarihinden sonraki vergi-
            lendirme dönemlerine ilişkin tarhi-
            yatlardan başlamak üzere                                                                      1/1/1999  tarihinde
          l)30 uncu maddesi ile değiştirilen Ge-
            lir Vergisi Kanununun Ek 4 üncü mad-
            desinin ikinci fıkrası hükmü, 1/1/1998
            tarihinden itibaren alınan yatırım
            teşvik belgeleri kapsamında yapılan
            yatırım harcamaları için geçerli
            olmak üzere                                                                                                    29/7/1998
          m)48 inci maddesinin Gelir Vergisi Kanu-
            nunun 94 üncü maddesinin 8,9 ve 14 nu-
            maralı bentlerini değiştiren hükmü;
            vadesiz hesaplara ödenecek faiz ve kar
            paylarıyla bu Kanunun yayımı tarihinden
            itibaren açılan veya vadesi bu tarihten
            sonra yenilenen hesaplara ve menkul
            kıymetlerin geri alım veya satım taah-
            hüdü ile bu Kanunun yayımı tarihinden
            itibaren iktisap veya elden çıkarılması
            işlemleri dolayısıyla bu tarihten sonra
            sağlanan menfaatlere uygulanmak üzere                                            29/7/1998
          n)Diğer hükümleri                                                                                            29/7/1998
            yürürlüğe girer.
4444       9,51, Geçici 55, Geçici 56, Geçici 57 nci
                   maddeleri                                                                                                  14/8/1999
                    86 ncı maddesi                                                                                        1/1/1999
                                                                                                                          tarihinden başlamak
                                                                                                                           üzere yayımı olan
                                                                                                                                  14/8/1999
                                                                                                                                    tarihinde
           18,64 ve Mükerrer 120 nci maddeleri                                                      1/1/2000
4605    4 üncü madde                                                                                             30/11/2000
              5 inci maddesiyle ekle-
              nen Geçici madde 58                                                2000 yılı   gelirlerine de uygu-
                                                                                                           lanmak üzere yayımı olan
                                                                                                         30/11/2000 tarihinde
4676                                              -----                                                                         7/6/2001
4684         17 nci maddesi                                                                                      1/1/2002
4697     8 inci maddesi ile bu Kanunun 94 üncü
               maddesinin 11 numaralı bendinde yapılan
               değişiklik                                                                              Yayımı tarihi olan 10.07.2001
                                                                                                                 tarihinde
               Diğer hükümleri                                                                                      7/10/2001
                               3414 - 4
     Değişiklik Yapan
     Kararnamenin             Yayımlandığı Resmi Gazetenin          Değişiklik
 Tarihi        Numarası         Tarihi         Numarası            Gören Madde
-----------   -----------     -----------    ------------        ---------------
 30/12/1993     93/5142       31/12/1993     21805 Mükerrer       46,47,48
 30/12/1993     93/5143       31/12/1993     21805 Mükerrer       Mükerrer 120
 30/12/1993     93/5146       31/12/1993     21805 Mükerrer       13,17,21,31,
                                                                  33,53,68,80,
                                                                  82,111,112
 30/12/1993     93/5148       31/12/1993     21805 Mükerrer       94
 27/1/1994      94/5255       9/2/1994       21844                94
 14/2/1994      94/5307       16/2/1994      21851                94
 8/12/1994      94/6300       27/12/1994     22154                13,17,21,31,
                                                                  47,53,68 Mük.,
                                                                  80,82,86,87,
                                                                  111,112,
                                                                  ek madde 2
Tebliğ             179         2/1/1995       22159               103,Mükerrer
                                                                  116,Geçici 35
12/1/1995      95/6429         1/2/1995       22189               94
12/1/1995      95/6430         1/4/1995       22245               46,48,51 ve
                                                                  Geçici 35
15/2/1995      95/6595        29/3/1995       22242               47
Tebliğ           183           6/4/1995       22250               48
17/7/1995      95/7137         6/9/1995       22396               94
15/12/1995     95/7593       30/12/1995       22509               13,17,21,23,
                                                                  31, Ek 2, 53,
                                                                  68, mükerrer
                                                                  80,86,87,103,
                                                                  Mükerrer 111,
                                                                  112,Geçici 35
Tebliğ           189         31/12/1995       22510               48
Tebliğ           190          11/1/1996       22520               Geçici 35
29/1/1996      96/7843        10/2/1996       22550               47
30/9/1996      96/8635       31/10/1996       22803 Mükerrer      94
20/12/1996     96/8955       29/12/1996       22862               94
Tebliğ           200         31/12/1996       22864               13,17,21,23,53
                                                                  68,Mük.80,112,
                                                                  Mük.116,
                                                                  Geçici 35
4/4/1996       96/8005       12/4/1996       22609                46
Tebliğ         199           28/12/1996      22861                46
31/3/1997      97/9516       30/6/1997       23035 Mük.           46
9/12/1997      97/10351      16/12/1997      23202 Mük.           23,Ek Madde 2,
                                                                  47,86,87,103,
                                                                  Mük.111.
Tebliğ         204           16/12/1997      23202 Mük.           46,48,69
3/4/1998       98/10885      16/4/1998       23315 Mük.           46
10/8/1998      98/11465      13/8/1998       23432 Mük.           94
                                3414 - 5
     193 Sayılı Kanunun Çeşitli Maddelerindeki Oran ve Miktarlarda
                      ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN
                         DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ
    Değişiklik Yapan            Yayımlandığı
       Mevzuatın               Resmi Gazete`nin
  Tarihi       Numarası     Tarihi     Numarası       Değişiklik Gören Madde
-----------  -----------  ----------  ----------    ---------------------------
25/10/1982     8/5521     28/11/1982    17882            51
20/12/1983    83/7511     26/12/1983    18263            18,21
23/12/1983    83/7518     30/12/1983    18267            13,53
20/12/1985    85/10172    26/12/1985    18970            47,48
20/12/1985    85/10175    26/12/1985    18970            94
 1/12/1986    86/11239    10/12/1986    19307            13
12/12/1986    86/11307    23/12/1986    19320            46,47,48
21/12/1986    86/10380     22/2/1986    19027            94
 25/3/1986    86/10415      7/3/1986    19040            94
 9/12/1986    86/11306    23/12/1986    19320            Mükerrer 116
23/12/1986    86/11330    31/12/1986    19328            45,75,94
 12/3/1987    87/11565     14/3/1987    19400            94
 27/4/1987    87/11812      6/6/1987    19479            75,94
 14/7/1987    87/11987     27/8/1987    19557            94
16/12/1987    87/12338    28/12/1987    19678            45,75,94
30/12/1987    87/12467    31/12/1987    19681 Mükerrer   31,46,48,86,87,94,103,
                                                         Mükerrer 116
30/12/1987    87/12478     19/1/1988    19699            94
 22/1/1988    88/12567     19/2/1988    19730            94
 19/2/1988    88/12645     20/2/1988    19731            94
 25/5/1988    88/12966      9/5/1988    19837            75,94
28/12/1988    88/13642    30/12/1988    20035            21,31,46,48,53,68/10,
                                                         86,87,103,Mükerrer 116,
                                                         Geçici 32
28/12/1988    88/13644    30/12/1988    20035            94
 25/3/1989    89/13876     25/3/1989    20119            Mükerrer 120
 16/6/1989    89/14258     25/7/1989    20232            13,53
 21/7/1989    89/14365     19/8/1989    20257            94
27/12/1989    89/14913    30/12/1989    20388            17,21,31,46,48,68/10,
                                                         86,87,103,Mükerrer 120
27/12/1989    89/14919    30/12/1989    20388            94
15/12/1990        3689    20/12/1990    20731            13,17,21,24,Ek 2,47,53,
                                                         68, Mük. 80,86,87,103,
                                                         111,112.
 12/8/1991    91/2074     16/8/1991     20962            94.
 2/10/1991    91/2345    31/10/1991     21037            17
26/12/1991    91/2569    31/12/1991     21098            13,21,24/3,31,47/2,
                                                         53,68/10, Mükerrer
                                                         80,86,87,103,111,112
                                                         ve geçici 37
26/12/1991   91/2564     31/12/1991     21098 Mük.       94
30/1/1992    92/2682     12/2/1992     21140             94
30/1/1992    92/268      12/2/1992     21140             51
20/5/1992    92/3078     28/5/1992     21241             94, 103
22/12/1992   92/3892    31/12/1992     21452             13,17,21,24/3,31,
                                                         47/2,53,68/10,Mükerrer
                                                         80,86,87,103,111,112
                                                         ve Geçici 37
17/11/1992   92/3802    31/12/1992     21452             94
Tebliğ          165      6/3/1991      20806             Geçici 35.
  "             167     12/4/1991      20843             69
  "             168      15/3/1992     21172             48,Geçici 35.
  "             170      28/1/1993     21479             48,Geçici 35.
20/8/1999    99/13230    25/8/1999     23797 Mük.        94
                                 3414 - 6
     Değişiklik Yapan
     Kararnamenin             Yayımlandığı Resmi Gazetenin          Değişiklik
 Tarihi        Numarası         Tarihi         Numarası            Gören Madde
-----------   -----------     -----------    ------------        ---------------
 30/12/1993     93/5142       31/12/1993     21805 Mükerrer       46,47,48
 30/12/1993     93/5143       31/12/1993     21805 Mükerrer       Mükerrer 120
 30/12/1993     93/5146       31/12/1993     21805 Mükerrer       13,17,21,31,
                                                                  33,53,68,80,
                                                                  82,111,112
 30/12/1993     93/5148       31/12/1993     21805 Mükerrer       94
 27/1/1994      94/5255       9/2/1994       21844                94
 14/2/1994      94/5307       16/2/1994      21851                94
 8/12/1994      94/6300       27/12/1994     22154                13,17,21,31,
                                                                  47,53,68 Mük.,
                                                                  80,82,86,87,
                                                                  111,112,
                                                                  ek madde 2
Tebliğ             179         2/1/1995       22159               103,Mükerrer
                                                                  116,Geçici 35
12/1/1995      95/6429         1/2/1995       22189               94
12/1/1995      95/6430         1/4/1995       22245               46,48,51 ve
                                                                  Geçici 35
15/2/1995      95/6595        29/3/1995       22242               47
Tebliğ           183           6/4/1995       22250               48
17/7/1995      95/7137         6/9/1995       22396               94
15/12/1995     95/7593       30/12/1995       22509               13,17,21,23,
                                                                  31, Ek 2, 53,
                                                                  68, mükerrer
                                                                  80,86,87,103,
                                                                  Mükerrer 111,
                                                                  112,Geçici 35
Tebliğ           189         31/12/1995       22510               48
Tebliğ           190          11/1/1996       22520               Geçici 35
29/1/1996      96/7843        10/2/1996       22550               47
30/9/1996      96/8635       31/10/1996       22803 Mükerrer      94
20/12/1996     96/8955       29/12/1996       22862               94
Tebliğ           200         31/12/1996       22864               13,17,21,23,53
                                                                  68,Mük.80,112,
                                                                  Mük.116,
                                                                  Geçici 35
4/4/1996       96/8005       12/4/1996       22609                46
Tebliğ         199           28/12/1996      22861                46
31/3/1997      97/9516       30/6/1997       23035 Mük.           46
9/12/1997      97/10351      16/12/1997      23202 Mük.           23,Ek Madde 2,
                                                                  47,86,87,103,
                                                                  Mük.111.
24/12/1997     97/10416      31/12/1997      23217                31
Tebliğ         204           16/12/1997      23202 Mük.           46,48,69
3/4/1998       98/10885      16/4/1998       23315 Mük.           46
10/8/1998      98/11465      13/8/1998       23432 Mük.           94
28/8/1998      98/11593       1/9/1998       23450                94
7/10/1998      98/11794      15/10/1998      23494                94
17/11/1998     98/12030      28/11/1998      23537                31
Tebliğ         205           16/12/1997      23202            Geçici 35.
Tebliğ         215            6/12/1998      23545                48
Tebliğ          62            1/5/1999       23682                41
20/8/1999      99/13230      25/8/1999       23797 Mük.           94
Tebliğ          65           30/10/1999      23861                41
                                                                     3414-7
                ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ
Değişiklik Yapan                                        Yayımlandığı
Mevzuatın                                                      Resmi Gazete`nin
Tarihi        Numarası                    Tarihi                  Numarası               Değişiklik Gören Madde
---------      -----------------              -------------------      -------------------       --------------------------------------
Tebliğ       228                           16/12/1999           23908                         21,23,Ek 2, 103
 BKK       2000/329                    25/4/2000            24030 2.Mük.           Mükerrer 120
Tebliğ          66                           25/1/2000            23944                                   41
Tebliğ           69                          3/11/2000            24219                                   41
  BKK         99/13645                30/11/1999           23892   Mük.                       31
Tebliğ          230                       30/12/1999           23922                                   47
BKK          2000/1713               20/12/2000           24266                                   94
BKK          2000/1712               20/12/2000           24266                                   75
Tebliğ           238                       22/12/2000          24268                    21,23,31, Ek2,47,48,103
BKK          2000/1689                  8/12/2000          24254                     21,23,31,Ek 2,47,48,103
Tebliğ           70                              7/2/2001          24311                                     41
Tebliğ           71                              6/5/2001          24394                                      41
Tebliğ           72                            27/7/2001          24475                                     41
                               3414-8
Mevzuat inceleme
Mevzuat-İçtihat-Makale

Keşide tarihinin tahrif edildiği ve ibraz sürelerinin geçtiği çekler Borçlu olunmadığının Tespiti
İkinci Nesil İnternet Sitelerinin Hukuki Statüsü
VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİ’NİN DEVİR ALDIĞI ALACAKLARIN TAHSİLİ AMACI İLE YAPILAN TESLİMLERİN KATMA DEĞER VERGİSİNDEN İSTİSNASI UYGULAMADA YAPILAN HATA VE HUKUKA AYKIRILIKLAR
VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİ’NİN DEVİR ALDIĞI ALACAKLARIN TAHSİLİ AMACI İLE YAPILAN TESLİMLERİN KATMA DEĞER VERGİSİNDEN İSTİSNASI UYGULAMADA YAPILAN HATA VE HUKUKA AYKIRILIKLAR
Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği

Tüm Mevzuat


Avukat hukuk mevzuat kanun içtihat


Avukatlar hukuk mevzuat yasa law legal
Hukuki Net


Wiki Blog Legal News directory Turkish Law in English Hukuk Arama Motoru Güvenlik


© Hukuki NET - Ulusal ve uluslararası Hukuk Sitesi olma özelliğiyle gerek avukat gerek diğer hukukçu arkadaş ve gerekse vatandaşlara ev sahipliği yapan, eğitim ve bilimsel alışveriş yapma amaçlı bir " Hukuk Rehberi " dir. İçeriğinde hukuk dallarına göre kategorize edilmiş mevzuat, makale , kanun, forum, hukuk sözlüğü, hukuk programları ve hukuk siteleri dizini bulunan hukuk bilgi bankası sistemidir.
© Hukuki Net internette ve Türk hukukunda bir marka olmakla birlikte ticaret veya iş amaçlı bir site olmayıp, herhangi bir ticari kurum, kuruluş, bilgisayar programı firması vb. tarafından desteklenmemekte, finans kaynağı reklam ve ekseriyetle site yönetimi olan, ücretsiz ve açık kaynak nitelikli bir hukuk sitesidir. Bununla birlikte Sitenin tüm hakları saklı olup, telif hakkı içeren içeriği izinsiz yayınlanamaz, kopyalanamaz.
© Siteden yararlanmakla kullanım sözleşmesini kabul etmiş sayılmaktasınız. © Hukuki NET - Turkish Legal NetWork and Law Resources .

Hukuki NET Managed Dedicated Server Hizmetleri Netdirekt Hosting tarafından karşılanmaktadır.