ASKERİ CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN
                        KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ(1)
    Kanun Numarası                :1632
    Kabul Tarihi                  :22/5/1930
    Yayımlandığı R. Gazete        :Tarih: 15/6/1930, Sayı: 1520
    Yayımlandığı Düstur           :Tertip: 3 Cilt: 11 Sayfa: 367
    1 - 27/6/1932 tarih ve 2034 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 76, 82,106, 119,
120, 154)

    Madde 76 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Nöbetçiyi kandırarak veya dalgınlığından veya yerinde olmamasından istifade
ederek hapis odalarından çıkanlar, üç aya kadar hapsolunurlar.

    Madde 82 bent (2) -  (22/5/1932 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Yukarıki fıkrada yazılı suçlar silahlı iken yahut toplu efrat karşısında
veyahut tehdit şeklinde yapılmışsa yirmi bir günden aşağı olmamak üzere katık-
sız hapis veyahut üç günden aşağı olmamak üzere hapis cezası verilir.

    Madde 106 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Askeri karakola ve nöbetçiye hakaret eden veya bunları dinlemeyen veya
bunlara mukavemette bulunan, fiilen taarruz eden bu suçları amire karşı yapmış
sayılır ve öylece cezalandırılır. (M. 85, 86, 90, 91).

    Madde 119 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Madunun fiilen taarruzuna karşı müdafaa etmek, son derece zaruret ve
tehlike karşısında madunu emrine itaat ettirmek için mafevkın ölümden gayrı
yapacağı fiiller cürüm sayılmaz.
    2 - Meşru müdafaada bulunmak veya harbde ilan olunan harekat mıntakasında
firar edenleri çevirmek yahut yağma ve tahribin önünü almak için sair vasıtalar
kalmadığı takdirde bir zabitin silahını kullanmak cürüm sayılmaz.
    3 - Mafevkın, hizmete ve askerliğe dair kusur ve hatalardan dolayı, madunu
tenkid ve muaheze etmesi hakaret sayılmaz.

    Madde 120 - Birinci cümle - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmü-
dür.)
    Bu fasılda yazılı olan suçları yapan bir askeri karakol bu suçları yapan
mafevk gibi ceza görür.

    Madde 154 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Sahtekarlık, emniyeti suiistimal, dolandırıcılık, yalan yere yemin ve yalan
yere şehadet, iftira, dilencilik ve adabı umumiyeye ve nizamı aile ve vatan
aley-
------------------------------
(1) Bu Kanundaki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10/6/1949 tarih
    ve 5435 sayılı Kanunu değiştiren 21/1/1983 tarih ve 2790 sayılı Kanun ile
    15/8/1957 tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 20/5/1957 tarih
    ve E.1, K. 12 sayılı Yargıtay İç. Bir. Kur. Kararına bakınız.
hine cürümlerden biriyle bir aydan fazla hapis ve ağır hapis ve hukuku ammeden
mahrumiyet cezalarına mahküm olan ve gayrı tabii mukarenet yapan ve bunu
rızasiyle kendine yaptıran askeri, talebenin, talebelik sıfatiyle iktisap
ettikleri her türlü hukukun ve hizmeti muvazzafadan başka ihtiyat zabiti ve
gedikli küçük zabit olmak ve askeri hizmet ve memuriyetlere ve mekteplere
girmek hakkının ziyaına hükmolunur.
    2 - 22/12/1934 tarih ve 2632 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri:  (Madde numaraları: 66,67,147,153,
188,189,190,191)

    Madde 66 Bent (2) alt bent (A) - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)
    Suçlu, silah, mühimmat ve bunların teçhizatından, araba ve hayvanlarla
levazımdan bir şeyi de beraberinde götürmüş ise;

    Madde 67 bent (3) alt bent (A) - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)
    Suçlu silah, mühimmat, teçhizat, araba ve hayvanlariyle bunların levazımın-
dan bir şeyi de beraberinde götürmüş ise;

    Madde 147 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    İzin alması icabeden askeri şahıslardan izinsiz evlenen üç aydan bir seneye
kadar hapsolunur.

    Madde 153 bent (1) - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Fuhuş ve iffetsizliği sabit olan bir kadınla bilerek evlenen veya evlilik
rabıtasını idamede veya böyle bir kadını nezdinde bulundurmakta ısrar eden
askeri şahısların ordudan ihracına ve bu fiili askerlikten çıkmak maksadiyle
yaptığı sabit olursa tardına hükmolunur.

    Madde 188 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Bir disiplin cezasından şikayet, ya cezalı tarafından veya kendisinin
mafevkleri tarafından doğrudan doğruya yapılır.
    Şikayet cezadan evvel ve cezalı tarafından yapılacaksa cezanın ancak tebli-
ğinden bir gece sonra yapılabilir.
    Şikayet cezanın infazından evvel yapılacak olursa, icrası sonraya bırakı-
lır. Şikayet ilk salahiyetli makam tarafından reddedilirse, tekrar edilse bile
ceza infaz olunur.
    2 - Disiplin cezalarından şikayetler cezayı veren amirin bir derece mafev-
kine yapılır ve bu bapta karar vermek bu makama aittir.
    3 - Şikayetler derhal tetkik edilir ve bir karara bağlanır.

    Madde 189 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Şikayet varit görülmezse müştekiye ceza verilmez. (M. 84) Ancak şikayet
ederken müşteki bir suç işlemiş veya bir disiplin tecavüzünde bulunmuşsa ayrı-
ca mesul olur. Bu bapta takibat icrası şikayeti tetkik eden amire aittir.

    Madde 190 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Cezayı veren amir veya mafevkın talebi üzerine, daha yüksek disiplin amiri
kaldırabilir. Veya değiştirebilir.

    Madde 191 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Bir disiplin amiri:
    A) Bir madunu tarafından verilen disiplin cezasını nevi ve derecesi itiba-
riyle muvafık görmezse;
    B) Cezayı verenin salahiyetinden yukarı görürse cezayı değiştirebilir veya
kaldırabilir.
    2 - Ceza gören şahıs başka bir disiplin amirinin salahiyeti altına geçmiş
ise evvelki disiplin amiri yalnız cezayı kaldırır.
    3 - Eski ceza tamamen veya kısmen infaz edilmiş ise veya yeni ceza eski
cezadan ağır bulunmıyorsa yeni ceza infaz edilmiş sayılır.
    Yeni ceza infaz ve ikmal edilmiş olan cezadan daha ağır ise çekilen ceza
mahsup olunur. Mahsupta iki günlük oda hapsi bir günlük katıksız hapse karşı
tutulur. Eski ile yeni cezanın mahsup kabiliyeti yoksa yeni ceza takdir olu-
nurken eski ceza nazarı dikkate alınır. Bunun için disiplin amiri yeni cezayı
tamamen veya kısmen indirebilir.
    3 - 11/12/1935 tarih ve 2862 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 30,39,49,63,64,81,
131,153,173,192)

    Madde 30 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Aşağıda yazılı hallerde tart cezası her halde hükmolunur:
    A) 1 - Ceza kanunları mucibince ölüm cezası ve ağır hapis cezalarına
mahkümiyet halinde.
    2 - Hırsızlık, emniyeti suiistimal, sahtekarlık, dolandırıcılık, yalan yere
şahitlik, yalan yere yemin, cürüm tasnii, iftira, irtikap, irtişa ve ihtilas
cürümlerinden biriyle altı aydan fazla hapis cezasına mahkümiyet halinde.
    B) Aşağıdaki hallerde tart cezası hükmolunabilir:
    1 - Beş seneden ziyade hapis cezasiyle beraber.
    2 - Asgari haddi bir seneden aşağı olmayan hapis cezalarını mucip suçlarla
mükerreren mahkümiyet halinde.

    Madde 39 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Tart ve ihraç cezalarını mucip olmayan ceza hükümleri zabitler hakkında
askeri hapishanelerde infaz olunur.
    2 - Tart ve ihraç cezalarını mucip olan ceza hükümleri zabitler hakkında
umumi hapishanelerde infaz olunur.
    3 - Efrat hakkında müddeti altı aydan fazla hükmedilen ağır hapis ve hapis
cezaları umumi hapishanelerde infaz olunur. Şu kadar ki bunlardan askerlik ala-
metleri kaldırılır. Ve bunlara ceza müddetlerinin hitamında muvazzaflık bakiye-
si ikmal ettirilir.
    4 - Mekteplerinden kayıtları terkin olunan askeri talebe hakkındaki ceza
hükümleri umumi hapishanelerde infaz olunur.
    5 - Askeri mahkemelerden siviller hakkında hükmedilen ağır hapis ve hapis
cezaları umumi hapishanelerde çektirilir.

    Madde 49 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Aşağıdaki fıkralarda yazılı hükümler mahfuz olmak üzere, askeri suçlarda
dava ve cezanın düşmesi hususunda,Türk Ceza Kanununun birinci babının dokuzuncu
faslı hükümleri tatbik olunur.
    A) Firar ve izinsizlik fiilleri hakkında dava müruru zamanı bütün askeri
mükellefiyetlerin veya bizzat girmiş oldukları taahhüdün bitmesinden itibaren
cereyana başlar. Bu gibi efradın tamamlanacak mükellefiyetleri tutuldukları
zaman tamamlattırılır.
   B) Hiyanet cürümleriyle maznun ve mahküm olanlar hakkında müruru zaman yok-
tur.

    Madde 63 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Seferberlikte askerlik hizmetine çağırılan efrat muayyen olan müddeti
içinde gelmeğe mecbur olup bu müddetin bitmesinden sonra yedi gün içinde ge-
lenler dört aydan iki seneye kadar yedinci günden sonda üç ay içinde gelenler
iki seneden on seneye kadar hapsolunur.
    2 - Bunlar emsalleri kadar hizmet etmek ve istihdamlarından sonra cezala-
rını görmek üzere sevkolunurlar. Bu suretle sevkolunanlardan, seferberlik
müddetince misafirhanelerde yollardan müstahdem oldukları kıta ve müesseseler-
den kaçanların evvelce mahküm oldukları ceza iki misline iblağ edilir.
    3 - Seferberlikte çağırılıpta mazeretsiz üç aydan fazla gelmeyenler ölüme
mahküm olur.

    Madde 64 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Muayyen müddeti içinde çağırılıpta gelmeyen ihtiyat zabitleriyle memurlar
hakkında 87, 88, 89. maddeler hükümleri tatbik olunur. Bunların tartları ve
ihraçları halinde haklarında 63 üncü maddenin 2. ve 3. fıkraları hükümleri de
tatbik olunur.

    Madde 81 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Askerlikten kamilen veya kısmen kurtulmak kastiyle hile yapanlar beş
seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
    2 - Aynı ceza bu hileyi bilerek başkasına yapıverenler hakkında da tatbik
olunur.

    Madde 131 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Askeri bir hizmeti yaparken veyahut bir vazifeyi suiistimal ederek, bu
hizmet ve vazife dolayısiyle tevdi veya emanet edilmiş olan parayı, az ve çok
kıymetli eşyayı veyahut, kendisine emanet edilmiş olsun olmasın her nevi erzak
ve esliha ve cephaneden başka, her nevi askeri eşyayı ve hayvanatı çalan veya
ihtilas eden veya satan, rehine veren veya bunları bilerek satın alan ve rehi-
ne kabul eden ve gizliyen beş seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
Az vahim hallerde üç seneye kadar hapsolunur. Çalınan mallar varsa alınır, yok
edilmiş ise kıymeti ödetilir.
    2 - Fiil esliha, cepane ve herhangi bir müdafaa vasıtasına taallük ederse
ceza arttırılır.
    3 - Yukarıki iki fıkrada yazılı fiiller seferberlikte yapılırsa on seneden
aşağı olmamak üzere ağır hapis, az vahim hallerde beşseneye kadar hapis cezası
verilir.

    Madde 153 Bent (1) - (22/11/1934 tarih ve 2632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Fuhuş veya iffetsizliği anlaşılmış olan bir kadınla bilerek evlenen
veya evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kadını yanında bulundurmak-
ta yahut karı koca gibi herhangi bir kadınla nikahsız olarak devamlı surette
yaşamakta ısrar eden askeri şahısların ordudan ihracına ve bu fiili askerlik-
ten çıkmak maksadiyle yapmış olduğu sabit olursa tardına hükmolunur.
    2 - 22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.) Gayrı tabii mukarenet
yapan ve bu fiili rızasiyle kendine yaptıran askeri şahısların, tardı mucip
olmayan hallerde, ordudan ihracına hükmolunur.

    Madde 173 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Askeri disiplin amirleri askeri memurlar hakkında salahiyetleri dahi-
linde disiplin cezaları verilebilir.
    2 - Askeri adli hakim ve memurlar kendi maiyetlerinde bulunan madunlarına
maaşça muadili oldukları zabitler derecesinde disiplin cezaları verebilirler.
    3 - Askeri adli hakimlere disiplin cezası olarak hapis cezası verilemez.

    Madde 192 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    75,79 uncu maddelerle 78 inci maddenin (c) fıkrasının iki numarasında ve
81 inci maddenin ikinci fıkrasında ve askeri eşyayı satın almak, rehin olarak
kabul etmek ve gizlemek fiillerine dair 131 inci maddede yazılı suçlar, askeri
mahkemelere tabi olmayan siviller tarafından yapılırsa umumi mahkemeler, bu
Kanunun hükümlerini tatbik ederler.
    4 - 28/6/1938 tarih ve 3514 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri:  (Madde numaraları: 39,154)

    Madde 39 - (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Tard ve ihraç cezalarını mucib olmıyan ceza hükümleri subaylar hakkında
askeri hapishanelerde infaz olunur.
    2 - Askeri mahkemelerden hükmedilen aşağıda yazılı cezalar umumi ceza evle-
rinde infaz olunur:
    A) Tard ve ihraç cezalarını mucib olan subaylarla askeri memurlar hakkında-
ki cezalar;
    B) Erat hakkında altı aydan fazla hükmedilen ağır hapis ve hapis cezaları;
    C) Mekteblerinden kayıdları silinen askeri talebe hakkındaki cezalar;
    D) Siviller hakkında hükmedilen ağır hapis ve hapis cezaları;
    E) Yoklama kaçağı, bekaya ve saklı suçları hakkında hükmedilen cezalar.
    B fıkrasında yazılı erat haklarındaki cezanın çektirildiği sırada bunlardan
askerlik alametleri kaldırılır ve cezaları bittikten sonra muvazzaflıktan geri
kalan hizmetleri ikmal ettirilir.

    Madde 154 - (27/6/1932 tarih ve 2034 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Sahtekarlık, hırsızlık, emniyeti suiistimal, dolandırıcılık, yalan yere
yemin ve yalan yere şahitlik, iftira, dilencilik ve adabı umumiyeye ve nizamı
aile ve vatan aleyhine cürümlerden biriyle bir aydan fazla hapis ve ağır hapis
ve hukuku ammeden mahrumiyet cezalarına mahküm olan askeri talebenin, talebelik
sıfatiyle iktisap ettikleri her türlü hukukun ve muvazzaf hizmetten başka ihti-
yat zabiti ve gedikli küçük zabit olmak ve askeri hizmet ve memuriyetlere ve
mekteplere girmek hakkının ziyaına hükmolunur.
    Gayritabii mukarenette bulunduğu veya bunu rizasiyle kendisine yaptırdığı
mektep idare heyeti tarafından yapılacak tahkikatla sabit olan talebenin kaydı
terkin edilmekle beraber muvazzaf hizmetten başka askeri hizmet ve memuriyetle-
re ve askeri mekteplere girmek hukukundan mahrum edilmelerine de karar verile-
bilir. Bu karar aleyhine en büyük amiri, adli nezdinde on beş gün içinde itiraz
olunabilir.
    Amiri adli kararı tasdik veya askeri mahkemeye tevdi eder. Tasdik kararı
katidir.
    5 - 8/7/1939 tarih ve 3719 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 47, 148)

    Madde 47 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Türk Ceza Kanununun birinci kitabının müstakil faslında yazılı olan, ceza-
ların tecili hakkındaki kaideler aşağıdaki hükümler nazarı dikkate alınmak şar-
tiyle, askeri suçlardan dolayı hükmedilen cezalar için de tatbik olunur.
    A) Türk Ceza Kanunu mucibince bir kabahat fiilinden dolayı mahküm olan ve
cezası tecil edilen bir sene içinde ve yine mezkür kanuna tevfikan hapis ceza-
siyle mahküm olan ve cezası tecil edilen bir kimse beş sene içinde askeri bir
cürümden dolayı hapis veya daha ağır bir cezaya mahküm olur; ve askeri cürüm
Türk Ceza Kanunu mucibince cezayı mucip fiillerinden bulunmazsa, ikinci mah-
kümiyet evvelki cezanın teciline mani olmaz.
    B) Evvelki mahkümiyet askeri bir suç için verilmiş bir ceza olur ve bu as-
keri suç Türk Ceza Kanunu mucibince cezayı mucip bir fiil bulunmazsa ikinci
fiilden dolayı Türk Ceza Kanunu mucibince verilecek cezanın teciline birinci
fiil mani olmaz.

    Madde 148 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Siyasi maksatla toplananlar, siyasi fırkalara girenler, siyasi nümayiş ve
içtimalara ve intihabata iştirak edenler veya her ne suretle olursa olsun bu
maksatlarla şifahi telkinatta bulunanlar ve siyasi makale yazanlar ve bu yolda
nutuk söyleyenler beş seneye kadar hapsolunur.
    6 - 13/5/1940 tarih ve 3823 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları:47, 148 )

    Madde 47 - (8/7/1939 tarih ve 3719 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Türk Ceza Kanununun birinci kitabının müstakil faslında yazılı olan cezala-
rın tecili hakkındaki kaideler aşağıdaki hükümler nazara alınmak şartiyle aske-
ri şahıslar hakkında da tatbik olunur:
    A) Askeri Mahkemelerden Askeri Ceza Kanununun üçüncü babının üç ve dördün-
cü fasıllariyle 84 üncü maddesi hariç olmak üzere 5 inci ve 130 uncu madde
hariç olmak üzere 8 inci fasıllarında yazılı suçlardan dolayı verilen cezalar
tecil edilemez. Ancak fiili işlediği zaman 18 yaşını doldurmamış çocuklarla
hüküm zamanında 70 yaşına girmiş olanların mahküm oldukları bir seneden az
hapis cezaları tecil olunabilir.
    B) Evvelki mahkümiyet askeri bir suç için verilmiş bir ceza olur ve bu
askeri suç Türk Ceza Kanunu mucibince cezayı mucip bir fiil bulunmazsa ikinci
fiilden dolayı Türk Ceza Kanunu mucibince verilecek cezanın teciline birinci
fiil mani olmaz.

    Madde 148 - (8/7/1939 tarih ve 3719 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    A) Siyasi maksatla toplananlar, siyasi fırkalara girenler, siyasi nümayiş
ve içtimalara ve intihabata iştirak edenler veya her ne suretle olursa olsun
bu maksatla şifahi telkinatta bulunanlar ve siyasi makale yazanlar ve bu
yolda nutuk söyliyenler beş seneye kadar hapsolunur.
    Türk Ceza Kanununun 141. ve 142 nci maddelerinde yazılı olan cürümleri
ordu içinde veya ordu mensupları ve askeri fabrika ve müesseselerdeki müstah-
demler veya işçiler arasında işliyenlerin cezaları yarıdan aşağı olmamak üzere
arttırılır.
    B) Bu cürümler, seferberlik zamanında işlenirse ceza, iki misli olarak
hükmolunur.
    Eğer bu cürümlerin işlenmesi neticesi olarak askeri hizmetlere zarar gel-
miş olursa ceza on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapistir. Bu zarar
ehemiyetli olursa, fiil daha ağır bir cürüm teşkil etmediği takdirde, müebbet
ağır hapis cezası hükmolunur.
    7 - 21/8/1940 tarih ve 3914 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 55,56,57,58,59)

    Madde 55 - (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Seferberlikte vatan aleyhine yapılan cürümlerden Türk Ceza Kanununun
139. maddesiyle 140. maddesinin 139. maddeye matuf olan hükmü ve 143,144,145.
maddeleriyle 141. maddesini 139. maddeye matuf hükmü müstesna olmak üzere vatan
aleyhine cürümler kimin tarafından yapılırsa yapılsın hiyaneti harbiye sayılır
ve 56 ıncı maddede hükmü mahfuz kalmak üzere Türk Ceza Kanununda yazılı ceza-
larla cezalandırılır.

    Madde 56- (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Seferberlikte bir düşman kuvvetine yardım etmek veya Türkiye Cumhuriye-
ti ve yahut müttefikleri kuvvetlerine fenalık yapmak niyet ve kastiyle aşağıda
yazılan cürümlerden birini işleyenler hiyaneti harbiyeden (M. 55) dolayı
ölüm cezasiyle cezalandırılır.
    A) Türk Ceza Kanununun 128, 129, 132, 133, 134, 135, ve 140 ıncı maddele-
rinde yazılı olan suçlardan birini yapmak.
    B) Silah taşımağa kabiliyeti olan kimseleri düşman tarafına geçirmek ve
yahut Türkiye ve müttefikleri harb kuvvetlerine mensup şahısları düşman tara-
fına gitmeğe teşvik etmek.
    C) - Türkiye Cumhuriyeti veya müttefik bir devletin harb kuvvetleri içinde
fesat ve isyana sebep olmak.
    D) Nöbetçilere ve karakollara mahsus mahrem talimatı ve tenbihleri parola-
ları veya parola işaretlerini ifşa etmek.
    E) Düşman karşısında haberleri veya hizmete mütaallik tebliğleri tahrif
etmek veya doğrusunu yapmada ihmal etmek.
    F) Türkiye veya müttefikleri kıtaatına karşı olan bir teşebbüste düşmana
kılavuzluk etmek ve yahut muharip bulunan Türkiye`ye ve müttefikleri kıtaatına
kılavuz iken onları yanlış yola götürmek.
    G) Düşman karşısında kıtaatı tehyiç edecek veya yanlış hareketlere ve
fiillere sevkeyleyecek tarzda her hangi askeri veya sair bir işareti vermek
ve yahut firara teşvik etmek veya dağılmış olan askerlerin toplanmasına mani
olmak.
    H) Bir hizmet emrini kamilen veya kısmen yapılmamış bırakmak ve yahut ken-
diliğinden değiştirmek.
    K) Düşman ordusunda veya donanmasında ve yahut düşman memleketinde bulunan
şahıslar ile harbin idaresine taallük eden hususlara dair sözle yazıyle veya-
hut sair muhabere vasıtasiyle münasebette bulunmak ve yahut böyle bir münasebe-
te tavassut etmek.
    L) Düşman beyanname ve ilanlarını orduda yaymak ve dağıtmak.
    M) Kıtaatı iaşe vazifesiyle mükellef iken bu vazifede ihmal etmek.
    N) Harb esirlerini serbest bırakmak veya kaçırmak.
    P) Muhaberelerde kullanılan işaretleri havi mecmuaları veya hulasasını düş-
mana iblağ etmek.
    R) Deniz ve hava gemilerinin ve tayyarelerin harb aletlerini veya makina
ve teçhizatını harb ve imha ve her ne suretle olursa olsun harb etmek kabili-
yetini tenkis ve iptal etmek.
    2 - Yukarıda sayılan cürümler hakkında az vahim hallerde fail, müebbeden
ve yahut on seneden az olmamak üzere muvakkaten ağır hapis cezasiyle cezalandı-
rılır.

    Madde 57 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Birden ziyade şahıslar, hiyaneti harbiyeyi (M.55,56) kararlaştırıpta fiil
yapılmamış veya cezayı mucip teşebbüs derecesine varmamış ise beş seneden az
olmamak üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.

    Madde 58 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    55,56,57 nci maddelerde sayılan hiyaneti harbiye fiillerinden birinin ta-
savvur ve tasmimini mümaneat mümkün olan bir zamanda doğru bir surette malü-
mat alıpta vaktiyle haber vermekte ihmal edenler suç yapılmış veya cezayı mucip
teşebbüs derecesine gelmişse hemfiil cezası görürler.

    Madde 59 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bir hiyaneti harbiye (M.55,56) suçunun tasavvur ve tasmimine iştirak eden
kimse mercii aidi sair vasıtalarla haber almadan evvel, fiilin önünü almak müm-
kan olacak surette haber verirse cezadan kurtulur.
    8 - 12/5/1941 tarih ve 4026 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları:48)

    Madde 48 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Askeri cürümlerde takip, taarruz olunan kimsenin talep ve şikayetine bağlı
değildir.
    9 - 15/6/1942 tarih ve 4257 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları:7,13,23,24,63,64,
158,164,174)

    Madde 7 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Bu Kanunda "Seferberlikte" tabiriyle takyit edilen ceza cürümleri (Harb hü-
kümleri) dir ve aşağıdaki hal ve vakitlerde caridir:
    A) Umumi seferberlik müddetince askeri şahıslar hakkında;
    B) Kısmi seferberlik ilan olunan mıntakalarda, bunun devamı müddetince
askeri şahıslar hakkında;
    C) Örfi idare ilan edilen mıntakada bunun devamı müddetince mezkür mıntaka-
da bulunanlar hakkında;
    D) Fesat ve isyan halinde veyahut silah kullanılacak askeri bir hareket
yapılması halinde, kumanda eden zabit tarafından harb hükümleri meri olacağı
resmen bildirilen askeri kıtalar hakkında bu hallerin devamı müddetince;
    E) Bulundukları mahalde en büyük rütbeli kumandan tarafından harb hükümle-
ri mer`i olacağı kendilerine resmen tebliğ olunan harb esirleri hakkında.

    Madde 13 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Bu Kanunun tatbikatında (Memur) tabirinden maksat 12 nci maddede yazılı
hizmeti ifa ile mükellef olandır.
    2 - Amir makam ve memuriyet itibariyle emretmek salahiyetini haiz kimsedir.
    3 - Mafevk tabiri rütbe ve kıdem büyüklüğünü gösterir.

    Madde 23 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    A) Kısa hapis cezası üç türlüdür:
    1 - Göz hapsi;
    2 - Oda hapsi;
    3 - Katıksız hapis;
    B) Zabit ve askeri memurlar hakkında:
    1 - Dört haftaya kadar göz;
    2 - Dört haftaya kadar oda;
    C) Efrat hakkında:
    1 - Dört haftaya kadar oda;
    2 - Üç haftaya kadar katıksız;
    Hapis cezaları verilebilir.
    D) Disiplin yoluyla askeri lise talebesine kısa hapis cezaları verilemez.

    Madde 24 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Zabitlerle askeri memurlar;
    A) Göz hapsi cezalarında:
    1 - Resmi daire ve kışla talimhanelerdeki hizmetin hiç birinden muaf değil-
dir.
    2 - Hizmetin hitamından sonra hiç bir yere gidemezler kışlada veya resmi
odalarda kalırlar.
    3 - Hizmete mütaallik olanlar müstesna olmak üzere hiç bir ziyaret kabul
edemezler.
    B) Oda hapsi cezalarında:
    1 - Cezayı tek başına muayyen bir hapis odasında geçirirler.
    2 - Emir vermezler.
    3 - Umum hizmetten mahrumdurlar.
    C) Kısa hapis cezalarında maaş ve tahsisatı tam olarak verilir.

    Madde 63 - (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Kabul edilecek bir özrü olmadan hazarda bakaya olanlarla yoklama kaçağı
veya saklılardan yaşıtlarının veya birlikte muameleye tabi oldukları
arkadaşlarının ilk kafilesi sevkolunmuş bulunanlar bir aydan altı aya
kadar hapis cezasile cezalandırılırlar.
    Sevkten bir hafta içinde kendiliğinden gelenlerin cezası yarıya indirilir.
    2 - Seferberlikte birinci fıkrada yazılı olanlarla ruhsatlılardan sevk
gününün bitmesinden itibaren yedi gün içinde gelenler bir aydan bir seneye, el-
de edilenler dört aydan iki seneye kadar, yedi günden sonra üç ay içinde gelen-
ler iki
seneden aşağı olmamak üzere, elde edilenler üç seneden aşağı olmamak üzere ha-
pis, üç aydan sonra kendiliğinden gelenler beş seneden az olmamak üzere ağır
hapis, elde edilenler ölüm cezasına mahküm edilirler.
    Az vahim hallerde ölüm cezası yerine müebbed veya on seneden aşağı olmamak
üzere ağır hapis cezası ve ölüm cezasından başka yukarı fıkrada yazılı haller
için gösterilen cezalar yarıya indirilerek hükmedilebilir.

    Madde 64 - (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Seferberlikte muayyen müddet içinde çağırılıp gelmiyen ihtiyat subaylarile
ihtiyat askeri memurlardan yedi gün içinde gelenler üç aydan iki seneye
kadar, elde edilenler altı aydan üç seneye kadar, yedi günden sonra üç ay için-
de gelenler veya elde edilenler üç seneden aşağı olmamak üzere hapis, üç aydan
sonra kendiliğinden gelenler beş seneden az olmamak üzere ağır hapis, elde
edilenler ölüm cezasıile cezalandırılırlar.
    Az vahim hallerde 63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı hükümler bu madde-
de yazılı olan cezalar hakkında da tatbik olunabilir.

    Madde 158 - (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Harb esirleri bir suç işlerlerse rütbelerine göre bu Kanun mucibince ceza-
landırılırlar.

    Madde 164 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Disiplin cezaları; aşağıda yazılı olanlara verilir:
    A) Askeri şahıslar;
    B) Bir harb esnasında bir hizmet veya mukavele ve taahhütle veya her hangi
bir sebep ve suretle muharip Türk ordusu nezdinde bulunan veya orduyu takibe-
den şahıslar;
    C) Harb esirleri.

    Madde 174 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - 164 üncü maddenin B ve C fıkralarında yazılı olan şahıslardan orduyu
takip edenler, harb esirleri hakkında bu Kanunun ikinci kısmının askerler hak-
kındaki hükümleri tatbik olunur.
    Maaş kat`ı cezası bunlardan askeri şahısların aldıkları maaş ve yevmiyelere
göre hesap edilir.
    2 - Asker olmayan şahıslara verilecek cezalar içtimai mevkilerine göre ta-
yin olunur.
    3 - Kadınlar hakkında katıksız hapis cezası tatbik olunmaz.
    10 - 10/4/1944 tarih ve 4542 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri:  (Madde numaraları: 35, 153)

    Madde 35 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Aşağıdaki hallerde rütbenin geri alınması cezası her halde hükmolunur:
    A) 1 - Ağır hapis ve bir seneden ziyade hapis cezasiyle beraber.
    2 - Memuriyetten mahrumiyet cezasiyle beraber.
    B) Aşağıdaki hallerde rütbenin geri alınması cezası hükmolunabilir:
    1 - Bir sene veya daha az hapis cezasiyle beraber.
    2 - Mükerreren hapis cezasiyle beraber.

    Madde 153 - (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Fahişeliği veya iffetsizliği anlaşılmış olan bir kadınla bilerek evle-
nen veya evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kadını yanında bulun-
durmakta yahut karı koca gibi her hangi bir kadınla nikahsız olarak devamlı
surette yaşamakta ısrar eden askeri şahısların ordudan ihracına ve bu fiili
askerlikten çıkmak maksadile yapmış oldukları sabit olursa tardlarına hükmolu-
nur.
    2 - Askeri şahıslarla gayri tabii mukarenette bulunan yahut bu fiili kendi-
sine rizasile yaptıran askeri şahısların tardı mucib olmıyan hallerde ordudan
ihracına, erbaşlarla onbaşıların rütbelerinin geri alınmasına hükmolunur.
    11 - 30/4/1945 tarih ve 4726 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri:  (Madde numaraları: 63,75)

    Madde 63 fıkra bir - (15/6/1942 tarih ve 4257 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Kabul edilecek bir özrü olmadan hazarda bakaya olanlarla yoklama kaçağı ve-
ya saklılardan yaşıtlarının veya birlikte muameleye tabi arkadaşlarının ilk
kafilesi sevkolunmuş bulunanlarla ihtiyat erattan çağırılıpta özürsüz yaşıtla-
rının veya birlikte muameleye tabi arkadaşlarının sevklerindan sonra bir haf-
ta içinde gelmiyenler veyahut gelipte kıtalarına iltihak etmeden savuşanlar bir
aydan altı aya kadar hapis cezasiyle cezalandırılır. Yaşıtlarının veya birlikte
muameleye tabi arkadaşlarının sevkinden sonra bir hafta içinde kendiliğinden
gelenlerin cezası yarıya indirilir.

    Madde 75 bent (1) - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Askeri şahısları kaçmağa kışkırtan veya kaçmalarını veya kaçaklığın devamı-
nı kolaylaştıran veya kaçakları ve izinsizleri ve bakayayı ve yoklama kaçakla-
rını ve ihtiyat zabitlerini bilerek gizleyen ve bilerek hususi ve resmi hiz-
mete alanlar hazarda üç aydan bir seneye ve tekerrüründe bir seneden üç seneye
ve seferberlikte altı aydan iki seneye kadar hapis ve bu fi`ilin seferberlikte
tekerrüründe yedi seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
    12 - 25/3/1953 tarih ve 6078 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 114)

    Madde 114 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Askeri Kanun ve Nizamnamelerde yazılı kaidelere muhalif olarak neferleri
hizmetçiliğe veren veya alan iki aydan az olmamak üzere hapsolunurlar.
    13 - 9/7/1956 tarih ve 6781 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 150)

    Madde 150 bent (3) - (22/12/1934 tarih ve 2632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    3 - Türk Ceza Kanununun 403 üncü maddesinde yazılı şeyleri kullanan veya
yanında bulunduran askeri şahıslar iki aydan altı aya kadar hapsedilir. Teker-
rüründe zabitlerle askeri memurların ordudan ihracına ve eğer bunu askerlikten
çıkmak kasdiyle yapmış ise tardına ve gedikli küçük zabitlerin rütbesinin geri
alınmasına ve askeri mektepler talebesi için Askeri Ceza Kanununun 154 üncü
maddesinin birinci fıkrasında yazılı hakların zıyaına hükmolunur.
    14 - 17/12/1956 tarih ve 6866 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları 34,35)

    Madde 34 - (22/5/1930 tarih  ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Zabitlerle askeri memurlar hakkında memuriyetten mahrumiyet cezası hükmo-
lunmak icabeden hallerde bu fer`i cezaya mukabil o kadar müddet açığa çıkarılma
hükmolunur. Bu müddet kıdemden ve tekaüt hakkından indirilir.

    Madde 35 bent (A) altbent (3) - (10/4/1944 tarih ve 4542 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)
    Memuriyetten mahrumiyet cezasiyle beraber.
    15 - 25/1/1957 tarih ve 6889 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları:65)

    Madde 65 fıkra bir - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Tayin olunduğu vazife ve memuriyet emrinin tebliği anından itibaren maze-
retsiz 12 ve seferberlikte dört gün içinde hareket etmeyen veya yol müddeti
hariç olarak bu müddetlerin yarısından fazla bir müddet yolda geçirerek vazi-
fe ve memuriyetlerine iltihak etmeyen zabitlerle askeri memurlar üç aya kadar
ve seferberlikte üç aydan beş aya kadar hapsolunurlar. Tekerrürü halinde ilk
fiil hazarda ise altı ay ve seferberlikte ise sekiz ay ve her iki fiil sefer-
berlikte ise bir sene hapsolunurlar.
    Fıkra iki - (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Yukarıda hareket ve iltihak için tayin olunan müddetlerin bitmesinden iti-
baren hazarda altı, seferberlikte üç gün içinde kıt`asına iltihak etmiyenler
hakkında da 66 ncı madde hükümleri tatbik olunur.
    16 - 8/6/1959 tarih ve 7331 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları:56)

    Madde 56 - (21/8/1940 tarih ve 3914 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    (1) - Bu maddede gösterilen fiilleri işleyenler ve bunlara teşebbüs edenler
(Milli Müdafaaya hiyanet) cürmünden dolayı aşağıda yazılı cezalarla cezalandı-
rılırlar:
    A) Türk Ceza Kanununun 133 üncü maddesinde ve 136 ncı maddesinin siyasi ve
askeri casusluğa dair üçüncü fıkrasında yazılı cürümleri işleyenlere Türk Ceza
Kanununa göre ceza verilir. Bu cürümleri seferberlikte veyahut Türkiye Cumhu-
riyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevka-
lade zamanlarda işleyenler veya işlemeğe teşebbüs edenler, 136 ncı maddenin
son fıkrasında suçlunun taksirine müstenit olarak yazılı olan haller hariç
olmak üzere ölüm cezası ile cezalandırılır.
    B) Doğru olması halinde askeri veya siyasi bir sır teşkil edecek olan ev-
rak ve vesaiki vesair maddeleri Milli Müdafaaya hiyanet maksadiyle sahte ola-
rak vücude getiren veya bu suretle vücuda getirilmiş olduğunu bildiği halde
bunları ayni maksatla bir başkasına bildiren veya tevdi edenler hakkında on
beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.
    Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir
harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalade zamanlarda işlenmiş ise
failleri ölüm cezası ile cezalandırılırlar.
    C) A ve B bentlerinde yazılı cürümlerden birini veya bazılarını işlemek
üzere iki veya daha ziyade kimseler aralarında ittifak ederlerse bunlardan her
biri sekiz seneden on beş seneye kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır.
Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb
tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalade zamanlarda işlenmiş ise failleri
müebbet ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
    D) A ve B bentlerinde yazılı hiyanet cürümlerini işlemeyi bir kimseden
talep veya bu cürümleri işlemek için hizmetini arz veyahut böyle bir talebi ve-
ya arzı kabul edenler hakkında da bu bentlerde yazılı cezalar aynen verilir.
Eğer böyle bir talep veya arz veya kabul yazılı şekilde vukubulmuşsa, bu yazı-
nın fail tarafından mücerret gönderilmiş olmasiyle cürüm tamam olur.
    E) A, B bentlerinde yazılı hiyanet cürümlerden birini veya bazılarını işle-
mek üzere bir teşekkül kuranlar, tanzim ve sevk ve idare edenler üç seneden
aşağı olmamak üzere ağır hapis ve böyle bir teşekküle yalnız iştirak edenler
bir seneden üç seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
    Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb
tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalade zamanlarda işlenmiş ise teşekkül
kuranlar, tanzim ve sevk ve idare edenler ölüm ve böyle bir teşekküle iştirak
edenler müebbed veya onbeş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasiyle
cezalandırılırlar.
    F) C, D, E bentlerinde yazılı hallerde her hangi bir suretle olursa olsun
cürmün işlenmesine mani olan suçortağı cezadan kurtulur.
    G) (1) Türk Ceza Kanununun 127 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yazılı
olan, milli menfaatler aleyhine yabancıdan menfaat veya vaad kabul eden va-
tandaşla bu maksatla para veren veya menfaat temin veya vaadeden yabancılar bu
fıkra hükümlerine göre cezalandırılırlar. Fiil seferberlikte veyahut Türkiye
Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren
fevkalade zamanlarda işlenmiş ise, failleri ölüm cezasiyle cezalandırılır.
    Eğer para veya menfaat, yazılı bir beyan ile talep veya kabul ve taahhüt
edilmiş ise, fail tarafından bu beyanın mücerret gönderilmiş olmasiyle fiil ta-
mam olur.
    Bu bentde yazılı cürümler ancak Milli Müdafaa Vekilinin talebi üzerine ta-
kip olunur. Talebin geri alınması caizdir.
    (2) - Az vahim hallerde yukarıki bentte yazılı ölüm cezaları yerine müebbet
ağır hapis veya on beş seneden aşağı olmamak üzere muvakkat ağır hapis cezası
verilir.
    17 - 25/10/1963 tarih ve 353 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları:5,72)

    Madde 5 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Askeri şahısların yabancı memleketlerde Türk askeri kıtalarında veya diğer
resmi vazifeleri esnasında, veya esir karargahlarında yaptıkları suçlar Türki-
ye`de işlenmiş sayılır. Bunlar hakkında yabancı memlekette hüküm verilmiş olsa
bile Milli Müdafaa Vekilinin talebi halinde Türkiye`de tekrar muhakeme oluna-
bilirler.

    Madde 72 - fıkra bir - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    63,64,65,66,67,68,69 ve 70 inci maddelerde yazılı olan hapis ve ağır hapis
cezalarına mahküm olanların cezaları emsalleri kadar hizmet gördükten sonra in-
faz olunabilir.
    18 - 26/10/1963 tarih ve 357 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 173)

    Madde 173 bent (3) - (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Askeri adli hakimlere disiplin cezası olarak hapis cezası verilemez.
    19 - 16/6/1964 tarih ve 477 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 82,83,86,108,116,
130,145, 149, 154)

    Madde 82 bent (1) - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Hizmette yahut hizmete taallük eden işlerde, amire ve mafevka borçlu
olduğu hürmette bulunmayanlar veya resmi tevbihi ihtiram vazifetiyle telakki
etmeyen ve buna söz ile itiraz edenler kısa hapis ile cezalandırılırlar.
    2 - (27/6/1932 tarih ve 2034 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Yukarki fıkrada yazılı suçlar silahlı iken veya toplu efrat karşısında
yahut kavli veya fiili tehdit şeklinde yapılmışsa yirmi bir günden aşağı olma-
mak üzere katıksız hapis veya üç günden aşağı olmamak üzere hapis cezası veri-
lir.

    Madde 83 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Hizmete müteallik işlerde amirin sualine karşı doğru söylemeyenler kısa ha-
pis veya üç aya kadar hapis cezasiyle cezalandırılırlar.

    Madde 86 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Kast veya ihmal ile hizmete müteallik emri tamam yapmamak, değiştirmek hu-
dudunu aşmamak suretleriyle itaatsizlik yapanlar kısa hapis ve tekerrüründe
altı aya kadar hapis ile cezalandırılırlar.

    Madde 108 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Maduna hizmetle asla münasebeti olmayan emirler vermek ve bir şey iste-
mek suretleriyle memuriyet nüfuzunu suistimal eden, madunlardan hediye isteyen,
borç alan mafevk iki seneye kadar hapis ve az vahim hallerde kısa hapis ile
cezalandırılır.
    2 - Vahim hallerde, suçun tekerrüründe muayyen cezadan başka rütbenin geri
alınmasına dahi hükmolunur.

    Madde 116 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Madununa sövüp sayan hakaret eden, veya askeri usul ve kaideler ve ni-
zamlar dışında fena muamelede bulunan mafevk üç aya kadar hapsolunur.
    2 - Az vahim hallerde kısa hapis ve efrat hakkında katıksız hapis cezası
verilir.
    3 - Hakaret maddei mahsusa isnadiyle vuku bulursa mafevk üç seneye kadar
hapsolunur.

    Madde 130 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Askeri hizmete mahsus bir şeyi makbul bir sebep olmaksızın kaybeden, kasten
tahrip veya terkeden veya hususi menfaatlarında kullanan bu şeyin kıymetine gö-
re kısa, hapis veya üç seneye kadar hapis veya beş seneye kadar ağır hapis ile
cezalandırılır, ve tahrip veya kaybedilen şey ödetilir.

    Madde 145 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Maduna nezaret vazifesinde ihmal ve tekasül eden, madunun suçlarını haber
vermeyen veya bu fiiller hakkında kasten kanuni takibatta bulunmayan mafevk
kısa hapis ile veya altı aya kadar hapis ile cezalandırılır.

    Madde 149 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Müsaade almaksızın hayri cemiyetlere girenler bir aya kadar hapsolunur.

    Madde 154 bent (2) altbent (a) - (28/6/1938 tarih ve 3514 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)
    Talebe tarafından okunması veya taşınması Genel Kurmay Başkanlığınca mene-
dilmiş olan kitab veya her türlü matbua vesair yazıları emir hilafında okuduğu
veya taşıdığı,
    20 - 25/5/1972 tarih ve 1590 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 95)

    Madde 95 - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Hakkı ve vazifesi olmadığı halde askeri muamelat teşkilat ve tesisat
veyahut tertibata mütaallik işler hakkında müzakere ve istişare için askeri
toplayan veya bu gibi hususlar hakkında birlikte beyanat ve şikayette bulunmak
üzere imza toplayan her kim olursa olsun üç seneye kadar hapsolunur.
    2 - Böyle bir toplanmağa bilerek gelen veya beyanat ve şikayetlere iştirak
eden altı aya kadar hapsolunur.
    21 - 6/2/1973 tarih ve 1656 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 148)

    Madde 148 bent (A) - (13/5/1940 tarih ve 3823 Sayılı Kanunun hükmüdür.)
    A) Siyasi maksatla toplananlar, siyasi fırkalara girenler, siyasi nümayiş
ve iştimalara ve intihabata iştirak edenler veya her ne suretle olursa olsun
bu maksatla şifahi telkinatta bulunanlar ve siyasi makale yazanlar ve bu yolda
nutuk söyleyenler beş seneye kadar hapsolunur.
    22 - 14/2/1978 tarih ve E. 1977/130, K. 1978/13 sayılı Anayasa Mahkemesi
Kararı ile iptal edelmiş hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: Ek 7)
MÜLGA HÜKÜMLER, TEMMUZ 1989 (EK-3)

    Ek Madde 7 fıkra bir ve iki - (25/5/1972 tarih ve 1590 sayılı Kanunun
2 inci maddesi ile getirilen ek madde 2 hükmü olup teselsül sebebi ile madde
numarası değiştirilmiştir.
    Devletin Askeri Kuvvetlerini alenen tahkir ve tezyif edenler T.C.K. nun,
159 uncu maddesi gereğince cezalandırılırlar.
    Bu maddedeki suçun basın yoliyle işlenmesi halinde ceza arttırılarak veri-
lir.
    23 - 9/7/1982 tarih ve 2693 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 32,35)

    Madde 32 bent (A) alt bent (1) - (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)
    1 - Bir seneden ziyade hapis veya bir seneden ziyade memuriyetten mahrumi-
yet cezalarından biriyle mahkümiyet halinde;

    Madde 35 bent (A) altbent (1) - (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun
hükmüdür.)
    1- Ağır hapis ve bir seneden ziyade hapis cezasiyle beraber;
    24 - 14.6.1989 tarih ve 3574 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 29,38,66,67,70)

    Madde 29 fıkra bir bent (C) alt bent (2) - (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayı-
lı Kanunun hükmüdür.)
    Yeni baştan askerlik

    Madde 38 - (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1 - Yeni baştan askerlik cezası cürümün işlendiği zamana kadar geçen hizmet
müddetinin sayılmaması ve rütbenin geri alınmasıdır. Bu ceza, kanunda yazılı
yerlerde ve yalnız muvazzaflar hakkında hükmolunur.
    2 - Muvazzaflığı bitirmiyenlerden yeni baştan askerlik cezasiyle mahküm
olanlar hem duhullerinden, sayılmayan müddet kadar fazla hizmet ederler.
Muvazzaflığı bitirdiği halde görülen lüzum üzerine terhis olunmayanlardan
işbu cezaya mahküm olanların yalnız muvazzaflığı bitirdikten cürümü yaptıkları
tarihe kadar geçen hizmet müddetleri sayılmaz. Ve bunlar hem duhullerinden o
kadar fazla hizmet ederler.
    3 - Yeni baştan askerlik mahkümiyeti askerlik çağını çoğaltmaz.

    Madde 66 - (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1- Aşağıda yazılı askeri şahıslar altı aydan üç seneye kadar hapsolunur ve
yeniden asker edilir:
                                    140- 1
    A) (29.1.1936 tarihli ve 2908 sayılı Kanunun hükmüdür.) Suçlu silah, mü-
himmat ve bunların teçhizat veya nakil vasıtalarından ve hayvanlardan birini
veya ordu hizmetlerine tahsis edilen her hangi bir şeyi beraberinde götürmüşse;
    B) Suçlu hizmet yaparken kaçmış ise;
    C) Suçlu mükerrir ise;
    3 - Seferberlikte bu maddede yazılı olan mehiller yarısına indirilir.

    Madde 67 fıkra bir - (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    -  Aşağıda yazılı askeri şahıslar, yabancı memlekete kaçmış sayılarak iki
seneden beş seneye kadar hapsolunurlar ve yeniden asker edilirler;

    Madde 70 Fıkra altı - (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Yukarıdaki kaçaklara yeni baştan askerlik cezası da verilir.
    25- 16/2/1994 tarih ve 3970 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
        değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları:63.)

    Madde 63,fıkra (1),bent (A)-(30/4/1945 tarih ve 4726 sayılı Kanunun hükmü-
dür.)
    Kabul edilecek bir özrü olmadan barışta bakayalarla yoklama kaçağı veya sak-
lılırdan yaşıtlarının veya birlikte işleme bağlı arkadaşlarının ilk kafilesi
yollanmış bulunanlar ve ihtiyat erbaştan ve erden çağrılıp ta özürsüz yaşıtları-
nın yollanmalarından başlıyarak yedi gün içinde gelenler bir aya kadar,yakala-
nanlar üç aya kadar,yedi günden sonra üç ay içinde gelenler üç aydan bir yıla
kadar,yakalananlar dört aydan bir buçuk yıla kadar,üç aydan sonra gelenler dört
aydan iki yıla kadar,yakalananlar altı aydan üç yıla kadar hapis;
    26-22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş
olan hükümlerin metinleri. (Madde numaraları:3,23,24,29,30,3132,33,34,35,36,37,39,
47,53,67,68,71,76,77,81,85,87,88,89,115,130,131,132,134,143,148,152,153,154,165,
166,171 inci maddeye bağlı cetvel, 172,185.)

    Madde 3-(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür)
     Askeri şahıslar müşürden zabit vekiline kadar subaylar ile başgedikliden ere kadar
erbaş ve er ve bilümum askeri memurlar askeri adli hakimler ve müstahdemler ve
askeri talebedir.

    Madde 23-Fıkra (B) ve (D)-(15/6/1942 tarih ve 4257 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    B) Subay ve askeri memurlar hakkında :
    1 - Dört haftaya kadar göz hapsi;
    2 - Dört haftaya kadar oda hapsi.
    D) Disiplin yoluyla askeri lise talebesine kısa hapis cezaları verilemez.
                            140 - 2

     Madde 24 -(15/6/1942 tarih ve 4257 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Subaylarla askeri memurlar:
    A) GÖz hapis cezalarında:
   1 - Resmi daire ve kışla ve talimhanelerdeki hizmetin hiç birinden muaf
değildir;
    2 - Hizmetin hitamından sonra hiç bir yere gidemezler. Kışlada veya resmi
odalarda kalırlar;
    3 - Hizmete mütaallik olanlar müstesna olmak üzere hiç bir ziyaret kabul
edemezler.
    B)  Oda hapis cezalarında :
    1 - Cezayı tek başına muayyen bir hapis odasında geçirirler.
    2 - Emir veremezler.
    3 - Umumi hizmetten mahrumdurlar.

 Madde 29-(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
  Fer`i cezalar :

    Madde 29 - Askeri şahıslar hakkında  hükmolunacak "fer`i askeri" cezalar
şunlardır.
    A : Subaylar hakkında :
    1 - Tart
    2 - İhraç
    B : Gedikli küçük zabitler hakkında :
    1 - Tart
    2 - Rütbenin geri alınması
    C : Diğer erbaş ve er hakkında:
    1 - Rütbenin geri alınması
    2 - (Mülga : 14.6.1989 - 3574/4 md.)
    Tart cezasının ne vakit lazım ve ne vakit caiz olduğu:

    Madde 30 - (Değişik: 11/12/1935 tarih ve 2862 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    A) Aşağıda yazılı hallerde tard cezası her halde hükmolunur.
    Verilen kararda tasrih edilmemiş olsa bile bu haller tardı müstelzimdir.
      1 - Ceza kanunları mucibince ölüm veya ağır hapis cezalarına;
      2 - Hırsızlık, emniyeti suiistimal, sahtekarlık, dolandırıcılık, yalan
yere şahidlik, yalan yere yemin, cürüm tasnii, iftira, irtikab, irtişa ve
ihtilas suçlarından birile altı ay veya daha fazla hapis cezasına;
    3 - Yabancı memlekete kaçmak suçundan hapis cezasına mahkümiyet halinde;
    4 - Adli amirler tarafından Askeri Muhakeme Usulü Kanununun 216 ncı
maddesinin 3 üncü fıkrasının tatbikı halinde.(1)
    B) Aşağıda gösterilen hallerde tart cezası hükmolunabilir:
    1 - Beş seneden fazla hapis cezası;
    2 - En az haddi bir seneden aşağı olmıyan hapis cezalarını mucib suçlarla
birden fazla mahkümiyet halinde.

    Madde 31-(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Tart cezasının mahiyeti ve neticeleri :

    Madde 31 - Tart cezası ayrıca bir hükme hacet kalmaksızın aşağıdaki netice-
leri mucip olur:
    A : Askeri rütbe ve unvan ve memuriyetlerin ve hizmet esnasında kazanılmış
olan tekaüt ve sair hakların kaybedilmesini; (2)
    B : Nişan ve madalyaların geri alınmasını;
    C : Diploma ve şahadetnamelerin geri alınmasını;
    D : Orduya subay, memur, gedikli olarak tekrar kabul olunmamağı
      ----
(1) Adli amirlik müessesesi hakkında bu Kanunun ilk sayfasındaki dipnota
bakınız.
(2) Anayasa Mahkemesi bu bendin iptali için açılan davada verdiği 28/6/1966
tarih ve E.1963/132,K.1966/29 sayılı kararda,8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı
Kanunun 92.maddesinde emeklilik haklarının düşmesi sebeplerinin yeniden düzen-
lenmiş olduğu gerekçesi ile bu bendin zımmen mülga duruma düştüğü sonucuna var-
mıştır.(Bakınız:27/6/1967 tarih ve 12632 sayılı Resmi Gazete)
                                                   140 - 3

    Madde 32-(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    İhraç cezasının ne vakit lazım ve ne vakit caiz olduğu :

    Madde 32 - A : Aşağıdaki hallerde ihraç cezası her halde hükmolunur: (1)
    1. (Değişik: 9/7/1982 - 2693/1 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, bir
seneden fazla hapis veya bir seneden fazla memuriyetten mahrumiyet cezaların-
dan biriyle mahkümiyet halinde;
    2 - 30 uncu maddenin (A) fıkrasının 2 numarasında yazılı suçlardan biriyle
altı ay ve daha aşağı hapis cezasına mahkümiyet halinde;
    B : Aşağıdaki halde ihraç cezası hükmolunabilir :
    Bir seneden az hapis cezasiyle beraber.

    Madde 33 - (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
     İhraç cezası ayrıca bir hükme hacet olmaksızın aşağıdaki netice-
leri mucip olur.
    A : Askeri rütbe; unvan ve memuriyetlerin geri alınmasını (Tekaüt hakkı
mahfuzdur);
    B : Orduya subay ve memur olarak tekrar kabul olunmamağı;

    Madde 34 - ( 17/12/1956 tarih ve 6866 sayılı kanunun hükmüdür.)
    Memuriyetten mahrumiyet cezasının askeri şahıslar hakkında tatbiki:
    Subaylarla askeri memurlar, astsubaylar, uzman erbaşlar, jandarma uzatmalı
er, onbaşı ve çavuşlar hakkında bir sene ve daha az memuriyetten mahrumiyet
cezası hükmolunmak icabeden ahvalde, bu fer`i cezaya mukabil o kadar müddet
açığa çıkarılmalarına hükmolunur. Bu müddet kıdemden ve tekaüt hakkından
indirilir.
    Diğer erbaş ve er hakkında memuriyetten mahrumiyet cezası ancak terhisle-
rinden sonra infaz olunur.
    Bir seneden fazla memuriyetten mahrumiyet cezasına mahkümiyet halinde
jandarma uzatmalı erlerinin kayıtları silinir.
    Rütbenin geri alınması cezasının ne vakit lazım ve ne vakit caiz olduğu:

    Madde 35 - (10/4/1944 tarih ve 4542 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Rütbenin geri alınması cezasının ne vakit lazım ve ne vakit caiz olduğu:
   A) Aşağıdaki hallerde rütbenin geri alınması cezası her halde
hükmolunur: (1)
    1. (Değişik: 9/7/1982 - 2693/2 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere bir
seneden fazla hapis veya ağır hapis cezasıyla beraber;
    2. Hırsızlık, emniyeti suiistimal, sahtekarlık, dolandırıcılık, yalan yere
şahitlik ve yalan yere yemin, cürüm tasnii, iftira, irtikap, irtişa, ihtilas
suçlarından biriyle altı aydan aşağı hapis cezalariyle beraber;
    3. (Değişik: 17/12/1956 - 6866/1 md.) Bir seneden ziyade memuriyetten
mahrumiyet cezasiyle beraber.
    B) Aşağıdaki hallerde rütbenin geri alınması cezası hükmolunabilir :
    1 - Bir sene veya daha az hapis cezasiyle beraber;
    2 - Mükerrer hapis cezasiyle beraber.

    Madde 36 -(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Rütbenin geri alınması cezası; mahkümun neferliğe indirilmesi-
nin ve kazanmış olduğu hakların başka bir hükme ihtiyaç kalmaksızın kaybolma-
sını mucip olur. Tekaüt hakkı başka bir suretle düşmemiş ise mahfuzdur.
-------------------
(1) Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 9/7/1982 tarih ve 2693 sayılı
    Kanunun geçici maddesine bakınız.
                                140 - 4

   Madde 37 -(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Muvazzaf ve yedek subaylarla erbaşa ve ere umumi mahkemelerden
verilen cezalar için 29 uncudan 36 ncı maddeye kadar olan maddelerin hükümle-
rine göre hükmolunmak lazım gelen askeri fer`i cezalar ayrıca askeri mahkeme-
nin hükmüne hacet kalmaksızın ciheti askeriyece tatbik olunur.

    Madde 39 - (28/6/1938  tarih ve 35141 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Askerler hakkındaki cezaların hangi hapishanelerde infaz olunacağı:
    1) Askeri şahıslar hakkında hükmedilen aşağıda yazılı cezalar askeri
hapishanelerde infaz olunur:
    a - Subaylarla askeri memurlar hakkındaki tard ve ihracı mucib olmayan
ceza hükümleri,
     b - Askeri okurların mekteblerinden kayıdlarının silinmesini icab ettirmeyen
ceza hükümleri,
    c - Erbaşın ve erin askere girdikten sonra işledikleri suçlardan dolayı (6)
ay veya daha az ceza hükümleri,
    d - Her hangi bir mahkeme veya makam veya heyet tarafından verilmiş ve
kat`ileşmiş para cezalarından çevrilme altı ay ve daha az ceza hükümleri.
    2) Resmi bir kıyafet taşıyan rütbeli veya rütbesiz askeri şahıslar
hakkında her hangi bir makam veya mahkeme tarafından verilen tevkif müzekke-
releri askeri tevkifhanelerde infaz olunur.
    3) Aşağıda yazılı kat`ileşmiş cezalar umumi ceza evlerinde infaz olunur:
    a - Subaylar, askeri memurlar hakkındaki tard veya ihracı mucib olan ceza
hükümleri,
    b - Mekteblerinden kayıdları silinen askeri okurlar hakkındaki ceza
hükümleri,
    c - Erbaş ve er hakkında (6) aydan yukarı olan ceza hükümleri,
    d - Yoklama kaçağı, saklı, bakaya suçları hakkındaki ceza hükümleri,
    e - Siviller hakkında askeri mahkemelerden verilen ceza hükümleri.
    4)  Askeri şahıslar hakkındaki cezalar umumi ceza evlerinde çektirilirken
üzelerinden askerlik alametleri kaldırılır.Cezaları biten erbaşın ve erin geri
kalan askerlik hizmetleri tamamlattırılmak üzere ciheti askeriyeye teslim
olunur.

    Madde 47, bent (A) - (13/5/1940 tarih ve 3823 sayılı Kanunun hükmüdür.
   A) Askeri mahkemelerden Askeri Ceza Kanununun üçüncü babının üçüncü ve dör-
düncü fasıllarile 84 üncü maddesi hariç olmak üzere beşinci ve 130 uncu madde-
si hariç olmak üzere sekizinci fasıllarında yazılı suçlardan dolayı verilen ce-
zalar tecil edilemez. Ancak fiili işlediği zaman 18 yaşını doldurmamış çocuk-
larla hüküm zamanında 70 yaşına girmiş olanların mahküm oldukları bir seneden
az hapis cezaları tecil olunabilir.

Madde 53 - ((22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Meşruten tahliye:

    Madde 53 - 1 - Türk Ceza Kanununun 16 ve 17 nci madeleri hükümlerine tevfi-
kan askerİ mahkemeler tarafından mahküm olan askeri şahıslar hakkında meşruten
tahliye kararı verilebilir.
    2 - Gerek askeri ve gerek umumi mahkemelerden şartla tahliye kararı alanla-
rın tamamlanacak askeri mükellefiyetleri varsa tahliyelerinde tamamlattırılır.
    3 - Şartla tahliye kararı alanlar askeri mükellefiyetlerini ifa ederken su-
reti mahsusada takayyüt altında bulundurulur. Mahküm kati surette tahliyeye ka-
dar şahsi hürriyeti tahdit eden mücazatı mucip bir cürüm işlerse veya mecbur
olduğu şartları ifa etmezse (kolordu kumandanının emriyle) (1) şartla tahliye
kararı geri alınır. Bu halde mahküm gerek birinci mahkümiyetin ve gerek yeni
cürmün icabettiği bütün cezaları çekmek üzere hemen hapishaneye gönderilir. Şu
kadar ki şartla tahliye kararı geri alınıncaya kadar vakı olan hizmeti askerlik
hizmetinden sayılır.
----------------------
   (1)  Parantez içindeki deyim, Anayasa mahkemesinin 21/12/1965 tarih ve E.
1963/86, K. 1965/63 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
                                                       140 - 5

    Madde 67-(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    (Değişik Birinci Fıkra: 14.6.1985 - 3574/3 md.) Aşağıda yazılı
askeri şahıslar, yabancı memlekete kaçmış sayılarak üç yıldan beş yıla kadar
hapsolunurlar.
    A) İzinsiz vatan hudutlarından dışarı çıkan askeri şahıslar gaybubetleri
gününden üç gün sonra;
    B) Esaret hali bittikten sonra kasten veya ihmal ile bir kıtaya veya bir
askeri makama hemen müracaat etmeyenler;
    C) Vatan hudutları dışarısında bir gemiden, bir tayyareden ayrı düşüp te bir
Türk harb gemisine veya en yakın Türkiye Konsolosluğuna veya müttefik bir hükü-
met makamlarına kasten veya ihmal ile müracaat etmeyenler;
    2 - Seferberlikte (A) fıkrasındaki mehil bir güne iner.
    3 - Aşağıda yazılı hallerde yabancı memlekete firar cezası beş seneden az
olmamak üzere on seneye kadar arttırılır :
    A)  (Değişik: 22/12/1934-2632/2 md.; Mülga: 11/12/1935-2862/14 md.; Yeniden
Yürürlük: 29/1/1936-2908/1 md.) Suçlu, silah, mühimmat ve bunların teçhizat veya
nakil vasıtalarından ve hayvanlardan birini veya ordu hizmetlerine tahsis edilen
her hangi bir şeyi beraberinde götürmüş ise;
    B)  Suçlu hizmet yaparken kaçmış ise,
    C)  Mükerrir ise,
    D)  Suçlu seferberlikte kaçmış ise;
    4 - Üçüncü fıkrada yazılı suçlu zabit ve askeri memur ise cezanın azami
haddi verilir.

    Madde 68-(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Mehil içinde yakalananların veya kendiliğinden gelenlerin cezaları:

    Madde 68 - 66, 67 maddelerde yazılı olan mehiller içinde yakalanan askeri
şahıslar üç aya kadar hapis ve kendiliğinden gelenler kısa hapis cezasiyle ceza-
landırılırlar. (1)

    Madde 71-(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Küçük zabitlerin rütbelerinin geri alınması

    Madde 71 - Firar cürümlerinden ceza gören küçük zabitlerin rütbelerinin geri
alınmasına hükmolunur.

    Madde 76-(27/6/1932 tarih ve 2034 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Mahpus ve mevkuflardan kaçanların cezası:
    Mahpuslardan nöbetçiye veya muhafazasına memur olanları kandırarak veya dal-
gınlığından yahut yerinde bulunmamasından istifade ederek kaçanlara geri kalan
mahkümiyetilerinin yarısı nispetinde ceza verilir. Herhalde bu ceza bir aydan
aşağı olamaz.
    Bu suretle kaçan mevkuflar da altı aya kadar hapisle cezalandırılır.

    Madde 77-(22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Göz hapislerinde ceza mevkilerini terkedenlerin cezası:

    Madde 77 - Göz hapsi cezasını çekmekte iken salahiyetli olanlardan müsaade
almaksızın ceza mevkiini terkeden veya ziyaret kabul eden subaylar ve askeri
memurlar bir aya kadar hapsolunur.
    (Ek: 27/6/1932 - 2034/2 md.) Oda hapsini çekmekte iken ceza mevkiini
terkeden subaylarla askeri memurlar hakkında da aynı ceza tatbik olunur.
-------
(1)  Bakınız: Anayasa Mahkemesinin  28/6/1966 tarih ve E. 1963/132, K. 1966/29
     sayılı kararı (27/6/1967 tarih ve 12632 sayılı Resmi Gazete)
                                                        140 - 6

    Madde 81 fıkra iki-(11/12/1935 tarihli ve 2862 sayılı Kanunun hükmüdür)
     2 - Yukarıki birinci fıkrada yazılı cezalar suçluların şerikleri hakkında da
tatbik olunur. Az vahim hallerde bu maddede yazılı cezalar beş seneye kadar
hapis cezasına indirilerek hükmedilebilir.

     Madde 85 fıkra bir-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
     Bir amire veya mafevka hakaret eden bir seneye kadar hapis
cezasiyle; hakaret hizmet esnasında yahut hizmete mütaallik bir muameleden dola-
yı vukubulursa altı aydan üç seneye kadar hapis cezasiyle cezalandırılır.

      Madde 87 fıkra bir-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
       Hizmete mütaallik emri hiç yapmayan, itaattan fiilen veya söz
ile imtina eden veya emir tekrar edildiği halde itaat etmemekte ısrar edenler
iki seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.

      Madde 88-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
      87 nci maddede yazılı itaatsizlik suçlarını toplu asker karşısın-
da yahut silah başı emrine karşı veya silahlı iken veya hizmetten kısmen veya
tamamen sıyrılmak kastiyle yapanlar üç aydan beş seneye kadar hapis, seferber-
likte beş seneye kadar ağır hapis ve düşman karşısında on seneden aşağı olmamak
üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.

      Madde 89-fıkra bir-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür)
     İtaatsizlik yüzünden, isteyerek istemeyerek, büyük bir zarar
husule getiren, bir insanın hayatını tehlikeye koyan, başkasının malına ve
mülküne zarar veren veyahut memleketin emniyetini veya kıtaatın muharebeye
ihzarının veya talim ve terbiyesinin mükemmeliyetini ihlal edenler on beş
seneye kadar hapis veya on seneye kadar ağır hapis, seferberlikte on beş
seneye kadar veyahut müebbet ağır hapis ile cezalandırılır.
   Sair hallerde memuriyetinin nüfuzunu suiistimal edenlerin cezası

   Madde 115-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
   Yukarıki maddelerde yazılanlardan başka hallerde memuriyetinin
nüfuzunu suistimal edenler bir seneye kadar hapsolunurlar.

     Madde 130-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)

     Madde 130 - Askeri hizmete mahsus bir şeyi makbul bir sebep olmaksızın kay-
beden, kasten tahrip veya terkeden veya hususi menfaatlarında kullanan bu şeyin
kıymetine göre kısa hapis veya üç seneye kadar hapis veya beş seneye kadar ağır
hapis ile cezalandırılır ve tahrip veya kaybedilen şey ödetilir.(1)
-------------------------
(1)  28/6/1986 tarih ve E. 1963/132, K. 1966/29 sayılı Anayasa Mahkemesi Kara-
     rında da belirtildiği üzere, (R. G. 27/6/1967 - 12632) 16/6/1964 tarih ve
     477 sayılı Kanunun 52 nci maddesi; hizmete ait ve değeri onbeşbin lirayı
     geçmeyen eşyanın özürsüz kaybına ve hasar olmasına sebep olanlara verile-
     cek cezayı yeniden hüküm altına almış olup, aynı Kanunun 64 üncü maddesi
     de Askeri Ceza Kanununun 477 sayılı Kanuna aykırı hükümlerini, disiplin
     mahkemelerinin fiilen göreve başladığı tarihten itibaren yürürlükten kal-
     dırmış ise de; değeri onbeşbin liradan çok olan eşya ile kasten tahrip ve
     hususi menfaatlerde kullanma gibi hususlar sözkonusu 52 nci madde dışında
                                                              140 - 7

    Madde 131 fıkra bir, paragraf iki-(11/12/1935 tarihli ve 2862 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    Az vahim hallerde üç seneye kadar hapis cezası hükmolunabilir.
    Mafevkının, arkadaşının, madununun bir şeyini çalanlar:

    Madde 132-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
     Bir mafevkın, bir arkadaşının, bir madunun veya misafir veril-
diği bir hane sahibinin veya mensuplarından birinin bir şeyini çalan beş sene-
ye kadar hapsolunur.

    Madde 134 fıkra iki-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    2.Az vahim hallerde üç aya kadar hapsolunur.
    Mukavelename hilafında eşya ve taahhüdat kabul edenler:

    Madde 143-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanun hükmüdür.)
    1. Mukavelenameye raptedilmiş olan mekulat ve melbusat ve teçhi-
zat ve sair askeri eşyayı ve her nevi inşaatı mukavelename ve nümunelerine ve
şartnamelerine gayrı muvafık olarak kabul eden veya ettiren üç seneye kadar
hapsolunur.
    2. Kabul edilen veya ettirilen eşya, silah ve cephane veya hayvan veya her-
hangi bir harb vasıtası ise ceza arttırılır. (M. 50)
    3. Cürüm sebebiyle bir menfaat temin edildiği veya edilmek istenildiği su-
rette birinci fıkradaki halde ceza arttırılır ve ikinci fıkradaki halde muvakkat
ağır hapis cezası verilir.
    Siyasi maksatlarla toplananlar, siyasi fıkralara girenler, siyasi makale yazan ve nutuk
söyliyenler ve Türk Ceza Kanununun 141,142 nci maddelerinde yazılı suçları ordu içinde
veya ordu mensupları arasında işleyenler:

    Madde 148 -(13/5/1940 tarihli ve 3823 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    A) (Değişik: 6/2/1973-1656/1 md.) 1. Siyasi bir partiye üye olmak için müra-
caat eden veya herhangi bir suretle siyasi partilere girenler,
    2. Siyasi amaçla toplantı yapan veya aynı amaçla siyasi gösterilere katılanlar,
    3. Siyasi amaçla nutuk söyleyen, demeç veren, yazı yazan veya telkinde bulunanlar,
    4. Siyasi toplantılara resmi veya sivil kıyafetle katılanlar,
    5.  Herhangi bir sebeple yalnız veya toplu olarak siyasi mahiyette beyanname
hazırlayan, hazırlanmış beyannameyi imzalayan, imzalatan veya yayın organlarına
ulaştıran veya dağıtanlar.
    Fiil daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde ;
    Bir aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
    B) Türk Ceza Kanununun 141 ve 142 nci maddelerinde yazılı olan cürümleri
ordu içinde veya ordu mensupları ve askeri fabrika ve müesseselerdeki müstahdem-
ler veya işçiler arasında işleyenlerin cezaları yarıdan aşağı olmamak üzere ar-
tırılır.
    Bu cürümler seferberlik zamanında işlenirse ceza, iki misli olarak hükmolu-
nur.
    Eğer bu cürümlerin işlenmesi neticesi olarak askeri hizmetlere zarar gelmiş
olursa ceza onbeş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapistir. Bu zarar ehemmiyet-
li olursa fiil daha ağır bir cürüm teşkil etmediği takdirde, müebbet ağır hapis
                                                           140 - 8

    Madde 152-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1. Irza ve iffete tecavüz eden askeri şahıslar hakkında Türk Ceza Kanununun
sekizinci babında yazılı cezalar tatbik olunur.
    2. Birinci fıkrada yazılı fiiller emirleri altında bulunanlara karşı yapılırsa kanunen
muayyen olan ceza, Türk Ceza Kanununun 417 nci maddesi mucibince  yarıya kadar
arttırılır.
    İffetsiz bir kadınla evlenen veya böyle bir kadını tutanlar :

    Madde 153 - (10/4/1944 tarihli ve 4542 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1. Fahişeliği veya iffetsizliği anlaşılmış olan bir kadınla bilerek evlenen
veya evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kadını yanında bulundurmakta
veyahut karı koca gibi herhangi bir kadınla nikahsız olarak devamlı surette ya-
şamakta israr eden askeri şahısların ordudan ihracına ve bu fiili askerlikten
çıkmak maksadiyle yapmış oldukları sabit olursa tartlarına hükmolunur.
    İhraç cezasını müstelzim olan hallerde erbaşlarla onbaşılar hakkında rütbe-
nin geri alınmasına hükmolunur.
    2. Askeri şahıslarla gayritabii mukarenette bulunan yahut bu fiili kendisine
rızasiyle yaptıran askeri şahısların tardı mucip olmıyan hallerde ordudan ihra-
cına, erbaşlarla onbaşıların rütbelerinin geri alınmasına hükmolunur.

    Madde 154-(28/6/1938 tarihli ve 3514 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    1) Sahtekarlık, hırsızlık, emniyeti suistimal, dolandırıcılık, yalan yere
yemin, yalan yere şahidlik, iftira, dilencilik ve umumi adab ve nizama ve vatan
aleyhine cürümlerden biri ile bir aydan fazla hapis veya ağır hapis yahud hukuku
ammeden mahrumiyet cezalarına mahküm olan askeri talebenin talebelik sıfatile
iktisab ettikleri her türlü hukukun ve muvazzaf hizmetten başka yedek subay ve
gedikli erbaş olmak ve askeri hizmet ve memuriyetlere ve mekteblere girmek hak-
kının ziyaına hükmolunur.
    2) a - (Mülga: 16/6/1964 - 477/61 md. delaletiyle 64 md. ile)
    b- Gayri tabii mukarenette bulunduğu veya bu fiili rızasile kendisine yap-
tırdığı,
    Okulların salahiyetli heyetleri tarafından yapılacak tahkikatla sabit olan
askeri talebenin kaydi terkin edilmekle beraber muvazzaf hizmetten başka askeri
hizmet ve memuriyetlere ve askeri mekteblere girmek hukukundan mahrum edilmele-
rine karar verilebilir. Bu karar aleyhine en büyük adli amir nezdinde on beş gün
içinde itiraz olunabilir. (1)
    Amiri adli kararı tasdik veya askeri mahkemeye tevdi eder. Tasdik kararı
kat`idir.(1)
---------------
(2) Adli amirlik müessesesi hakkında bu Kanunun ilk sayfasındaki dipnota bakınız.
                                                            140 - 9

    Madde 165-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    A:  Subaylar ve askeri memurlar hakkında :
    1. Tevbihler :
    I - Tevbih.
    II- Şiddetli tevbih.
    2.  Maaş kat`ı: Cezaya uğrayanın zamlariyle beraber bir aylık maaşının dört-
te birine kadar kesilmesi.
    3.  Göz hapsi: 4 haftaya kadar.
    4 . Oda hapsi: 4 haftaya kadar.
    B:  Küçük zabitler (Gedikliler dahil) hakkında.
    I - Tevbih.
    1.  Tevbihler:
    II- Şiddetli tevbih.
    2. Hafif disiplin cezaları :
    I  - Sıra harici hizmetler,
    II - İzinsizlik (dört haftaya kadar),
    3. Hapis cezaları :
    I - Oda hapsi, dört haftaya kadar;
    II - Katıksız hapis, üç haftaya kadar.
    C: Onbaşılar ve erler hakkında :
    1. Hafif disiplin cezaları :
    I - Tevbihler.
    II - Fazla hizmetler.
    III- İzinsizlik, dört haftaya kadar.
    2. Hapis cezaları :
    I - Oda hapsi; dört haftaya kadar;
    II - Katıksız hapis; üç haftaya kadar.

    Madde 166  fııkra (B)-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
    B: Maaş kat`ı tam kuruş üzerine yapılır. On kuruştan aşağı olmaz. Hapis cezaları tam
gün üzerine yapılır; bir günden aşağı hapis olmaz.
     Kıta kumandanlarına vekalet edenlerin salahiyeti :

     Madde 172-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)
     Bir kıtaya kumanda edenler, vekil dahi olsalar o kıta kumandanlığına mahsus olarak
kadroda gösterilen rütbenin ceza salahiyetini haizdir.
    Tevbih ve izinsizlik ve hapis cezalarının infazı sureti:

     Madde 185-(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)

     Madde 185 - Tevbih şöyle icra edilir.
    1 - Tevbih : Subaylar ve küçük zabitler hakkında müşahit huzurunda olmayarak
veyahut bir mafevk hazır olarak kendilerine tebliğ edilmekle.
    2 - Şiddetli tevbih.
    A : Subaylar hakkında rütbelerinden yukarı subaylar huzurunda kendisine teb-
liğ edilmekle.
    B : Küçük zabitler ve onbaşılar hakkında, rütbelerinden yukarı küçük zabit-
ler huzurunda kendisine tebliğ edilmekle.
    C : Erler hakkında şiddetli tevbihler :
    Kıtasından en az üç kişi huzurunda kendisine tebliğ edilmekle olur.
    3 - Sıra harici hizmetler :
    Ceza olarak talim, ceza nöbeti, ceza olarak fazla hizmetlerdir.
    4 - İzinsizlik cezalarında cezalılar hizmete sevkolunabilirlerse de dışarıya
 çıkamazlar.
          5 - Sair hapis cezaları askeri mahkemelerin hükmettiği hapis cezaları gibi
                                                             140 - 10
                     171 İNCİ MADDEYE MERBUT CETVEL   (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı
 Kanunun hükmüdür.)
Bu cetvel için Yürürlükteki Bazı Kanununların Mülga Hükümleri Külliyatı`nın aynı numaralı
sayfasına bakınız.
        1632 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
               YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun                                                         Yürürlüğe
 No.       Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler            giriş tarihi
-------- ------------------------------------------------ -----------------
2034                              -                            4/7/1932
2183                              -                           25/5/1933
2632                              -                          27/12/1934
2862                              -                          18/12/1935
2908                              -                            5/2/1936
3514                              -                           14/7/1938
3719                              -                           14/7/1939
3823                              -                           18/5/1940
3914                              -                           27/8/1940
4026                              -                           15/5/1941
4257                              -                           20/6/1942
4277                              -                            8/8/1942
4542                              -                           17/4/1944
4726                              -                            8/5/1945
6078                              -                            1/4/1953
6781                              -                           14/7/1956
6866                              -                          24/12/1956
6889                              -                            2/2/1957
7331                              -                           15/6/1959
 211                              -                           27/5/1961
 353  Kuruşa dair hükümleri ile geçici birinci maddesi       26/10/1963
      Diğer hükümleri                                        Disiplin mah-
                                                             kemelerinin
                                                             fiilen göreve
                                                             başladıkları
                                                             tarihte
Kanun                                                        Yürürlüğe
 No.         Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler         giriş tarihi
-------- ----------------------------------------------- --------------------
1590                            -                               4/6/1972
1656                            -                              12/2/1973
2693                            -                              13/7/1982
2962                            -                             30/11/1983

Tüm Mevzuat