ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ KANUNU (1) Mevzuat Listesi
ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ KANUNU (1)
Kanun Numarası : 1602
Kabul Tarihi : 4/7/1972
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 20/7/1972 Sayı: 14251
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 11 Sayfa: 2780
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluş
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi:
Madde 1 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile
görevlendirilmiş bağımsız bir yüksek mahkemedir.
Teşkilat:
Madde 2 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin teşkilatı Milli Savunma Bakanlığı
kuruluş ve kadrolarında gösterilir.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, personeli:
Madde 3 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi personeli şunlardır:
a) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan, Başsavcı, Daire Başkanları, üyeler
ve Genel Sekreter;
b) Savcılar;
c) Genel Sekreterlik ve Sekreterlik personeli;
d) Daire Müdürlüğü, Tasnif ve Yayın Bürosu personeli;
e) Kadroda gösterilen diğer personel.
Teminat:
Madde 4 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin Başkanı, Başsavcı, Daire Başkan-
ları ve üyeleri; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi hakimleri olarak Türkiye Cumhuri-
yeti Anayasasının kendilerine sağladığı teminat altında hizmet görürler.
Organlar:
Madde 5 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin organları şunlardır:
a) Daireler;
------------------------
(1) a - 25/12/1981 tarih ve 2568 sayılı Kanunun, bu Kanuna Ek Madde 1 olarak
ilave edilen 4 üncü maddesi ile bu Kanunda geçen "ikinci başkan" ve
"Başkanunsözcüsü başyardımcısı" unvanları kaldırılmış; "Başkanunsözcüsü"
unvanı "Başsavcı", "Kanunsözcüsü" unvanı da "Savcı" olarak değiştiril-
miş ve metne işlenmiştir.
b - Bu Kanunda geçen, "Devlet Başkanı" unvanı; 11/1/1983 tarih ve 2779 sa-
yılı Kanunun 1 inci maddesi ile "Cumhurbaşkanı" olarak değiştirilmiş
ve metne işlenmiştir.
c - Bu Kanunda geçen Uyuşmazlık Mahkemesi ile ilgili hükümler, 12/6/1979
tarih ve 2247 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi ile yürürlükten kaldırıl-
mıştır.
b) Daireler Kurulu;
c) Başkanlar Kurulu;
d) Yüksek Disiplin Kurulu;
e) Genel Kurul.
Genel Sekreterlik ve Kalemler:
Madde 6 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun hakim sınıfından seçeceği
bir üye Genel Sekreterlik görevini yapar. Bu görev için ayrıca kadro verilir.
Genel Sekreter, Başkana bağlıdır.
Genel Sekreterliğe yeteri kadar yardımcı personel verilir. Ayrıca Başsavcı-
lıkta, Daireler Kurulunda ve dairelerde yazı ve sair işlemleri yürütecek birer
kalem teşkilatı kurulur.
İKİNCİ BÖLÜM
Askeri YÜksek İdare Mahkemesi Üyelerinin Nitelikleri, Seçimleri ve Atanmaları
Üyelerin nitelikleri:
Madde 7 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin Üyeleri;
a) İki yılını doldurmuş kurmay yarbaylarla albay rütbesinde üç yılını doldur-
mamış kurmay subaylar,
b) En az yarbay rütbesinde birinci sınıf askeri hakimler,
Arasından seçilirler.
Üyelerin seçimi:
Madde 8 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin askeri hakim sınıfından olan üyeleri, bu sı-
nıftan olan başkan ve üyeler tam sayısının salt çoğunluğu ile her boş yer için
gösterilecek üç aday arasından,
Hakim sınıfından olmayan üyeleri, Genelkurmay Başkanlığınca her boş yer için
gösterilecek üç aday arasından,
Cumhurbaşkanınca seçilir.
Atanma:
Madde 9 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Seçilenler arasından rütbe ve kıdem sırasına göre Askeri Yüksek İdare Mahke-
mesi Başkanlığına, Başsavcılığına, daire başkanlıklarına ve üyeliklere, Milli
Savunma Bakanı ve Başbakanın imzalayacağı, Cumhurbaşkanının onaylayacağı
Kararname ile atama yapılır. Atamalar Resmi Gazete`de yayımlanır.
Başkan, Başsavcı ile daire başkanlarının askeri hakim sınıfından olması
şarttır.
Görev süresi:
Madde 10 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Hakim sınıfından olmayan üyelerin görev süresi en fazla dört yıldır.
Savcıların nitelikleri ve atanmaları:
Madde 11 - Savcılıklara genel atama şartları da dikkate alınarak bu hizmetin
gereklerine uygun tecrübe ve nitelikleri haiz askeri hakimler atanır.
Bu maksatla Başsavcı tarafından boş yerlerin üç katı olarak aday gösterilir.
Bu görevde geçen süreler, hakimlik hizmetinden sayılır.
İdare personelinin nitelikleri ve atanmaları:
Madde 12 - İdari hizmetlerle ilgili görevlerde çalıştırılacak personelin
atanmaları, hizmet ihtiyaç ve gereklerine uygun olarak özel kanunlarına göre ya-
pılır
Başkanlara ve Başsavcıya vekalet:
Madde 13 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığının boşalması, Başkanın izinli veya
mazeretli olması hallerinde en kıdemli daire başkanı, aynı sebeplerle daire baş-
kanlıklarına o dairenin en kıdemli üyesi, Başsavcıya Mahkemedeki hakim sınıfı
üyelerden en kıdemlisi, vekalet eder.
Boşalan Başkan ve üyeliklere bir ay içinde 8 ve 9 ncu maddeler gereğince se-
çim ve atamalar yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Organların Kuruluşu
Daireler:
Madde 14 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, iki daireden oluşur. İş hacmine göre, Genel
Kurulun teklifi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi üzerine Milli Savunma
Bakanlığınca daire sayısı üçe yükseltilebileceği gibi, aynı usulle ikiye de in-
dirilebilir.
Her daire, bir başkan ile altı üyeden kurulur. Üyelerden dördü askeri hakim,
ikisi kurmay subaydır.
Dairelerde çoğunluk askeri hakim sınıfından olmak üzere görüşme sayısı beş-
tir.Kararlar oyçokluğu ile verilir.
Üyelerin dairelere ayrılmaları:
Madde 15 - Üyeler Başkanlar Kurulunun kararı ile dairelere ayrılırlar ve
hizmetin icaplarına göre, daireleri aynı suretle değiştirilebilir.
Dairelerde meydana gelecek noksanlar diğer dairelerden üye alınmak suretiyle
tamamlanır. Bu üyeler Başkanlar Kurulunun kararı ile önceden saptanır.
Daireler Kurulu:
Madde 16 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Daireler Kurulu, Başkanın yönetiminde daire başkanları ile her dairenin ken-
di üyeleri arasından bir yıl süre için seçeceği biri askeri hakim, biri de bu
sınıftan olmayan üyelerden oluşur.
Başkan ve üyelerden birinin özürü halinde kendi daire ve statüsünde olan en
kıdemli üye kurula katılır.
Kurulda kararlar oyçokluğu ile verilir.
Başkanlar Kurulu:
Madde 17 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Başkanlar Kurulu; Başkan, daire başkanları ve her dairenin en kıdemli birer
üyesinden oluşur.
Başkan ve üyelerin özürü halinde aynı daireden en kıdemli üye kurula katı-
lır.
Başsavcılığı ilgilendiren konular ile kurulca lüzum görülen diğer işlerin
görüşülmesinde, Başsavcı toplantılara katılır ve oy kullanır.
Kararlar oyçokluğu ile verilir. Kurul üye sayısının çift olması halinde kı-
demsiz üye oylamaya katılamaz.
*
Yüksek Disiplin Kurulu:
Madde 18 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Yüksek Disiplin Kurulu; Başkan, Başsavcı, daire başkanları ve mahkemenin en
kıdemli bir üyesinden oluşur.
Kararlar oyçokluğu ile verilir.
Kurula sevkedilenler ile bunlardan daha kıdemsiz olan üyeler görüşmelere ka-
tılamaz. Kıdemsiz olanların katılamaması sonucu, kurul üye sayısı üçten az olur-
sa, konu Genel Kurulda incelenir. Genel Kurulun kararı kesindir.
Kurulun yazı işlerini Genel Sekreter yürütür.
Genel Kurul:
Madde 19 - Genel Kurul; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcı,
Daire Başkanları ve üyelerin tamamından kurulur.
Bu Kanunun 32 ve 33 üncü maddesi gereğince yapılan toplantılara hakkında so-
ruşturma açılma isteminde bulunan üye katılamaz.
Genel Kurul üye tamsayısının beşte dördü ile toplanır.
Kararlar oy çokluğu ile verilir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu
tarafın oyu geçerli sayılır.
Kurulun yazı işlerini Genel Sekreter yürütür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin ve Organlarının Görevleri
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevleri:
Madde 20 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca
tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin
idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi
olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen, görevleri yapar. Ancak,
askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olması
şartı aranmaz.
Bu Kanunun uygulanmasında asker kişiden maksat; Türk Silahlı Kuvvetlerinde
görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, as-
keri öğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş, erbaş ve erler ile sivil memur-
lardır.
İdari davalar ve yargı yetkisinin sınırı:
Madde 21 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
20 nci maddede belirtilen kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin
idari işlem ve eylemlerden dolayı; yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerin-
den biri ile hukuka aykırı olduklarından bahisle menfaatleri ihlal edilenler ta-
rafından açılacak iptal davaları, aynı idari işlem ve eylemlerin haklarını ihlal
etmesi halinde açılacak tam yargı davaları, doğrudan doğruya ve kesin olarak As-
keri Yüksek İdare Mahkemesinde çözümlenir ve karara bağlanır.
İdari yargı yetkisi, idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunun denetimi
ile sınırlıdır. Yerindelik denetimi yapılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gös-
terilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlıyacak tarzda
kullanılamaz ve idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini
kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez.
*
Cumhurbaşkanının, Yüksek Askeri Şüranın tasarrufları ve Sıkıyönetim Komutan-
larının 1402 sayılı Kanunda yazılı tasarrufları ile disiplin suç ve tacavüzle-
rinden ötürü disiplin amirlerince verilen cezalar yargı denetemi dışındadır.
Birinci Dairenin görevleri:
Madde 22 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Birinci Daire; atanma, yerdeğiştirme, nasıp, sicil, kademe ilerletilmesi,
terfi, emeklilik, maluliyet, aylık ve yolluklara ilişkin iptal ve tam yargı da-
valarını çözümler.
İkinci Dairenin görevleri:
Madde 23 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
İkinci Daire; istifa, hizmet yükümlülüğü, askeri akademiler, askeri öğrenci
ve yedeksubay işlemleri ile Birinci Dairenin görevi dışında kalan işlem ve ey-
lemlerden doğan iptal ve tam yargı davalarını çözümler.
Hizmet ve şahsi kusurun birleşmesi:
Madde 24 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Kişiler askeri görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan ötürü, bu
görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, sadece bu mahkemede ilgili ku-
rum aleyhine tazminat davası açabilirler. Kurumun genel hükümlere göre sorumlu
personele rücu hakkı saklıdır.
Bir kısım işlerin diğer dairelere verilmesi:
Madde 25 - Dairelerin işlerinde, birbirine nazaran nispetsizlik görülürse,
Başkanlar Kurulu kararı ile bir dairenin görevine giren işlerden, belirli konu-
lara ilişkin olanlar diğer daireye verilebilir.
Bu husustaki kararlar Aralık ayı başında verilir. Aynı ay içinde Resmi Gaze-
te`de yayınlanır ve yeni takvim yılında uygulanır.
Daireler Kurulunun görevleri:
Madde 26 - Daireler Kurulu asker kişilerle ilgili aşağıda yazılı uyuşmazlık-
lara ve davalara bakar.
a) Birden fazla dairenin görevine taallük eden davalar;
b) Askeri Yüksek İdare Mahkemasinin daireleri arasında çıkan görev ve yetki
uyuşmazlıkları;
c) Bakanlar Kurulu kararlarına karşı açılan davalar;
d) Danıştay`dan alınan düşünceler üzerine uygulanan eylem ve işlemler hak-
kında açılan davalar;
e) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanının veya Başsavcının yahut dairele-
rin prensibe taallük eden hususlarda Daireler Kurulunda görüşülmesini uygun gör-
dükleri davalar,
(e) bendinde yazılı olan yetkinin Başkan tarafından kullanılması, davanın
açılması sırasında; Başsavcı tarafından kullanılması, esas hakkında düşünce ve-
rilmeden önce olur.
Bu yetkinin Başsavcı tarafından kullanılması halinde, dava dosyası ilgili
dairece ayrıca bir karar verilmesine mahal kalmaksızın Daireler Kuruluna tevdi
olunur.
Başkanlar Kurulunun görevleri:
Madde 27 - Başkanlar Kurulu; bu kanunla görevli kılındığı işler ile Askeri
Yüksek İdare Mahkemesi Başkanının Kurulda görüşülmesini uygun gördüğü İdari iş-
ler hakkında gereğine göre, karar verir veya düşüncesini bildirir.
*
Başkanlar Kurulu, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanının daveti ile topla-
nır.
Yüksek Disiplin Kurulunun görevleri ve vereceği disiplin cezaları:
Madde 28 - Yüksek Disiplin Kurulu, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı,
Başsavcı, Daire Başkanları ve üyelerinin hakimlik ve askerlik vekar ve onuruna
dokunan, şahsi haysiyet ve itibarını kıran veya görev gereklerine uymıyan davra-
nışlarından dolayı haklarında disiplin kovuşturması yapar ve eylemin ağırlığına
göre;
a) Uyarma,
b) Kınama,
c) Görevden çekilmeye davet,
İşlemlerinden birini uygular.
Genel Kurulun görevleri:
Madde 29 - Genel Kurul, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanının çağrısı
üzerine toplanır. Görevleri şunlardır:
a) (Mülga: 25/12/1981 - 2568/5 md.)
b) Gerektiğinde uyuşmazlık mahkemesine üye seçmek,
c) Yüksek Disiplin Kurulu kararlarına karşı yapılan itirazları incelemek ve
karara bağlamak,
d) Dairelerin veya Daireler Kurulunun kendi kararları veya ayrı ayrı ver-
dikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleşti-
rilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli sayıldığı takdirde, Başsavcının dü-
şüncesi alındıktan sonra işi incelemek ve gerektiğinde, içtihadın birleştirilme-
si veya değiştirilmesi hakkında karar vermek.
İçtihatların birleştirilmesi veya birleştirilmiş içtihatların değiştirilme-
si, Başkan, konu ile ilgili daire ve Başsavcı tarafından istenebilir.
İçtihatları birleştirme kararları gönderildikleri tarihten itibaren 30 gün
içinde Resmi Gazete`de yayınlanır.
Bu kararlara Askeri Yüksek İdare Mahkemesi organları ve idare uymak zorunda-
dır.
e) 91 inci maddede yazılı İçtüzüğü yapmak,
f) Kanunlarda gösterilen diğer görevleri yapmak,
g) 18 inci maddenin 2 nci fıkrasının dördüncü cümlesindeki görevi yerine ge-
tirmek.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Soruşturma Usulü
Disiplin soruşturması:
Madde 30 - Yirmisekizinci maddede yazılı eylem ve tutumları haber alan Aske-
ri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı konuyu Yüksek Disiplin Kuruluna sevk eder.
Yüksek Disiplin Kurulu lüzum gördüğü takdirde, ilgiliden kıdemli bir üyesini
soruşturma yapmakla görevlendirir. Görevlendirilen üye askeri savcıların soruş-
turma ile ilgili yetkilerine sahiptir.
Bu üye, ilgilinin savunmasını aldıktan sonra yaptığı soruşturma sonucunu bir
raporla Kurul Başkanına sunar.
Yüksek Disiplin Kurulu, ilgili hakkında ya soruşturmanın genişletilmesine
veya kovuşturmaya yer olmadığına veya 28 inci maddede yazılı disiplin cezaların-
dan birinin uygulanmasına karar verir.
*
Bu cezalara karşı ilgili, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Genel
Kurula itiraz edebilir. Genel Kurul, kararı onamadığı takdirde, kararı ya kaldı-
rır, ya değiştirir veya soruşturmanın genişletilmesi için dosyayı Yüksek Disip-
lin Kuruluna gönderir.
Genel Kurulun kararları kesindir.
Görevden çekilmeye davet cezasının sonucu:
Madde 31 - Görevden çekilmeye davet edilen:
a) Askeri hakim sınıfından ise, işlemin kesinleşmesinden itibaren izinli sa-
yılır. Bir ay içinde emekliliğini istemediği veya istifa etmediği takdirde göre-
vinden çekilmiş sayılarak hakkında Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hü-
kümlerine göre gerekli işlem yapılmak üzere durumu Milli Savunma Bakanlığına
bildirilir.
b) Askeri hakim sınıfından değil ise, işlemin kesinleşmesinden itibaren üye-
lik durumu kalkar, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ile ilişiği kesilir, durumu Ge-
nelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve ilgilinin bağlı bulunduğu kuv-
vet komutanlığına derhal bildirilir.
Görevle ilgili suçlar:
Madde 32 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başsavcısı, Daire Başkanları, üye-
leri ve genel sekreterin görevle ilgili suçlarını haber alan Başkan, ilgililer
hakkında kovuşturma açılmasına lüzum olup olmadığına karar verilmek üzere konu-
yu, Genel Kurula intikal ettirir. (Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanının gö-
revle ilgili suçlarına ait ihbar ve şikayetler, Milli Savunma Bakanı tarafından
Genel Kurula intikal ettirilir.)
Genel Kurul, önce soruşturma açılmasına yer olup olmadığının belli edilmesi
için bir veya üç üyeyi görevlendirir.
Üye veya üyeler incelemelerini yaptıktan sonra kanaatlerini belirtmeksizin
durumu bir raporla Genel Kurul Başkanlığına bildirirler.
Bu rapor üzerine Kurulda yapılacak görüşme sonunda, kovuşturmaya yer olma-
dığna karar verildiği takdirde kararın bir örneği ilgiliye, bir örneği de varsa
şikayette bulunana tebliğ edilmek üzere Başkanlığa sunulur.
Bu karar kesindir.
Soruşturma açılmasına karar verildiği takdirde gerekli soruşturmayı, Askeri
Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununa göre yapmak üzere gizli oyla üç
üye görevlendirilir. Bu kurula üyelerden en kıdemlisi başkanlık eder. Kurul, as-
keri savcıların yetkisine sahiptir.
Soruşturma Kurulu, yaptığı soruşturma sonucunu bir raporla tespit ederek Ge-
nel Kurul Başkanına arz eder.
Genel Kurul son soruşturmanın açılmasına karar verdiği takdirde soruşturma
dosyası Askerİ Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığı tarafından Yüce Divana sunulmak
üzere Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
İmzasız, adressiz veya takma adla yapılan ihbar ve şikayetler işleme konul-
maz.
Askeri ve genel yargıya tabi suçlar:
Madde 33 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başsavcısı, Daire Başkanları ve
üyelerinin askeri yargıya tabi suçlarını her ne suretle olursa olsun haber alan
Başkan, konuyu Genel Kurula intikal ettirir.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanının askeri yargıya tabi şahsi suçlarına
ait ihbar ve şikayetler Milli Savunma Bakanı tarafından Genel Kurula intikal et-
tirilir.
Soruşturmanın yapılabilmesi için Genel Kurul gizli oyla kendi arasından üç
kişilik bir kurul seçer.
Kurula üyelerden en kıdemlisi Başkanlık eder.
Kurul askeri savcıların soruşturma yetkisine sahiptir.
Bu Kurul, yapılan ihbar ve şikayeti kovuşturmaya değer görmez veya yapılan
soruşturmayı kamu davasının açılmasını haklı göstermeye yeterli bulmaz ise ko-
vuşturmaya yer olmadığına ve kanuni şartların mevcut olması halinde soruşturma-
nın geçici olarak tatiline karar verir.
Bu kararlar kesindir.
Kurulca dava açılmasına karar verildiği takdirde bu karar ve soruşturma dos-
yası Başkanlıkça Askeri Yargıtay Başsavcılığına gönderilir.
Askeri Yargıtay Başsavcısı bir iddianame ile dava dosyasını Askeri Yargıtay
Başkanlar Kurulunun belli edeceği Askeri Yargıtay Dairesine verir.
Bu Daireye ve temyiz yolu ile inceleme yapacak Daireler Kuruluna soruşturma
yapan veya hükümde bulunan üyeler katılamaz. Bu hallerde Daire veya Daireler Ku-
rulu toplanmazsa noksan üyeler diğer dairelerden tamamlanır.
Hükmü veren Daire, Daireler Kuruluna karşı direnebilir. Direnme üzerine Dai-
reler Knrulunca yeniden verilecek karara uyulması zorunludur.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcı, Daire Başkanları ve üyele-
rin genel yargıya tabi şahsi suçlarının kovuşturulmasında Yargıtay Başkan ve
üyeleri ile Cumhuriyet Başsavcılarının şahsi suçlarının kovuşturulmasına ilişkin
hükümler uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Yargılama Usulleri
Mecburi idari müracaat:
Madde 34 - Askeri kişilerin özlük işleri konusunda kesin karar almaya yetki-
li olmayanlar makamlarca tesis edilmiş idari işlemlerin kaldırılması, değişti-
rilmesi veya yeni bir işlem yapılması idari dava açmak için belli olan süre
içinde, mertebeler yoluyla ve bağlılığına göre yetkili üst makamlardan istenme-
dikçe Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
Bu takdirde yetkili makamlarca müracaat tarihinden itibaren nihayet altmış
gün içinde cevap verilmez ise istek reddedilmiş sayılır. (1)
İsteğin reddi üzerine veya yazılı bildirim tarihinden itibaren dava açma sü-
resi işlemeye başlar. Müracaatçıya kayıt tarihi ve sayısını gösterir imzalı ve
mühürlü, pulsuz bir alındı kağıdı verilir.
İhtiyari müracaat ve idari makamların sükütu:
Madde 35 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1- md.)
a) İhtiyari müracaat:
Kesin işlem yapmaya yetkili makamlarca tesis edilen idari işlemlerin geri
alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması; üst makam-
dan,
-----------------
(1) 25/12/1981 tarih ve 2568 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile bu fıkradaki
doksan günlük süre altmış gün olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açmak için belli olan süre içinde
istenebilir. Bu müracaat işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur.
Altmış gün içinde cevap verilmez ise, istek reddedilmiş sayılır.
İsteğin reddi üzerine dava açma süresi başlar ve müracaat tarihine kadar
geçmiş olan süre de hesaba katılır.
b) İdari makamların sükutu:
İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir eylem veya işlemin
yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Bu halde yetkili makamlar en çok
altmış gün içinde bir cevap verirler.
Bu süre içinde cevap verilmez ise, istek reddedilmiş sayılır. İlgililer alt-
mış günün bitiminden itibaren idari dava açma süresi içinde Askeri Yüksek İdare
Mahkemesinde dava açabilirler. Dava açılmayan haller ile davanın altmış günlük
süre geçtikten sonra açılması sebebiyle dilekçenin reddi halinde, altmış günlük
sürenin bitmesinden sonra cevap verilirse, bunun tebliğinden itibaren dava aç-
ma süresi yeniden işlemeye başlar.
Müracaatçıya kayıt tarihi ve sayısını gösterir imzalı ve mühürlü pulsuz bir
alındı kağıdı verilir.
İdari davaların açılması:
Madde 36 - Askeri kişilerle ilgili idari eylem ve işlemlere ilişkin idari
davalar, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına hitaben yazılmış dilekçeler
ile açılır. Dilekçeler, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına verilir.
Dilekçelerde:
a) Tarafların ad ve soyadları ile sınıf ve rütbeleri, duhulü, nasbı, adres-
leri ve unvanları; varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları ile
adresleri ve unvanları;
b) Davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı deliller;
c) Davaya konu olan idari eylem ve işlemin yazılı bildirim tarihi;
d) Tazminat davalarında uyuşmazlık konusu miktar gösterilir.
Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir
fazla olur.
Dilekçelerin verilebileceği diğer yerler:
Madde 37 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Dilekçeler ile savunmalar ve davalara ilişkin her türlü evrak, Askeri Yüksek
İdare Mahkemesi Başkanlığına gönderilmek üzere en yakın amirlere, bölge ve idare
mahkemesi başkanlıklarına, bölge ve idare mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye
hukuk hakimliklerine, yabancı memleketlerde Türk konsolosluklarına verilebilir.
Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller:
Madde 38 - 20 nci maddede yazılı idari eylem ve işlemler aleyhine ayrı ayrı
dava açılır. Ancak aralarında maddi ve hukuki bakımdan bağlılık varsa, aynı şah-
sı ilgilendiren birden fazla eylem ve işlemler aleyhine bir dilekçe ile de dava
açılabilir.
Dilekçeler üzerinde uygulanacak işlem:
Madde 39 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına veya 37 nci maddede
yazılı yerlere verilen dilekçelerin harç ile posta ücretleri alındıktan sonra
defter kayıtları derhal yapılır ve kayıt tarihi ve sayısı dilekçenin üzerine ya-
zılır. Dava bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır.
Davacılara, kayıt tarihi ve sayısını gösterir imzalı ve mühürlü, pulsuz bir
alındı kağıdı verilir.
37 nci maddede yazılı yerlere verilen dilekçeler, en geç üç gün içinde Aske-
ri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına taahhütlü olarak gönderilir. Bu yerlerde
harç pulları bulunmadığı takdirde bunlara karşılık alınan paraların miktarı ve
alındı kağıdının tarih ve sayısı dilekçelere yazılır.
Dava açma süresi:
Madde 40 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açma süresi her çeşit işlemlerde yazı-
lı bildirim tarihinden itibaren kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde alt-
mış gündür. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlardaki hükümlere göre ilan
yolu ile bildirim yapılan hallerde, özel kanunda aksine hüküm bulunmadıkça süre,
son ilan tarihinden itibaren onbeş gün sonra başlar.
Kanuna göre ilanı gereken düzenleyici ve genel tasarruflara karşı, ilan ta-
rihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir. Ancak bu ta-
sarrufların kendilerine uygulanması üzerine, ilgililer düzenleyici tasarruf veya
uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açmakta muhtardırlar. İlgi-
liler ayrıca; düzenleyici tasarrufun kaldırılması, değiştirilmesi veya yeni bir
düzenleme yapılmasını uygulamadan itibaren altmış gün içinde idareden isteyebi-
lirler. Bu isteklerinin reddi veya altmış gün içinde cevap verilmemesi halinde
altmış günün bitiminden itibaren isteklerinin yerine getirilmemesi yolundaki iş-
leme karşı altmış gün içinde dava açabilirler. Düzenleyici tasarrufun kaldırıl-
maması, değiştirilmemesi veya dava yoluyla iptal edilmemiş olması bu tasarrufa
dayalı işlemin iptaline engel olmaz.
Görevli olmayan yerlere başvurma:
Madde 41 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevine giren uyuşmazlıklarda, askeri,
idari ve adli yargı mercilerine açılan davaların görev noktasından reddi halin-
de, bu husustaki kararların ve bunlara karşı kanun yolları varsa süresi içinde
olmak şartıyla bu yollara başvurulması üzerine, verilen kararların tebliği tari-
hinden itibaren otuz gün içinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesine dava açılabilir.
Bu mercilere başvurma tarihi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesine müracaat tarihi
olarak kabul edilir.
Adli,idari veya askeri yargı yerlerine dava açılmış olması ve bu yargı yer-
lerinin görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra birinci fıkrada yazılı otuz
günlük sürenin geçirilmiş bulunması, bu kanunda öngörülen süreler içinde Askeri
Yüksek İdare Mahkemesinde açılmış olan davanın süreden reddine neden olmaz.
İptal ve tam yargı davaları:
Madde 42 - İlgililer, haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Aske-
ri Yüksek İdare Mahkemesinde doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam
yargı davaları ile birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu
davanın karara bağlanması üzerine bu husustaki kararın veya kanun yollarına baş-
vurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle
doğan zararlardan dolayı, icra tarihinden itibaren altmış gün içinde tam yargı
davası açabilirler.(1) Bu halde de ilgililerin 35 inci madde uyarınca idareye
başvurma hakları saklıdır.
----------------
(1) 25/12/1981 tarih ve 2568 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile bu cümledeki
doksan günlük süre altmış gün olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması:
Madde 43 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların Askeri Yüksek İdare Mahke-
mesinde dava açmadan önce, bu eylemlerin yazılı bildirimi üzerine veya başka su-
retle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden iti-
baren beş yıl içinde yetkili makama başvurarak haklarının yerine getirilmesini
istemeleri lazımdır. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki
işlemin tebliği tarihinden ve altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu
sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açabilir-
ler.
Görevli olmayan adli yargı mercilerine açılan tam yargı davasının görevden
reddi halinde sonradan Askeri Yüksek İdare Mahkemesine açılan davalarda, birinci
fıkrada öngörülen idareye başvurma şartı aranmaz.
Dilekçeler üzerinde ilk inceleme:
Madde 44 - Kaydı yapılan dilekçeler, Genel Sekreterlikçe;
a) Görev,
b) İdari veya yargı mercii tecavüzü,
c) Ehliyet,
d) Husumet,
e) 36 ve 38 inci maddelere uygun olup olmaması,
f) Süre aşımı,
Noktalarından sırası ile incelenir.
Bu noktalardan kanuna aykırı görülmeyenlerin tebligat işleri yapılır.
Kanuna aykırı görülen dilekçeler, karar verilmek üzere görevli Daire veya
Daireler Kuruluna havale olunur. Daire veya Daireler Kurulunca kanuna aykırı gö-
rülmeyen dilekçelerin, tebligat işlemi için Genel Sekreterliğe iadesine karar
verilir.
İlk inceleme üzerine verilecek karar:
Madde 45 - Daireler veya Daireler Kuruluna gelen dilekçelerde 44 üncü mad-
dede yazılı noktalardan kanunsuzluk görülürse:
A) (a), (c) ve (f) bentlerinde yazılı hallerde, davanın reddine;
B) (d) bendinde yazılı halde, dava dilekçesinin gerçek hasma tebliğ edilme-
sine; (e) bendinde yazılı halde bir defaya mahsus olmak üzere otuz gün içinde
36 ve 38 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlemek veya noksanları tamam-
lamak yahut (c) bendinde yazılı halde, ehliyetli şahsın avukat olmayan vekili
tarafından açılması takdirinde otuz gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasiy-
le dava açılmak üzere dilekçelerin reddine;
C) (Değişik: 25/12/1981 - 2568/2 md.) 43 üncü maddede öngörülen şart yerine
getirilmeden açılan tam yargı davaları ile (b) bendinde yazılı hallerde dilekçe-
nin görevli mercie tevdiine karar verilir.
Dilekçelerin görevli mercie tevdii halinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesine
başvurma tarihi merciine başvurma tarihi olarak kabul edilir.
Dilekçelerin 36 ncı maddeye uygun olmamaları dolayısıyle reddi halinde,
yeni dilekçeler için ayrıca harç alınmaz.
*
Bu kararlara karşı düzeltme yoluna başvurulabilir. Bu halde otuz günlük süre
bu konudaki kararın tebliği tarihinden itibaren işlemeye başlar.
(Beşinci fıkra mülga: 25/12/1981 - 2568/5 md.)
Bu madde uyarınca verilen kararlarla ilgili işlemler Genel Sekreterlikçe yü-
rütülür.
Tebligat ve cevap verme:
Madde 46 - Dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneği, dava edilen tarafa
ve bu tarafın vereceği savunma, davacıya tebliğ olunur.
Davacının ikinci dilekçesi dava edilen tarafa ve bu tarafın vereceği ikinci
savunma da davacıya tebliğ edilir. Buna karşı davacı cevap veremez. Ancak bu sa-
vunmada davacının cevaplandırılmasını gerektiren hususlar bulunduğu, işin görü-
şülmesi sırasında anlaşılırsa, davacıya bunun için bir mühlet verilir.
Taraflar yapılacak tebliğlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün
içinde cevap verebilirler. Bu süre ancak haklı sebeplerin bulunması halinde, ta-
raflardan birinin isteği üzerine, görevli daire veya Daireler Kurulu kararı ile
otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. (1) Sürenin
geçmesinden sonra yapılan uzatma talepleri kabul edilmez.
Taraflar sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci di-
lekçelere dayanarak hak iddia edemezler.
Dava dosyalarının Başsavcılığa verilmesi:
Madde 47 - Dilekçeler ve savunmalar alındıktan veya cevap süreleri geçtikten
sonra, dava dosyaları Genel Sekreterlikçe Başsavcılığa verilir. Başsavcılığın
düşüncesi alındıktan sonra dosyalar, görevli Daire veya Daireler Kuruluna Genel
Sekreterlik aracılığı ile gönderilir.
Duruşma:
Madde 48 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Daireler ve Daireler Kurulunda inceleme, evrak üzerinde yapılır.
İptal davalarında ve miktarı ikiyüzbin lirayı aşan tam yargı davalarında ta-
raflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır.
Duruşma, dava dilekçesi ve cevap layihalarında istenebilir.
Daireler ve Daireler Kurulu yukarıdaki kayıtlara bağlı olmaksızın duruşma
yapılmasına kendiliğinden de karar verebilir.
Davetiyeler duruşma gününden en az otuz gün önce taraflara gönderilir.
Duruşmalara ilişkin esaslar:
Madde 49 - Duruşmalar açık olarak yapılır.
Genel ahlakın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hallerde,
görevli Daire veya Daireler Kurulu kararı ile duruşmanın bir kısmı veya tamamı
gizli olarak yapılır.
Duruşmalarda, ancak tarafların dilekçe ve savunmalarında ileri sürdükleri
sebep ve deliller tartışılır.
Duruşmada taraflara ikişer defa söz verilir. Taraflardan yalnız biri gelirse
onun açıklamaları dinlenir; hiçbiri gelmezse duruşma açılmaz, inceleme evrak
üzerinde yapılır.
---------------------
(1) 25/12/1981 tarih ve 2568 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile bu cümledeki
altmış günlük süre otuz gün olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
*
Duruşmalarda Savcının bulunması şarttır. Taraflar dinlendikten sonra savcı
düşüncesini bildirir. Bundan sonra taraflara son olarak, ne diyecekleri sorulur
ve duruşmaya son verilir.
Duruşmaları, duruşmaya katılan en kıdemli askeri hakim yürütür.
Duruşmanın inzibatını sağlamak Başkana aittir.
Duruşmalı işlerde savcıların istekleri:
Madde 50 - Duruşmalı işlerde, savcılar, keşif, bilirkişi incelemesi veya de-
lil tespiti yapılmasını yahut işlem dosyasının getirilmesini istedikleri takdir-
de bu istekleri görevli Daire veya Daireler Kurulu tarafından kabul edilmezse,
işin esası hakkında ayrıca yazılı olarak düşünce bildirirler.
Duruşmalı işlerde karar verilmesi:
Madde 51 - Duruşma yapıldıktan sonra aynı gün, zaruret halinde onbeş gün
içinde karar verilmesi lazımdır.
Ara kararı verilen hallerde bu kararın yerine getirilmesi üzerine dosyalar
öncelikle incelenir.
Dosya dışında inceleme:
Madde 52 - Daireler veya Daireler Kurulu, bakmakta oldukları davalara ait
her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapabilecekleri gibi, tayin edecekleri
süre içinde, lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin ve-
rilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki
kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı se-
beplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir.
Taraflardan biri ara kararının icaplarını yerine getirmediği takdirde bunun
verilecek karar üzerindeki etkisi, görevli daire veya kurulca önceden takdir
edilir, ara kararında bu husus ayrıca belirtilir.
Ancak, istenen bilgi ve belgeler Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğine ve yük-
sek menfaatlerine veya Türkiye Cumhuriyetinin güvenliği ve yüksek menfaatleri
ile birlikte yabancı devletlere de ilişkin ise, Başbakan, Genelkurmay Başkanı
veya ilgili Bakan gerekçesini bildirmek suretiyle, söz konusu bilgi ve belgeleri
vermeyebilir.
Şu kadar ki, görevli daire veya kurul veya savcılar tarafından getirtilen
veya idarece gönderilen gizli her türlü belge ve dosyalarla reddi hakim istemi
üzerine reddedilen hakim tarafından bu hususta verilen cevap, taraf ve vekille-
rine incelettirilemez.
Sonradan ibraz olunan evrak ve belgeler:
Madde 53 - Dilekçeler ve savunmalarla birlikte verilmeyen müspet evrak ve
belgeler, bunların vaktinde ibraz edilmelerine imkan bulunmadığına Daire veya
Daireler Kurulunca kanaat getirilirse, kabul ve diğer tarafa tebliğ edilir. Bu
evrak ve belgeler duruşmada ibraz edilir ve diğer taraf, cevabını hemen verebi-
leceğini beyan eder veya cevap vermeye lüzum görmezse, ayrıca tebliğ yapılmaz.
Dosyaların incelenmesi:
Madde 54 - Daireler ile Daireler Kurulunda, üye raportörün açıklamaları din-
lendikten ve Başsavcılığın yazılı düşüncesi okunduktan sonra işin görüşülmesine
geçilir. Konuların aydınlandığında, daire veya kurul karar verince, meseleler
sırası ile oya konulur ve karara bağlanır. Oylar en kıdemsiz üyeden başlanmak
üzere sıra ile toplanır.
Göreve ve yargılama usullerine ilişkin meselelerde azlıkta kalanlar, işin
esası hakkında oylarını kullanırlar. Azlıkta kalanlar ve muhalefet sebepleri,
kararların altına yazılır.
Tutanaklar:
Madde 55 - Daireler ve Daireler Kurulunda her dava dosyası için görüşmelere
katılan Başkan ve üyeler ile düşünce veren savcının ve tarafların ad ve soyadla-
rını, incelenen dosya numarasını, kısaca dava konusunu ve verilen kararın neti-
cesini, çoğunlukta ve azlıkta bulunanları gösteren bir tutanak düzenlenir. Bu
tutanaklar görüşmelere katılanlar tarafından aynı toplantıda imzalanır ve dosya-
larında saklanır.
İdari Yargılama Usulü Kanunu ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun uygula-
nacağı haller:
Madde 56 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde; İdari Yargılama Usulü Kanunu
ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun hakimin davaya bakmaktan memnuiyetini ge-
rektiren haller, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı,
bağlılığı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilir-
kişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım ve duruşmanın
inzibatına ilişkin hükümleri uygulanır.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerinin çekilmesi ve reddi:
Madde 57 - Davaya bakmakta olan dairenin Başkan ve üyelerinin reddi istenir-
se, bunlar hariç tutulmak suretiyle, noksanı o daire üyelerinden tamamlanır.
Noksan üyeler, o daireden tamamlanamaz ise Başkanlar Kurulu kararı ile diğer
dairelerden alınacak üyelerle tamamlanır.
Ret istemi incelenir ve yerinde görülürse işin esası hakkında karar verilir.
Reddedilenler ikiden fazla ise, bu husus Daireler Kurulunda incelenir. Ku-
rulca ret isteği kabul olunduğu takdirde davanın esası hakkında da karar veri-
lir.
Başkan ve üyelerden ikiden fazlası davaya bakmaktan çekinirlerse, Daireler
Kurulunda işin esası tetkik edilerek karara bağlanır.
Daireler Kurulu Başkanının veya üyelerinden bir kısmının çekilmesi veya red-
di halinde noksan üyeler 16 ncı maddenin 2 nci fıkrası hükmüne göre tamamlanır.
Savcılar da sebeplerini bildirerek çekilebilecekleri gibi taraflarca da red-
dedilebilirler. Bunların çekilme veya ret sebepleri, davaya bakmaya görevli Da-
ire veya Daireler Kurulu tarafından incelenerek karara bağlanır.
Delillerin tespiti:
Madde 58 - Taraflar, dava açtıktan sonra bu davalara ilişkin delillerin tes-
pitini ancak Askeri Yüksek İdare Mahkemesinden isteyebilirler.
GÖrevli daire ve Daireler Kurulu, isteği uygun gördüğü takdirde üyelerden
birini bu işle görevlendirebileceği gibi, tespitin mahalli, adli, idari veya as-
keri yargı mercilerine yaptırılmasına da karar verebilir.
Delillerin tespiti istekleri, ivedilikle karara bağlanır.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görüşülmekte olan bir dava sebebiyle idari
işlemin dayanağını teşkil eden tüzüğün ilgili hükümlerinin kanuna aykırılığı gö-
rülür veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiliği
kanısına varılırsa mahkeme;
a) Dava sebebi ile uygulanacak tüzük hükümlerini kanuna aykırı görürse bu
yoldaki gerekçeli kararı veya,
b) Taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanı-
sına varırsa, tarafların bu konudaki iddia ve savunmalarını ve kendisini bu ka-
nıya götüren görüşünü açıklayan kararı,
Dosya muhtevasını mahkemece bu konu ile ilgili görülen tasdikli suretleri
ile birlikte Danıştay Başkanlığına gönderir. Danıştay Dava Daireleri Kurulunun
bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır.
Danıştay işin kendisine gelişinden itibaren nihayet doksan gün içinde kara-
rını verir.
Bu süre zarfında karar verilmez ise Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kendi ka-
nısına göre iddiayı çözümleyerek davayı yürütür.
Ancak, Danıştayın kararı esas hakkındaki karar verilinceye kadar gelirse bu-
na uyulması zorunludur.
Kararlarda bulunacak hususlar:
Madde 59 - Kararlarda, sırası ile, aşağıdaki hususlar bulunur:
a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları
yahut unvanları ve adresleri;
b) Davacının ileri sürdüğü maddi vakıaların dayandığı hukuki sebeplerin öze-
ti ve isteğinin sonucu ile davalının savunmasının özeti;
c) Başsavcılığın düşüncesi;
d) Duruşmalı davalarda, duruşma yapılıp yapılmadığı ve yapılmış ise hazır
bulunan taraflar ve vekil veya temsilcilerinin ad ve soyadları;
e) Kararın dayandığı kanuni ve hukuki sebepler ile gerekçesi ve hüküm;
f) Kararın tarihi ve oy birliği ile veya oy çokluğuyla mı verildiği;
g) Muhakeme masrafları ile vekalet ücretinin hangi tarafa yükletildiği;
h) Kararı veren Daire veya Daireler Kurulu Başkan ve üyelerinin ad ve soyad-
ları ve imzaları ve varsa ayrışık oyları.
İlamlar:
Madde 60 - Taraflara tebliğ olunacak ilamlar resmi mühürle mühürlenir ve
Daire veya Daireler Kurulu Başkanı veya vekilleri tarafından imzalanır. Bu ilam-
larda muhalefet şerhleri de yazılır.
İlamların asılları dosyalarında ve tasdikli örnekleri Dairede veya Daireler
Kurulunda saklanır.
Tarafların kişilik ve niteliğinde değişiklik:
Madde 61 - Dava esnasında ölüm veya başka herhangi bir sebeple tarafların
kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin
başvurmasına kadar ve gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idare miras-
çılar aleyhine takibi yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar
verilir. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal olunur.
Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, yeni adresini
bildirinceye kadar dava dosyası işlemden kaldırılır.
İşlemden kaldırılan dosyalara ait davalarda yürütmenin durdurulmasına karar
verilmiş ise, bu kararlar kendiliğinden hükümsüz kalır.
Dosyaların işlemden kaldırılmasına ait kararlar, diğer tarafa tebliğ edilir.
Yürütmenin durdurulması:
Madde 62 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568 /1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde idari dava açılması ve kanun yollarına baş-
vurulması itiraz olunan idari işlemlerin veya yargı kararlarının yürütülmesini
durdurmaz.
Şu kadar ki idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız za-
rarların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının bir-
likte gerçekleşmesi durumunda, gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına ka-
rar verilebilir.
Savaş halinde yürütmenin durdurulması kararı verilemez.
Sıkıyönetim halinde, sıkıyönetim ilan edilen bölgelerden alınan veya bu böl-
gelere naklen atanmaları yapılan personele ilişkin olarak açılan iptal davala-
rında yürütmeyi durdurma kararı verilemez.
Olağanüstü haller sebebiyle alınan tedbirlerin uygulanmasında görevlendiri-
len kamu personelinin naklen atanmalarına ilişkin iptal davalarında yürütmeyi
durdurma kararı verilemez.
Yürütmeyi durdurma kararı verilen dosyalar öncelikle incelenir.
Tarafların isteği üzerine doksan günün sonunda yürütmenin durdurulmasına ye-
niden karar verilmezse durdurma kararı kendiliğinden ortadan kalkar. Yürütmenin
durdurulmasına karar verilen dava dosyaları tekemmül etmelerinden itibaren otuz
gün içinde karara bağlanmazsa, yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hü-
kümsüz kalır.
Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir. Ancak duru-
mun gereklerine göre teminat aranmayabilir.
Yürütmenin durdurulması istenen davalarda 46 ncı maddede yazılı süreler kı-
saltılabilir.
Taraflar arasında teminata ilişkin konularda çıkan anlaşmazlıklar, yürütme-
nin durdurulmasına karar veren daire veya kurulca çözümlenir.
İdare ile adli yardımdan faydalanan kimselerden teminat alınmaz.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin kararlarının sonuçları:
Madde 63 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Daireler ve Daireler Kurulu kararları kesin olup, kesin hükmün bütün hukuki
sonuçlarını hasıl eder. Bu kararlar aleyhine, ancak bu kanunda yazılı kanun yol-
larına başvurulabilir.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin
kararlarının icaplarına göre idare, altmış gün içinde işlem tesis etmeye veya
eylemde bulunmaya mecburdur.
Mahkeme ilamlarının icaplarına göre eylem ve işlem tesis etmeyen idare aley-
hine Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde tam yargı davası açılabilir.
Tam yargı davaları hakkındaki kararlar, genel hükümler dairesinde infaz ve
icra olunur.
Kanun Yolları
a) Yargılamanın iadesi:
Madde 64 - Daireler ile Daireler Kurulundan verilen kararlar hakkında,
aşağıda yazılı sebepler dolayısıyle yargılamanın iadesi istenebilir.
a) Zorlayıcı sebepler dolayısiyle veya lehine karar verilen tarafın eylemin-
den doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra
ele geçirilmiş olması;
b) Karara esas olarak alınan belgenin sahteliğine hükmedilmiş veya sahte ol-
duğu, mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkın-
daki hüküm karardan evvel verilmiş olup da yargılamanın iadesini isteyen kimse-
nin, karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması;
c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün kesin hüküm halini alan bir
kararla bozularak ortadan kalkması;
d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyan ve ihbarda bulunduğunun, hüküm-
le tahakkuk etmesi;
e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olma-
sı;
f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler huzuru ile davanın görülüp
karara bağlanmış bulunması;
g) Çekilmeye mecbur olan Başkan veya üyenin katılması ile karar verilmiş ol-
ması;
h) Tarafları ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı ye-
ni bir karar verilmesine sebep olabilecek bir madde yokken, aynı Daire veya di-
ğer Daireler yahut Daireler Kurulu tarafından evvelki ilamın hükmüne aykırı bir
karar verilmiş bulunması.
Muhakemenin iadesinde süre:
Madde 65 - Muhakemenin iadesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun süreye
ait hükümleri benzetme yolu ile uygulanır.
b) Kararın düzeltilmesi:
Madde 66 - Daireler ile Daireler Kurulundan verilen kararlar hakkında bir
defaya mahsus olmak üzere, ilamın tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde
aşağıda yazılı sebepler dolayısiyle kararın düzeltilmesi istenebilir.
a) Kararın esasına etkisi olan iddia ve itirazların, kararda karşılanmamış
olması;
b) Bir ilamda birbirine aykırı hükümler bulunması;
c) Kararın usul ve kanuna aykırı bulunması;
Kanunun 45 inci maddesine göre verilen kararların düzeltilmesi işlemi kabul
edilerek davaya yeniden bakılması ve esas hakkında karar verilmesi halinde de
karar düzeltilmesi isteminde bulunulabilir.
Daireler ile Daireler Kurulu, kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürü-
len sebeplerle bağlıdır.
Kanun yollarına ilişkin özel hükümler:
Madde 67 - Yargılamanın iadesi ve kararın düzeltilmesi istekleri dilekçe ile
yapılır. Bu istekler esas kararı vermiş olan dairede veya Daireler Kurulunda ka-
rara bağlanır.
İsteğin ilişkin olduğu konu, diğer bir dairenin görevine girmiş ise, karar
bu dairece verilir. 26 ncı maddenin (b) bendi hükmü, yargılamanın iadesinde ve
kararın düzeltilmesinde de uygulanır.
Karşı tarafın savunması ve Başsavcılığın düşüncesi alındıktan sonra istekler
incelenir ve kanunda yazılı sebepler varsa davaya yeniden bakılarak karar veri-
lir.
Yargılamanın iadesi ve kararın düzeltilmesi istekleri kanunda yazılı sebep-
lere dayanmıyor ise isteğin reddine karar verilir ve Hukuk Usulü Muhakameleri
Kanununun bu husustaki hükümlerine göre para cezasına da hükmolunur.
*
Yargılamanın iadesi ve kararın düzeltilmesi isteklerinde duruşma yapılması,
görevli daire veya Daireler Kurulunun kararına bağlıdır.
Kanun yollarında yargılama usulü:
Madde 68 - Bu bölümün 64,65,66 ve 67 nci maddelerin dışında kalan hükümleri
yargılamanın iadesinde va kararın düzeltilmesinde de uygulanır.
Tavzih:
Madde 69 - Daireler veya Daireler Kurulundan verilen kararlar müphem ise ya-
hut birbirine aykırı hüküm fıkralarını taşıyorsa, taraflardan herbiri kararın
tavzihini veya aykırılığın kaldırılmasını istiyebilir.
Tavzih dilekçeleri karşı taraf sayısından bir nüsha fazlası ile verilir.
Kararı vermiş olan daire veya Daireler Kurulu, işi inceler ve lüzum görürse
dilekçenin bir nüshasını, tayin edeceği süre içinde cevap vermek üzere, diğer
tarafa tebliğ eder. Cevap iki nüsha olarak verilir. Bunlardan birisi, tavzih ve-
ya aykırılığın kaldırılmasını istiyen tarafa gönderilir.
Görevli daire veya Daireler Kurulunun bu husustaki kararı, taraflara tebliğ
olunur.
Tavzih veya aykırılığın kaldırılması, kararın yerine getirilmesine kadar is-
tenebilir.
Yanlışlıkların düzeltilmesi:
Madde 70 - İki tarafın adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaların sonucuna iliş-
kin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesi de
istenebilir.
Yukardaki maddenin son fıkrası dışında kalan hükümleri, bu istekler hakkında
da uygulanır.
Yanlışlıkların düzeltilmesine karar verilirse keyfiyet ilamın altına yazı-
lır.
Yargılama masrafları:
Madde 71 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılan dava dolayısıyla ödenen harç ve pos-
ta ücretleri ile bilirkişi incelemeleri, delil tespiti ve keşif için yapılan
harcamalar ve avukat marifetiyle takip olunan davalarda, tarifesine göre avukat-
lık ücreti haksız çıkan tarafa ve davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi halinde
bu masraflar orantılı olarak taraflara yükletilir. Davadan feragat eden veya da-
vayı kabul eden taraf, yargılama masrafları ve avukatlık ücreti bakımından hak-
sız çıkmış sayılır.
Yol masrafları ve yevmiyeler:
Madde 72 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 3 üncü maddesinin (a) ve
(b) bentlerinde sayılan personelden keşif, bilirkişi incelemesi veya delillerin
tespiti için görevlendirilenlere, gerçek yol giderleri ile geçen günlerin her
biri için net aylık tutarlarının otuzda biri oranında yevmiye verilir.
Bu yevmiyeler, zorunlu giderleri karşılamaz ise, aradaki fark, belgelere da-
yalı olmak şartiyle ayrıca ödenir. Ancak, bu suretle yapılacak ödemeler yevmiye-
lerin yüzde ellisini geçemez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Mensuplarının Görevleri ve Hakları
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanının görevleri:
Madde 73 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Askeri Yüksek İdare Mahke-
mesini temsil eder. Mahkemenin genel işleyişinden ve idari yönetiminden sorumlu-
dur. Ve ayrıca bu kanunda belirtilen diğer görevleri yapar.
*
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Başkanının görevleri:
Madde 74 - (Mülga: 25/12/1981 - 2568/5 md.)
Daire Başkanlarının görevleri:
Madde 75 - Daire Başkanları, dairelerinde görevli bulunanların görevlerine
devamlarını, düzenle çalışmalarını, daire işlerinin en verimli bir şekilde yürü-
tülmesini sağlar, görüşmeleri idare eder, dahil bulundukları kurulların toplan-
tılarına katılarak düşünce ve kanaatlerini bildirirler ve oylarını verirler.
Daire Başkanları, her takvim yılı sonunda, dairelerindeki işlerin durumu,
bunların yürütülmesinde aksaklık varsa sebepleri hakkında Askeri Yüksek İdare
Mahkemesi Başkanına bir rapor verirler ve alınmasını lüzumlu gördükleri tedbir-
leri bildirirler.
Üyelerin görevleri:
Madde 76 - Üyeler; bulundukları Dairelerde Başkanlar, dahil bulundukları
kurullarda kurul başkanları tarafından kendilerine verilen dosyaları geciktirme-
den inceliyerek görevli daire veya kurullara gerekli izahatı verirler, kararları
yazarlar, dairelerin ve üyesi bulundukları kurulların toplantılarına katılırlar,
düşünce ve kanaatlerini bildirirler, oylarını verirler ve daire ile ilgili olmak
üzere tevdi edilen diğer işleri yaparlar.
Genel Sekreterliğinin görevleri:
Madde 77 - Genel Sekreter, bu kanunun görevli kıldığı işler ile Askeri Yük-
sek İdare Mahkemesi Başkanının vereceği idare ve yazı işlerini yürütür. Kalem ve
büro teşkilatının verimli bir şekilde çalışmalarının idare, dosyalarını tanzim
ve muhafazası, karar ve diğer yazı işleriyle tebligat işlerinin geciktirilmeden
düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlar.
Başsavcının görevleri:
Madde 78 - Başsavcı; dava dosyalarını uygun göreceği görev ayrımına göre
savcılara havale eder, düşüncelerinin vaktinde bildirilmesini ve savcıların de-
vamlarını ve intizamla çalışmalarını sağlar. Gelen dosyaların kaydı ve saklanma-
sı ile işi bitenlerin ilgili yerlere geciktirilmeden gönderilmesi için gerekli
tedbirler alır.
Başsavcı; incelediği dava dosyaları hakkında düşüncelerini bildirir ve ka-
nunlarla kendisine verilen diğer görevleri de yapar.
Her takvim yılı sonunda işlerin durumu ve bunların yürütülmesinde aksaklık
varsa sebepleri hakkında Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına bir rapor
verir ve alınmasını lüzumlu gördüğü idari tedbirleri bildirir.
Savcıların görevleri:
Madde 79 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Savcılar, kendilerine havale olunan dosyaları Başsavcı adına incelerler ve
onun yerine düşüncelerini, davalarda engeç otuz gün, yürütmenin durdurulması is-
teminde iki gün içinde gerekçeli ve yazılı olarak verirler. Bu süreler geçiri-
lirse durumu sebepleriyle birlikte Başsavcıya bildirirler. Başkanın ve Başsavcı-
nın vereceği diğer görevleri yerine getirir; çalışma düzeninin korunması ve iş
veriminin artırılması için Başsavcının alacağı tedbirlere uyarlar.
Savcılar, ilgili yerlerden Başkan aracılığı ile her türlü bilgileri isteye-
bilecekleri gibi işlem dosyalarını da getirtebilirler.
Daireler ile Dava Daireleri Kurulunca gerekli görüldüğü takdirde, savcılar
önceden haber verilmek suretiyle, düşüncelerini sözlü olarak da açıklarlar.
Çeşitli hükümler:
Madde 80 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
a) Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin hakim sınıfından olan, Başkan, Başsavcı,
daire başkanları ve üyeleri; aylık, ek gösterge, ödenek, yükselme ve yaş hadle-
ri, emeklilik ve diğer özlük hakları yönünden, Askeri Yargıtay Başkanı, Başsav-
cısı, daire başkanları ve üyelerine uygulanan hükümlere tabidir.
b) Hakim sınıfından olmayan üyeleri ise; aylık, ek gösterge, yan ödeme, hiz-
met ödeneği gibi ödemeler, yükselme ve yaş hadleri, emeklilik ve diğer özlük
hakları yönünden emsali subaylara uygulanan hükümlere tabidir. Ancak bu üyele-
rin, yukarıda belirtilen çeşitli ödemeler sonucu bir ayda aldıkları net tutar-
lar, aynı rütbe ve kıdemdeki hakim üyelerin bir ayda aldıkları net tutarlardan
az ise, aradaki fark ayrıca tazminat olarak kendilerine ödenir. Uçuş Hizmetleri
Tazminat Kanunu ile Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Tazminat Kanunu hükümleri
saklıdır.
Görevin sona ermesi:
Madde 81 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcısı, Daire Başkan-
ları, üyeleri ve Genel Sekreterinin ağır hapis, kasıtlı bir suçtan dolayı altı
ay veya daha fazla hapis cezası yahut kasıtlı olmıyan bir suçtan dolayı bir yıl-
dan fazla hapis cezası ile kesin olarak hüküm giymesi halinde görevi kendiliğin-
den sona erer.
Kasıtlı olan bir suçtan dolayı altı aydan aşağı hapis cezası ile hüküm giy-
melerinde, bu suç hakimliğin vakar ve şerefini bozan veya bu sıfata karşı genel
saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse ilgilinin hakimlik sıfatının kaldı-
rılmasının gerekip gerekmediğine Yüksek Disiplin Kurulunca karar verilir.
Sağlık bakımından görevin yerine getirilmemesi hali:
Madde 82 - (Mülga: 30/5/1985 - 3211/1 md.)
Dava hakkı:
Madde 83 - Yukardaki maddelere göre görevine son verilen ilgililerin bu ka-
rarların kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Genel Kurul nez-
dinde iptal davası açma hakları vardır.
İlmi araştırma ve yayınlarda bulunabilme:
Madde 84 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcısı, Daire Başkan-
ları ve üyeleri ile savcıları; ilmi araştırma ve yayınlarda bulunabilirler; da-
vet edildikleri Milli ve Milletlerarası kongre, konferans ve ilmi toplantılara
katılabilirler.
Çalışmaya ara verme:
Madde 85 - Barışta Askeri Yüksek İdare Mahkemesi her sene Temmuz ayının yir-
misinden itibaren Eylül ayının beşine kadar çalışmaya ara verir.
Ara verme süresi içinde çalışmak üzere bir daire başkanı ile beş üyeden mü-
rekkep bir nöbetçi daire kurulur. Üyelerden biri Genel Sekreterlik görevini de
yapar.
Bu dairenin başkan ve üyeleri Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı tarafın-
dan her yıl sıra ile seçilir.
Ayrıca gereği kadar savcı görevlerine devam ederler. Nöbetçi daire çalışma-
ya ara verme süresi içinde aşağıda yazılı işleri görür:
a) Kanunen belli süre içinde karara bağlanması gereken işler,
b) Yürütmenin durdurulmasına veya delillerin tespitine ait işler.
Sürelerin bitmesi:
Madde 86 - (Değişik: 25/12/1981 - 2568/1 md.)
Dava ve karar düzeltilmesi istemine ilişkin sürelerle 46 ncı maddede yazılı
sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ayrıca bir
karar vermeye lüzum kalmaksızın, ara vermenin sona erdiği 6 Eylülden itibaren
yedi gün uzatılmış sayılır. Tatil günleri süre hesabına katılır. Şu kadar ki sü-
renin son günü tatil gününe rastlarsa süre tatil gününü izleyen çalışma gününün
bitimine kadar uzar.
Tasnif ve yayın bürosu:
Madde 87 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireleri ve Daireler Kurulu tara-
fından verilen kararların ve mevzuatın tertip ve tasnifini yapmak, kitaplığın
düzenlenmesini sağlamak, amme hukuku ile ilgili yayınları takibetmek üzere Genel
Sekreterliğe bağlı bir büro kurulur.
Tebliğ işleri ve ücretler:
Madde 88 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesine ait her türlü tebliğ işleri, Teb-
ligat Kanunu hükümlerine göre posta, telgraf ve telefon işletmesi aracılığı ile
yapılır. Bu suretle yapılacak tebliğlere ait ücretler ilgililer tarafından peşin
olarak ödenir.
Yargılama giderleri:
Madde 89 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde; harçlar, sair yargılama gider-
lerinin alınmasında ve hükmedilmesinde Danıştay için uygulanan hükümler tatbik
olunur.
Bu işleri Genel Sekreterlik yürütür.
Üyelik hukukundan vazgeçme:
Madde 90 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcısı, Daire Başkan-
ları, üyeler ve Genel Sekreterliğin üyelik hukukundan vazgeçmek şartiyle başka
bir göreve atanmaları mümkündür.
İçtüzük:
Madde 91 - a) Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin iç düzeni, çalışma usulleri,
tutulacak defter ve kayıtlar, kullanılacak basılı kağıtlar, Genel Sekreterlik
ile kalem teşkilatı tasnif ve yayın bürosu personelinin görev ve sorumlulukları,
b) Başkan ve üyeler ile savcıların kıyafetlerinin şekli ve bunların giyilme
zamanı ve yerleri,
Genel kurulca düzenlenecek bir içtüzükle tespit olunur.
Yürürlükten kaldırılan hükümler:
Madde 92 - 24 Aralık 1964 tarih ve 521 sayılı Danıştay Kanununun ve diğer
kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Ek Madde 1 - (25/12/1981 - 2568 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup,
ek maddeye çevrilerek teselsül için numarası değiştirilmiştir.)
4/7/1972 tarih ve 1602 sayılı Kanunun çeşitli maddelerinde geçen "İkinci
başkan" ve "Başkanunsözcüsü başyardımcısı" Unvanları kaldırılmış; "Başkanunsöz-
cüsü" unvanı "Başsavcı", "Kanunsözcüsü" unvanı`da "Savcı" olarak değiştirilmiş-
tir.
İlk kuruluş:
Geçici Madde 1 - Bu kanunun yürürlüğe girmesini takibeden onbeş gün içinde;
a) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, Başsavcı ile subay üye adedinin
iki katı kadar aday Genelkurmay Başkanınca,
*
b) Askeri hakim üye adedinin iki katı kadar aday da Genelkurmay Personel
Başkanı, Kuvvet Komutanlıkları Personel Başkanları, Askeri Yargıtay Başkanı,
Genelkurmay Adli Müşaviri, M.S.B. Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanı, Askeri
Adalet İşleri Başkanından oluşan kurulca,
Tespit edilerek Cumhurbaşkanına sunulur. Cumhurbaşkanı bu adaylar arasından
Başkan, Başsavcı ve üyeleri seçer. Bu seçimlere göre usulüne uygun atama yapı-
lır.
Üyelerin dairelere ayrılmasını Başkan ve Başsavcıdan oluşan kurul kararlaş-
tırır. Atamayı takibeden bir ay içinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin göreve
başlaması için gerekli tedbirler alınır.
Raportör:
Geçici Madde 2 - Askeri Yüksek İdare Mahkemesine yeteri kadar askeri hakim
raportör olarak atanır. Raportörlük kadroları, ihtiyaç kalmadığı yolundaki Genel
Kurul kararına kadar muhafaza olunur.
Raportörler, Daire Başkanlarının kendilerine havale ettikleri işleri vaktin-
de inceliyerek Daire veya Daireler Kuruluna gerekli açıklamaları yaparlar.
Kendi düşünce ve kanatlerini sözlü ve yazılı olarak bildirirler, karar tas-
laklarını yazarlar, gerekli tutanakları düzenlerler, Başkanın ve Daire Başkanla-
rının verecekleri diğer görevleri yerine getirirler.
Uyuşmazlık:
Geçici Madde 3 - Anayasa gereğince, Uyuşmazlık mahkemesi kurulması hakkında-
ki Kanunda değişiklik yapılıncaya kadar, Askeri Yüksek İdare Mahkemesiyle adli,
idari ve askeri yargı mercileri arasında çıkacak görev ve hüküm uyuşmazlıkları
uyuşmazlık mahkemesinde kesin olarak çözümlenir.
Bu uyuşmazlıkların çözümlenmesinde uyuşmazlık mahkemesi, Yargıtay ve Danış-
tayın en kıdemsiz birer üyesi yerine Askeri Yüksek İdare Mahkemesinden seçilecek
iki askeri hakim üye alınmak suretiyle kurulur.
Eski davalar hakkında yapılacak işlem:
Geçici Madde 4 - Bu kanunun yürürlüğünden önce açılmış ve karara bağlanmamış
olan davalar hakkında dosyayı elinde bulunduran idari ve adli mahkemeler görev-
sizlik kararı verirler. Bu karar davacıya ve tebligat yapılmış ise davalıya,
tebliğ edilerek dosya Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına gönderilir.
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve görevsizlik kararına bağ-
lanmış dosyalar da Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevine girerler. Askeri
Yüksek İdare Mahkemesine gönderilen dosyalar diğer dosyalar gibi işleme tabi tu-
tulur.
Bu maddenin, birinci fıkrası gereğince Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan-
lığına gönderilen davalar hakkında, evvelce yapılmış bütün usul işlemleri var
sayılır ve bu kanunun 34,35,36,37,38, ve 39 uncu maddeleri yeniden uygulanmaz.
Bu davalar, Askeri Yüksek İdare Mahkemesince bulunduğu safhadan başlanarak
işleme konulur, ancak, davaya bakmakla görevli Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin
ilgili dairesi veya Başsavcı eski işlemlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu
gibi hallerde, taraflara dava dilekçesi içinde kalınmak üzere cevaplar, bilirki-
şi incelenmesi yenilettirilebilir veya duruşma tekrarlanabilir.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevlerine giren işlerden evvelce karara
bağlanmış davalar için, kararın düzeltilmesi veya yargılamanın yenilenmesi iste-
mi halinde, dosya hiçbir işleme tabi tutulmadan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
Başkanlığına gönderilir ve istemler bu mahkemece karara bağlanır.
*
Ek Geçici Madde 1 - (Ek: 25/12/1981 - 2568/8 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin askeri hakim sınıfından olmayan başkan ve
üyelerine 4/7/1972 gün ve 1602 sayılı Kanunla tanınan sıfat ve teminat bu Kanu-
nun yürürlüğe girdiği tarihte sona erer. Bu suretle sıfat ve teminatları kalkan
başkan ve üyeler ile general kadrosu kaldırılan Başsavcısı atama işlemine tabi
tutulurlar. Ancak, bunlardan emsalleri kadrosuzluk nedeniyle emekli edilmiş
olanların emeklilik işlemleri 30 Ağustos 1982 tarihi itibariyle yapılır. Bu su-
retle emekli olacaklar 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 49
uncu maddesinde öngörülen kadrosuzluk tazminatından yararlanırlar.
Ek Geçici Madde 2 - (Ek: 25/12/1981 - 2568/8 md.)
Cumhurbaşkanı, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren onbeş gün içinde;
a) Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin Başkanını, Başsavcısını, daire başkanla-
rını bu mahkemenin mevcut hakim sınıfı üyeleri arasından rütbe ve kıdem sırasına
göre,
b) Subay üyelerini ise bu Kanunun hükümleri uyarınca yeniden,
c) Bu suretle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin kadro fazlası kalan hakim sı-
nıfı üyelerini de Askeri Yargıtay üyeliğine;
Doğrudan atar.
Bu atamalardan sonra Başkan ve daire başkanlarından oluşan kurul, üyelerin
tamamının dairelerini yeniden belirler.
Hakim sınıfından olmayan üyeler seçilip göreve başlayıncaya kadar kurullarda
subay üye bulunması şartı aranmaz.
Ek Geçici Madde 3 - (Ek: 25/12/1981 - 2568/8 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin 3 üncü dairesindeki dava dosyaları ayrıca
bir karar verilmesine gerek kalmaksızın Mahkeme Başkanlığınca konularına göre
ilgili dairelere devredilir.
Ek Geçici Madde 4 - (Ek: 25/12/1981 - 2568/8 md.)
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin 3 üncü dairesince verilmiş bulunan karar-
lara karşı yapılacak karar düzeltme, yargılamanın iadesi, tavzih, maddi hatala-
rın düzeltilmesi gibi istekler, konularına göre dava dosyalarının devredildiği
dairelerce incelenerek karara bağlanır.
Ek Geçici Madde 5 - (Ek: 25/12/1981 - 2568/8 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Askeri Yüksek İdare Mahkemesine seçil-
mek üzere yeteri kadar yarbay veya albay rütbesinde jandarma kurmay subay bulun-
maması halinde, üye olarak jandarma yarbay veya albay rütbesinde subay seçilebi-
lir.
Ek Geçici Madde 6 - (Ek: 25/12/1981 - 2568/8 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce başlayan idari müracaat, dava açma,
cevap verme ve kanun yollarına başvurma süreleri 4/7/1972 gün ve 1602 sayılı Ka-
nunun hükümlerine tabidir.
Ek Geçici Madde 7 - (Ek: 25/12/1981 - 2568/8 md.)
Bu Kanunun uygulanmasında, 27/10/1980 tarih ve 2324 sayılı Anayasa Düzeni
Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.
Yürürlük:
Madde 93 - Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüge girer.
Madde 94 - Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
1602 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlürlükten Kaldırılan ----------------------------------
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
------------------------------------- -------- -------- ---------
4/7/1972 tarih ve 1602 sayılı Askeri Yüksek
İdare Mahkemesi Kanununun Uyuşmazlık
Mahkemesi ile ilgili hükümleri 12/6/1976 2247 40
4/7/1972 tarih ve 1602 sayılı Askeri Yüksek
İdare Mahkemesi Kanununun 29. maddesinin (a)
5endi, 45. maddesinin 5. fıkrası ve 74.
maddesi 25/12/1981 2568 5
4/7/1972 tarih ve 1602 sayılı Askeri Yüksek
İdare Mahkemesi Kanununun 82. maddesi 30/5/1985 3211 1
1602 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
----- ------------------------------------------ ---------------
2247 Geçici Madde 5 22/6/1979
Diğer maddeleri 22/8/1979
2568 8 inci maddeye bağlı Ek Geçici 2 nci madde 26/12/1981
Diğer Maddeler 10/1/1982
3211 - 7/6/1985
Mevzuat inceleme
Mevzuat-İçtihat-Makale
Ücreti Vekalete İlişkin Tarifenin Yürütmenin Durdurulması Hakkında
Sigorta Primlerinin Gereği Gibi Yatırılmaması Halinde İşçinin Hakları
Mobbing İle Mücadelede Çözüm Yolları Ve Öneriler
Sektörel Daralma Geçerli Bir Fesih Nedeni midir?
Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılmasına dair kanun
Tüm Mevzuat
|
Anasayfa
Portal
Forumlar
Yönetim
SSS
Üye Kayıt
