ASKERLİK KANUNU (1) Mevzuat Listesi
ASKERLİK KANUNU (1)
Kanun Numarası : 1111
Kabul Tarihi : 21/6/1927
Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 12 - 17/7/1927 Sayı : 631 - 635
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 8 Sayfa: 866
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Madde 1 - Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek, işbu kanun mucibince
askerlik yapmağa mecburdur.
(Son fıkra mülga: 4/1/1961 - 211/119 md.)
Madde 2 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
(Değişik: 16/4/1987 - 3358/5 md.) Askerlik çağı her erkeğin esas nüfus kü-
tüğünde yazılı olan yaşına göredir ve yirmi yaşına girdiği sene Ocak ayının bi-
rinci gününden başlayarak 41 yaşına girdiği sene Ocak ayının birinci gününde
bitmek üzere en çok
---------------------------
(1) (a) Kanunun adı Askerlik Mükellefiyeti Kanunu iken, 20/11/1935 tarih ve
2850 sayılı Kanunun 1. maddesi ile Askerlik Kanunu olarak değiştirilmiştir.
(b) Bu Kanunun, 10/4/1944 tarih ve 4541 sayılı Kanunda yazılı muhtarlığa
ait vazifelerle ilgili hükümleri mezkür kanunun 24. maddesi ile ilga edil-
miştir.
(c) Bu Kanunda geçen "erat" tabiri, 4/1/1961 tarih ve 211 sayılı Kanunun
118. maddesi ile "erbaş ve er" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(d) Bu Kanunun muhtelif maddelerinde yer alan "artık erat" "ruhsatlı erat"
ibarelerinin, bu ibareleri, ihtiva eden maddelerden çıkarıldığı, 27/7/1970
tarih ve 1315 sayılı Kanunun 3. maddesinde belirtilmiş olup, hükmün gereği
yerine getirilmiştir.
(e) Bu Kanunun, 16/6/1927 tarih ve 1076 sayılı Kanunda ek ve değişiklik
yapan 27/7/1970 tarih ve 1316 sayılı Kanuna aykırı hükümleri, anılan Ka-
nunun 3.maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
(f) Bu Kanunda geçen "ihtiyat zabit ve ihtiyat askeri memurlar" ibareleri
29/11/1983 tarih ve 2962 sayılı Kanunun 2. maddesi ile "yedek subay ve ye-
dek askeri memurlar" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (EK - 13)
Yirmibir sene sürer. Bu süre, Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzum, Milli
Savunma Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararıyla 5 yıla kadar uzatıla-
bilir veya kısaltılabilir. Yerli nüfus kütüklerinin birinde yazılı olmayan
kimselerin yabancı kütükleri yerli kütükleri gibi sayılır.
Muhacirlerin askerlik çağlarının başlangıcı, geldikleri yılda nüfus kütük-
lerine geçen yaşlarına ve bu esasa göre hesab olunur. Nüfus doğum kağıdlarında
doğumlarının ay ve günü yazılı olmıyanların doğum günleri yılın Temmuzunun bi-
rinci günü sayılır.
Geldikleri yıl ikinci kanun birinde 22 yaşını bitirmiş olanlar muvazzaf
hizmete tabi tutulmayıp yaşıtları erbaş ve er arasına yedeğe geçirilirler. Bu
gibilerin her ne sebeble olursa olsun nüfus kütüğüne yazılmalarının gecikmiş
olması, geldikleri zaman yaşlarına göre başlıyacak olan askerlik çağlarını ge-
ciktirmez. Bunlar nüfus kütüğüne yazıldıkları tarihten başlayarak iki yıl geç-
medikçe talim, manevra ve başka iş için silah altına çağrılmazlar.
(Dördüncü fıkra mülga: 27/7/1970 - 1315/3 md.)
Hükümetçe iskan edilmiyenler veya Hükümetin gösterdiği yerde yurd tutmak
istemiyenler yalnız iki yıllık geciktirme hakkından istifade ederler.
Memleketlerinde tahsilleri yedek subay yetişecek derecede olupta, geldik-
leri tarihte 22 yaşını bitirmiş olanlarla memleketlerinde askerlik yapmış ve
fakat 22 yaşını bitirmemiş bulunanlardan yedek subay olmak istiyenler ve geldik-
leri tarihte 22 yaşını bitirmemiş ve memleketlerinde askerlik etmemiş olanlar
iki yıl geciktirme müddetinden sonra 1076 sayılı Kanun hükümlerine tabi tutulur-
lar.
Muhacirler arasında önce tabi oldukları Hükümet ordusunda yedek veya mu-
vazzaf subay olanlardan lazım olan evsafı taşıyanlar staja tabi tutularak, ye-
dek subaylığa geçirilirler.
Umumi seferberlikte muafiyet yoktur.
Ancak nüfus kütüğüne kayıd olundukları tarihten başlayarak üç ay geçmemiş
olanların silah altına alınmaları üç ayın sonuna bırakılır. Bir yıl içinde nü-
fus kütüğüne kayıdlarını yaptırmıyanlar yukarıdaki muafiyetten istifade edemez-
ler.
Eski memleketlerinde askerlik ettiklerini veya bunun yerine bedel verdik-
lerini tevsik edenler tekrar muvazzaf hizmete tabi tutulmayıp yaşıtları yerli
erbaş ve er ile yedeğe geçirilirler. Türkiye içinde bir iskan mıntıkasından di-
ğer bir iskan mıntıkasına Hükümetçe naklolunarak yerleştirilen vatandaşlardan
mavazzaf hizmete tabi olupta bunu henüz yapmamış olanların bu hizmetleri, yerle-
şecekleri yere vardıkları tarihten başlayarak iki yıl geciktirilir. (Son cümle
mülga : 27/7/1970 - 1315/3 Md.)
Kanunen muhacir tanınmıyan mülteciler ve ecnebilerden Türk vatandaşlığına
girenler vatandaşlığa alındıkları tarihte hangi yaşta iseler o yaştaki yerli
erbaş ve er gibi askerliklerini yaparlar.
(Ek fıkra : 25/4/1938 - 3370/1 md.; mülga : 27/7/1970 - 1315/3 md.)
(Ek : 6/11/1981 - 2550/1 md.) Türk vatandaşlarından, Kıbrıs Türk Federe
Devletinde askerlik yaptıklarını tevsik edenler tekrar muvazzaf hizmete tabi
tutulmazlar.
(Ek: 21/5/1992 - 3802/1 md.) Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenecek esas-
lara göre; yurt dışında doğan ve ikamet edenler ile kanuni rüşt yaşına kadar
yabancı bir ülkeye gitmiş olanlardan bulundukları ülke vatandaşlığını da kazanan
Türk vatandaşları, talepleri halinde, durumlarına uyan ve Kanunun öngördüğü as-
kerlik statülerinden biri içerisinde askerlik mükellefiyetlerini 38 yaşını ta-
mamladıkları yılın sonuna kadar yerine getirebilirler veya tabiiyetinde bulun-
dukları diğer ülkede askerlik yapmış olduklarını belgelemek kaydıyla mükellefi-
yetlerini yerine getirmiş sayılırlar. Bunların 38 yaş sonuna kadar askerlikleri
ertelenmiş kabul edilir.
Madde 3 - Askerlik çağı, yoklama devri, muvazzaflık ve yedek olmak üzere
üç devreye ayrılır.
Madde 4 - (Değişik: 11/8/1941 - 4102/1 md.)
Yoklama devri, askerlik çağının başlangıcından kıtaya duhule kadardır.
Yoklama devrinde bulunup 8 inci madde mucibince askere istenmesi zamanı
gelmemiş olanlarla 19 yaşında bulunanlar, seferberlik zamanlarında veya fevka-
lade hallerde Milli Müdafaa Vekaletinin istemesi ve İcra Vekilleri Heyetinin
kabul ve Reisicumhurun tasdik eylemesile askere alınabilirler.
Bu takdirde bunlardan yoklamaları yapılmış olanlar sevkolunurlar. Yok-
lamaları yapılmamış olanlar için Milli Müdafaa Vekaletinin tayin eyliyeceği her
hangi bir zamanda askerlik meclisleri derhal toplanarak bunların yoklamalarını
yaparlar ve askerliğine karar verilenler askere alınırlar.
Bu suretle askere alınanların kanunen alınmaları lazımgelen güne kadar
yapacakları askerliği muvazzaf hizmetlerine mahsup edilir.
Madde 5 - (Değişik: 25/1/1984 -2973/1 md.)
(Değişik: 21/7/1999-4414/2 md.) Erbaş ve erler için muvazzaflık hizmeti
süresi; Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri ile Jandarma Genel Komutanlığında on
sekiz aydır. Bu sürenin, barışta, önce on beş aya ve bilahare on iki aya
kadar indirilmesine, Silahlı Kuvvetlerin de ihtiyacı dikkate alınarak,
Bakanlar Kurulunca karar verilebilir.
(Ek:21/7/1999-4414/2 md.) 1076 sayılı Kanun hükmüne tabi yükümlülerden;
bu yükümlülüklerini istekleriyle veya seçim sonucu yedek subay adayı olma-
dıkları için erbaş veya er olarak yerine getireceklerin hizmet süresi aynı
celbe tabi olup, yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresinin
yarısı kadardır.
Bu hizmetler askerlik şubesinden sevk tarihinden başlar. Belirtilen
sürelerden fazla askerlik yapanların fazla hizmetleri, askerlik çağının sonun-
dan iki kat olarak düşülür.
Bu Kanunun tespit ettiği esaslar dışında veya muvazzaflık hizmetini yapma-
dıkça hiç bir fert askerlik çağından çıkarılamaz.
Madde 6 - (Mülga : 27/7/1970 - 1315/3 md.)
Madde 7 - Muvazzaflık devrinin hitamından askerlik çağının nihayetine
kadar olan kısım yedek devridir.
Bahriyede askerlik yapıp yedeğe geçenlerin bahriyeye alınmıyacak olanları
kara ordusu yedeği sayılır.
Madde 8 - Her sene yoklamaları yapılarak numara çeken veya numarasız
asker edilenler ihtiyaca göre Müdafaai Milliye Vekaletinden verilecek emir üze-
rine 21 yaşına girdikleri sene Mayısının veya Teşrinisanisinin birinci günlerin-
de kıtaata girmiş bulunmak üzere bir veya iki defa çağırılırlar.
Madde 9 - İhtiyaç halinde askerin toplanması ve terhis zamanları Erkanı
Harbiyei Umumiyenin göstereceği lüzum ve Heyeti Vekilenin kararı üzerine Müda-
faai Milliye Vekaletince kısmen veya kamilen değiştirilir.
Madde 10 - (Değişik:20/11/1984 - 3081/1 md.)
Askerlik yükümlülüğüne tabi tutulma ve bu yükümlülüğün nasıl yerine getiril-
miş sayılacağına dair esaslar aşağıda gösterilmiştir.
1. (Değişik: 16/4/1987 - 3358/6 md.)
Her celp yılından evvel o yıl silah altına alınacak miktar, kaynak ola-
rak Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilerek Genelkurmay Başkanlığına bildi-
rilir. Genelkurmay Başkanlığı da Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç miktarını
tespit ederek Milli Savunma Bakanlığına bildirir.
2 - (Değişik: 21/5/1992 - 3802/2 md.) O yıl askere alınacakların tamamı,
mevcut celp sistemine uygun olarak temel askerlik eğitimine tabi tutulur. Her
celp döneminde eğitim merkezlerine sevk edilen miktar Genelkurmay Başkanlığınca
belirlenenden fazla ise; ihtiyaç fazlası olan yükümlüler, temel askerlik eğiti-
mini müteakip, o yılın 1 Ocak tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kurları
esas alınarak, dövizle askerlik için tespit edilen miktarın yarısının karşılığı
Türk Lirası bedel ödemek veya istekte bulunan kamu kurum ve kuruluşlarında görev
yapmak suretiyle askerlik hizmetlerini yerine getirmiş sayılırlar.
Saklı, yoklama kaçağı veya bakaya durumunda bulunanlar ihtiyaç fazlası kap-
samına alınmazlar.
3 . (Değişik: 16/4/1987 - 3358/6 md.) Genelkurmay Başkanlığınca Silahlı
Kuvvetlerin ihtiyacı olarak belirlenen yükümlüler askerlik hizmetini bu Kanun
hükümlerine göre erbaş veya er olarak yerine getirirler.
Bedel ödemek isteğinde bulunanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarında görev-
lendirileceklerin miktarı, Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaç fazlası miktarından
az ise; geri kalan ihtiyaç fazlası yükümlüler kalan askerlik hizmetini, bu Kanun
hükümlerine göre erbaş veya er olarak yerine getirirler.
4. (Değişik: 16/4/1987 - 3358/6 md.) İhtiyaç fazlası yükümlülerle ilgili
işlemler aşağıda belirtilmiştir.
A) Bedel ödemeye istekli olanlar ile ilgili işlemler:
a) Temel askerlik eğitimini müteakip, her celp döneminde, bedel ödeyecek
yükümlü miktarı;Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaç fazlası ve kamu kurum ve kuru-
luşları tarafından istenen yükümlü miktarı dikkate alınarak Genelkurmay Başkan-
lığınca tespit edilir.
b) Askerlik yükümlülüklerini bedel ödeyerek yerine getirecekler istekle
tespit edilir.
c) İstekli miktarı Genelkurmay Başkanlığınca tesbit edilen miktardan faz-
la olduğu takdirde; bedel ödeyecekler, bedel ödemeye istekli olanların tamamı-
nın iştirak ettirileceği kura ile tespit edilir.
d) İstekli miktarı, Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen miktara eşit
veya az ise;kuraya başvurulmaz ve bunların tamamı bedel ödeyerek askerlik yü-
kümlülüklerini yerine getirmiş sayılırlar.
e) Bedel ödemekten vazgeçen veya ödeme yükümlülüklerini vaktinde yerine
getirmeyen yükümlüler, kalan askerlik sürelerini Türk Silahlı Kuvvetlerinde
erbaş veya er olarak tamamlarlar.
f) Bedel ödeme esasları ve yükümlüler için uygulanacak işlemler ile bedel
verecek yükümlülerin tespiti işlemi Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir.
B) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilecek yükümlülerle ilgili
işlemler:
a) Yükümlü istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşları, ihtiyaç mik-
tarını her celp döneminden iki ay önce bağlı veya ilgili bulundukları Bakanlık
kanalı ile Milli Savunma Bakanlığına bildirirler.
b) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilecek yükümlüler, bedel ödemek
isteyenler dışında kalan yükümlüler arasından, Genelkurmay Başkanlığınca belir-
lenecek miktar ve esaslara göre, kura çekmek suretiyle tespit edilir ve ayrı-
lır. Genelkurmay Başkanlığınca Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyacı olarak önceden
belirlenen tahsil ve meslek gruplarında bulunan yükümlüler bu kuraya iştirak
ettirilmezler.
c) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilen yükümlülerin istihdam şe-
killeri ile tabi olacakları esas ve usuller Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit
edilir.
d) İhtiyaç fazlası olarak kamu kurum ve kuruluşları emrine verilen yüküm-
lüler hakkında firar, hava değişimi ve izin tecavüzü, kısa süreli firar ve izin
tecavüzü suçlarından dolayı Askeri Ceza,Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargıla-
ma Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun ve Askeri Mahkemeler Kuru-
luşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümleri
uygulanır. Bu konularda yükümlünün görev yerine en yakın askeri mahkeme veya
disiplin mahkemesi yetkilidir.
e) Bu yükümlülerin kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştıkları süre içe-
risinde askerliğe elverişli olmadıkları yolundaki müracaatları askeri hastane-
ler sağlık kurullarınca incelenerek, askerliğe elverişli olmadığı tespit edilen-
ler hakkında "Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği" hükümleri
uygulanır.
f) Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilecek yükümlülerin muayene
ve tedavileri ile her türlü sağlık işlemleri görevlendirildikleri kamu kurum ve
kuruluşlarınca yapılır.
g) Yükümlülerin Silahlı Kuvvetlerdeki erbaş ve erler gibi iaşe edilme-
leri, giydirilmeleri, barındırılmaları ve diğer istihkakları Bakanlar Kurulunca
belirlenecek esaslara göre bağlı bulundukları kamu kurum ve kuruluşlarınca
karşılanır.
h) Yükümlüler diğer hususlarda verildikleri kamu kurum ve kuruluşları-
nın statüsüne tabidir.
5. (Değişik: 16/4/1987 - 3358/6 md.) Yükümlülerin çalıştırılacakları kamu
kurum ve kuruluşlarının Milli Savunma Bakanlığı ile ilişkileri, terhis işlemle-
ri, kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili diğer hususlar Bakanlar Kurulu Kararı
ile tespit edilir.
6. Yükümlülüklerini kamu kurum ve kuruluşlarında çalışarak veya para
ödeyerek yerine getirenler terhis edilerek yedeğe alınırlar. Bunların tamamı
veya bir kısmı, eğitim, tatbikat, asayiş, olağanüstü hal, sıkıyönetim veya
savaş hallerinde Bakanlar Kurulu Kararıyla göreve çağırılabilirler.
7. (Değişik: 16/4/1987-3358/6 md.) Seferberlik ve savaş hallerinde, bu
maddenin askerlik yükümlülüğünün bedel ödeyerek veya kamu kurum ve kuruluş-
larında çalışılarak yerine getirilmesi ile ilgili hükümleri uygulanmaz.
8. Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre bedeni
kabiliyeti askerliğe elverişli olmayanlar askerlik hizmetinden muaf tutulurlar.
9. Bir baba veya dul ananın oğullarından birisi, barışta veya savaşta
askerlik hizmetini yerine getirmekte iken ölmüş veya görev sırasında ve kendi-
lerine 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre maluliyet aylığı
bağlanmasını gerektirecek biçimde malul olmuş veyahut savaşta akibeti meçhul
kalmış veya hakkında gaiplik kararı alınmışsa, ondan sonra gelen ilk oğlu,
istekli olmadıkça silah altına alınmaz.
10. Türkiye`ye girdikleri tarihte yirmiiki yaşını doldurmuş veya geldik-
leri memlekette askerlik yapmış oldukları anlaşılan, Türkiye Cumhuriyeti uyru-
ğuna girmiş göçmenler asker edilmezler.
11. Barışta, sıkıyönetim, olağanüstü hal veya seferberlik hallerinde
veya savaşta, askerliğini henüz yapmadan, Genelkurmay Başkanlığının göstereceği
lüzum üzerine Bakanlar Kurulunun gerekli gördüğü sahalarda özel olarak görev-
lendirilen gönüllüler, Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen şartlara uydukları
takdirde askerlik hizmetinden muaf tutulur.
12. Mülteciler ve Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda olmayanlar asker edil-
mezler.(1)
13. (Ek: 16/4/1987.;Değişik: 21/5/1992-3802/2 md.) Harp Okulları ile Gülhane
Askeri Tıp Akademisinden (GATA) veya Türk Silahlı Kuvvetleri adına okudukları
üniversite veya yüksek okullardan ilişiği kesilenlerin, bu okullarda ay olarak
okudukları sürenin üçte biri muvazzaflık hizmetinden sayılır. Fakat bu yükümlü-
ler mutlaka temel askerlik eğitimini yaparlar. Harp Okullarında geçen sürenin
muvazzaf askerlik hizmet süresini karşılaması halinde bunlar temel askerlik
eğitimine tabi tutulmadan yedeğe geçirilirler.
--------------------
(1) Bu maddenin uygulanmasında ek 1,2 ve 3 üncü maddelere bakınız.
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (Ek - 13)
Madde 11 - (Değişik: 20/11/1935-2850/1 md.)
Gönüllü asker, ancak deniz ve jandarma sınıflarile astsubaylık için alınır. Gönüllü için
asgari kabul haddi on sekiz yaşını ikmaldir. (1)
Madde 12 - Son yoklamada bulunmıyan ve bulunamadıklarına dair bu kanunda
yazılı bir mazeret gösterememiş olanlara (Yoklama kaçağı), son yoklamada bulu-
narak numara ile veya numarasız asker edildikleri halde istenildikleri sırada
gelmeyenlere veya gelipte askerlik yapacakları kıtalara gitmeksizin toplandık-
ları yerlerden veya yollardan savuşanlara (bakaya), askere girdikten sonra izin
almaksızın savuşanlara (firar), askerde iken işleri için veya hastalanarak izin
veya tebdilihava aldıkları halde izin veya tebdilihava gününü geçirenlere de
(izinsiz), yirmi yaşlarına girmiş oldukları halde isimlerini nüfus ve ahziasker
kütüğüne geçirmemiş bulunanlara da (saklı) denir. Alelümum altı ay ve daha
fazla talim görmüş erbaş ve ere (usta asker), altı aydan daha az talim görmüş
veya hiç talim görmemiş erbaş ve ere (acemi asker) denir.
Askerlik daireleri
Madde 13 - Asker almak işlerinde Türkiye Cumhuriyeti kolordu mıntakala-
rına ve kolordu mıntakaları askerlik dairelerine, askerlik daireleri askerlik
şubelerine ayrılmıştır. Şubeler dairelere, daireler fırka veya kolordulara ve
kolordular Müdafaai Milliye Vekaletine bağlıdır.
Yoklama
Madde 14 - (Değişik: 4/4/1929-1413/1 md.)
Askerlik çağına girenlerin asker kütüğüne yazılanları ve sağlık ve sağ-
lamlıklariyle okuyup yazmaları ve tahsil dereceleri sanatları ve nerelerde
bulundukları hakkında yapılacak tetkikata (Yoklama) denir. Askerlik çağına
girenlerden yoklama devresinde bulunanlar, biri yirmi yaşlarına girdikleri
senenin İkincikanununun birinci gününden başlayarak Haziran sonunda bitmek
üzere (İlk yoklama), diğeri her askerlik dairesi dahilinde Temmuzun birinci
gününden Teşrinievvelin sonuna kadar devam eden müddet içinde bitmek üzere (Son
yoklama) adlı iki yoklamaya tabi tutulurlar. Bu yoklamalar yapılırken yedeklerin
de yoklamaları yapılır.
Madde 15.16 - (Mülga: 27/7/1970-1315/3 md.)
Askerlik çağına girenlerin yoklamalarının nasıl yapılacağı
İlk yoklama
Madde 17 - (Değişik: 27/7/1970-1315/1 md.)
Her yıl askerlik çağına giren yükümlülerin nüfus kayıtlarına göre tespit
edilen künyeleri askerlik şubelerince, yükümlülerin nüfusa kayıtlı olduğu yer
askerlik şubeleri ile köy muhtarlıklarında 1 Nisandan 30 Nisana kadar askıya
asılmak suretiyle ilan edilir. Bu ilan yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.
O yıl askerlik çağına girdiği halde her ne sebeple olursa olsun köy ve
mahalle muhtarlıklarında asılan listelerde ismi olmayan veya sehven yazılan
vatandaşlar 15 Mayısa kadar nüfus idarelerine müracaat ederek gerekli düzelt-
meyi yaptırmaya mecburdurlar. Süresi içinde müracaat etmiyenler, ilk yoklama
kaçağı addedilerek 83 üncü maddeye tabi tutulurlar.
Askerlik çağına girenlerin ilk yoklamaları ile yedeklerin yoklamalarının
nasıl yapılacağı ve bu yoklamalarla ilgili diğer hususlar yönetmelikle düzen-
lenir.
Madde 18 - 19 - (Mülga: 27/7/1970-1315/3 md.)
Son yoklama
Madde 20 - Her sene Temmuzun birinci gününden başlamak üzere askerlik
meclislerince o sene ilk yoklama cetveline yazılmış olanlarla geçen sene
askerlik meclislerince yapılan son yoklama üzerine ertesi seneye bırakılmış
bulunanların son yoklamalarına başlanır.
---------------------------
(1) Bu maddedeki "gedikli küçük zabitlik" ibaresi, 22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunla
"astsubay" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Madde 21 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Askerlik meclisleri aşağıda gösterilen kimselerden mürekkebdir:
1 - Mahallin en büyük mülkiye memuru (veya yerine göndereceği zat);
2 - Askerlik şubesi reisi veya vekili;
3 - Nüfus müdürü veya memuru;
4 - Mahalli idare heyetinden ve belediyesinden birer zat;
5 - İki hekim (birisi sivil olabilir).
Bunlardan en büyük mülkiye memuru (veya yerine göndereceği zat vali mua-
vini ise) meclise reis ve şube reisi veya vekili muavin olur.
Şubedeki diğer subaylar ile köy ihtiyar meclisi ve mahalle mümessilleri,
sorulacak işlere dair malümat vermek ve rey sahibi olmamak üzere mecliste bulu-
nurlar.
Askerlik meclisi kararile asker edilenlerden yedek subay yetişecek dere-
cede tahsili olanlar yoklamayı müteakıb ve yüksek mekteblerde askeri ders göre-
cekler ilk ders senesi başında doğrudan doğruya Milli Müdafaa Vekaletince ve
diğerleri aşağıda yazılı encümence muhtelif sınıflara ayrılırlar.
1 - Şube reisi veya vekili (reis),
2 - Meclis hekimleri (aza),
3 - Jandarma subayı (aza) (Yalnız jandarmaya ayrılacak erbaş ve er hak-
kında rey sahibidir),
4 - Deniz subayı (aza) denize erbaş ve er verecek sahil şubelerinde bulu-
nur. Yalnız deniz erbaş ve eri hakkında rey sahibidir.
İdare heyeti kararile numarasız asker edilenlerin sınıflarının tayini,
mıntakasında bulundukları kolorduya aiddir.
Madde 22 - Bu ayrılma keyfiyeti kabiliyeti bedeniye cetveline ve talima-
tına ve Müdafaai Milliye Vekaletinin tertibatına müsteniden kolordularca bildi-
rilecek ihtiyaca göre tesbit edilir. Askerlik meclis ve encümenlerince verile-
cek kararlar reylerin çokluğuna göre kabul edilir. Reyleri musavi ise reisin
bulunduğu tarafın reyi kabul olunur. Reyleri kabul olunmıyanlar reylerini yok-
lama cetveline yazabilirler. Bunlar ve işbu kanun haricinde yapıldığı anlaşılan
muameleler hakkında herhangi bir kimse tarafından verilecek arzuhaller icabında
askerlik daireleriyle Kolordu ve Müdafaai Milliyece sorularak düzeltilir. Buna
da kanaat etmiyenler Şürayı Devlete müracaat edebilirler.
Madde 23 - (Değişik: 20/11/1935-2850/1 md.)
Kolordu kumandanları, askerlik meclislerinde bulunması lazımgelen askeri
hekimleri vaktinde tayin ederler ve eksik kalacak olanları Milli Müdafaa
Vekaletine bildirirler. Milli Müdafaa Vekaleti, Sıhhat ve İçtimai Muavenet
Vekaletile muhabere ederek hekim noksanlarını sivil hekimlerden tamamlar ve sa-
hil şubelerinde bulunacak deniz subaylarını da tayin eyler.
Madde 24 - Askerlik şubeleri mahalli en yüksek rütbeli mülkiye memuriyle ha-
berleşerek askerlik meclisinin işbu kanun ile kararlaştırılmış olan günde top-
lanması ve o sene askerlik çağına girmiş olanlarla geçen seneden bu seneye bıra-
kılanların kararlaştırılan günde gelmeleri için lazım gelen davet pusulalarını
hazırlar ve mahallin en büyük mülkiye memuru vasıtasiyle köy ve mahalle ihtiyar
meclis veya heyetlerine gönderir ve alındığına dair imza kağıdı ister.
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (Ek - 13)
Madde 25 - Davet pusulası alan ihtiyar meclis veya heyetleri, pusulalarda
yazılı olanlar köy ve mahallelerinde iseler kendilerini değil iseler ana, baba,
kardeş veya hısımlarını davetten haberdar eder. Köy ve mahallelerinde olmıyan-
ların nerede,ne gibi işlerde bulunduklarını ve köy ve mahallelerinde bulunduk-
ları halde kaza merkezine gidemiyecek derecede hasta veya çürük olanların has-
talıklarını veya çürüklüklerini ve hapiste olanlar varsa niçin ve nerede mahpus
olduklarını ve ne kadar gün hapis kalacaklarını, orta veya yüksek mekteplerde
okuyanlar varsa hangi mektepte, ne vakittenberi okumakta olduklarını meclise
haber vermek üzere öğrenmeğe ve pusulalarda gösterilen günde çağrılanları davet
pusulaları ile birlikte alarak mecliste bulunmağa borçludurlar.
Madde 26 - (Değişik: 21/5/1992 - 3802/3 md.)
Çağrılan kişilerden köy ve mahallelerinde veya ilçelerinin diğer bir köy ve
mahallesinde bulunanlar ilçeleri merkezinde, ilçeleri sınırları içinde bulunma-
yanlar, bulundukları yerin ilçe merkezinde toplanacak askerlik meclisinde, ya-
bancı ülkelerde bulunanlar bulundukları yerin elçilik ve konsolosluklarında,
nüfus cüzdanı ve bir okulda okumuşlarsa öğrenim durumlarını gösterir okul ida-
relerinden verilen öğrenim durum belgesi ile bizzat bulunmaya mecburdurlar.
Bizzat bulunamayacak derecede hastalık veya arızası olanlarla hapiste, tutuklu
veya orta veya yüksek öğrenimde olup henüz okullarını bitirmemiş olanlar, has-
talıkları veya arızaları hakkında usulüne uygun rapor veya okumakta oldukları
okullardan verilmiş veya elçilik ve konsolosluklardan onaylı öğrenim durumlarını
gösterir belge göndermeye ve hapisliklerinin veya tutukluluklarının nedenini
bildirmeye, askerlik şubeleri ve elçilik veya konsolosluklar da bu husustan ha-
ber verilmiş olsun olmasın ihtiyar meclis ve heyetlerinden ve sair kişilerden
ve ilgili kurumlardan yapılacak işlemleri sormaya ve askerliklerini bu sorgu ne-
ticesine ve muayenelerine göre kararlaştırmaya mecburdurlar.
İlçeleri dışındaki askerlik şubelerine ve elçilik veya konsolosluklara gi-
denlerin yapılan yoklamaları, bekletilmeksizin yerli askerlik şubelerine, varsa
rapor ve öğrenim belgeleri ve hapislik veya tutukluluk nedenleri ile birlikte
bildirilir ve bu gibilerin askerlikleri bu bilgilere göre kararlaştırılır.
Askerliğe elverişli olmadıklarını öne sürerek bulundukları yabancı ülkeler-
deki elçilik veya konsolosluklara başvuranların sağlık muayeneleri, elçilik veya
konsolosluklara başvuranların sağlık muayeneleri, elçilik veya konsolosluklar
tarafından uygun görülen resmi hastanelerde yaptırılır ve bu muayene sonucu ala-
cakları raporlar elçilik veya konsolosluklar tarafından onaylanarak Milli Savun-
ma Bakanlığına gönderilir. Bunların askerlik işlemleri, Milli Savunma Bakanlığı
tarafından raporları üzerinde yapılacak inceleme sonucu kararlaştırılır. Bu ka-
rarlara itiraz halinde, yurt içindeki askeri hastanelerde yaptırılacak muayene
sonucu verilecek raporlara göre işlem yapılır. Askerliğe elverişli olmadıklarına
karar verilenlerden askerliğe elverişli oldukları şikayet veya ihbar edilenlerin
durumları, Milli Savunma ve Dışişleri Bakanlıkları tarafından müştereken mahal-
linden araştırılır, araştırma sonucu askerliğe elverişli olduklarına kanaat
getirilenler, yurt içinde tam teşekküllü askeri hastanelere sevk edilerek, sağ-
lık kurulları tarafından verilecek raporlara göre kesin işleme tabi tutulurlar.
Madde 27 - Kararlaştırılan günde hangi köy ve mahallede bulunanların yok-
laması yapılacaksa ona ait yoklama cetvelindeki isimler aşikar olarak okunur.
İsimleri okunanların gelip gelmedikleri ve gelenlerin isim sahipleri olup olma-
dıkları ihtiyar meclisi ve heyetlerinden ve arkadaşlarından sorulur. Gelenlerin
hüviyet cüzdanları istenilerek cetveldeki ismiyle karşılaştırılır. Birbirini
tutmıyacak olursa se-
bebi sorulur ve anlaşılarak kanun dairesinde düzeltilir ve meclis hekimleri ta-
rafından bütün vücutları muayene ettirilir. Askere elverişli olup olmadıkları-
na ve kısa hizmet şeraitini haiz bulunup bulunmadıklarına göre askerliklerine
karar verilir ve verilen kararlar yoklaması yapılanlara tebliğ ve şube ve nü-
fustaki yoklama cetvellerinin ve hüviyet cüzdanlarının hanei mahsuslarına işa-
ret edilir.
Hekimler hastalığın ne olduğunu ve askerliğe yarayıp yaramıyacağını ve
bunun kabiliyeti bedeniye talimatnamesi cetvelinin hangi maddesine göre yapıl-
dığını cetvellere yazar ve altını imza eylerler.
Madde 28 - (Değişik: 27/7/1970 - 1315/1 md.)
Son yoklamaları yapılan kimseler Türk Silahlı Kuvvetleri Beden Kabiliye-
ti Yönetmeliğine göre ikiye ayrılırlar.
1. Askerliğe elverişli olanlar,
2. Askerliğe elverişli olmıyanlar.
Askerliğe elverişli olmıyanlar asker edilmezler.
Askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için yoklama kurulların-
ca bir hastane sağlık kurulu muayenesine gönderilmelerinde zaruret görülenle-
rin, yönetmelikte tespit edilecek esaslara göre yol ve iaşe masrafları Devletçe
ödenir.
Madde 29 - Sağlam veya sakat askerlik yapabilecekleri anlaşılanlara ayrı
ayrı numara çektirilir. Askere çağırılmak işbu numara sıralarına göre yapılır.
Numara çektirilmeksizin asker edilecekler sıraya tabi tutulmaz ve birin-
ci numarayı alanlardan daha evvel çağrılır.
Madde 30 - 27 nci madde mucibince isimleri okunanlardan kazalarının dışa-
rısında olup son yoklama ve numara çekilmesi bitinciye kadar sağlamlıkları ve
tahsil dereceleri hakkında haber gelmemiş ve bulundukları yerlerin köy ve ma-
halle ihtiyar ve meclis heyetlerince bilinmemesi sebebiyle ahvali mahallerin-
den sorulamamış veyahut kazaları dahilinde veya memaliki ecnebiyede bulunup da
son yoklama sırasında askerlik meclislerine ve sefaret ve şehbenderhanelere
gelmemiş ve 26 ncı madde veçhile gelememeleri sebebini bildirmemiş erbaş ve er,
yoklama kaçağı tanınarak isimleri defteri mahsusuna yazılmakla beraber elde
edilmeleri için başkaca mahallin en büyük mülkiye amirine verilir ve elde edi-
lecekler hakkında ceza faslında yazılı maddeler veçhile muamele yapılır. Bu
defterler üzerine yapılan takibat derecesi her sene askerlik meclislerince tet-
kik ve icabı icra kılınır.
Madde 31 - (Değişik: 27/7/1970 - 1315/1 md.)
Şubeleri dışındaki il ve ilçelerle, dış ülkelerde son yoklamasını yaptı-
ranların her ne sebeple olursa olsun tayin edilen günde son yoklamaya gelmiyen-
lerin kur`a numaraları nüfusa kayıtlı bulundukları yer askerlik meclislerince
çekilir. Askerliğe elverişli olanların kur`a çekimine esas olacak sıra numara-
ları asker alma teşkilatınca yönetmelik esaslarına göre verilir.
Madde 32 - Her kazada numara çekildikten sonra örneği veçhile bir ista-
tistik cetveli yapılır ve alt tarafı askerlik meclisi reisi ve azaları tarafın-
dan tasdik edilerek yoklama cetveline yapıştırılır. İstatistiğin yapılmasiyle
son yoklama bitmiş sayılır. Bu cetvelin sureti şube tarafından askerlik daire-
lerine ve askerlik dairelerince dahi şubelerden gelen cetveller birleştirile-
rek fırka veya kolordulara ve kolordulardan Müdafaai Milliye Vekaletine gönde-
rilir. Bu cetveller erbaş ve er tertibine esastır
Madde 33 - (Mülga: 27/7/1970-1315/3 md.)
Kısa hizmet
Madde 34 - (Mülga: 27/7/1970-1315/3 md.)
Ertesi seneye bırakma
Madde 35 - (Değişik: 20/11/1935-2850/1 md.)
Son yoklama sırasında aşağıda gösterilen sebeblerle askerlik yapmıyacak-
ları anlaşılanların muamele ve muayeneleri ertesi seneye bırakılır:
A) Vücudları askere yarıyacak derecede büyümemiş olanlar.
B) Zamanın geçmesiyle veya tedavi ile geçecek illet ve hastalıkları oldu-
ğu sıhhi muayene neticesinde anlaşılanlar ve mevkuf veya mahpus olanlar (bun-
lardan işbu kanunda yazılı çağırılma zamanına kadar iyileşecekleri veya mahpu-
siyetleri biteceği anlaşılanlar ertesi seneye bırakılmayıp bedeni kabiliyetle-
rine göre asker edilirler).
C) (Değişik: 11/9/1940-3920/1 md.) Askeri mekteplerle nizamname ve tali-
matnamelerine göre devam mecburiyeti olan resmi ve yüksek mekteplerle liseler
ve orta mekteplerde ve tali meslek mekteplerinde veya bu derecelerde olduğu
Maarif Vekaleti tarafından veya müdürlüklerinden tasdik edilen hususi ecnebi
mekteplerde ve aynı vasıfta bulundukları Maarif Vekaletince tasdikli memleket
harici mekteplerde okumakta oldukları anlaşılanlar (Bunların ertesi seneye ter-
ki en çok 29 yaşını bitirinciye kadar uzar. Bu yaşa kadar tahsillerini bitirme-
miş olanlar, iki sene üst üste sınıf geçemeyenler, yüksek bir mektebi bitirdik-
ten sonra diğer yüksek bir mektebe veya ihtisas şubelerine ayrılmış müessesele-
rin ve Üniversitenin bir şubesini bitirdikten sonra diğer şubesine girenler;
ertesi seneye bırakılmayıp asker edilirler. İşbu talebenin derslerine muntaza-
man devam etmeleri şartiyle tahsil saatleri haricinde memuriyet, vazife, sa-
nat, ticaret ve ziraatle iştigalleri tecillerine mani teşkil etmez.)
Son yoklama sırasında orta veya yüksek bir mektebi bitirerek memleket
içinde ve dışında daha yüksek mekteplere kabul zamanı olmadığından dolayı girme-
miş olanlar o sene içinde girerek lazımgelen vesikaları gösterdikleri takdirde
ertesi seneye bırakılırlar.
29 yaşına kadar ertesi seneye terkedilecek talebeler bir seferberlik ha-
linde lüzum ve ihtiyaca göre, doğum sırasiyle asker edilir.
(Ek fıkra: 12/7/1941- 4092/1; değişik: 9/5/1967-865/1 md; Mülga: 27/7/1970
-1315/3 md.)
D) İki oğlu olupta biri askerde bulunan bir baba veya dul ananın asker-
lik çağına giren diğer oğlu, kardeşi muvazzaf hizmetini bitirinciye kadar.
Bir baba veya dul ananın ikiden ziyade oğlu olupta ikisi askerde iken as-
kerlik çağına giren diğer oğulları kardeşlerinden birisi muvazzaf hizmetini bi-
tirinciye kadar sevkolunmazlar (on beş yaşından küçük olanlar ve geçime yardım
edemiyecek derecedeki malüller hesaba katılmaz).
Bu fıkraya tabi olanların muamelesi, celb ve sevk zamanında sevkin gecik-
tirilmesi ve birlikte askere alınacaklar için baba veya dul ana hangisinin bı-
rakılmasını isterse onun bırakılması suretiyle yapılır.
İşbu fıkranın hükümleri harb olmadığı zamana mahsustur.
E) (Ek: 17/2/1947-5010/1 md.; Değişik: 27/6/1984-3031/2 md.) Aşağıda be-
lirtilen yükümlülerin askere celp ve sevkleri, Milli Savunma Bakanlığınca
33 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tehir edilebilir.
1. 13 Aralık 1960 tarihli ve 160 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlarda
görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle sevkinin tehirine ihtiyaç duyulan
kamu personeli,
2. Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj,
yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar,
3. (Ek:23/7/1999-4418/1 md.) Sporcuların aktif spor hayatının aşağıda
belirtilen şartlarda devam ettiğinin belgelendirilmesi kaydıyla;
a)Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonalarında ilk üç dereceye
giren sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan
sporcular,
b)A Büyükler Milli Takım kadrolarında yer alan sporcular.
c)(Değişik:13/6/2001-4679/1 md.) Türkiye profesyonel 1 inci ve 2 nci futbol
liglerinde yer alan takımların kadrolarında bulunan profesyonel futbolcular. d)(Değişik:13/6/2001-4679/1 md.) Üç ve daha fazla ligi bulunan diğer spor
dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında
en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların öngördüğü sayıdaki sporcu-
ları,
(Değişik:23/7/1999-4418/1 md.) Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek
esaslar çerçevesinde, yukarıda belirtilen kamu personeli hakkında bağlı
oldukları bakanlığın; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük
Millet Meclisi gibi herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili bakanlığı
bulunmayan kurum personeli ile staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora
yapanların ilgili kurum amirinin; üçüncü bentte yer alan sporcular için
ilgili bakanlığın teklifi üzerine sevk tehiri işlemi yapılabilir.
(Değişik: 21/7/1999 - 4414/3 md.) Bu Kanunun 86 ncı maddesine tabi olup
haklarında soruşturma açılanlardan ceza alanlar ile 89 uncu maddeye tabi olan-
ların sevkleri tehir edilmez. Ancak 89 uncu maddeye tabi olan yükümlülerden,
sevk tehir işlemine neden olan staj, yüksek lisans, ihtisas ve doktora öğreni-
mine başlangıç tarihleri, bakaya kaldıkları tarihten önce olanların sevk te-
hiri işlemi yapılabilir.
Askere celp ve sevki tehir edilenler, tehir müdettinden önce sevk tehirine
sebep olan çalışmalarını bıraktıklarında, tehir teklifini yapan makamlar tara-
fından, durum, iki ay içinde Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. Bu yükümlü-
lerin sevk tehir işlemleri Milli Savunma Bakanlığınca iptal edilir.
F) (Ek: 17/5/1961-303/1 md.) Yüksek öğrenim mezunlarından mesleklerine ait
staj ve ihtisaslarını ikmal ettikten sonra, yurt içinde veya yurt dışında,
çalıştıkları bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren
orijinal araştırmalarda bulundukları, çalıştıkları ilim müesseselerince tevsik
ve talep edilenlerin askere celp ve sevkleri, Milli Savunma Bakanlığınca 36
yaşını dolduruncaya kadar geri bırakılabilir.
G) (Ek: 27/4/1976-1983/1 md.; Değişik: 21/5/1992-3802/4 md.) Oturma veya
çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu
sıfatı ile yabancı ülkelerde bulunan yükümlüler, durumlarını ispata yarayan bel-
geler ile bağlı bulundukları Türk konsolosluklarına başvurmaları halinde, bun-
ların son yoklama, celp ve sevk gibi her türlü askerlik işlemleri; iki yılda bir
yenilenmek kaydıyla, 38 yaşlarını tamamladıkları yılın sonuna kadar Milli Savun-
ma Bakanlığınca ertelenebilir.
Erteleme şartlarını haiz olmadıkları anlaşılanlar veya erteleme sebebi or-
tadan kalkanlarla kendi istekleriyle erteleme hakkından vazgeçenlerin erteleme-
leri iptal edilerek, askere sevkleri sağlanır. (1)
Madde 36 - (Değişik: 16/4/1987-3358/7 md.)
Ertesi seneye bırakılanlar, erteleme süreleri dolmadan kendi istekleri ile
veya ertesi seneye bırakılma sebeplerinin ortadan kalkması halinde o yıl askere
sevk edilebilirler.
Ancak son yoklama sırasında lise veya dengi okulu bitirerek yurt içinde veya
yurt dışında daha yüksek bir okula aynı yıl içerisinde giremediklerinden asker-
liklerine karar alınanların istekleri halinde askere celp ve sevkleri iki yıl
geri bırakılır.
Üç yıl veya daha aşağı öğrenim veren yüksek okullardan mezun olanlarla,
öğrenim gördükleri fakülte ve yüksek okulları bitiremeyerek ayrılanlardan,
ayrıldık-
__________________________
(1) Hernekadar 2/6/1929 tarih ve 1507 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde, bu
maddenin (H) fıkrasının ilga edilmiş olduğu belirtilmiş ise de, maddenin
bu tarihten önceki ve sonraki metinlerinde böyle bir fıkra mevcut değildir.
ları yıl askerliklerine karar alınanlardan öğrenime devam etmek isteyenlerin
askere celp ve sevkleri bir yıl geri bırakılır.
İki ve üçüncü fıkralarda durumları açıklananlar müteakip yılın Aralık
ayının son gününe kadar bir yüksek öğrenim kurumuna girdiklerine dair belge
getirmeleri halinde haklarında alınan karar, askerlik meclisi toplu değilse
idare kurullarınca ertesi seneye terk şeklinde değiştirilir.
Ertesi seneye terk edilenlerden mezun olanlar ile çeşitli nedenlerle
okulları ile ilişiği kesilenlerin bu durumları fakülte ve yüksek okullar
tarafından iki ay içinde kayıtlı bulundukları askerlik şubelerine bildirilir.
Madde 37 - Otuz beşinci maddenin "A" ve "B" fıkralarında yazılı zayıf
ve malüllerden ertesi seneye terklerini icap ettiren zafiyet ve malüliyetleri
beş sene müddetle uzayanlar beşinci sene toplanacak askerlik meclisleri
tarafından çürüğe çıkarılır. Ertesi seneye terkolunanların askerlik
meclislerince bu suretle sıhhi muayene ettirilmeleri harb olmadığı zamanlara
munhasır olup harb zamanlarında askerlik meclislerinin toplanması veya dört
sene geçmiş bulunması gibi haller aranmaksızın bunların tekrar muayene
ettirilmesi ve sağlam ve sakat olanlarının askere gönderilmesi hususuna
Müdafaai Milliye Vekaleti emir verebilir.
Madde 38 - Yoklama kaçaklarından olup arkadaşlarının sevkinden evvel
gelmeleri veya ele geçmeleri hasebiyle askerlik meclislerince veya idare
heyetlerince numarasız asker edileceklerin muayenesi, varsa mahallerince iki
askeri hekim, yoksa askeri hekim bulunan en yakın yerde yaptırılır. Bunların
ve son yoklamada sağlam veya sakat asker edilmiş oldukları halde çürüklük
iddiasında bulunarak ikinci bir muayene istemeleri hasebiyle daha yüksek
muayene heyetlerine gönderilmelerine lüzum görülenlerin gitme gelme paraları
kendileri tarafından verilir.
Madde 39 - (Değişik: 15/12/1941 - 4152/1 md.)
Hazarda muvazzaf ve yedek erbaş ve erden askere çağırıldıkları sırada
mevkuf ve mahpus bulunanlar tahliyelerine kadar sevk edilmezler. Askere
girmezden evvel yaptıkları suçlarından dolayı umumi mahkemelerce bir sene ve
daha az hürriyeti bağlayıcı bir ceza veya para cezasından çevrilme hapis veya
hafif hapse mahküm olup da hükümleri askerde iken bildirilenlerin cezaları
terhisleri zamanına bırakılır.
Bu kabil mahkümlar terhis edildikleri zaman serbest bırakılmayıp cezaları-
nın çektirilmesi için ikametgahları Cumhuriyet Müddeiumumiliklerine teslim
olunmak üzere kıtalarınca mensup oldukları askerlik şubelerine sevkolunurlar.
Bir seneden fazla hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkümiyeti
bildirilecek olanlar cezaları çektirilmek ve tahliye edildikten sonra geri
kalan askerlikleri tamamlattırılmak üzere ikametgahları Cumhuriyet
Müddeiumumiliklerine teslim olunurlar.
İnfazları geri bırakılan mahkümiyetler için müruruzaman cereyan etmez.
Madde 40 - (Değişik: 20/11/1935-2850/1 md.)
Hastalık veya muvakkat çürüklüğe dair hekimler tarafından verilen rapor
üzerine ertesi seneye bırakma işi son yoklama zamanında askerlik meclislerin-
ce, başka zamanlarda idare heyetlerince yapılır.
Sevkin geciktirilmesi işi, numaralı veya numarasız askerliklerine karar
verilenlerin kıt`aya girinciye kadar geçecek müddet içinde sıhhi hallerinin
göstereceği lüzum üzerine askerlik şubelerince yapılır.
Askere büsbütün yaramıyacakları anlaşılarak
askerlikten çıkarılacak olanlar
Madde 41 - (Değişik: 27/7/1970-1315/1 md.)
Askere elverişli olmıyanlardan idarece lüzumlu görülenler, askeri
hastaneye sevk edilirler. Askeri hastane sağlık kurullarınca yeniden yapılan
muayeneleri sonunda askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlar asker edilirler.
Muvazzaflık hizmeti için erbaş ve erin
çağrılması ve sevki
Madde 42 - Son yoklamada sağlam veya sakat olarak ayrılan erbaş ve er
muvazzaflık hizmetini yapmak üzere ordunun ihtiyacına ve çektikleri numara
sırasına göre çağrılırlar. Numarasız asker edilenler, ilk numarayı çeken erbaş
ve erle sevkolunurlar. Hazarda kıtaata ve seferde seyyar orduya mutlak olarak
sağlam erbaş ve er verilir. Sakat erbaş ve er devair ve müessesata ve geri
hizmetlere tahsis olunur ve noksan kalan kısmı sağlam erbaş ve er ile ikmal
olunur.
Madde 43- Çabuk yapılacak toplanmaların gayri zamanlarda toplanma emirleri
Müdafaai Milliye, kolordu, askerlik daire ve şubelari tarafından verilecek haber
üzerine Dahiliye Vekaleti, valiler ve kaza kaymakamlarınca, sefaret ve şehben-
derhanelerce gazete veya diğer vasıtalarla on beş gün evvel ilan olunur.
Madde 44 - Askerlik şubeleri ilan etmek için toplanma emirlerini mahalli
Hükümete haber vermekle beraber toplanması lazımgelen numaralı numarasız
sağlam veya sakat (tam ve kısa hizmet yapacak) erbaş ve erin köy ve
mahallelerine, çektikleri numaralara göre isimlerini iki nüsha cetvele
yazarlar ve bu cetvellerde çağrılanların hangi gün şube merkezinde bulunmaları
lazımgeleceğini cetvellerin altına yazı ile işaret eder ve resmi mühürle
mühürler ve mahallin en büyük mülkiye memuruna gönderirler.
Madde 45- Mülkiye Memuru, polis ve jandarma vasıtasiyle çağrılanların
hangi gün şube merkezinde bulunacaklarını kendilerine, eğer köy ve mahalle-
lerinde değilseler ana, baba, kardeş ve sair akrabalarından kim varsa onlara
bildirmek üzere bu cetvellerin birini köy ve mahalle ihtiyar meclisi heyetle-
rine gönderir. Diğerini bu cetvelin alındığına dair ihtiyar meclisi ve
heyetlerine imza ettirerek veya mühürlettirerek askerlik şubesine geri verir.
Askere çağrılanlar nerede bulunursa bulunsun işbu madde ile 43 üncü madde
veçhile bulundukları mahaldeki ilanlarla çağrılmış sayılırlar.
Madde 46 - Köy ve mahalle ihtiyar meclisi ve heyetleri, kendilerine
verilen cetvellerde isimleri yazılı askerleri çağırarak istenilen güne kadar
hazırlanmalarını söylerler. Köy ve mahallelerinde olmayıp da başka yerlerde
bulunanların nerede bulunduklarını ve ne iş yaptıklarını ana, baba, kardeş ve
sair akrabalarından veya bildiklerinden sorup soruşturarak bulundukları
yerleri bilinmiyenlerin ne vakitten beri köy ve mahalleden çıkmış olduklarını
keza anlıyarak defterdeki isimleri karşısına yazar ve cetvelin altını tasdik
ederler. Bu cetveli ve istenilenleri çağrılan günde beraber alarak en büyük
polis amirine veya jandarma kumandanına teslim ederler. Bunlar da işbu cetvel-
leri ve beraber gelenleri askerlik şubelerine gönderirler.
Madde 47 - Toplanma gününde mahallin polis amiri ve jandarma kumandan-
ları veya yerlerine gönderecekleri kimselerle şube reisi ve subayları toplana-
rak çağrılan erbaş ve erden gelenlerle gelmiyenler ihtiyar meclisi ve heyetle-
ri tarafın-
dan getirilecek defterler ile şube defterleri üzerinden karşılaştırırlar.
Gelmiyenlerin gelmemeleri hastalık veya mevkufluk veya mahpusluk gibi bir
sebepten ileri gelip gelmediğini ihtiyar meclis ve heyetlerinden ve gelmiş
olan arkadaşlarından tekrar sorarak hiçbir mazeret olmaksızın gelmemiş olanlar
bakaya tanınarak ele geçtiklerinde ceza maddelerinde gösterildiği veçhile
askerlikleri yaptırılmak üzere isimleri bakayaya mahsus defterlere geçirilir
ve alt tarafı bu heyet tarafından tasdik olunur ve bu defterin bir aynı
aranılmaları ve elde edilmeleri için en büyük mülkiye memuruna ve bunların
içinde ecnebi memleketlere gitmiş olanlar varsa bulundukları yerleri gösterir
defterleri Müdafaai Milliye Vekaletine ve diğer kazalarda bulunanların
bulundukları mahaller Hükümetine ve askerlik şubelerine gönderilir. Hastalık
veya mevkufluk veya mahpusluk gibi bir sebeple gelemedikleri heyeti mezkürece
bir hekim raporu veya yapılan tahkikat üzerine anlaşılanların azami bir ay
için sevkleri geciktirilir ve bu müddetin bitmesiyle o gibi kimseler için
ihtiyar meclisi ve heyetlerinin yeniden şahadetname veya rapor alarak
şubelerine göndermeleri lazımdır.
Memaliki ecnebiyede bulunan erbaş ve erden davet günü gelmiyenler
hakkında sefaret ve şehbenderhaneler tarafından vakı olacak işar, bu hususta
aynı hükmü haizdir. Gerek memaliki ecnebiyede olsun gerek memleket dahilinde
bulunsun mazeretleri hesabiyle bir aydan ziyade gecikmiş olanların sevki
mütaakıp sevk devresine tehir ve künyelerine işaret olunur. Bunlar emsalleri-
nin terhisinden sonra muvazzaflık müddetlerini ikmal etmeğe mecburdurlar.
Heyetçe yoklama sırasında anlaşılan sebeplerden başka sonradan gösterilecek
sebepler tanınmaz.
Hastalıkları veya mevkufiyet veya mahpusiyetleri ertesi sene askerlik
meclisinin toplandığı zamana kadar uzıyanlar hakkında tahkikat yapılmak üzere
isimleri mezkür meclise verilir.
Asker toplanması zamanında diğer şube dairesinde bulunanlar bulundukla-
rı mahaller, Hükümetince yapılan ilanlar veyahut memleketlerindeki ana, baba,
kardeş veya akrabalarından alacakları haber üzerine bulundukları mahallin
askerlik şubesinde bulunmağa borçludurlar. Bu gibiler başka bir emir verilme-
miş ise asıl şubelerince gösterilecek mahallere sevkolunurlar.
Madde 48 - 47 nci madde veçhile toplanma gününde yapılması lazımgelen
yoklamalarda bulunacak polis amiri ve jandarma kumandanının çağrılmaları ve
yapılan yoklama hakkında onlarla birlikte bir zabıt varakası yapılması ve
altının tasdik edilmesi keyfiyetini şube reisleri temine borçludurlar.
Bu işleri yapmamış olan şube reisleri ve çağrıldıkları halde gelmiyen
veya yerlerine vekillerini göndermemiş olan polis ve jandarma subayları
88 inci maddede yazılı cezayı görürler.
Madde 49 - Yoklamaları icra olunanlar, şubelerince sevkedilecekleri gün
ellerindeki hüviyet cüzdanlarına işaret olunarak gidecekleri yerlere göre ayrı
ayrı ve ikişer nüsha sevk pusulalariyle memur veya jandarmalarla sevkolunurlar.
Madde 50 - Sevkolunan erbaş ve er, hangi kıtalara verilirlerse o
kıtanın kumandanı geldiği tarihi sevk pusulasının ikinci nüshasına işaret ve
tasdik ederek şubesine gönderir. Haberi gelmiyenlerin nerelere verildiklerini
şubeleri sorup anlamağa ve künyelerine işaret etmeğe mecburdur.
Madde 51 - Askerlik şubeleri yoklama ve asker toplanması zamanında
kendi şubeleri erbaş ve eri hakkında yaptıkları muameleyi yabancılar hakkında
da yapmağa ve neticeyi şubelerine haber vermeğe mecburdurlar.
Muvazzaflık hizmetlerini bitirmiş erbaş ve erin terhisleri
Madde 52 - 5 inci maddede yazılı muvazzaflık müddetlerini bitirenlerin
terhisleri ve yaşları bir olup evlerinde bulunan erbaş ve erin yedeğe geçiril-
meleri ve yedeklik müddetlerini bitirenlerin askerlik çağından çıkarılmaları
Müdafaai Milliye Vekaletince Erkanı Harbiyeyi Umumiye ile kararlaştırılarak icap
edenlere tebliğ olunur (Seferde bu muamele seferberliğin sonuna bırakılır).
Madde 53 - Terhis edilecek erbaş ve erin terhis edildikleri gün ve gide-
cekleri mahaller,bölük ve müessese kumandanlarınca hüviyet cüzdanlarının askeri
hanesine işaret olunur ve mensup oldukları askerlik şubeleri için ayrı ayrı
olmak üzere terhis cetvelleri doldurularak alaylarca ve müstakil kıta ve mües-
seselerce bu şubelere gönderilir.
Madde 54 - Terhis edilecek erbaş ve er, nerede oturacaklar ise terhisle-
ri gününden itibaren en son üç ay içinde oranın askerlik şubesine gidip cüz-
danlarını göstermeğe ve cüzdanlarına işaret ettirmeğe borçludurlar. Bu keyfi-
yet kıta ve müessese kumandanlarınca erbaş ve er terhis edildiği sırada kendi-
lerine iyice anlatılır ve cüzdanlarına yazılır. Başka şube dairesine gidenleri
o şube reisi kendi şubelerine bildirir. Bunlardan ecnebi memleketlere gidecek-
ler ancak her hangi bir şubeye giderek kaydını yaptırdıktan sonra gidebilir.
Madde 55 - Askerlik şubeleri, yukarki maddelerde yazılı terhis cetvelle-
rinin veya sahiplerinin şubelere gelmesi üzerine bunların isimlerini yedek def-
terine geçirir ve gelmemiş olanların niçin gelmedikleri esbabını arar.
Madde 56 - Yedek erbaş ve er, doğdukları sene yedeği adını alırlar.
Yedek erbaş ve erin askere çağrılması ve sevki
Madde 57 - Yedeklerin celpleri keyfiyeti, Erkanı Harbiyei Umumiye ile ka-
rarlaştırılarak Heyeti Vekile kararına iktiran ettirildikten sonra icra olunur.
Madde 58 - (Değişik: 17/4/1975- 1892/1 md.)
Yedek erbaş ve erler; olağanüstü haller ile sıkıyönetim veya savaş, se-
ferberlik, asayiş ve eğitim ve manevra için sınıf ihtiyacına göre tamamen veya
kısmen çağırılabilirler.
Ancak eğitim veya manevra için çağırılmış olanların eğitim ve manevra sü-
resi birbuçuk ayı geçemez olağanüstü hallerde bu süre Bakanlar Kurulu Kararı
ile lüzumu kadar uzatılabilir.
Hiç silah altına alınmamış olanlar dört ay süre ile, silah altına alın-
mış olup da dört aydan eksik eğitim görmüş bulunanlar ise gerektiğinde bu süre-
yi tamamlamak üzere askere alınırlar.
Madde 59 - (Değişik: 30/5/1974-1825/1 md.)
Yedek erbaş ve erlerden genel seferberlikte celp ve davet olunanlar, bu-
lundukları köy ve mahallelerde çağrılma için yapılacak ilan saatinden başlaya-
rak en çok altı saat içinde yola çıkmaya, köy ve mahallelerinin şube merkezine
olan uzaklığına göre şube merkezinde bulunmaya mecburdurlar.
Yabancı memleketlerde bulunanlar bulundukları yerin elçilik veya konsolos-
luklarınca gazetelerle ilan yoluyle çağrılırlar. Bu çağrıda elçilik ve konso-
losluklar diğer yayın organlarından da faydalanabilirler.Bu çağrı üzerine yü-
kümlüler pasaportlarını almak amacıyla gecikmeksizin altı saat içinde yola çı-
karak bulundukları
yerin elçilik veya konsolosluklarına olan uzaklığına göre anılan temsilcilik-
lerde bulunmak zorundadırlar.
Bu süreden sonra şube merkezine veya elçilik ve konsolosluklara gelenler
bakaya sayılır.
Erbaş ve erlerin eğitim ve manevra için celbi, muvazzaf erbaş ve erler
gibi yapılır. Dahili asayiş için celpleri seferberlik hükümlerine tabidir.
Madde 60 - Kısmi seferberlikte seferberliği ilan olunan mahaller halkın-
dan olup şubeleri haricinde bulunanlar yukarki maddelerde gösterilen zaman
içinde bulundukları mahal askerlik şubelerine veya sefaret ve şehbenderhanele-
re gitmeğe mecburdurlar. Bunların sureti sevkleri verilecek emre göre yapılır.
Madde 61 - (Değişik: 31/5/1944 - 4576/1 md.)
Hazarda veya seferde silah altına çağırılan muvazzaf veya yedek erbaş ve
er resmi veya hususi her türlü işlerinde kendilerini temsil etmek üzere dile-
dikleri bir şahsı ikinci fıkrada yazılı hükümler dairesinde tanzim edilecek bir
vekaletname ile de tevkil edebilirler. 3499 sayılı Avukatlık Kanununun hükümle-
ri mahfuzdur. Şu kadar ki, alakalı mercilerce, bu erbaş ve erden avukatı bulun-
mıyanlar hakkında kendilerinin veya mümessillerinin talebi üzerine veya resen
ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 465 nci maddesinin birinci fıkrasında ya-
zılı şart aranmaksızın muzahereti adliyeye müteallik hükümler tatbik olunur.
Birinci fıkrada yazılı vekaletnameler askerliğe daveti mütaakip ve kıta-
ya iltihaktan önce noterler, noterlik bulunmıyan yerlerde sulh hakimleri veya
vilayet veya kaza jandarma komutanları ile askerlik şubeleri reisleri ve kıta-
ya iltihaktan sonra da Askeri Adli hakimler, bölük komutanları veya bulunduk-
ları müessese amirleri tarafından tanzim veya tasdik olunur. Bu vekaletnameler
hiç bir harca ve resme tabi değildir. Bu maddeye tevfikan tanzim kılınan veka-
letnamelerin hükümleri erbaş ve erin terhislerinden iki ay sonrasına kadar de-
vam eder.
Hazarda veya seferde silah altına çağırılan muvazzaf veya yedek erbaş ve
erlerin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanuniyle Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunundaki
muameleler sebebiyle ibraz edecekleri fakirlik ilmuhaberleri bölük komutanları
veya bulundukları müessese amirleri tarafından da verilebilir.
Yedek erbaş ve erden tecil edilecekler
Madde 62 - Bir seferberlik ve talim ve manevra için yedek erbaş ve erin
çağrılmaları lazım geldikçe, çürük olmalarından dolayı veya 63 ve 64 üncü mad-
delere tevfikan tecilleri icap edenler, ilk ve son yoklama sırasında anlaşılmış
olmak lazımdır.
Madde 63 - Asayişi dahili veya her hangi bir seferberlik maksadiyle vuku-
bulan içtimalarda yedek erbaş ve erden hangi memuriyet ve hizmette bulunanla-
rın ve ne miktarının tecili lazım geleceği daha vakti hazarda Erkanı Harbiyei
Umumiyenin de muvafakati lahik olmak şartiyle İcra Vekilleri Heyetince bir cet-
vel halinde tesbit, Müdafaai Milliye Vekaletiyle sair icap edenlere tebliğ edi-
lir. Bunlar ve muvazzaf erbaş ve eri de dahil olmak üzere bilumum demiryolları
ve bu yolların son istasyonları olan limanlar memurin ve müstahdemin ve amelei
daimesinden oldukları Vekaleti aidesinden verilecek defterlerle tebeyyün eden-
ler seferberliğin ilanından üç ay akdem işbu hizmet ve memuriyetlere tayin
edilmiş olmak şartiyle seferberliğin ilk devrinde tecil edilirler. Vekaleti ai-
deleri işbu müeccel memurin yerlerine yaşlılarını ve askerlikçe ilişiği bulun-
mıyanları peyderpey tedarik ve ihzara
mecburdurlar.Şu kadar ki seferin ilk devrinde inkişaf edecek vaziyeti umumiyeye
nazaran bunların tebdil edilerek lüzumu miktarının silah altına alınmaları veya
devamı tecilleri ve sair suretle istihdamları hususu Başkumandanlık ve Heyeti
Vekilece takdir ve tebliğ olunur ve seferin devamı esnasında görülecek hal ve
vazıyete nazaran bu esası tanzim etmek için icap ettikçe aynı usule müracaat
olunur.Bu maddenin birinci fıkrasında zikredilen cetvellere dahil vazife erbabı
talim ve manevra için silah altına celp edilmezler. İkinci fıkrada zikredilen
şimendifer müstahdemininin talim ve manevrada silah altına celpleri keyfiyeti
Nafıa Vekaletiyle Erkanı Harbiyei Umumiye arasında tesbit olunur.Mebuslar mebus-
luklarının devamı müddetince müecceldirler.Arzu edenler hizmeti askeriyelerini
ifa ederler.
(Ek: 11/1/1983 - 2778/2 md.) Silahlı Kuvvetler bünyesinde veya yurt içi
ve yurt dışı müttefik karargahlarında çalışan sivil kilit ve uzman personelden
Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilenler, olağanüstü hal, seferberlik veya sa-
vaş halinin devamı müddetince ve bulundukları kadrolarda çalıştıkları sürece
Milli Savunma Bakanlığınca ertelenirler. Bu personelin olağanüstü hal, seferber-
lik veya savaş halinin devamı süresince görevden ayrılmaları, bağlı bulundukları
Komutanlığın iznine tabidir. İzin almaksızın görevi terk edenler 3634 sayılı
Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun 66 ncı maddesine göre cezalandırılırlar.
Madde 64 - Askerlik şubeleri 63 üncü maddeye tevfikan tecil olunanlardan
başka daireleri dahilindeki bilumum resmi ve hususi hastanelerle hilaliahmer
müesseselerinde ve Hükümet veya ahali ellerinde olup ordunun iaşe ilbas ve
teçhiz ve esliha ve mühimmatının tedarik ve ikmali noktasından istifade
edileceği taallük ettiği Vekaletin teklifi ve İcra Vekilleri Heyetinin tasdikı
ile tebeyyün eden ve seddi hayatı umumiyeyi tazyik edecek olan fabrika ve mües-
seseler ve kömür ve emsali maden ocaklarında ve vesaiti nakliyei berriye ve bah-
riyede çalışan memurlar, usta ve mütehassıs amelei daimenin esamii memuriyet ve
hizmetleriyle işbu hizmet ve memuriyetlere ne vakit girmiş olduklarını gösterir
tasdikli cetvellerini vakti hazarda Hükümet marifetiyle mensup oldukları fabrika
ve müesseselerden alarak hazır ederler ve birer suretini usulü veçhile Müdafaai
Milliye Vekaletine gönderirler. Seferberliğin nev`ine göre bu gibilerden sefer-
berlik ilanından laakal üç ay evvel tayin edilmiş olmak şartiyle hangilerinin
tecil edilmesi icap edeceği seferberlik emriyle beraber tebliğ kılınır ve bu su-
retle tecil olunanların seferberliğin uzadığı müddetçe tecillerine devam olunma-
sı ve tamamının veya bir kısmının askere celbi sebkedecek teklif üzerine İcra
Vekilleri Heyeti karariyle İcra olunur.
Madde 65- 63,64 üncü maddelerde yazılı sebeplerle silah altına alınmaktan
tecil edileceklerden maktu ve munzam olmak üzere iki nevi vergi alınır. Maktu
vergi miktarı bir senei müecceliyet için seyyanen 25 liradır.Munzam vergi; ka-
zanç, müsakkafat, arazi vergilerinin kezalik beher senei müecceliyet için bir
mislidir. Kazanç vergisi üzerinden alınan kesri munzamlar bu hesaba dahil değil-
dir. Maktu vergi akabi tahakkukunda defaten, munzam vergiler asıllarına tebaan
mütesavi taksitlerle tahsil olunur. Tecil edilmiş olanlar her hangi bir taksit
zarfında tahtı silaha alınacak olurlarsa takip eden taksitten itibaren munzam
vergileri terkin olunur.
Madde 66 - Memuriyetleri sebebiyle tecilleri lazımgelenler bu memuriyete
hangi tarihte tayin edilmiş olduklarını gösterir merkezde daireleri memurin si-
cil müdiriyetlerince ve mülhakatta vali ve kaymakamlarca verilmiş birer vesika
ve hizmet ve meslekleri sebebiyle tecil edilmeleri lazımgelenler dahi bulunduk-
ları müessesse ve imalathaneler müdiriyetlerinden verilmiş ve mahalli belediye
meclislerin-
ce tasdik edilmiş birer şahadetname alarak ilk veya son yoklama zamanlarında
yoklama heyetlerine ve yoklama bitmiş ise bulundukları mahal askerlik şubelerine
göstermeleri veya göndermeleri ve çürüklerin dahi çürüklükleri hakkında haber
vermeleri lazımdır.
Madde 67 - İlk ve son yoklama heyetleri ve askerlik şubeleri gösterilecek
şahadetname veya verilecek haber ve alacakları cetveller üzerine ihtiyar mecli-
si ve heyetlerinden vesair icap edenlerden yapacakları sorgu üzerine memuriyet
ve hizmet ashabının hizmet ve memuriyetlerine ve çürüklerin hekimlere muayene
ettirilerek çürüklükleri derecesine göre künyelerine, cüzdanlarına işaret eder
ve altını tasdik eyler.
Madde 68 - Yukardaki maddeler veçhile hizmet ve memuriyetleri ve memuri-
yetlerin birinden diğerine bila fasıla geçmiş bulundukları halde tebdili memuri-
yetleri ve çürüklükleri hakkında vaktiyle haber vermemiş ve şahadetname göster-
memiş ve kayıtlarına işaret ettirmemiş erbaş ve erin seferberlik ilanından son-
raki iddiaları dinlenmez ve çürüklük iddiasında bulunanlar arkadaşlariyle silah
altına alınarak gidecekleri kıtalarda muayene olunurlar.İleli zahire müstesna-
dır.
Madde 69 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Seferberlik zamanlarında çağırılacak erbaş ve er ile muvazzaflardan beş
sene ağır hapis ve daha ziyade cezayı müstelzim cürümler müstesna olmak üzere
diğer bir cürüm veya kabahat ile maznun veya mahkum (mevkuf veya mahpus olsun
olmasın) olanların muhakemeleri veya mahkum oldukları cezanın infazı terhisleri-
ne talik olunur.
Bu müddetler içinde dava ve ceza müruru zamanları işlemez.
Madde 70 - Çağrılma zamanında hasta oldukları cihetle gelemedikleri 27 nci
madde veçhile ihtiyar meclisi veya mahalle heyetlerinin şahadetleri ve varsa
askeri veya sivil hekimlerin raporlariyle yoklama heyetince anlaşılmış olan ye-
dek erbaş ve er iyileştiklerinde emsalleri kadar hizmet etmek üzere askere alı-
nırlar.
Askerde bulunanlardan aileleri fakir ve muhtaç
olanlara yapılacak yardım
Madde 71-73 - (Mülga: 11/8/1941- 4109/14 md.)
Asker çağında bulunanların memleketlerinden harice
yolculuk yapabilmeleri
Madde 74 - Vilayetleri haricine çıkmak istiyen her erkek hüviyet cüzdanı-
nı yanında götürmeğe ve esnayi seyahatte talep vukuunda polis ve jandarmalara
göstermeğe mecburdur. Ellerinde hüviyet cüzdanı bulunmayıp da bariz bir surette
askerlik çağı haricinde görülenler (çocuk ve ihtiyarlar) müstesna olmak üzere
diğerleri veya cüzdanı bulunup da işbu cüzdanlarının askerlik hanelerine ve yaş-
larına nazaran ilk ve son yoklamalarını yaptırdıklarına ve emsali silah altına
alınmış olanlardan askerliklerini ifa ettiklerine veya tehir veya tecil edildi-
ğine dair kayıt gösteremiyenlerin henüz yola çıkmamış iseler hareketine ve bida-
yetin yolculuğa müsaade edilmez. Bu gibilere vapur veya şimendiferle yolculukla-
rı esnasında tesadüf olunursa halleri tetkik olunmak üzere çıkacakları iskele
veya istasyonların askerlik şubesine, yoksa zabıtasına ve zabıtaca da en yakın
askerlik şubesine teslim olunur. Vesaiti saire ile yolculuk yapanlar ilk uğraya-
cakları şubelere teslim olunur. Bunlardan hüviyetleri sabit olanlarla şubelerce
takdir olunacak kefaleti nakdiyi
verenler ahvali askeriyelerinin tetkikına devam olunmak üzere seyahatlerinde
serbest bırakılır. Hüviyeti sabit olmadığı gibi kefaleti nakdiye de irae edemi-
yenlerin ahvali ve askerlikçe ilişiği bulunmadığı şubece en seri vasıta ile tah-
kik olunur ve neticei tahkikata kadar kasaba haricine çıkmamak ve sabah akşam
ispatı vücut etmek üzere mahalli zabıtasına teslim olunur (işbu tahkikat azami
bir hafta içinde ikmal edilir).Tahkikat neticesinde askerlikçe ilişiği olmıyan-
lar serbest bırakılır. İlişiği olanlar 83, 84, 85, 86, 89, 96 ncı maddeler muci-
bince muameleye tabidir. Bir hafta zarfında tahkikat ikmal edilemezse telgrafla
ve bulunmadığı takdirde en seri vasıta ile yolcunun gideceği mahaldeki şube ve
zabıtaya malumat verilerek muamelesi oraca tetkika devam edilmek üzere serbest
bırakılır.
Madde 75 - Askerlik çağında olup şubesi dairesinden on beş günden fazla
olmak üzere taşraya çıkmak istiyenler çıkmazdan evvel gidecekleri yerler hakkın-
da köy ve mahalleleri ihtiyar meclisi veya heyetlerini veya şubelerini şifahen
veya taahhütlü mektupla haberdar etmeğe, haber vermemiş iseler ilk ve son yokla-
ma sırasında nerede bulunuyorlarsa bulundukları mahal ihtiyar meclisi ve heyet-
lerine veya şubelerine veya şubei asliyelerine veya sefaret ve şehbenderhanele-
rine bu suretle mahalli ikametlerini bildirmeğe borçludurlar.
Mahalli ikametlerini bildirmemeleri hasebiyle yoklama sırasında ahvalleri
meçhul kalanlar ceza faslında yazılı cezayı görürler. Şubeler ve sefaret ve şeh-
benderhaneler bu hususta alacakları malumattan erbaş ve erin şubei asliyelerini
haberdar ederler. Köy ve mahalle ihtiyar meclisi ve heyetleri köy ve mahallele-
rinde on beş günden ziyade oturan yabancıları yoklama sırasında ve firar, baka-
ya, yoklama kaçağı, izinsiz saklıları her zaman şubelere haber vermeğe mecbur-
durlar.
Madde 76- Seferberlikte asker çağında bulunanların yolculukları hakkında
Müdafaai Milliye Vekaleti, Dahiliye Vekaleti ile müştereken bu fasılda yazılı
olan kayıtlardan başka tedbirler kullanabilir.
Kıtaattan izinli ve tebdilihava suretiyle
ayrılacak erbaş ve er
Madde 77 - (Değişik: 12/11/1980 - 2338/5 md.)
Erbaş ve erlerin izin süreleri muvazzaflık hizmetinin her ayı için iki gün
olarak hesap edilir ve bu izin süresi muvazzaflık hizmetinden sayılır. Bir yıl
içerisinde verilen izin sürelerinin toplamı otuz günü geçemez.Muvazzaflık hizme-
tini yerine getirmek üzere kıt`a veya kurumlara katılmış olan erbaş ve erlere
acemi eğitimini bitirmedikçe ve cezalılara ceza süresini tamamlamadıkça izin ve-
rilmez.Yılda otuz günden fazla izin ile acemi eğitimini tamamlamamış bulunan yü-
kümlülerden fevkalade özürleri olduğu anlaşılanlara izin verebilmek hakkı asgari
tugay komutanlığına (Deniz ve Hava Kuvvetlerinde eşidi) aittir. İzin ve hava
değişimine gönderilecek olan erbaş ve erlerin ne kadar izinli veya hava değişim-
li olduklarını gösterir kıt`a komutanlığı veya askeri kurum amirliğince elle-
rine belge verildiği gibi ayrıca bu husus askerlik şubelerine yazılır ve şubeler
de bu gibileri izinli ve hava değişimli defterlerine kaydederler ve süreleri so-
na erdiğinde kıtalarına sevk olunmalarını sağlarlar.
Acemi eğitimini tamamlayanlara kanuni izinlerinden sayılmak üzere, yol
dahil on güne kadar izin verilebilir.
Madde 78 - (Değişik: 4/4/1929 - 1413/6 md.)
Muvazzaflardan tebdilhavaya gidenlerin tebdilhava müddetleri üç ay veya
daha ziyade olduğu veya temdit veya tekrar ile üç ayı geçtiği halde müddetin üç
aya kadar (dahil) olan kısmı veya izin alan erbaş ve erin izin müddetlerinden
her sene yalnız bir ayı muvazzaf hizmetlerinden sayılır. Bir aydan fazla izinle-
ri muvazzaf hizmetten sayılabilmesi Büyük Erkanı Harbiye Riyasetinin muvafakati
ve Milli Müdafaa Vekaletinin teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyeti karariyle ve-
rilen umumi mahiyetteki izinlere aittir.
Muvazzaf hizmetlerini bitirmiş oldukları halde görülen lüzum üzerine
terhisleri geciktirilmiş olanlara yedek ve cezalı erbaş ve erden tebdilhavaya
gidenlerin ve izin alanların tebdilhava ve izin müddetleri, ne kadar olursa ol-
sun tamamiyle hizmet ve cezalarından sayılır.
Hazarda üç aydan az tebdilhava alanların kıtalariyla irtibatları kesilmez,
yalnız müddetleri ne olursa olsun tedbilhavaları hitamında muvazzaflık müddetle-
rinin ikmaline altı aydan az kalmış olanlar mukim bulundukları şubelerinin men-
sup oldukları kolordu emrine verilirler.
(Ek:12/11/1980 - 2338/6 md.) 1076 sayılı Kanunun 3 ncü maddesi uyarınca, er-
baş-er statüsüne geçirilenlerin alacakları hava değişiminin ancak birbuçuk aya
kadar (dahil) olan kısmı muvazzaf hizmetlerinden sayılır.
Firar ve izinsizler
Madde 79 - Firarların kaçtıkları tarih ve üzerlerinde ne gibi eşya ve teçhi-
zat götürdükleri mensup oldukları kıta ve müessese kumandanları tarafından as-
kerlik şubelerine yazılır. Şubeler de gelen haberler üzerine bunları firar def-
terine yazarak elde edilmeleri için mahalli Hükümetine veya sair icap edenle-
re bildirir.
Madde 80 -(Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Kıt`a ve müesseselerden kaçan veya aldıkları izin ve tebdilihava müddetini
geçiren erbaş ve er kıt`a ve şubelerce ele geçirilinceye kadar aranır ve elde
edilenler nezaret altında kıt`alarına sevkedilmek üzere mahalli hükümetine tes-
lim olunur.
Firar ve izinsiz olarak geçen müddetlerle her hangi bir mahkemenin hükmetti-
ği hapis cezaları muvazzaf ve yedek hizmetlerinden sayılmaz.Disiplin cezaları
hizmetten sayılır.
Beraatle neticelenen davalarda mevkufiyet müddetleri hizmetten sayılır.Ancak
muvazzaflardan altı ay talim görmemiş olanlara bu müddet tamamlattırılır.Yedek-
lere talim müddeti kadar hizmet yaptırılır.
Yaşlarını değiştirenler
Madde 81 - (Değişik:20/11/1935-2850/1 md.) Askerlik çağına girdikten sonra
yaşlarını değiştirenlerin yaşlarında yapılan değişikliğin askerliklerine tesiri
yoktur. Ancak son yoklama görmemiş olanlardan nüfus kütüğünde yazılı yaşları,
şahıslarına uygun görülmiyenlerin yaşlarının tashihini nüfus kanununa göre aid
olduğu mahkemeden istemek üzere askerlik meclisleri veya askerlik daire ve şube
reisleri veya mahallinin en büyük mülkiye memuru tarafından müddeiumumiye müra-
caat olunur ve bilmuhakeme takdir olunacak yaşa göre askerlikleri yaptırılır.
Askerlik meclislerinin veya askerlik daire ve şube reislerinin veya mahallin
en büyük mülkiye memurunun istemesi üzerine yaşları değiştirilenlerden değişen
yaşlarına göre son yoklama görmemiş veya görmekte bulunmuş olanların yaşıtlarile
yoklamaları yapılır.Arkadaşları son yoklama görmüş olanlardan 23 yaşını bi-
tirmemiş bulunanlar yalnız muvazzaf hizmete ve 23 yaşını bitirmiş olanlar
86 ncı madde hükmüne tabi tutulurlar ve muvazzaf hizmetini yaptıktan sonra
yaşıtlarının bulunduğu sınıfa geçirilirler.
Askerlik çağına girmezden evvel yaşlarını değiştirenlerin değişen yaşları
kabul olunur. Bunlardan yaşlarını büyütmüş olanlar değişen yaşlarına göre arka-
daşları son yoklama görmemiş veya görmekte bulunmuş iseler arkadaşları veçhile
yoklamaları yapılır. Yaşıtları son yoklama görmüş bulunanlar hakkında ise emsal-
lerinin sevkedilmediğine göre 84 ve sevk edildiklerine göre 86 ncı maddeler
mucibince muamele yapılır.
Madde 82 - Askerlik meclislerinin toplanmasiyle yoklamaların nasıl yapılaca-
ğı, numara çekilmesi ve numara çeken veya numarasız asker edilenlerle yedek er-
baş ve erin toplanma ve sevkleri, muhtelif mürettebata tefrikleri ve ifayı hiz-
met edenlerin terhisleri tafsilatı Müdafaai Milliye Vekaletince yapılacak tali-
mat ile tayin olunur.
Cezalı askerlik
Madde 83 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Askerlik çağına girmiş olupta yirmi yaşına girdiği sene temmuzunun birinci
gününe kadar 17 nci madde veçhile doğrudan doğruya veya her hangi bir vasıta ile
ilk yoklamasını yaptırmıyan ve yoklama defterine ismini yazdırmıyanlardan son
yoklamanın devam ettiği günler bitinceye kadar müracaat eden veya ele geçenler,
bin kuruş para cezasına tabi tutulur ve her iki yoklamaları birden yapılarak
keyfiyet cüzdanlarına yazılır.
Madde 84 - İlk yoklamasını yaptırmış olduğu halde son yoklamanın devam etti-
ği günler içinde mahallin askerlik meclisine veya sefaret ve şehbenderhanelere
gelmemiş ve gelememesi hakkında işbu kanunda yazılı bir mazeret bulunduğuna dair
haber göndermemiş olanlardan arkadaşlarının ilk tertibinin sevklerinden evvel
ele geçen veya kendiliğinden gelenlerden 1500 kuruş cezayı nakdi alınır ve he-
kime muayeneleri yaptırılarak askerliğe elverişli olanlar, kabiliyeti bedeniye-
lerine ve tahsil derecesine ve ahvali sairelerine göre tam veya kısa hizmet yap-
mak ve arkadaşlariyle sevk ve terhis edilmek üzere numarasız olarak asker edi-
lirler.
Kabiliyeti bedeniyeleri askerliğe elverişli bulunmıyanlar hekim muayenesi-
ne göre ya ertesi seneye terkolunur veya askerlikten çıkarılır.
Madde 85 - İlk yoklama defterine ismini yazdırmamış olmakla beraber son
yoklamada da bulunduğu mahal askerlik meclisine gelmemiş ve gelememeleri hakkın-
da bu kanunda yazılı bir sebep olduğuna dair haber de göndermemiş bulunanlardan
ele geçen veya kendiliklerinden gelenler hakkında elde edildikleri tarihe naza-
ran yukarki madde veçhile muamele yapılmakla beraber cezayı nakdileri iki kat
olarak alınır.
Madde 86 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Son yoklamada bulundukları yerdeki askerlik meclisine veyahut elçilik ve
konsolosluklara gelmiyen ve 26 ncı maddede yazılı mazeretlerini bildirmiyen ve
birlikte askerlik muamelesine tabi oldukları doğumluların celb ve sevkine kadar
da ele geçmiyen mükellefler, elde edildiklerinde bulundukları yerde veyahut yol
masrafı kendileri tarafından verilmek üzere en yakın yerde bulunan iki askeri
hekime (birisi sivil olabilir) muayene ettirilir. Muayene neticesinde askerliğe
elverişli oldukları anlaşılanlar askerlik meclislerince ve toplu değilse idare
heyetlerince nu-
arasız asker edilirler ve askerlik meclisleri çalışmadığı zamanlarda sınıf-
ları ve mürettebleri, mıntakasında bulundukları kolordularca tesbit edilerek
muvazzaf hizmetleri yaptırılmak üzere derhal işbu mürettebata sevk olunurlar (35
yaşını bitirmiş olanlarla daha yukarı yaşta bulunanlar geri hizmetlerde istihdam
olunurlar).
Sıhhatleri muvakkaten askerliğe elverişli olmadığı anlaşılanlar keza
askerlik meclisi veya idare heyetlerince numarasız asker edilir ve sevkleri
geri bırakılır.Bunların sonradan yaptırılan muayenelerinde sıhhi halleri,
askerlikten büsbütün çıkarılmalarını icab ettirirse 41 inci madde hükmüne tabi
tutulurlar. Askerliğe elverişli olduklarını gösterirse sınıfları ve mürettebleri
yukarıdaki gibi tesbit olunarak hemen sevkedilirler.
Sıhhi hallerinden dolayı ilk muayenede askerlikten büsbütün çıkarılmaları
icab edenler 41 inci madde hükmüne tabi tutulurlar. 86 ncı madde hükmüne giren-
ler askeri mahkemelere verilir.
Madde 87 - (Değişik: 20/11/1935 -2850/1 md.)
Son yoklama sırasında ertesi seneye terki mucib mekteblerde okumakta olup-
ta bulundukları mahal askerlik meclislerine veya şubelerine tahsil derecesi
hakkında tasdikli şehadetname göndermemiş olanlar 15 lira para cezasına tabi
tutulur ve ertesi seneye bırakılır.
Madde 88 - Askerlik meclisi reis ve azalarından bila özür meclise gelmi-
yenlerle 48 inci madde mucibince yapılacak yoklamaya bila özür gelmiyen veya
vekil göndermiyen polis amirleri ve jandarma kumandanı ve bu işleri yapmamış
olan şube reisleri hakkında vazifelerine devam etmiyenler hakkındaki ahkamı
kanuniye tatbik olunur.
Madde 89 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Numaralı veya numarasız asker edilmiş mükellefler, yapılan davet üzerine
birlikte sevkedilecekleri arkadaşlarının sevki gününe kadar gelmez ve bunun da
47 nci maddede yazılı özürlerden ileri gelmediği tasdik edilmiş bulunursa veya
sevk edilirken askerliğini yapacağı kıtaya gitmeksizin kaçarlarsa askeri mahke-
melere verilirler ve elde edilenler hemen sevkolunurlar.
(Değişik: 21/7/1999 - 4414/4 md.) Bunlardan yedek subay yetişme şartları-
nı haiz olanlar, muayyen zamanlarda hazırlık kıt`asına veya yedek subay okuluna
sevk edilirler.
Madde 90 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Yedek erbaş ve erden olup talim ve manevra için çağrıldıkları halde 47 nci
maddeye göre özürsüz gelmedikleri anlaşılanlar askeri mahkemelere verilirler ve
arkadaşları kadar hizmete tabi tutulurlar. Bu gibiler askerlik borcunu ödeme-
dikçe ve cezasını görmedikçe bir memuriyette kullanılamazlar. Bunların dahili
asayiş için celbleri 59 uncu madde mucibince seferberlik ahkamına tabidir.
Madde 91 - Ellerindeki hüviyet cüzdanlarına nazaran askerlik çağına girmiş
erbaş ve erden o senenin Temmuzunun birinci gününe kadar ilk yoklamasını yaptı-
rarak cüzdanlarına işaret ettirmemiş bulunanları hükümet hizmetine alanlar
(memurin müdürleri ve buna mümasil salahiyettar memurlar) Türk Ceza Kanununun
iki yüz otuzuncu maddesi mucibince tecziye edilir ve bilerek hususi hizmete
alanlardan 1000 kuruş cezayi nakdi alınır.
Madde 92 - (Değişik: 20/11/1935-2850/1 md.)
Askerlik çağına girmiş erbaş ve erden girdikleri sene ilk teşrin sonuna
kadar son yoklamasını yaptırarak nüfus hüviyet cüzdanına işaret ettirmemiş
olanları bi-
lerek resmi veya hususi hizmete alanlar Askeri Ceza Kanununa göre cezalandırı-
lırlar.
Madde 93 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
İlk ve son yoklamasını yaptırmış olsun olmasın 21 yaşına girmiş ve yaşıt-
ları çağrılıp askere sevkedilmiş erbaş ve erden daha sonra sevk edileceklerini
gösterir cüzdanlarında bir işaret bulunmıyanları bilerek resmi veya hususi hiz-
mete alanlar, Askeri Ceza Kanununa göre cezalandırılırlar.
Seferberlikte bu gibileri ve yedek erbaşdan ve erden olup da çağırılmış
oldukları halde gitmemiş bulunanları ve kıt`alardan kaçmış olanları veya izin-
sizleri bilerek resmi ve hususi hizmete alanlar ve bu gibilerin gizlenmelerine
ve kaçmalarına yardımı dokunduğu anlaşılanlar askeri mahkemelere verilir.
Madde 94 - (Değişik: 24/7/1940 - 3899/1 md.)
A) Askerliklerini bitirip terhis edilen erbaş ve erden 54 üncü madde
mucibince 3 ay içinde bir güna özürleri olmaksızın tezkere ve cüzdanlarını şube-
lerine kaydettirmeyenlerden beş lira para cezası alınır.
B) İlk veya son yoklama zamanlarında yapılan ilan üzerine yoklama me-
murlarına veya askerlik şubelerine ve elçilik ve konsolosluklara bizzat müra-
caatla veyahut yazı ile veya başka birisi vasıtasile hüviyet cüzdanını göndere-
rek kanuni yoklamasını yaptırmayan yedek erbaş ve er beş lira para cezasile
cezalandırılır.
Madde 95 - Askerlik çağında olup da şubeleri haricine gideceklerden gide-
cekleri yerleri esnayi azimette veya (75) inci madde mucibince gidecekleri yer-
lerde on beş günden ziyade kaldıkları halde oturdukları yerleri yoklama sırasın-
da gittikleri köy ve mahalle ihtiyar meclis veya heyetlerine veyahut şubelerine
bildirmiyenlerle o köy veya mahallenin ihtiyar meclisi veya heyetlerinden 500
kuruş cezayı nakdi alınır.
Madde 96 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Görünüşe göre yirmi yaşlarına girmiş oldukları halde isimlerini nüfus
kütüğüne yazdırarak cüzdan almamış saklılardan ele geçenler veya kendiliğinden
gelenler Nüfus Kanunu mucibince nüfus kütüğüne yazılmak üzere nüfus idarelerine
gönderilir. Nüfus idarelerince kütüğe yazılarak keyfiyet askerlik şubelerine
hemen bildirilir. Bu gibilerden yaşlarına göre arkadaşlarının son yoklamaları
yapılmış olanlar numarasız asker edilerek arkadaşlarının sevk edilmiş olup olma-
dıklarına nazaran haklarında 84 üncü veya 86 ncı maddelerin hükümleri tatbik
olunur ve askerlikleri yaptırıldıktan sonra yaşıtlarının bulunduğu sınıfa geçi-
rilir. Arkadaşları son yoklama görmemiş veya görmekte bulunmuş olanların yokla-
maları ve askerlikleri onlar gibi yaptırılır.
Madde 97 - (Değişik: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Kıt`a ve müesseselerden kaçan erbaş ve er hakkında Askeri Ceza Kanununa
göre muamele yapılır.
Madde 98 - (Değişik 20/11/1935 - 2850/1 md.)
Askerlikten kısmen veya kamilen kurtulmak için hile yapanlar ve bunların
suç ortakları askeri mahkemelere verilir.
Madde 99 - Nüfus kütüklerinde yazılı olanları yoklama cetveline yazmamış
ve yazdırmamış veya sair bir muamele sebebiyle gizlemiş olan veya saklılardan
veyahut yeniden nüfus kütüğüne yazılan veya yaşlarını mahkeme vasıtasiyle de-
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (EK - 13)
ğiştiren erbaş ve er hakkında askerlik şubelerine bir ay içinde haber vermemiş
bulunan nüfus müdür ve memurları vazifelerini sui`istimal etmiş sayılarak amir-
leri tarafından haklarında takibatı kanuniye yapılır.
Madde 100 - Celp ve sevkı lazım gelen erbaş ve erin geri kalmasına ve
silah altına alınması icap edenlerin tecillerine veya tecilleri lazımgelenlerin
haksız olarak sevklerine sebebiyet verecek derecede askerlik defter ve cetvel-
lerine yalan, yanlış ve eksik bir şey yazanlar, kanun ve talimatta yazılı cetvel
ve defterleri nümunesi veçhile tutmıyanlar dikkatsizlik veya sahtekarlık töhme-
tiyle divanı harbe verilir.
Madde 101 - İşbu fasılda yazılı cezayi nakdiler ve numarasız asker edil-
mek muamelesi, mükellef nerede ele geçmişse toplu bulundukları zaman oranın
askerlik meclisleri ve dağılmış iseler idare heyetlerince hüküm ve keyfiyet
mahalli askerlik şubelerine tebliğ olunur.
Cezayi nakdiler Tahsili Emval Kanununa tevfikan tahsil edilir.
Madde 102 - İşbu kanuna tevfikan idare heyetince yapılacak her nevi
muamele ve verilecek kararlarda askerlik şube reisi azayı tabiiye sıfatiyle mec-
liste bulunur ve verilecek kararlarda rey sahibi olarak reyini verir.
Madde 103 - İşbu kanuna göre askerlik meclisleri veya kaza ve vilayet
idare heyetleri hakkındaki şikayetler Dahiliye ve Müdafaai Milliye Vekaletle-
rince müştereken ve askerlik daire ve şube reisleriyle hekimler hakkındaki şika-
yetler Müdafaai Milliye Vekaletince tahkik ettirilir.
İşbu meclis ve heyetlerle askerlik daire ve şubelerinin ve muayeneye
memur hekimlerin verdikleri kararlar ve raporlar aleyhindeki itirazların kanuna
derecei mutabakatını tetkik ve neticeye göre tashih ve tadil hakkı Müdafaai Mil-
liye Vekaletine aittir. Buna da kanaat etmiyenler Şürayı Devlete müracaat ede-
bilirler.
Muvazzaflık müddetini azaltmak için bedeli nakdi
Madde 104 - 108 - (Mülga: 20/11/1984 - 3081/2 md.)
Madde 109 - Kanunu mahsus mucibince yedek subay olacaklardan bedel alınmaz.
Madde 110 - Seferberlikte bedel alınmaz.
Madde 111 - (Mülga: 20/11/1984 - 3081/2 md.)
Ek Madde 1 - (Ek:20/3/1980 - 2299/1 md.; Değişik: 21/5/1992 - 3802/5 md.)
Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir
meslek ya da sanatı icra ederek, en az üç yılsüre ile fiilen yabancı ülkelerde
bulunan 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedeksubaylar ve Yedek As-
keri Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgelerle
birlikte bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığıyla askerlik şubele-
rine başvurmaları halinde; 10 000 Alman Markı veya karşılığı kadar yönetmelik-
te belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 38 yaşını
tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğiti-
mine tabi tutulmaları kaydıyla muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sa-
yılırlar. Bunlardan 38 yaşında başvuranlar; belirtilen dövizin tamamını başvu-
ru sırasında defaten öderler. 38 yaşından önce başvuranlar ise, öngörülen dövi-
zi başvuru sırasında defaten ödeyebilecekleri gibi, dörtte birini başvuru sıra-
sında, kalanını 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar olan süre içinde
ödeyebilirler.
Yukarıda belirtilen döviz miktarını yarısına kadar indirmeye veya bir katına
kadar arttırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Alman Markı dışında diğer paralarla
yapılacak ödemelerin miktarı, her yıl başındaki çapraz kurlar esas alınarak,
Milli Savunma Bakanlığınca tespit ve ilan edilir.
Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere yaptıkları başvuruları kabul
edilen yükümlülerden; gereken şartları taşımadıkları anlaşılanlar, ödemeleri ge-
reken yabancı ülke parasını yönetmelikte belirtilen sürelere uygun ödemeyenler,
belirtilen yaş sınırı sonuna kadar temel askerlik eğitimini yapmayanlar, ücret
veya maaşları yurt içinden transfer edilenler, yabancı ülkelerde resmi bir gö-
revle bulunanlar, dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yükümlü-
lüklerinin devamı süresince toplam olarak her takvim yılının yarısından fazla-
sını yurt içinde geçirenler, yurda kesin dönüş yapanlar, istekleriyle vazgeçen-
ler, askerliğe elverişsiz oldukları tespit edilenler; Milli Savunma Bakanlığınca
dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılarak, durumlarına uygun askerlik
işlemine tabi tutulurlar.
Yükümlülerin ödemiş oldukları dövizler; dövizle askerlik hizmeti kapsa-
mından çıkartılmaları halinde tabi oldukları statüde askerlik hizmetini tamam-
ladıktan sonra, temel askerlik eğitimi sırasında veya daha önce ölmeleri veya
askerliğe elverişsiz hale gelmeleri halinde ise hemen kendilerine, vekillerine
veya kanuni mirasçılarına iade tarihindeki kurdan Türk Lirası olarak yurt içinde
gösterecekleri banka hesabına ödenir.
Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra ölen, askerliğe elverişsiz hale
gelen veya yükümlülüklerini tamamladıktan sonra vazgeçenlere geri ödeme yapıl-
maz.
Savaş veya savaşı gerektirecek bir durumun başgöstermesi halinde, bu Kanuna
tabi yükümlülerin askerlik hizmetlerini yerine getirmek üzere silah altına
alınmalarının esasları Bakanlar Kurulunca belirlenir.
Ek Madde 2 - (Ek:20/3/1980-2299/1 md.; Değişik: 12/10/1988-3478/2 md.)
Yurt dışında çalışan askerlik yükümlülerinin yabancı ülke parası üzerin-
den yaptıkları ödemeler, T.C. Merkez Bankasında Milli Savunma Bakanlığı adına
açılacak özel döviz hesabına Batı Alman Markı olarak kaydedilir.
Özel döviz hesabına kaydedilen bu dövizler, Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ihtiyacı bulunan silah ve malzemenin tedariki ve yurt savunmasına destek sağla-
yan yatırımları karşılamak amacıyla, Milli Savunma Bakanlığının vereceği tali-
mata uygun olarak T.C. Merkez Bankasınca bekletilmeden transfer edilir. Transfer
edilen miktardan kesin harcamaya dönüşen kısmı gider belgelerine dayanılarak
transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden ilgili bütçeye gelir, Ödenek ve
gider kaydolunur. Bu amaçla ilgili bütçelerde tertip açmaya Maliye ve Gümrük
Bakanlığı yetkilidir.
Ek Madde 3 - (Ek: 20/3/1980-2299/1 md.; Değişik: 21/5/1992-3802/6 md.)
Bu Kanunda belirtilen esaslara göre dövizle askerlik hizmetinden istifade
edebilecek veya edemeyecek yükümlüler ile ilgili şartlar, ödeme işlemleri, top-
lanan dövizin kullanılması, celp, sevk, eğitim, izin, sağlık, özlük hakları,
geçici ve kesin terhis işlemleri, geri ödeme ile ilgili işlemler, hizmet hesabı,
olağanüstü hallerde göreve çağırma, beyan edilen belge ve bilgilerin doğruluğu-
nun araştırılması, yurt içinde ve yurt dışında yürütülen faaliyetlerin denetlen-
mesi usulleri ile diğer işlemler, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikte
düzenlenir.
Ek Madde 4 - (Ek: 16/4/1987 - 3358/8 md.)
Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının ihtiyaç göstermesi ve Genelkur-
may Başkanlığının uygun görmesi üzerine, 1111 sayılı Kanuna tabi olarak silah
altına alınacak yükümlülerden, bu Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görev
ya-
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (EK - 13)
panlar ile mesleği öğretmen olan ancak bu göreve başlamamış bulunanlar, bu Kanu-
nun 10 uncu maddesinin 4 üncü bendinde belirtilen işlemlere tabi tutulmaksızın
ihtiyaç fazlası olarak ayrılırlar ve temel askerlik eğitimini takiben mezkür
Bakanlık emrine verilirler. Bunların miktarı belirtilen ihtiyacın altında olduğu
takdirde öncelikle yüksekokul mezunu, bunların da ihtiyacı karşılamaması halinde
lise ve dengi okul mezunu yükümlüler, uygun nitelikleri taşımaları ve istekli
bulunmaları şartıyla, ihtiyaç nispetinde temel askerlik eğitimini müteakip
Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı emrine verilirler. İhtiyacın bunlarla
da karşılanmaması halinde öncelikle yüksekokul mezunu, bunların da ihtiyacı
karşılamaması halinde lise ve dengi okul mezunu olup niteliği öğretmenlik
yapmaya elverişli bulunan ancak istekli olmayan yükümlüler arasından yeteri
kadarı kura ile öğretmen olarak ayrılır. Bunların görev yerleri Milli Eğitim
Gençlik ve Spor Bakanlığınca belirlenir.
Askerlik yükümlülüğüne başlamadan önce bu Bakanlık kadrolarında öğretmen
olanlar ile devlet memuru olarak çalışanlar önceki memuriyetleri itibariyle hak
kazandıkları maaşlarını almaya devam ederler. Daha önce memuriyet görevinde
bulunmayanların, fiilen öğretmenliğe başladıkları tarihten itibaren, 657 sayılı
Kanun hükümlerine göre intibakları yapılır. Bunların maaşları Milli Eğitim
Gençlik ve Spor Bakanlığınca ödenir.
Yükümlüler; öğretmen olarak görev yaptıkları sürece resmi elbise giyemez
ve iaşe edilmezler. Hizmet süresi emsali erbaş veya erlerin hizmet süresi
kadardır, bu süre askerlik şubesinden sevk tarihinden başlar, hizmetleri
sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler geri kalan
hizmetlerini erbaş veya er olarak tamamlamak üzere kıtalara sevk edilirler ve
maaşları kesilir.
Bu yükümlüler hakkında firar, hava değişimi, izin tecavüzü, kısa süreli
firar ve kısa süreli izin tecavüzü, yoklama kaçağı, bakaya ve geç iltihak
suretiyle bakaya kalmak suçlarından dolayı Askeri Ceza Kanunu, Disiplin Mahkeme-
leri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun ile
Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır. Bu
konularda yetkili askeri mahkeme veya disiplin mahkemesi Milli Savunma Bakanlı-
ğınca tespit edilir.
Ek Madde 5 - (16/4/1987 - 3358 sayılı Kanunun 11 inci maddesi hükmü olup
ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu Kanunla, 1076 sayılı Kanuna eklenen ek 7 nci madde ile 1111 sayılı
Kanuna eklenen ek 4 üncü maddenin uygulanmasıyla ilgili hususlar, Milli Savunma
Bakanlığı ile Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca müştereken çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Geçici Madde 1 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel sakata ayrılmış olanlar askere
alınmazlar ve askerde olanlar terhis edilirler.
Geçici Madde 2 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel son yoklama sırasında arızalı
sağlam olarak ayrılanlardan henüz askere sevk edilmiyenler ile halen muvazzaflık
hizmetini yapmakta olanlar yeniden muayeneye tabi tutulurlar.
Bunlardan Türk Silahlı Kuvvetleri Beden Kabiliyeti Yönetmeliği gereğince
askerliğe elverişli olamadıkları anlaşılan muvazzaf erat terhis edilir ve
halen askere sevk edilmiyenler askere alınmazlar.
Geçici Madde 3 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel askerlik yoklaması yapılıp
askerliğine karar alınanlar 1111 sayılı Askerlik Kanununun bu kanunla değişen
eski 10 uncu madde hükümlerine tabidirler.
Geçici Madde 4 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
Kur`a neticesi askere alınmıyanlar bu kanunun 10 uncu maddesi (b) fıkra-
sında belirtilen kanun yürürlüğe girinceye kadar resmi ve özel her türlü iş ile
okul, fakülte ve yüksek okula girebilir ve yurt dışına çıkmak için pasaport ala-
bilirler.
Geçici Madde 5 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, silah altına alınan er, erbaş
ve 1111 sayılı Askerlik Kanununa iki geçici madde eklenmesine dair 18 Temmuz
1963 tarih ve 291 sayılı Kanun gereğince Milli Eğitim Bakanlığı emrinde öğret-
men olarak görevlendirilenler ile Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okullarında
öğretmenlik yapmak üzere görevlendirilenler, 1 Kasım 1970 tarihinden itibaren
20 aylık muvazzaflık hizmetlerini ikmal ettikçe terhis edilirler.
Geçici Madde 6 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
1975 yılının sonuna kadar son yoklamalarda askerliklerine karar verilen-
lerden ilk öğretmen okulu mezunu olup Milli Eğitim Bakanlığı kadrolarında İlk-
okul öğretmeni olarak çalışanlar Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilirler.Ancak,
bunlardan lüzumu kadarı Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okullarında öğretmenlik
yapmak üzere görevlendirilir. Bunların askerlik şubelerince sevklerinden itiba-
ren gerek köy ilkokullarında ve gerekse Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okulla-
rında öğretmen olarak çalışacakları süre içinde memuriyetleri ile ilişkileri ke-
silmez . Maaş ve özlük haklarını kendi statüleri içinde Milli Eğitim Bakanlığı
bütçesinden almaya devam ederler. Milli Eğitim Bakanlığından maaşlarını almaya
devam ettikleri bu sürece resmi elbise giyemezler ve iaşe edilmezler. Bu öğret-
menler askerlik hizmetleri süresince Milli Eğitim Bakanlığınca gösterilen köy
ilkokullarında veya Milli Savunma Bakanlığınca gösterilen Silahlı Kuvvetler
okuma - yazma okullarında öğretmenlik yapmaya mecburdurlar. öğretmenlik yapmak
istemiyenler ile öğretmen hizmetleri sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği
ile ilişkileri kesilenler geri kalan hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere
kıtalara sevk edilirler. Bunların maaşları kesilir. Milli Eğitim Bakanlığı em-
rine verilenler ve Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okullarında vazife gören
öğretmenler firar ve izin tecavüzü bakımından Askeri Ceza ve Askeri Yargılama
Usulü Kanunu hükümlerine tabi olmaya devam ederler. Silahlı Kuvvetler okuma -
yazma okullarında vazife gören öğretmenler hakkında Türk Silahlı Kuvvetleri İç
Hizmet Kanunundaki Silahlı Kuvvetlerde çalışan sivil personele ait hükümler
uygulanır.
Geçici Madde 7 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel 1111 sayılı Askerlik Kanunu-
nun 84,85,86,89 ve 98 inci maddelerine tabi olanlar kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı ay içinde askerlik şubelerine müracaat ederek işlemlerini
ikmal ettirdikleri takdirde kur`a usulüne tabi tutularak asker edilirler.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; bakaya, yoklama kaçağı ve saklı
bulunanlardan bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde resmi
mercilere teslim olanların bu suçları hakkında takibat yapılmaz.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar; bakaya, yoklama kaçağı ve
saklı suçlardan mahkum olanların cezaları ceza mahkumiyetlerinin neticelerine
de şamil olmak üzere affedilirler.
Geçici Madde 8 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
Bu kanunun 1 inci maddesi ile değiştirilen 1111 sayılı Askerlik Kanununun
10 uncu maddesinin (b) bendi gereğince çıkarılması gereken kanunla ilgili ça-
lışmalara derhal başlanır ve bu konudaki kanun tasarısı işbu kanunun yürürlüğe
girişinden itibaren bir sene içinde, Bakanlar Kurulunca T. B. M.Meclisine sevk
edilir.
Geçici Madde 9 - (Ek: 27/7/1970 - 1315/2 md.)
Bu kanunun neşri tarihinde askerlik yapmadan çağ dışına çıkmış olanlar
silah altına alınmazlar.
Bunlar hakkında 10 uncu madde (b) bendi uygulanır.
Geçici Madde 10 - (Ek: 22/6/1978 - 2152/1 md.)
İlköğretmen okulları veya öğretmen liselerinden mezun olarak ilkokul öğ-
retmeni olmaya hak kazanmış ve bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Milli Eği-
tim Bakanlığı kadrolarında ilkokul öğretmeni olarak çalışmakta bulunan yükümlü-
ler askerliklerine karar aldırmak şartıyla muvazzaf askerlik hizmetlerini yeri-
ne getirmek üzere (Yedek Subay adayı olma hakkını kazanmış olanlar hariç) Milli
Eğitim Bakanlığı emrine verilirler. Bu öğretmenler askerlik hizmetleri süresince
Milli Eğitim Bakanlığınca gösterilen köy ilkokullarında öğretmenlik yapmaya
mecburdurlar. Bu süre sonunda terhisleri ilgili askerlik şubelerince yapılır.
Bunların askerlik şubelerince sevklerinden itibaren köy ilkokullarında
öğretmen olarak çalışacakları süre askerliklerinden sayılır.Bu süre içinde memu-
riyetleri ile ilişkileri kesilmez, maaş ve özlük haklarını kendi statüleri için-
de Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinden alırlar, bu süre içerisinde resmi elbise
giyemezler, melbusat verilmez ve iaşe edilmezler. Bu kanunda öngörüldüğü şekilde
öğretmenlik yapmak istemeyenler ile öğretmenlik hizmetleri sırasında usulüne
göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler hizmetlerini er olarak tamam-
lamak üzere kıtalara sevk edilir ve maaşları kesilir.
Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilen yükümlüler hakkında firar ve izin
tecavüzü suçlarından dolayı Askeri Ceza ve Askeri Yargılama Usulü Kanunu hüküm-
leri uygulanır. Bu konularda yükümlünün görev yerine en yakın askeri mahkeme
yetkilidir.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Silahlı Kuvvetlerde er olarak yüküm-
lülüğünü yerine getirmekte olan ilkokul öğretmenlerinden Milli Eğitim Bakanlığı
emrindeki köy ilkokullarında öğretmen olarak çalışmayı isteyenler geri kalan
hizmetlerini Milli Savunma ve Milli Eğitim Bakanlıklarınca ortaklaşa saptanacak
esaslara uygun olarak köy ilkokullarında tamamlarlar ve müteakiben hizmet süresi
sonunda terhis olunurlar.
Köy ilkokullarında istihdam edilen ilkokul öğretmenlerinin hizmet süresi
silahlı kuvvetlerdeki emsal erlerin hizmet süresi kadardır.
Geçici Madde 11 - (Ek: 20/3/1980 / 2299/2 md.)
Bu Kanunun yayımı tarihinde 29 yaşını doldurduğu halde çeşitli nedenlerle
henüz asker edilmemiş bulunan ve yurt dışında oturma ve çalışma iznine sahip
olarak işçi sıfatıyla çalışmakta olan ve bunu belgeleyen yükümlüler Kanunun ya-
yımı tarihinden itibaren altı ay içinde konsolosluklar aracılığı ile askerlik
şubelerine başvurmaları halinde bu kanun hükümlerinden yararlanırlar.
Geçici Madde 12 - (Ek:22/10/1981-2539/2 md; Değişik:27/6/1984 -3031/5 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, ek 1 nci madde hükmü gereğince iki
aylık temel askerlik eğitimine başlamamış olanlardan, 1/3/1980 tarihindeki
600.000 Türk lirası karşılığı yabancı ülke parasından fazla ödemiş olanlara, bu
miktarın üstünde kalan yabancı ülke parası, 1/3/1980 tarihindeki resmi kur üze-
rinden Türk lirası olarak iade edilir. 1/3/1980 tarihindeki 600.000 Türk Lira-
sının karşılığı kadar yabancı ülke parasının tamamını ödememiş olanlar, noksan
ödedikleri kısmı, 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlarlar.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ek 1 nci madde hükmü gereğince
2 aylık temel askerlik eğitimine başlamış veya bu eğitimi tamamlamış olanlardan
1/3/1980 tarihindeki 600.000 Türk lirasının üstündeki miktar karşılığı kadar
yabancı ülke parasını ödemiş olanlara geri ödeme yapılmaz. Ancak; bu miktarın
altında ödeme yapanlar noksan ödemelerini 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna
kadar tamamlarlar.
Geçici Madde 13 - (Ek: 6/11/1981 - 2550/2 md.)
Bu Kanunun 2 nci maddesine eklenmiş bulunan fıkra hükümlerinin yürür-
lüğe girdiği tarihten önce askerlik yükümlülüklerini Kıbrıs` ta yaptıklarını
tevsik edenler hakkında da anılan fıkra hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 14 - (Ek: 17/3/1982 - 2639/1 md.)
Ek birinci maddedeki diğer şartları taşıyan ve bu Kanunun yayımı tari-
hinde 29 yaşını doldurduğu halde çeşitli nedenlerle henüz asker edilmemiş bulu-
nan, yurt dışında oturma ve çalışma iznine sahip olarak işçi sıfatıyla çalış-
makta olan ve bunu belgeleyen yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir
yıl içinde konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları halin-
de, anılan ek birinci madde hükmünden yararlanırlar.
Bu Kanunla tesbit edilen belli miktardaki yabancı ülke parasını yüküm-
lüler, ilk taksidi müracaat tarihinde olmak üzere, üç eşit taksitte ödeyebilir-
ler, şu kadar ki taksitleri ödeme süresi iki yılı geçemez.
Geçici Madde 15 - (Ek: 25/1/1984 - 2973/2 md.)
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte seçim sonucu veya makbul bir özürü
olmaksızın seçime katılmadıkları için erbaş-er olarak askerlik hizmetini yapmak-
ta olan yükümlülerin hizmet süresi, aynı celbe tabi olup yedek subay adayı ola-
rak ayrılanların hizmet süresinin yarısı kadardır.
Geçici Madde 16 - (Ek: 27/6/1984 - 3031/6 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 32 yaşını doldurmuş olduğu halde,
çeşitli sebeplerle henüz asker edilmemiş bulunan ve ek 1 inci maddedeki şartları
taşıyan yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu durumla-
rını ispat eden belgelerle birlikte, bağlı bulundukları konsolosluklar aracılığı
ile askerlik şubelerine başvurmaları halinde, anılan ek 1 inci madde hükmünden
yararlanırlar.
Bu maddeden yararlanan yükümlülerden hizmetine ihtiyaç duyulanlar, iki
aylık temel askerlik eğitimlerini, Genelkurmay Başkanlığının belirleyeceği ve
Başbakanın uygun göreceği görev yerlerinde yerine getirirler.
Yükümlüler, bu Kanunun ek 1 inci maddesi ile tesbit edilen belli miktar-
daki yabancı ülke parasının ilk taksidini müracaat tarihinde olmak üzere üç eşit
taksitte ödeyebilirler, şu kadar ki taksitleri ödeme süresi 2 yılı geçemez.
Geçici Madde 17 - (Ek:27/6/1984 - 3031/6 md.)
Askerlik yükümlülüğünü yerine getirmemiş olmaları sebebiyle 403 sayılı
Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 nci maddesinin (ç) bendi gereğince Türk Vatan-
daşlığı kaybettirilenlerden, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl
içinde Türk vatandaşlığına alınması için yetkili mercilere başvuran ve Türk
vatandaşlığına kabul edilenler, vatandaşlığa kabulleri tarihinden itibaren bir
yıl içinde müracaat ettikleri takdirde, yaş sınırı dışında, ek 1 inci maddedeki
diğer şartları taşımak kaydıyla, belirtilen madde hükümlerinden yararlanırlar.
Bu yükümlüler, ek 1 inci maddede belirtilen miktardaki yabancı ülke parasını,
askere sevkleri için yaptıkları müracaat tarihinde defaten öderler.
Geçici Madde 18 - (Ek: 27/6/1984 - 3031/6 md.)
Bu Kanunun 1 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte silah altında bu-
lunan, 20 aylık hizmet süresine tabi erbaş ve erler, 18 aylık hizmet süresini
doldurduklarında terhis edilirler.
Geçici Madde 19 - (Ek: 16/4/1987 - 3358/10 md.)
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, bu Kanun hükümlerine göre askerlik
çağı yaş sınırını geçmiş olanlar çağ dışına çıkarılırlar.
Geçici Madde 20 - (Ek: 16/4/1987 - 3358/10 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte saklı, yoklama kaçağı veya bakaya
durumunda olan yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 2 yıl içinde
askerlik şubelerine başvurmaları halinde, bu Kanunun bedel ödeyerek askerlik
hizmetini yapma veya kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilmeye ilişkin
hükümlerinden yararlanırlar.
Bunlardan 1946 ve daha yaşlı doğumlu olanlar temel askerlik eğitimine
tabi tutulmazlar. Ancak bir defada ve peşin olarak ödeyecekleri bedel miktarı
Bütçe Kanununda belirlenen bedelin iki katıdır.
Geçici Madde 21 - (Ek:16/4/1987 - 3358/10 md.)
Bu Kanunun 6 ncı maddesinin 13 üncü bendi kapsamına giren 29 yaşını ta-
mamlamamış yükümlüler (silah altına alınanlar hariç) yoklama kaçağı ve bakaya
durumunda bulunsalar dahi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay
içinde kayıtlı oldukları askerlik şubelerine başvurmaları halinde bu Kanun hü-
kümlerinden yararlanırlar.
Ancak bu durumda olanlar silah altına alındıklarında, haklarında Askeri
Ceza Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.
Geçici Madde 22 - (Ek:16/4/1987 - 3358/10 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte silahlı kuvvetlerde er veya erbaş
olarak yükümlülüğünü yerine getirmekte olan öğretmenler, Milli Eğitim Gençlik
ve Spor Bakanlığınca ihtiyaç gösterilmesi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun
görmesi halinde, istekleri üzerine geri kalan hizmetlerini Bakanlığa bağlı okul-
larda tamamlarlar ve terhis edilirler. Bunların fiilen öğretmenliğe başladıkları
tarihten itibaren 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre intibak-
ları yapılır. Öğretmen olarak çalışacakları süre içerisinde maaş ve özlük hak-
larını kendi statüleri içinde Bakanlık bütçesinden alırlar.
Geçici Madde 23 - (Ek: 16/4/1987 - 3358/10 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yoklama kaçağı, bakaya veya saklı
durumunda olan yükümlülerden, yurt içinde veya yurt dışında herhangi bir yüksek-
öğrenim kurumuna girmeye hak kazanmış veya kayıtlarını yaptırmış ve 29 yaşını
doldurmamış olanlar hakkında, bir yıl içinde müracaat etmeleri halinde ertesi
yıla terk işlemi yapılır.
Geçici Madde 24 - (17/5/1961 - 303/2 md.ile gelen numarasız geçici madde
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanunun yayımı tarihinde yaptıkları ilmi araştırmalar sebebiyle çalış-
tıkları bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren oriji-
nal araştırmalarda bulundukları çalıştıkları ilim müesseselerince tevsik ve
talep edilenler bu kanunla eklenen (F) fıkrası hükmünden faydalanırlar.(1)
Geçici Madde 25 - (Ek: 12/10/1988 - 3478/3 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, ek 1 inci madde hükmü gereğince iki
aylık temel askerlik eğitimine başlamamış olanlardan 10 000 Batı Alman Markın-
dan veya karşılığı yabancı ülke parasından fazla ödemiş olanlara, bu miktarın
üstünde kalan yabancı ülke parası ödeme tarihindeki resmi kur üzerinden Türk
Lirası olarak iade edilir. Bu miktarın tamamını ödememiş olanlar ise, geri
kalan kısmını 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlarlar.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ek 1 inci madde hükmü gereğince 2 ay-
lık temel askerlik eğitimine başlamış veya bu eğitimi tamamlamış olanlardan
10 000 Batı Alman Markının üstündeki miktar karşılığı kadar yabancı ülke para-
sını ödemiş olanlara geri ödeme yapılamaz. Ancak, bu miktarın altında ödeme ya-
panlar noksan ödemelerini 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlar-
lar.
Geçici Madde 26 - (Ek: 12/10/1988 -3478/3 md.)
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce, ek 1 inci madde hükmünden yararla-
narak temel askerlik eğitimine başlamış veya bu eğitimi tamamlamış olan yüküm-
lüler hakkında 1111 sayılı Kanunun 3031 sayılı Kanunla değişik ilgili hükümle-
rinin uygulanmasına devam edilir.
Geçici Madde 27 - (Ek:12/10/1988 - 3478/3 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 32 yaşı |
Anasayfa
Portal
Forumlar
Yönetim
SSS
Üye Kayıt