• Belirli Süreli İş Sözleşmesiyle Çalışanlar İş Güvencesi (İşe İade) Hükümlerinden Yararlanabilir mi?

    İş Kanunu kapsamında, otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Söz konusu düzenleme gereği belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışanlar iş güvencesi (işe iade) hükümlerinden istisna tutulmuştur.

    Ancak belirli süreli iş sözleşmesinin yapıldığı her durum bu istisna kapsamında yer alacak mıdır? Makalemizde bu soruya cevap vermeye çalışacağız.

    İş kanunu madde 11 hükmü uyarınca belirli süreli işlerle, belirli bir işin tamamlanması veya belli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilecektir. Belirli süreli iş sözleşmesinden bahsedilebilmesi için, sözleşmenin süreye bağlanmış olması ve belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması için objektif nedenlerin bulunması gerekir.

    Objektif neden olsa bile, sözleşmenin akdedildiği tarihte, iş ilişkisinin sona ereceği tarih belli değil veya belirlenebilir de değil ise, belirsiz süreli iş sözleşmesi söz konusu olur. Kanunda belirli süreli iş akdini yapma serbestîsi sınırlandırmış ve bu tür sözleşmelerin yapılabilmesi objektif koşulların varlığına bağlanmıştır. Dolayısıyla iş sözleşmesini belirli süreye bağladıklarında, objektif ve esaslı koşulların var olup olmadığı incelenmelidir.

    Salt belirli süreli bir iş sözleşmesinin mevcut olması hemen işe iade davasının reddi sonucuna götürmemelidir. İş sözleşmelerinin belirsiz süreli olması asıl, belirli süreli olması istisnadır. Zira, İş Kanunu 11 'inci madde, belirli süreli iş akdini yapma serbestisini sınırlandırmış ve bu tür sözleşmelerin yapılabilmesi, söz konusu hükümde belirtilen objektif koşulların varlığına bağlanmıştır. Dolayısıyla iş sözleşmesini belirli süreye bağladıklarında, hakim, objektif ve esaslı koşulların var olup olmadığını incelemelidir. İş sözleşmelerinin belirsiz süreli yapılmasının asıl olması kuralının sonucu olarak, belirli iş sözleşmesinin varlığını ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür.

    Hukukumuzda belirli süreli sözleşme yapma zorunluluğu bulunan iş ilişkileri türleri de bulunmaktadır. Bu durumlarda artık objektif neden varlığı şartı aranmaz. Örneğin, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 9. maddesinin 1’nci fıkrasına göre, Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olmak üzere belirli süreli yapılır. Böylece, iş sözleşmesinin özel okul öğretmenler, müdür ve diğer yöneticileri ile yapılacak iş sözleşmelerinin belirli süreli olması ve bir yıldan az süreli olmaması zorunludur.

    İş Kanunu’nun 11’nci maddesinin 2 ve 3’üncü fıkralarında zincirleme yapılan belirli süreli iş sözleşmelerinin esaslı bir nedene dayanması halinde belirli süreli olma özelliğini koruyacağı; aksi takdirde belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılacağı düzenlenmiştir. Belirli süreli iş akdinin yapılmasının objektif nedeni varsa ve bu neden devam ediyorsa veya yeni bir neden ortaya çıkmışsa belirli süreli iş sözleşmeleri yenilenebilir şeklinde değerlendirilmelidir. Zincirleme iş sözleşmelerini belirli süreli niteliğini koruyabilmeleri için her birinde aranan objektif nedenlerin aynı olması da şart değildir.

    Sadece işçinin iş güvencesi dışında kalması için belirli süreli sözleşme yapmak gibi kötü niyetli uygulamalar korunmamalıdır. Bu nedenle, sadece görünürde bir belirli süreli sözleşmenin akdedilmiş olması, işe iade davasının reddi anlamına gelmeyecektir. Bu durumda öncelikli olarak incelenecek husus, söz konusu sözleşmenin objektif esaslı nedene dayanıp dayanmadığıdır. Eğer ortada gerçekten belirli süreli yapılmasını gerektir bir esaslı neden var ise işe iade davasının reddine, eğer böyle bir neden yok ise geçerli fesih yapılması için gereken şartlara işveren tarafından uyulup uyulmadığının denetimi yapılacaktır.

    Burada irdelenmesi gereken diğer bir husus ise işe iade dava açma süresinin hangi tarihten başlayacağıdır. İş Kanunu’nun 11’nci maddesinin 1 ve 2’nci fıkraları anlamında esaslı neden olmadan akdedilen belirli süreli sözleşme, belirsiz süreli sayılacağından, işveren, sürenin sona ermesiyle sözleşmenin sona erdiğini bildirdiğinde, işçi, sözleşmenin belirsiz süreliye dönüştüğünü, işverenin bildirim şartına uymadan iş sözleşmesini feshettiği gibi geçerli bir sebep gösterilmeden feshedildiğini ileri sürerek bir aylık hak düşürücü süre içerisinde dava açabilecektir. Bir aylık hak düşürücü sürenin başlangıcı işverenin belirli süreli sözleşmeli gibi kabul ederek sürenin geçmesiyle sözleşmenin sona erdiğini bildirdiği tarihtir.

    Sonuç olarak, sadece belirli süreli sözleşmenin yapılmış olması işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanmayacağı anlamına gelmez. Kâğıt üzerinde yapılmış olan ve esaslı neden içermeyen belirli süreli iş sözleşmeleri kendiliğinden belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşeceği aşikardır. Bu durumda ise feshin geçerli nedenle yapılıp yapılmadığının hususu irdelenecektir. Dava açma süresi olan bir aylık müddet ise, belirli sürenin sözleşmenin sona erdiğinin bildirildiği tarihten itibaren başlayacaktır.


    Av. Alper YILMAZ

    Dipnotlar
    -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
    1. Yargıtay 9. HD Esas Numarası: 2008/27838 Karar Numarası: 2009/11183 Karar Tarihi: 20.04.2009

    2. Yargıtay 9. HD Esas Numarası: 2008/27905 Karar Numarası: 2009/11203 Karar Tarihi: 20.04.2009

    3. Yargıtay 9. HD Esas Numarası: 2007/37495 Karar Numarası: 2008/12518 Karar Tarihi: 26.05.2008

    4. Yargıtay 9 HD Esas Numarası: 2007/27679 Karar Numarası: 2008/5301 Karar Tarihi: 17.03.2008

    5. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Esas Numarası: 2007/30736 Karar Numarası: 2008/10339 Karar Tarihi: 28.04.2008
    Yorumlar? 1 Comment
    1. Avatarı
      aseli -
      Alper bey öncelikle makaleniz oldukça açıklayıcı olmuş bu nedenle teşekkür ederim .Benim sizden ricam belirli iş akitlerinde değindiğiniz objektif olgudan kastınızın ne olduğu.. buna ilişkin uygulama içerikli örnek verirseniz benim gibi stajer arkadaşlarım açısındanda oldukça öğretici olucaktır.şimdiden katkılarınızdan dolayı teşekkür ederim ...


Hukuk Blog |  2021 tarihli Yasal Siteler Dizini |  Arabulucu |  Hukuk Kitapları |  Fiyat1 |  Alman Hukuku |  Özel Güvenlik AŞ. |  İş İlanları |  Ankahukuk |  Psikolog |  Taşınmaz ilanları |  Internet Rehberi |  Türkiye Portalı |  Site Ekleme |  Türkçe-İngilizce Sözlük |  Sihirli Kadın |  Sağlık |  Satılık Düşecek Domainler |  Terapi  |  Berk Gürman |  Phukuk |  Bayefendi |  Arabuluculuk Eğitim Merkezi |  AfternicAlanadı satış (Domain alımı) | 

™ Marka tescili, Patent ve Fikri mülkiyet hakları nasıl korunuyor?
Hukuki.Net’in Telif Hakları ve 2014-2021 yılları arası Marka Tescil Koruması Levent Patent tarafından sağlanmaktadır.
♾️ Makine donanım yapı ve yazılım özellikleri nedir?
Hukuki.Net olarak dedicated hosting serveri bilfiil yoğun trafiği yönetebilen CubeCDN, vmware esx server, hyperv, virtual server (sanal sunucu), Sql express ve cloud hosting teknolojisi kullanmaktadır. Web yazılımı yönünden ise content management (içerik yönetimi) büyük kısmı itibari ile vb olup, wordress ve benzeri çeşitli kodlarla oluşturulan bölümleri de vardır.
Hangi Diller kullanılıyor?
Anadil: 🇹🇷 Türkçe. 🌐 Yabancı dil tercüme: Masaüstü sürümünde geçerli olmak üzere; İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Hintçe, Rusça ve Arapça. (Bu yabancı dil çeviri seçenekleri ileride artırılacak olup, bazı internet çeviri yazılımları ile otomatik olarak temin edilmektedir.
Sitenin Webmaster, Hostmaster, Güvenlik Uzmanı, PHP devoloper ve SEO uzmanı kimdir?
👨‍💻 Feyz Pazarbaşı [İstanbul] vd.
® Reklam Alanları ve reklam kodu yerleşimi nasıl yapılıyor?
Yayınlanan lansman ve reklamlar genel olarak Google Adsense gibi internet reklamcılığı konusunda en iyi, en güvenilir kaynaklar ve ajanslar tarafından otomatik olarak (Re'sen) yerleştirilmektedir. Bunların kaynağı Türkiye, Amerika, Ingiltere, Almanya ve çeşitli Avrupa Birliği kökenli kaynak kod ürünleridir. Bunlar içerik olarak günlük döviz ve borsa, forex para kazanma, exim kredileri, internet bankacılığı, banka ve kredi kartı tanıtımları gibi yatırım araçları ve internetten para kazanma teknikleri, hazır ofis kiralama, Sigorta, yabancı dil okulları gibi eğitim tanıtımları, satılık veya kiralık taşınmaz eşyalar ve araç kiralama, ikinci el taşınır mallar, ücretli veya ücretsiz eleman ilanları ile ilgili bilimum bedelli veya bedava reklamlar, rejim, diyet ve özel sağlık sigortası gibi insan sağlığı, tatil ve otel reklamları gibi öğeler içerebilir. Reklam yayıncıları: ads.txt dosyası.
‼️ İtirazi kayıt (çekince) hususları nelerdir?
Bahse konu reklamlar üzerinde hiçbir kontrolümüz bulunmamaktadır. Bu sebep ile özellikle avukat reklamları gibi Avukatlık kanunu vs. mesleki mevzuat tarafından kısıtlanmış, belirli kurallara tabi tutulmuş veya yasaklanmış tanıtımlardan yasal olarak sorumlu değiliz.
📧 İletişim ve reklam başvuru sayfası nerede, muhatap kimdir?
☏ Sitenin 2021 yılı yatırım danışmanı ile irtibat ve reklam pazarlaması için iletişim kurmanız rica olunur.
Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.