KAMU BİNALARININ YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi :26/10/1995   No:95/7477
    Dayandığı Kanunun Tarihi         :             No:
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi  :4/11/1995    No: 22453
    Yayımlandığı Düsturun Tertipi    : 5           Cild: 35,    Sayfa:
                             BİRİNCİ KISIM
                             Genel Hükümler
                             BİRİNCİ BÖLÜM
                       Amaç, Kapsam ve Tanımlar
    Amaç

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, kamu kurum ve kuruluşları tarafından kulla-
nılan binaların yangınlara karşı korunması için yangın öncesinde ve esnasında
alınacak tedbirleri, can ve mal kaybının en aza indirilmesi konusunda yapılacak
iş ve işlemler ile görevlileri belirlemektir.
    Kapsam

    Madde 2 - Bu Yönetmelik, genel ve katma bütçeli daireler, iktisadi devlet
teşekkülleri, özel idare ve belediyeler, döner sermayeli kuruluşlar, özel kanun-
larla kurulan kurum ve kuruluşlar ile, bunların yüzde 50`den fazla sermaye iş-
tiraki suretiyle oluşturulmuş her türlü ortaklık tarafından malik, kiracı,tahsis
ve sair sıfatlarda kullanılan tüm binaları kapsar.
    Silahlı kuvvetlerce kullanılan binaların yangından korunması, bu Yönetmelik
esaslarına uygun şekilde hazırlanan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetme-
liği`ne göre yapılır.
    Tanımlar

    Madde 3 - Bu Yönetmelikte geçen bazı kavramların tanımları aşağıda göste-
rilmiştir.
    a) Umuma Açık Kullanım: Binanın önceden kimliği bilinen kişilerin yanısıra
işi olan herkesin giriş - çıkışına açık olarak kullanılmasıdır. Otel, ceza infaz
kurumu ve tutukevi, sinema, tiyatro, hastane, okul, yurt, lokal, işyeri, eğitim
ve dinlenme tesisi ve benzeri binalar, umuma açık olarak kullanılırlar.
    b) Kaçış Yolu: Binanın herhangi bir noktasından yer seviyesindeki cadde veya
sokağa kadar olan ve hiç bir şekilde engellenmemiş bulunan yolun tamamıdır.
Oda ve diğer müstakil hacimlerden çıkışlar, katlardaki koridor ve benzeri geçiş-
ler, kat çıkışları, zemin kata ulaşan merdivenler ve bina çıkışına giden yollar
bu kapsamdadır.
    c) Yangın Merdiveni: Yangın vukuunda binadaki insanların tahliyesi için özel
olarak yapılan merdivenlerdir. Kaçış yolları bütününün bir parçası olup diğer
kaçış yolu bölümlerinden bağımsız olarak tasarlanamazlar.
    d) E2-proof: LPG, doğalgaz veya tehlikeli maddelerle çalışılan yerlerde
kullanılan tesisat ve elektrik elemanlarının niteliği olup, "patlama güvenlikli"
anlamındadır.
    e) Yangın mukavemet Süresi: Yanma hızı 0.8 mm/dakika kabul edilmek sure-
tiyle, ahşap elemanın bu şekilde azalan kesitiyle ve güvenlik katsayısı 1.00`e
eşit alınarak üzerine gelen gerçek yükü taşıyabildiği süre olup; ahşap eleman-
ların yangın mukavemet hesaplarında dikkate alınır.
    f) Otomatik Sprinkler: Bir mekandaki sıcaklığın belli seviyeye çıkması
üzerine kendiliğinden su püskürterek yangını önleyen sistemdir.
    g) Yüksek Bina: Kat sayısı 7`den fazla olan binadır.
    h) Yırtılma Yüzeyi: Doğalgaz kaçağından olabilecek patlama riskine karşı,
kapalı bölümün yan duvarında her 1 m3 için 20 cm2 genişliğinde inşa edilecek
yüzeydir.
                                İKİNCİ BÖLÜM
                Yangın Güvenliği Hakkında Genel Tedbirler
    Kapı numaraları

    Madde 4 - Bina içindeki kapılar numaralanır ve anahtarlarına 323 cm. eba-
dında madeni numara plakası takılır. Anahtarlar binanın uygun bir yerindeki ki-
litli-camlı dolapta saklanır.
    Çok katlı binalarda oda anahtarlarını koymak üzere her katta "anahtar dola-
bı" tesis edilebilir. Bu takdirde, katlardaki dolapların anahtarları da birin-
ci fıkrada belirtilen camlı dolapta muhafaza edilir.
    Sigara yasağı olan yerler

    Madde 5 - Sigara içilmesi sakıncalı olan yerler, levhalarla belirtilir ve
yasağa uyulması hususu takip edilir.
    Sigara içilen yerler

    Madde 6 - Sigara içilmesi serbest olan yerlerde sigara tablaları ve içinde
su, ıslak kum veya toprak bulunan madeni kutular bulundurulur. Sönmemiş sigara-
ların, kağıt sepeti ve kağıt varillerine atılması önlenir. Sigara tabla ve ku-
tuları sık sık temizlenir.
    Kağıt toplama, kırpma ve yakma

    Madde 7 - Her odada etrafı kapalı madeni kağıt sepeti ve binanın belli yer-
lerinde kağıt varilleri bulundurulur. Buralarda toplanan kağıtlardan hurda ola-
rak depolanması sakıncalı olanlar, öncelikle kırpılarak hurda haline getiri-
lir;mümkün değilse, çalışma saati bitiminde bina dışındaki bu işe mahsus yerde
toplu halde yakılır. Yakılmasına gerek görülmeyen ve kırpıntı haline getirilen
kağıtlar ise, hurda olarak değerlendirilmek üzere özel bir depoya konulur.
    Personel adresleri

    Madde 8 - Personelin konut adresleri ve telefon numaralarını gösteren genel
bir listenin, gerektiğinde çağırılmak üzere görevliler tarafından kolayca görü-
lebilecek bir yerde; dairesince lüzum görülenlerin adreslerinin de ayrıca o ma-
hallin emniyet veya jandarma karakollarında bulunması sağlanır.
    Güvenlik nedeniyle adres ve telefon numaralarının açıkta kalması sakıncalı
olan personele ilişkin bilgiler, sadece görevlinin nüfuz edebileceği bir mahal-
de saklanır.
    Çatı güvenliği

    Madde 9 - Çatılarda yangına karşı koruma gereçlerinden başka bir eşya, ya-
nıcı-parlayıcı madde ve saire bulundurulmaz.
    Çatı, depo ve arşiv olarak kullanılamaz; çatı aralarında insan yatmasına
kesinlikle izin verilmez.
    Çatıya elektrik tesisatı çekilemez. Giriş kapısı devamlı kilitli tutu-
lur ve yalnızca pilli veya akülü el feneri kullanılarak ve bu Yönetmelik
gereğince çıkarılacak yönergeyi uygulamakla görevli amirin izniyle çatıya çı-
kılabilir. Bunun için kapı yakınında madeni bir merdiven bulundurulur. Çatıya
ancak ısıtma, soğutma ve klima gibi elektrikli cihazların yerleştirilmesi şek-
lindeki çok zorunlu hallerde, yangına karşı gerekli tedbirler ve mahalli itfa-
iye teşkilatının izni alınarak elektrik tesisatı çekilebilir.
    Asansörlerin makina dairelerine çatı aralarından geçilerek ulaşılan düzen-
lemeler yapılamaz.
    Bitişik çatılar, bölme duvarları ile yangına karşı birbirlerinden ayrılır.
    Umumun kullanımına açık binalarda, çatı malzemesinin ahşap olmaması ter-
cih edilir.
    Çatı araları periyodik olarak kuş gübresi ya da rüzgarın getirdiği pis-
liklerden temizlenir.
    Evrak güvenliği

    Madde 10 - Binalarda yangında ilk kurtarılacak kıymetli ve önemli evrak
için yeteri kadar kilitli çelik dolap ve kasa temin edilip anahtarları sorum-
lulara verilir. Bu dolap ve kasalara, "YANGINDA İLK ÖNCE KURTARILACAKTIR" eti-
keti konulur.
    Ahşap malzeme güvenliği

    Madde 11 - Boyatılacak veya yeniden yapılacak binalardaki ahşap kısımların
ateşe mukavim boya ile boyatılması tercih edilir.
    Ahşap tavan üzerine elektrik armatürü, balast ve transformatör gibi zaman-
la ısınan cihazlar monte edilemez.
    Ahşap döşemeli binalarda mazot ve benzeri maddelerle temizleme yapılamaz.
    Arşiv güvenliği

    Madde 12 - Arşivlere, ancak arşiv memurunun beraberinde ve sadece gündüz-
leri girilebilir. Burada sigara içmek, yanıcı madde bulundurmak kesinlikle ya-
saktır.
    Bina önü güvenliği

    Madde 13 - Yangına müdahaleyi kolaylaştırmak bakımından, kamu binalarının
ana girişi ve civarında, itfaiye araçlarının rahatlıkla yanaşmasını temine yö-
nelik "park yasağı" ihdas edilir ve bu husus trafik levha ve işaretleriyle gös-
terilir.
    Patlayıcı-parlayıcı madde bulunduranlar

    Madde 14 - Patlayıcı ve parlayıcı silah ve mühimmatı beraberinde bulundur-
mak mecburiyetinde olan kurumlarda 7/7551 sayılı "Parlayıcı, Patlayıcı, Tehli-
keli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler
Hakkında Tüzük" ile 87/12028 sayılı "Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle
Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolan-
ması, Satışı, Kullanılması, Yokedilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İliş-
kin Tüzük"e ve varsa mahalli itfaiye müdürlüğünün yangından korunma yönetmeli-
ğine uygun olarak yönerge hazırlanır ve buna göre hareket edilir.
                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                         İtfaiyeye Yardım ve İşbirliği
    İtfaiye amirinin talimatlarına uyma zorunluluğu

    Madde 15 - Gerek bina itfaiye görevlilerinin, gerekse olaya müdahale eden
itfaiye ekiplerinin görev yaptıkları esnada, yetkili itfaiye amirinin can ve
mal güvenliğini korumaya yönelik vereceği karar ve talimatlar, diğer kamu gö-
revlilerince aynen yerine getirilir.
    İtfaiye emrine girmek

    Madde 16 - Binada yangın çıkması halinde olaya müdahale eden bina sorumlu-
ları, mahalli itfaiye teşkilatı amirinin olay yerine gelmesinden itibaren onun
emrine girerler ve kendisine her konuda yardım etmek zorundadırlar.
    itfaiye ile işbirliği

    Madde 17 - Kamu görevlileri, itfaiye ekiplerinin görevlerini yerine getir-
mesini güçleştirici davranışlarda bulunamazlar ve yangın söndürmede kullanıla-
cak malzemeleri görev harici bırakamazlar.
    İtfaiye telefonları

    Madde 18 - Bütün kamu binalarında, itfaiye müdürlüğü komuta merkezi, bölge
itfaiye gurup amirliği ve acil ilk yardım gibi olaganüstü durumlarda görev yapan
kuruluşların telefon numaraları, herkes tarafından görülecek şekilde asılı bu-
lundurulur.
                                  DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                                  Genel Yasaklar
    Yangın söndürücü cihaz ve tesisler

    Madde 19 - Binalardaki sabit veya seyyar yangın söndürme cihaz ve tesisa-
tını bozmak, kırmak, karıştırmak, sökmek, içine kağıt paçavra gibi yabancı
maddeler koymak veya bunları kullanılmayacak hale getirmek veyahut bozuk bir
halde tutmak, her ne suretle olursa olsun yangın musluklarının önünü kapatmak,
itfaiyenin geçişini güçleştirecek şekilde araç park etmek, bina önüne ip çek-
mek, tente astırmak, sergi kurdurmak ve benzeri hareketler yapmak yasaktır.
    Yangın söndürücü tesis ve malzeme, amacı dışında kullanılamaz.
    Umuma açık ahşap bina

    Madde 20 - Ahşap malzeme ile yapılmış kamu binaları, umuma açık olarak
kullanılamaz. Ancak, özel önlemler alınmak ve mahalli itfaiye teşkilatının
tavsiyelerine uyulmak kaydıyla;
    a) Müze ve arşiv olarak,
    b) Tek katlı, bağımsız biçimde ve en yakın komşu binaya uzaklığı yüksekli-
ğinin iki katından fazla ise kır kahvesi, büfe, kafeterya, kantin ve benzeri
yerler olarak,
    kullanılabilir.
    Atık sular

    Madde 21 - Kabu binalarının eki olarak veya bağımsız biçimde yapılmış ka-
deme binası, açık veya kapalı otopark, akaryakıt deposu ve istasyonu, parla-
yıcı ve yanıcı madde üretimi yapan, kullanan veya depolayan fabrika ve sair
kuruluşların atık sularını arıtmadan sokağa veya genel kanallara vermeleri
yasaktır.
    Sorumluluk

    Madde 22 - Bu yönetmeliğin "BİRİNCİ KISIM" başlığı altındaki maddelerinde
yer alan yangın güvenliği, itfaiyeye yardım ve yasaklarla ilgili hususların
uygulanması, binadaki en büyük amirin sorumluluğundadır.
                                  İKİNCİ KISIM
                       İnşaat Esnasında Alınacak Tedbirler
                                  BİRİNCİ BÖLÜM
                        Projede Dikkat Edilecek Hususlar
    İtfaiye yönetmeliğine uygunluk

    Madde 23 - İnşaatın betonarme, kagir veya çelik konstrüksiyon şeklinde ya-
pılması, kat sayısı, kat alanı, çatı özelliği ve bölmeleri gibi hususları kap-
sayan projenin, mahalli itfaiye yönetmeliğine uygun olması gerekir. Böyle bir
yönetmelik yoksa, imar mevzuatının konuya ilişkin hükümleri uygulanır.
    Yangın mukavemet süresi hesapları

    Madde 24 - Bina taşıyıcı sistem ve elemanlarının, yangın esnasında insan-
ların tahliyesine ve yangının söndürülmesine imkan verecek sürede stabil kalma-
sı şarttır. Bunun için adı geçen sistem ve elemanlar, istenilen süreyi sağlaya-
cak şekilde boyutlandırılır. Yangın mukavemet süresi hesaplarına yer vermeyen
projeler uygulanamaz.
    TS 4065 standardı

    Madde 25 - Betonarme ve öngerilmeli betondan mamul taşıyıcı sistem elaman-
larında TS 4065 standardına uyulur.
    Çelik yalıtımı

    Madde 26 - Tek katlı ve çevresinin açık genişliği 35 metreyi geçmeyen çelik
endüstri yapılarının dışındaki bütün binalarda, çeliğin uygun şekilde sıcaktan
yalıtılması şarttır. Yalıtım, çevreyi sarma, kutuya alma ve kütlesel yalıtım
biçimlerinde yapılmalıdır.
    Duvarlar

    Madde 27 - Bitişik nizam yapıların duvarları, yangına en az 90 dakika daya-
nıklı olarak projelendirilir. Bölme aralıkları 40 metreden fazla olamaz. Çatıda
yangın duvarı, çatı düzeyinden en az 60 cm. yükseklik sağlanarak yapılır.
    Döşemeler

    Madde 28 - Döşemeler, yangına en az 60 dakika dayanıklı ve yangın kesici
nitelikte, bodrum tavanı ise her durumda yangına 90 dakika dayanıklı olmak
zorundadır.
    Dış kaplama

    Madde 29 - Bina dış kaplamasının, özel koruma tedbirleri alınmış durumlar
dışında yanmaz malzemeden olması esastır.
    Çatı bölmesi ve bacalar

    Madde 30 - Çatı ile bina arasındaki yatay bölmenin, yangına en az 120 daki-
ka mukavemet gösterebilmesi ve alevlerin geçebileceği boşluklar bulundurmaması
sağlanır.
    Bacaların TS 2165 Standardına uygun olması şarttır.
    Detaylar

    Madde 31 - Su, elektrik, ısıtma, havalandırma ve benzeri tesisatın yangın
bölmesinden geçmesi durumunda, bölmede yangın mukavemetini azaltmayacak denen-
miş uygun detaylar kullanılır.
                                  İKİNCİ BÖLÜM
                    Elektrik Tesisatında Dikkat Edilecek Hususlar
    Elektrik iç tesisat yönetmeliği ve şartnamesine uygunluk

    Madde 32 - Binaların televizyon, telsiz, telefon, kablolu yayın, zil ve ben-
zeri elektrik tesisleri, 04.11.1984 gün ve 18565 sayılı Resmi Gazetede yayımla-
nan Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği ve Fenni Şartnamesi hükümlerine göre yapı-
lır. Mevcut tesisata ek yapılması zorunluluğu varsa, mahallin elektrik işletme-
sinin muvafakati alınmak ve ruhsatlı elektrikçiler istihdam edilmek suretiyle
gereği yerine getirilir.
    Yönetmelik öncesi binalar

    Madde 33 - Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği ve Fenni Şartnamesinin yürürlüğe
girmesinden önce yapılmış binaların elektrik tesislerinde de önce mahalli
elektrik işletmesinden muvafakat alınır ve sonra işletmenin vereceği süre için-
de noksanlıklar giderilir.
    Tesisatın düzeltilmesi için daire amirlerince istenen ödenek, yetkili makam
tarafından gecikmeksizin yerine getirilir. Özellikle gece iş gören daire ve ku-
rumların ışıksız kalmaması için gerekli tedbirler alınır.
    Elektrik planı

    Madde 34 - Her binada, iç tesisatı gösteren bir "Elektrik Planı" olur ve
camlı bir dolap içinde, elektrik sayacına yakın bir yerde muhafaza edilir.
Büyük yapılarda detay projeler, özel dolabında saklanır.
    Otomatik sigorta

    Madde 35 - Kamu binaları elektrik tesisatı ışık ve priz linyelerinde oto-
matik sigorta kullanılması esastır. Büşonlu veya bıçaklı sigorta kullanılması
gerekiyorsa, sigorta bağlantısının orijinal olması gerekir.
    Hat akımı koruma anahtarı

    Madde 36 - Yıldırımlık tesis edilen binalar ile tarihi yapı, saray, devlet
arşivi gibi önemli binalarda hat akımı koruma anahtarı kullanılır.
    Yıldırımlık tesisi

    Madde 37 - Patlayıcı maddelerle kibrit, petrol, alkol, LPG, doğalgaz gibi
kolay yanıcı maddelerin üretimi ve depolanması için kullanılan binalarda; ti-
yatro, sinema, ibadethane, hastane,okul,sergi binası,ceza infaz kurumu ve tu-
tukevi, güçlü trafo, haberleşme merkezi, banka, silo, otel, eğitim-dinlenme
tesisi, su tevzi merkezi ve benzeri yerlerde TS 622`ye uygun yıldırımlık te-
sisatı yapılması zorunludur.
    Yangın riski yüksek cihazlar

    Madde 38 - Ayrı bir ısıtma sistemi bulunan bürolarda, elektrik sobası,
ocağı, ütüsü; benzin, ispirto, gaz veya LPG ocağı gibi yangın riski yüksek
cihazlar kullanılamaz. Laboratuvar ve atelyeler bu yasağın dışındadır.
    Kuvvetli akım tesisatı

    Madde 39 - Kuvvetli akım tesisatının kuruluşu ve işletilmesi sırasında
"Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği ve Elektrik Tesislerinde Toprak-
lama Yönetmeliği"nin ilgili maddelerine uyulur.
    Transformator

    Madde 40 - Bina içinde yağlı trahsformatör kullanılması gerektiğinde;
    a) Transformatörün bulunduğu hacim en az 90 dakika süreyle yangına daya-
nıklı malzemeden yapılır.
    b) Yağ toplama çukuru tesis edilir.
    c) Konuşlandırmanın, yangın halinde transformatörden çıkan duman ve alevin,
binadaki kaçış yollarında serbest hareketi engellemeyecek şekilde olması sağ-
lanır.
    d) Otomatik alarm ve gazlı söndürme sistemi kurulur.
    Yangın emniyet şalteri

    Madde 41 - Neon tesisatının transformatörlerinin primer devrelerini besle-
yen hat üzerine, yangın emniyet şalteri konulması zorunludur. Şalterin yeri,
itfaiye ekiplerinin yangın anında elektrik akımını kesebilmelerini temin için,
bina giriş kapısının sağ veya sol kısmında, zeminden en çok 4 m yükseklik olarak
seçilir. Kullanım kolaylığı için şalter kolunda bir halka ve üzerinde "Yangın
Emniyet Şalteri" yazısı bulundurulur.
    Yüksek binalarda ek tedbir

    Madde 42 - Yüksek binaların yangın merdiveni aydınlatma ve yangın su sis-
temi, genel elektrik tesisatından ayrı şekilde özel olarak yangına karşı ko-
runmaya alınmış bir tesisatla ve genel akım kesildiğinde otomatik olarak devreye
giren jeneratöre bağlı şekilde dizayn edilir.
    Elektrik tesisatının kontrolu

    Madde 43 - Elektrik tesisatının devamlı kontrol altında tutulması bakımın-
dan, tesisatın işletme, bakım ve işlerliği için mahallinde kadrolu teknik ele-
man istihdamı esastır. Kadro ve yetkili teknik eleman bulma imkansızlığı veya
binanın durumu icabı bir teknik eleman bulundurmanın mümkün olmaması hallerinde,
il veya ilçedeki diğer devlet dairelerinde bulunan teknik elemana; o yerin
en büyük mülki amirinin alacağı tertip ve vereceği emre göre binalardaki elekt-
rik tesisleri muayene ettirilir.
    Hiç bir kadrolu teknik elemanın bulunmadığı küçük yerleşim birimlerindeki
binaların elektrik tesisatı, mahallin elektrik işletmesinin yetkili elemanı
tarafından muayene edilir.
    Kontroller, yetkili teknik eleman tarafından yılda bir defa yapılır ve
kontrol sonucunda rapor hazırlanır. Halihazır durum, varsa arızaların niteliği,
keşif cetveli ve alınması gereken tedbirleri içeren bu rapor, iç hizmetler müdü-
rü veya daire amirine bir yazıyla bildirilir. Raporlardaki noksan ve arızalar,
en kısa zamanda giderilir. Konuya ilişkin evrak ve raporlar bir dosyada sakla-
nır.
                                   ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                             Yangın Merdiveni Tesisi
    Yangın merdiveni zorunluluğu

    Madde 44 - Lojmanlarda, giriş katından itibaren bir genel merdiven bulunur.
Yangın merdiveninin:
    a) Giriş katındaki daireler hariç, 20`den fazla dairenin faydalandığı bina-
larda ve zemin hariç 5 veya daha çok katlı lojmanlarda,
    b) Asma kat hariç, bodrum ve zemin kat dahil, katların toplamı 600 m2`den
büyük ise, kat sayısı ne olursa olsun her türlü büro tipi binada,
    c) İkiden fazla katı varsa, lojman ve bürolar haricindeki okullar, hasta-
neler ile umuma açık binalarda,
    yapılması zorunludur.
    Yapının olağan merdivenlerinden yangında kullanılabilecek özelliklere sahip
olanı varsa, bunlar, yangın merdiveni olarak kabul edilir.
    Yangın merdiveninin özellikleri

    Madde 45 - Yangın merdiveni ile genel koridor, aynı kotda olur. Yangın
hangi noktada çıkarsa çıksın, o kattaki bütün insanların çıkışlarının sağlanma-
sı bakımından kaçık yolları ve yangın merdivenleri, birbirlerinin alternatifi
olacak şekilde yapılır; ancak, yanyana olmamasına dikkat edilir. Genel merdi-
venden geçilerek yangın merdivenine ulaşılması şeklindeki düzenlemelere kesin-
likle yer verilmez. Yangın merdivenleri, genel çıkıştan mutlaka ayrı olarak
yangından korunmuş bir kaçış yolu ile dışarıya ulaşımı sağlar.
    Merdivene, bir güvenlik sahanlığından geçerek girilmesi tercih edilir. Umuma
açık binaların iç konumlu merdivenlerinde ise bu bir zorunluluktur.
    Yangın merdiveninin yapılışı

    Madde 46 - Bina içinde veya dışında, zemin kat hariç 5 kata kadar olan bina-
larda açık veya kapalı; daha yüksek binalarda tamamen kapalı olarak ve yangına
karşı 2 saat dayanıklı malzemeden yapılan yangın merdivenleri, çift kollu-çift
sahanlıklı veya tek kollu-çift sahanlıklı olabilir.
    Yuvarlak tip yangın merdivenlerine yalnızca, zemin hariç 5 kata kadar
olan konut tipli binalarda izin verilir. Bu tip merdivenlerin basamak uzunluğu
120 cm olup, girişin bir sahanlıktan olması şarttır.
    Tamamen dışa yapılan açık sahanlıklı çelik konstrüksiyon merdivenler, bina
dış düzeyinin camsız kör cephesine yerleştirilir. Mümkün olmazsa, camlı kapı ve
pencerelerin merdivene olan uzaklığı 3.5 metre olur ve merdivenin bu yüzeyi
izole edilir.
    Açık tip merdivenler, tercihan bölgenin hakim rüzgar yönünde kurulur ve
kış koşullarına karşı tedbir alınır.
    Merdivenlerin duvar, taban ve tavanlarında hiç bir yanıcı malzeme kullanıl-
maz. Bu malzemede standard, yangına en az 2 saat dayanıklılıktır.
    Merdiven basamaklarının her iki tarafında küpeşte bulunur. Basamakların
genişliği 25 cm`den az, yükseliği 18 cm`den fazla olamaz.
    Pozitif hava verme sistemi

    Madde 47 - Çok katlı binalarda merdiven kovalarına ve asansör kuyularına
basınç sağlayan bir hava verme sisteminin tesisi esastır. Merdiven kovalarından
hiç bir tesisat geçirilmez.
    Aydınlatma

    Madde 48 - Yangın merdivenlerinde, normal aydınlatmanın yanı sıra, her iki
katta bir akülü aydınlatma sistemi tesis edilir.
    Yangın merdiveni kapıları

    Madde 49 - Yangın merdivenlerinin kapı genişliği en az, lojmanlarda 80, umu-
ma açıkyapılarda 120 santimdir. Kapıların kanatları, daima kaçış yönüne doğru
açılır, kendilğinden kapanır, duman sızdırmaz niteliktedir.
    Yangın merdiveni ve kaçış yolu kapılarında panik bar tipinde, basarak veya
kolu sağa çevirerek sadece iç taraftan açılan bir mekanizma kurulur. Kapıya
asla kilit takılmaz. Kapı üzerinde sürekli aydınlatılan ve aküden beslenen
kaçış işareti bulundurulur.
    Kapılarda yüksek ısıya dayanıklı olmayan veya kolay kırılan cam, alüminyum,
sunta veya benzeri malzeme kullanılamaz. Doğal aydınlatma yapılacaksa, yüksek
ısıya dayanıklı özel cam kullanılabilir.
                               DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                     Havalandırma Sistemi ve Asansörler
    Havalandırma sistemi

    Madde 50 - Yangının yayılması bakımından elverişli konumdaki havalandırma
tesisatının baca ve kanalları; yangın bölmeleri hizasında ve tesisat dışında ol-
mak üzere çift taraflı saçla kapatılır ve araları yalıtılır.
    Aynı hava santralı ile birden fazla mahallin havalandırması veya iklimlen-
dirmesi yapılıyorsa, bölümler arası geçişlerde, dönüş ve toplama kanallarında
otomatik yangın damperi kullanılır.
    Doğalgaz, LPG veya tehlikeli maddelerle çalışılan yerlerde kullanılan hava-
landırma motorlarına e2-proof olması zorunludur.
    Asansörler

    Madde 51 - Asansörlerin, herhangi bir tehlikenin önlenmesi veya arıza ne-
deniyle elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp kapılarını açacak
bir sisteme sahip olması esastır.
    Yüksek binalardaki asansörlerden birinin, yangına en az bir saat dayanıklı
malzemeden yapılmış şaft içinde, kapısı duman sızdırmaz nitelikte ve aynı sü-
rede yangına dayanıklı olması zorunludur. İtfaiye amaçlı olarak da kullanılacak
olan bu asansör, kesintisiz bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edi-
lir.
                                   ÜÇÜNCÜ KISIM
                    Kullanım Esnasında Alınacak Dedbirler
                                   BİRİNCİ BÖLÜM
                                   Soba ve Bacalar
    Soba kurulması

    Madde 52 - Isıtma aracı olarak soba kullanılan yerlerde soba, tahta ve bo-
yalı kısımlara zarar vermeyecek şekilde, altına 10 cm yükseklikte metal kaplı
tabla veya 15 cm yükseklikte, içi kum dolu sandık konularak kurulur. Taban be-
ton ise, bu tedbir zaruri değildir.
    Bağdadi duvardan boru geçirmek mecburiyeti hasıl olursa, duvarın yağlı bo-
ya veya ahşap gibi çabuk yanıcı kısmına künk veya büz yerleştirilir ve boru
delikten geçirilir.
    Odada baca yoksa soba borusu, saç konan pencereden çıkarılıp, saçaktan 25
cm açıkta ve 50 cm yüksekte, ucunda şapka kullanılarak kurulur.
    Boruların birleştiği yerler çemberle kapatılıp, bu çemberden duvar ve tava-
na bağlanmak suretiyle birbirinden ayrılması ve devrilmesi önlenir.
    Kullanım

    Madde 53 - Kullanım esnasında soba kapakları açık bırakılmaz, altında ve
yanlarında odun, çıra, kömür, kibrit, benzin gaz ve benzeri yanıcı ve parlayıcı
madde bulundurulmaz. İçindeki ateş, gerektiğinde kapalı mangala alınır.
    Sobanın, kullanılmadığı mevsimde kaldırılması gerekir. Sobanın kaldırılma-
dığı yerlerde, kapaklar açılmayacak şekilde telle bağlanır.
    Borusuz soba kullanılmaz. Ancak, zorunlu hallerde geçici olarak ve gerekli
tedbirler alındıktan sonra gazyağı ve LPG sobaları kullanılabilir.
    Temizlik

    Madde 54 - Odun ve kömür gibi yüksek oranda is bırakan yakıt kullanıldığı
takdirde borular ayda bir, bacalar iki ayda bir; diğer yakıtlar kullanıldığın-
da borular iki ayda bir, bacalar üç ayda bir temizlenir.
    Baca temizliği, mahallin itfaiye teşkilatı tarafından yapılır. Ancak, bu
konuda İtfaiye teşkilatından aldığı izinle ve belediye encümeninin belirledi-
ği fiyat tarifesi üzerinden faaliyet gösteren özel firmalar varsa, temizlik on-
lara da yaptırılabilir.
                                İKİNCİ BÖLÜM
                        Kazan Daireleri ve Yakıt Depoları
    Standardlar

    Madde 55 - Kazan dairesinin TS 1257, TS 2192 ve TS 2736 standardlarına uy-
gun olması gerekir.
    Kazan dairesi

    Madde 56 - Kazan dairesi, binanın diğer kısımlarından, yangına en az 120
dakika  dayanıklı bölmelerle ayrılmış olarak merkezi bir yerde ve bütün halinde
bulunur. Bina dilatasyonu kazan  dairesinden geçmez. Kazan dairesinde kazan ve
ocakların bulunduğu yer; kagir, kapısı en az 60 dakika yangına dayanıklı mal-
zemeden  yapılmış bir bölme ile müstakil hale getirilir.
    Kazan dairesi kapısı, yangın merdiveni veya genel kullanım merdivenlerine
direkt olarak açılmayıp, mutlaka bir emniyet sahanlığına açılır.
    Yakıt dökülmesi

    Madde 57 - Kazan dairesi tabanına yakıt dökülmemesi için tedbir alınır ve
dökülen yakıtın kolayca boşaltılacağı bir kanal sistemi gerçekleştirilir.
    Doğalgaz kullanımı

    Madde 58 - Doğalgaz tesisatı bulunan kazan dairelerinde ve umuma açık bi-
naların mutfaklarında, elektrik açma-kapama düğmeleri ve prizler hacim dışına
yapılır. Buralardaki aydınlatma armatürleri ve diğer elektrikli cihazlar e2-
proof özelliklidir. Tavana ve cihazlara yakın yerlere gaz alarm dedektörü ta-
kılır.
    Öncelikle doğalgazlı kazan kullanıcılarının ve bilahare buralardaki yöne-
ticilerin, doğalgaz konusunda eğitim görmüş kişiler olması zorunludur.
    Kömür deposu

    Madde 59 - Kömürlük, kazan dairesine bitişik, taban kodu elle veya stoker-
le yükleme ve boşaltmaya elverişli olarak tesis edilir.
    Akaryakıt depoları

    Madde 60 - Akaryakıt depoları çift cidarlı, yatık, silindirik tanklar ha-
linde yapılır. Bu sağlanamazsa, sadece depo alarak ayrılmış ve yangına dayanık-
lı bölmelerle korunmuş bir hacme yerleştirilir. Yakıt deposu ile kazan dairesi-
nin 120 dakika yangına dayanıklı bir bölme ile ayrılmış olması esastır. Depo
kapısının da yangına 60 dakika dayanıklı olması şarttır.
    Akaryakıt depoları, merdiven altına, boşluğuna; mutfak, banyo, yatak odası,
teras ve balkon gibi yerlere konulamaz. Lojmanlarda en çok 100 Lt miktarında ve
kapalı bir yere konulur.
    Günlük yakıt deposunun havadar bir mekana açılması sağlanır ve taşma halin-
de ana depoya gidecek bir sisteme bağlanır.
    Akaryakıt depo kapasiteleri

    Madde 61 - Kalorifer yakıtı, aşağıdaki şekil ve miktarlarda depolanabilir:
    a) 1.000.- litreye kadar, bodrumda ve varil içinde,
    b) 3.000 .-litreye kadar, bodrumda, ocak ve kazanların bulunduğu saç ma-
hallerde, sızıntısız saç kaplarda,
    c) 12.000.- litreye kadar, yangına 120 dakika dayanıklı kagir odada, sı-
zıntısız saç depolarda; sızıntısız yeraltı ve yerüstü tanklarında,
    d) 50.000.- litreye kadar, yeraltı ve yerüstü tanklarında,
    e) Stok ihtiyacının 50.000.- litreden fazla olması halinde, yakıt tankla-
rı, meskun mahalden ayrı bağımsız bir binaya yerleştirilir ve gereken emniyet
tedbirleri alınır.
    f) 10.000.- Litreden büyük akaryakıt depoları, statik elektriğe karşı top-
raklanır.
                                   ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                   Kaçış Yolları
    Kaçış yolunun ayrılması

    Madde 62 - Kaçış yolu, üç veya daha az katlı binalarda 60, dört ve daha
fazla katlı binalarda 120 dakika süreyle yangına dayanıklı bölmelerle ayrılır.
    Kaçış yoluna bağlanma

     Madde 63 - Umuma açık binalarda her oda veya müstakil hacim bir koridora
en az bir kapı ile bağlanır. Dışarıya bağlantısı olmayan, yalnız birinden di-
ğerine geçilen odalara izin verilmez.
    Azami uzaklık

    Madde 64 - Bir hacimden, korunmuş bir yangın kaçış yoluna uzaklığın, azami
30 metre olması şarttır. Otomatik sprinkler sistemi olan hacimlerde bu mesafe
45 metreye çıkarılabilir.
    Kaçış yolu güvenliği

    Madde 65 - Yangından korunmuş kaçış yollarında LPG tüpü ya da benzeri hiç
bir yanıcı malzeme ve yangına yol açabilecek tesisat veya kaçışı engelleyici
bir şey bulunamaz, çıkışların önü kapatılamaz. Kaçış yolu, hiç bir kısmında
daraltılamaz.
    Kaçış yolu sayısı

    Madde 66 - Büyük hacimlere, hacmin insan kapasitesi ile orantılı olarak,
2`den az olmamak üzere kaçış yolu tesis edilir. Kaçış yolu girişlerinden en az
birinin, salonun her bir noktasından görülebilmesi esastır.
    Otoparklardaki rampalar, hiç bir şekilde kaçış yolu olarak değerlendirile-
mez.
    Kaçış yolu kapısı

    Madde 67 - Kaçış yolu kapıları, yanlardan menteşeli olur ve kaçış yolu is-
tikametinde açılır.
    Kapalı tip otoparkların büyüklüğüne göre en az bir adet yangından korunmuş,
emniyet sahanlığına açılan kaçış kapısı olur.
    Aydınlatma

    Madde 68 - Kaçış yolunda sürekli aydınlatma yapılmalıdır. Süreklilik, gü-
venli şarjlı kaynaklardan sağlanır. Bütün kaçış
unsurları; köşeler, koridor kesişmeleri, merdiven sahanlıkları ve çıkış kapı-
ları, en az 10 lü2 derecesinde aydınlatılır. Bir lamba sönmekle hiç bir yer
karanlıkta kalmaz.
    İşaretler

    Madde 69 - Kaçış yolu, işaretlerle gösterilir. Bu yapılırken;
    a) İşaretlerin, en kötü görüş şartlarında bile rahatlıkla farkedilir ni-
telikte,
    b) Görüş mesafesinin her bir işaret için en fazla 30 metre,
    c) "ÇIKIŞ" veya "EBIT" levhalarındaki harf büyüklüklerinin en az; yüksek-
lik 15, aralık 1, genişlik 5 cm ölçüsünde,
    d) Durulan her noktadan kolaylıkla okunabilir büyüklükte,
    e) Fon ve renk beraberliğinin tüm levhalarda sağlanmış,
    olması zorunludur.
                                 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                      Binanın Mesai Dışı Kullanımı ve Temizliği
    Binanın mesai dışı kullanımı

    Madde 70 - Akşam, mesai saatinden sonra nöbetçi olan ve mesai yapan görev-
lilerden başka hiç kimse binada kalamaz. Bina kapalı iken çalışmak zorunda
olanlar, yetkili amirin iznini gösteren belgeyi bu Yönetmelik gereğince hazırla-
nan yönergeyi uygulamakla  görevli amire ibraz etmek suretiyle binada kalabilir-
ler. Tatil günlerinde ise bu belgenin nöbetçiye verilmesi suretiyle oda anahtarı
alınarak binaya girilebilir.
    Yabancıların ve izin belgesi olmayan memur ve hizmetlilerin mesai saati dı-
şında binaya girmesine müsaade edilmez.
    Temizlik sırasında dikkat edilecek hususlar

    Madde 71 - Binanın genel temizlik işleri mesai dışında yapılır. Odaların
temizliği sırasında:
    a) Sobalarda ateş varsa kapalı mangala alınır ve iyici söndürüldükten son-
ra bina dışındaki fırın, ocak veya varillerde toplanır.
    b) Kağıt sepeti ve varillerdeki hurda kağıtlardan yakılması gerekenler, bina
dışındaki fırın, ocak veya varilde yakılır. Diğerleri, hurda kağıt deposuna ko-
nulur.
    c) Elektrikler, pencere ve pancurlar kapatılır. Odalar kilitlenerek anahtar-
ları özel dolaptaki yerlerine asılır ve nöbetçiye bilgi verilir.
    Temizlik işleri bittikten sonra binanın ana kapısından başka diğer bütün
kapılar, koridorlardaki pencere ve pancurlar kapatılarak uygun aralıklarla
elektrik lambaları söndürülür.
                                 DÖRDÜNCÜ KISIM
                        Yangın İhbar ve Müdahale Sistemleri
                                 BİRİNCİ BÖLÜM
                                 Genel Olarak
    Sulu sabit boru sistemi

    Madde 72 - Eğitim kurumları, yuva ve kreşler, hastaneler, huzurevleri, si-
nemalar, tiyatrolar, spor salonları, oteller, eğitim-dinlenme tesisleri, işhan-
ları, iş merkezleri, yüksek
binalar ve benzerleri, kapalı kullanım alanı 500 m2`den büyük olan her türlü
alış-veriş ve münferit iş merkezi ve 10 kattan daha yüksek lojmanlar, sulu sabit
boru sistemi ile teçhiz olunur.
    Özellikle çok katlı yüksek binalardaki sulu yangın söndürme sistemleri,
dıştan itfaiyenin su verebileceği bir sistem olarak yapılırlar.
    Boru çapları

    Madde 73 - Yüksekliği 21 metreye kadar olan 7 ve daha az katlı binalarda,
yatay ve düşey borular 2"; yüksekliği 22 metre ve daha fazla veya yüksekliği ne
olursa olsun 7 kattan fazla binalarda, düşey borular 2.5", branşman borular 2
"çapında olur. Hidrolik hesaplar, çok katlı yüksek binalarda 2,5"dan az olmama
esasına göre yapılır.
    Yangın dolapları

    Madde 74 - Üzerinde, kırmızı zemine beyaz renkte "YANGIN" yazılı olan yangın
dolap ve kabinleri, hortum, lans ve vanaların döşenmesine yetecek büyüklükte
gerçekleştirilir.
    Kapalı kullanım alanı 500 m2`den büyük binalarda, her 500 m2`lik alan için
bir adet olmak üzere yangın musluğu ve dolapı tesis olunur. Bunların her katta
yangın duvarları ile ayrılmış olması ve her bölümde aralarındaki uzaklık 30
metreyi geçmeyecek şekilde yerleştirilmiş bulunması gerekir. Yüksek binalar,
müzeler, kütüphaneler, milli saraylar, sinemalar, tiyatrolar, kolay yanıcı madde
depoları, umumi ambarlar, antrepo ve benzerlerinin kullanım alanı 500 m2`den
küçük olsa bile, her katta bir yangın musluğu ve dolabının bulunması şarttır.
    Yangın dolabı, mümkün olduğu kadar koridor çıkışı veya merdiven sahanlığı
yakınına, kolayca görülecek şekilde yerleştirilir.
    TS 2217 standardına uygunluk

    Madde 75 - Yangın dolaplarında ve tesisatta kullanılan hortum bağlantı ele-
manlarının, itfaiye teşkilatında geçerli TS 2217 standardına uygun ve çaplarının
da 2" olması zorunludur.
    Su basıncı

    Madde 76 - Su devresinin basıncı, musluklarda 500 Lt/Dak`lık debi varken en
kritik noktadaki lansın girişinde statik basınç 4 bar olacak şekilde ayarlanır.
    Yangın dolabının içi

    Madde 77 - Yetişmiş yangın söndürme görevlisi bulundurmak zorunda olan umuma
açık, alış-veriş merkezi, endüstriyel kurum ve çok katlı yüksek binalarda; 15 m
uzunluğunda, yassı tip, 16 bar basınca dayanıklı, içi kauçuk, dışı fiziksel
şartlara elverişli, örgu kaplı, genişliği 85 mm ve anma çapı 53 mm olan hortum
ve hortuma sürekli takılı, TS 3145`e uygun lans bulundurulur.
    Hortum serme-bağlama gibi becerilere sahip itfaiye görevlisi olmayan bina-
larda ve konutların sahanlıkları gibi dar alanlarında makaralı tip, 1" çapında,
yuvarlak, yüksek basınca dayanıklı (içten PVC, polietilen, polipropilen kaplı;
dıştan bez örgüden lastik kaplamalı) hortumlar tercih edilir.
    Kuru sabit boru sistemi

    Madde 78 - Yüksek binalar ve itfaiye araçlarının giremeyeceği kadar dar
olan bölgelerde kuru sabit boru sistemi tesis edilir. Bu sistem üzerinde bu-
lunan bütün hortum bağlantıları, itfaiyenin kullandığı TS 2217 standardına uy-
gun halde bulundurulur.
    Diğer sistemler

    Madde 79 - Söndürmede su kullanılması halinde daha büyük hasara yol açma en-
dişesinin taşındığı santral,bilgi-işlem merkezi gibi binalarda en kısa zamanda
ve en az zararla söndürme sağlanayacak sistemler tesis edilir.
    Su depoları

    Madde 80 - Milli saraylar, müzeler, umuma açık büyük yerler ve alışveriş
merkezleri, büyük dinlenme ve eğitim tesisleri, çok katlı yüksek binalar, en-
düstriyel kuruluşlar ve benzerleri, 250 tondan başlamak üzere ve itfaiye biri-
minin proje aşamasında  belirleyeceği kapasitede su deposuna sahip olmak zorun-
dadırlar.
    Lojman ve büro nitelikli küçük daireler, köy okulları gibi az sayıda insana
hizmet veren binalarda; çatıya yerleştirilecek 10 ton su kapasitesine sahip de-
polar yeterlidir.
    Binanın kullanım amacına uygun olarak belirlenen su depolarının 1/3 kapasi-
tesinin, yangın rezervi olarak muhafazası esas olup; tüketim sisteminin, bu re-
zervin üstündeki kısma montesi sağlanır.
    Hidrofor tesisatı

    Madde 81 - Projesinde öngörülmek şartıyla, binanın büyüklüğüne ve kullanım
amacına uygun olarak müstakil veya müşterek kullanım için hidrofor tesisatı ya-
pılır.
    Hidrofor tesisatının elektrik bağlantısı, yangın anında elektriği kesen
şalterden ayrı olarak yapılır veya hidrofor motorlarından birinin diesel olması
sağlanır.
                                   İKİNCİ BÖLÜM
                              İhbar ve Alarm Sistemleri
    Manuel sistem

    Madde 82 - Kapalı kullanım alanı 200 ile 1000 m2 arasında olan her türlü
işyeri ve büroda el ile uyarmalı ve sesli ikaz verecek bir yangın ihbar sistemi
kurulur.
    Otomatik sistem

    Madde 83 - Umuma açık ahşap ve yüksek binalar, hastaneler, huzurevleri, si-
nemalar, tiyatrolar, spor salonları, oteller, işhanları, iş merkezleri, eğitim-
dinlenme tesisleri, misafirhaneler ve benzerleriyle kapalı kullanım alanı 500
m2`den büyük olan her türlü alış-veriş merkezleri ve kapalı otoparklar ile it-
faiye teşkilatı tarafından gerekli görülen diğer binalarda dedektörlü otomatik
yangın ihbar ve alrm sistemleri tesis edilir.
    Kamu binasının yakınında, itfaiye teşkilatı tarafından kurulmuş "yangın ih-
bar kutusu" varsa, kamu binasındaki ihbar sistemi, bu kutu ile irtibatlandırı-
lır.
   Hassas binalar

    Madde 84 - Sabotaj veya suikast ihtimali yüksek olan önemli ve değerli bi-
nalarda, başta monitörlü sistemler olmak üzere otomatik ihbar, alarm ve sön-
dürme sistemleri tesis edilir.
                                   ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                              Müdahale Sistemleri
    Taşınabilir söndürücüler

    Madde 85 - Her bağımsız bölüm için bir adet olmak üzere, beher 200 m2`lik
taban alanı için bir adet ilave edilerek uygun tipte ve yeterli sayıda yangın
söndürücü bulundurulması esastır. Çok katlı yüksek binalar ve endüstriyel ya-
pılarda her 100 m2 için bir adet 6 kg.lık yangın söndürücü bulundurulur. Yangın
söndürücünün cins ve miktarı konusunda mahalli sivil savunma veya itfaiye teş-
kilatının görüşü alınır.
    Yangın söndürücüsü olarak zehirli halon gurupları kullanılamaz.
    Dolum

    Madde 86 - Çok az bir kısmı kullanılmış olsa da, yangın söndürücüler her
kullanımdan sonra TS 862 standardına uygun şekilde belgeli firmalara doldurtu-
lur. İtfaiye teşkilatınca yılda en az bir defa, teşkil olunan bir komisyon ma-
rifetiyle dolumu yapılan veya yeni satın alınan söndürücülerden numune alına-
rak "kullanılabilirlik deneyi" yapılır.
    Bakım kartı

    Madde 87 - Yangın söndürücülerin üzerinde bulunan bakım kartında; imal, en
son bakım ve numune kontrol tarihleri, total ağırlığı, en son bakımı yapanın
ve cihazın kullanıma hazır tutulmasından sorumlu kişinin adı yazılır.
    Kuru tozlu söndürücülerde cihazı kullanıma hazır tutmaktan sorumlu kişi,
topaklanmayı önlemek için haftada bir tüpü alt-üst etmekle mükelleftir.
    Kapalı otoparklar

    Madde 88 - Araç kapasitesi 20`den fazla olan kapalı tip otoparklarla kapa-
sitesine bakılmaksızın çok katlı otoparklarda otomatik sprinkler ve ihbar de-
dektörü sistemi tesis edilir.
    Bina içi hidrantı

    Madde 89 - Kapalı veya açık tip bütün otoparklarda araç sayısına bakılmak-
sızın, bina içi hidrantı ve yangın dolabı gibi sulu söndürme sistemleri tesis
olunur.
    Mutfak ve çay ocakları

    Madde 90 - Görevlilerin sosyal ihtiyaçlarının karşılanması bakımından yemek
pişirme yeri ve çay ocağı, bu Yönetmelikteki fenni esaslara uymak suretiyle,
daire amirinin müsaade ve sorumluluğu altında açılabilir. Büyük tip mutfakların
davlumbazlarında otomatik gazlı söndürme sistemi, kullanılan gazın özellikleri-
ne göre gaz algılama cihazları ve kapalı sistem gaz tesisatı kurulur. Mutfak-
ların bodrumda olması halinde,
kullanılan gaz LPG ise tabandan, doğalgaz ise tavandan e2-proof havalandırma
sistemleri yapılır. Buralarda LPG`nin, ikinci bir çıkış tesis edilmeden tüp
halinde kullanılması yasaktır.
    Mutfak ve çay ocakları, binanın diğer kısımlarından en az 120 dakika sü-
reyle yangına dayanıklı bölmeler ile ayrılmış biçimde konuşlandırılır.
Bölme olarak ahşap ve diğer yanıcı maddeler kullanılamaz.
    Yangın merdiveni kapıları, bir emniyet sahanlığı bulunmazsa mutfak ve çay
ocaklarına açılamaz.
                                     BEŞİNCİ KISIM
                                       Örgütlenme
                                     BİRİNCİ BÖLÜM
                                      Görevliler
    Yönerge hazırlanması

    Madde 91 - Mahallin itfaiye teşkilatının görüşü alınarak, binadaki perso-
neli ve yangın güvenlik önlemlerini, bina içindeki birimlerin birbirleriyle ve
itfaiye ile organizasyonunu kapsayan bir yönerge hazırlanır. Yönergede, bu
Yönetmelikte yer alan hususlardan yangına müdahale ekiplerinin miktarı, isim ve
görevleri, nöbet cetveli tanzimi ve nöbetçilerin uyması gereken esaslar, alet-
lerin kullanma usulleri, eğitim, ilk yardım, periyodik bakım hususları ağırlık-
lı olarak düzenlenir.
    Yönerge, üzerine (yangın telefonu, çatı kapısı ve aletlerin konulduğu
bölümün anahtarlarıyla ilgili) ek bilgiler ilave edilerek herkesin göreceği
bir yere asılır.
    Yönergenin yürütülmesi

    Madde 92 - Yangın yönergesi, İdari ve Mali İşler Birim Amiri tarafından
yürütülür. Bu unvana sahip görevlisi bulunmayan yerlerde görev, dairenin en bü-
yük amirinin uygun görmesi halinde, Sivil Savunma Amirine verilir.
    93, 94 ve 95 inci maddelerde yer alan nöbet hizmetleri de, yönergeyi yürüt-
mekle görevli amir tarafından düzenlenen ve en büyük amir tarafından onanan nö-
bet çizelgesine göre yürütülür. Gece bekçileri ve hizmetliler, bu görevleri
bakımından yönergeyi yürütmekten sorumlu amirin emrinde olup, nöbet boyunca
başka işte görevlendirilemezler.
    Mesai içi nöbet

    Madde 93 - Çalışma saatleri içinde görevli sayısına ve o binadaki en büyük
amirin takdirine göre, binanın har katı, bölmesi veya tamamı için görevliler
arasında nöbet tutulur.
    Nöbetçi, çalışma saatinin başlangıcından bitimine kadar sorumlu olduğu
bölümde, yangına karşı korunma tedbirlerini kontrol etmek ve aldırmakla yüküm-
lüdür.
    Gece bekçisi

    Madde 94 - Her binada bir gece bekçisinin bulunması asıldır. Gece bekçisi
temin edilemeyen yerlerde:
    a) Hizmetli sayısı 2`den fazla değilse, durum en yakın polis veya jandarma
karakoluna bir yazıyla bildirilir ve binanın devriyeler tarafından sık sık
kontrol edilmesi sağlanır.
    b) Hizmetli sayısı 2`den fazla ise ve asıl görev aksatılmadan yürütüle-
bilecekse hizmetliler sırayla gece nöbeti tutarlar ve ertesi günü istirahat
ederler. Nöbet izni nedeniyle asıl görevin aksaması söz konusuysa ve hizmetli
sayısı 5`i geçmiyorsa (a) bendine göre hareket edilir.
    Tatil nöbeti

    Madde 95 - Merkez daireleriyle il hükümet konaklarında ve en büyük amirle-
rince lüzum görülecek diğer daire ve kurumlarda resmi tatil ve bayram günle-
rinde de mevcut hizmetlilerce sırayla nöbet tutulur. Nöbetçi personele, fazla
mesai ücreti ödenemediği takdirde nöbet tuttuğu saat kadar mesai günlerinde izin
verilir.
    Ekipler

    Madde 96 - Daire ve kurumlarda, yangınla mücadele amacıyla memur, işçi, söz-
leşmeli ve hizmetli personelden aşağıdaki ekipler oluşturulur:
    a) Söndürme ekibi,
    b) Kurtarma ekibi,
    c) Koruma ekibi,
    d) İlkyardım ekibi.
    Ekipler, yönergeyi yürütmekle görevlendirilen amirin belirleyeceği ihtiyaca
göre, en büyük amirin onayıyla kurulur. Söndürme ve kurtarma ekipleri en az
3`er, Koruma ve İlkyardım ekipleri ise en az 2`şer kişiden oluşur.
    Kurumda sivil savunma servisleri kurulmuşsa; sözkonusu ekiplerin görevleri,
bu servislerce yürütülür.
    Ekipbaşı

    Madde 97 - Her ekipte bir ekipbaşı bulunur. Ekipbaşı, aynı zamanda yöner-
geyi uygulamakla görevli amirin yardımcısıdır.
    Ekiplerin görevleri

    Madde 98 - Binalarda oluşturulan ekiplerin görevleri şunlardır:
    Söndürme ekibi: Binada çıkacak yangına derhal müdahale ederek söndürmek ve-
ya genişlemesine mani olmak,
    Kurtarma ekibi: Yangın vukuunda can ve mal kurtarma işlerini yürütmek,
    Koruma ekibi: Kurtarma ekibince kurtarılan eşya ve evrakı korumak, yangın
nedeniyle ortaya çıkması muhtemel panik ve kargaşayı önlemek,
    İlkyardım ekibi: Yangın nedeniyle yaralanan ve hastalanan kişilere ilkyar-
dım yapmak.
    Ekiplerin birbirleriyle işbirliği yapmaları ve karşılıklı yardımlaşmada
bulunmaları esastır.
    Ekiplerin sevk ve idaresi

    Madde 99 - Ekiplerin yangın anında sevk ve idaresi, itfaiye gelinceye kadar
yönergeyi uygulamakla görevli amir veya yardımcılarına aittir. Bu süre içinde
ekipler, ancak dairenin en büyük amiri veya mahallin en büyük mülki amirinden
emir alırlar. İtfaiye gelince, söndürme ve kurtarma ekipleri derhal itfaiye
amirinin emrine girerler.
                                  İKİNCİ BÖLÜM
                                     Donatım
    Bulundurulacak malzeme

    Madde 100 - Bakanlık, müsteşarlık, genel müdürlük, başkanlık, hükümet
konağı, ögrenci sayısı 200`den fazla okul ve yurtlar, üniversite, hastane,
huzurevi gibi daire ve müesseseler, umuma açık binalar ile bunların dışındaki
diğer binalarda bulundurulması zorunlu olan araç gereç ve malzeme İçişleri
Bakanlığınca ayrı ayrı belirlenir.
    Malzemede birbirine uygunluk

    Madde 101 - Bulundurulacak malzemenin temini sırasında, belediye itfaiye
teşkilatındakilere paralellik sağlanması bakımından, itfaiye teşkilatının gö-
rüşü alınır.
    İtfaiye araç-gerecinin bakımı

    Madde 102 - Araç-gereç ve malzemenin bakımı ve korunması, Yönergeyi uygu-
lamakla görevli amirin sorumluluğu altında görevliler tarafından yapılır.
Demirbaştan düşüm işlemleri, ayniyat talimatnamesi hükümlerine gre gerçekleş-
tirilir.
                                     ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                      Ödenekler
    Ödenek

    Madde 103 - Yönetmelikle belirtilen sistem ve tesisatın yapımı ile araç-
gereç ve malzemenin temini;
    a) İl ve ilçelerdeki hükümet konakları için içişleri ve maliye bakanlıkla-
rının ilgili birimlerince tesbit edilerek maliye bakanlığı bütçesine konulan
ve içişleri bakanlığı tarafından belirlenen tahsis şekline göre il emvaline
gönderilen,
    b) Genel bütçeye dahil diğer dairelerin merkez ve taşra örgütleri için
ilgili bakanlık ve dairelerin kendi bütçelerine konulan,
    c) Katma bütçeli daireler, iktisadi devlet teşekkülleri, döner sermayeli
kuruluşlar, özel kanunla kurulan teşekküller, özel idare ve belediyeler için
kendi bütçelerine konulan,
    ödeneklerle sağlanır.
    Sarf yeri

    Madde 104 - Binaların yangından korunması için yıllık bütçelere konulan
ödeneğin, Yönetmelikte öngörülen sistem ve tisisatın yapımı ve kontrolü ile
araç-gereç ve malzeme alımı dışında sarfı yasaktır.
                                   DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                                       Eğitim
    Personel eğitimi

    Madde 105 - Kurumda oluşturulan ekiplerin personeli, binaların
angından korunması, yangının söndürülmesi, can ve mal kurtarma ile ilk yar-
dım faaliyetleri ve itfaiye ile işbirliği ve organizasyon sağlanması konula-
rında; gerekirse itfaiye teşkilatından yararlanılarak eğitilir ve yapılan tat-
bikatlar ile bilgi ve becerileri artırılır. Ayrıca, bütün görevliler ve gece
bekçileri, binadaki yangın söndürme alet ve edevatının nasıl kullanılacağı ve
en kısa zamanda itfaiyeye nasıl ulaşılacağı konularında tatbiki eğitimden ge-
çirilir.
    Özel yangın eğitimi

    Madde 106 - Belediye itfaiye teşkilatının yöneticileri ile bünyesinde it-
faiye birimi bulunduran kamu kurum ve kuruluşları ve müesseselerinin itfaiye
amirleri, sivil savunma genel müdürlüğünce, diğer personel ise kendi kuruluş-
larınca eğitilirler.
    Sorumluluk

    Madde 107 - Bu "KISIM" daki örgütlenme, donatım, ödenek ve eğitim hususla-
rının gerçekleştirilmesinden, dairenin en büyük amiri sorumludur.
                                    ALTINCI KISIM
                               Söndürme ve Kurtarma
                                    BİRİNCİ BÖLÜM
                      Yangının Mesai Saatleri İçinde Olması
    Haber verme

    Madde 108 - Yangını ilk gören şahıs, mevcut haber verme sistemini (çan,
zil, telsiz, telefon, fa2 vb.) harekete geçirmekle beraber, önce telefonla it-
faiyeye, itfaiye bulunmayan yerlerde varsa kurum itfaiyelerine yoksa belediye-
ye haber verir.
    Görevlilerin hareket tarzı

    Madde 109 - Yangın haberini alan yangına karşı mücadele ekipleri, kendile-
rine ait araç-gereçleri  alarak derhal olay yerine hareket ederler. Olay ye-
rinde hareket ederler. Olay yerinde;
    a) Söndürme ekipleri; Yangın yerinin alt, üst ve yanlarındaki odalarda ge-
reken tertibatı alır, yangını söndürmeye veya genişlemesini önlemeye çalışır-
lar.
    b) Kurtarma ekipleri: Varsa önce canlıları kurtarırlar. Daha sonra yangında
ilk kurtarılacak evrak, dosya ve diğer eşyayı büro memurlarının da yardımı ile
ve büro şeflerinin nezareti altında mümkünse çuvallara ve torbalara koyarak
boşaltılmaya hazır hale getirirler. Çuval ve torbalar, büro şeflerinin lüzum
görmesi halinde binanın henüz yanma tehlikesi olmayan kısımlarına taşınır. Ya-
nan binanın genel olarak boşaltılmasına olay yerine gelen itfaiye amirinin ve-
ya en büyük mülki amirin emriyle başlanır.
    c) Koruma ekipleri: Boşaltılan eşya ve evrakı, güvenlik güçleri veya İç
Hizmetler Müdürünün göstereceği yerde muhafaza altına alır ve yangın söndürül-
dükten sonra o dairenin ilgililerine teslim ederler.
   d) İlkyardım ekipleri: Yangında yaralanan veya hastalananlar için ilk-
yardım hizmeti verirler.
                                 İKİNCİ BÖLÜM
                     Yangının Mesai Saatleri Dışında Olması
    Haber verme

    Madde 110 - Yangını ilk gören şahıs, mevcut haber verme sistemini derhal
harekete geçirmekle beraber, bulunulan yerdeki telefonla önce şehir veya kurum
itfaiyelerine, itfaiye yoksa belediyeye ve polis veya jandarma makamlarına bil-
dirir. Ayrıca ihbar telefonu yanındaki listeye bakarak yönergeyi uygulamakla
görevli amir ve diğer ilgilileri telefon ve sair vasıta ile olay yerine çağı-
rır.
    Görevlilerin hareket tarzı

    Madde 111 - Yangından haberdar olan yönergeyi uygulamakla görevli amir ile
yangınla mücadele ekip personeli, en seri şekilde görev başına gelip, söndürme,
kurtarma ve koruma işlerini yürütürler.
    Yangın yerinde bulunması gereken görevlilere telefonla ulaşılamıyorsa bun-
ların haberdar edilmesi, yönergeyi uygulamakla görevli amir tarafından isim ve
adresleri gösteren listenin en yakın polis veya jandarma karakollarına bildi-
rilmesi suretiyle yapılır.
    Daire yakınındaki yangın

    Madde 112 - Yangın, resmi dairenin yakınında meydana gelmişse:
    a) Haber verme işiyle birlikte, tehdit altında bulunan kısımdaki oda pence-
relerinde bulunan perde ve storlar çıkarılır ve camlar kapatılır. Personel ta-
rafından evrak ve dosyalar çuvallara konarak eşya ile birlikte tehlikeden uzak
kısımlara taşınır.
    b) Çatıda korunma tedbirleri alınır. Bu meyanda, hortum veya kovalarla çı-
karılan su kullanılarak çatı ve damlara düşen kıvılcımlar söndürülür ve henüz
kıvılcım yoksa bile çatı bol su ile ıslatılarak yangına karşı mukavemeti artı-
rılır.
                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                   Denetim
    Denetimin konusu

    Madde 113 - Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı, haberli ve-
ya habersiz olarak denetlenir; uygulamada ortaya çıkan aksaklıklar ile çözüm
önerileri belirlenir.
    Denetim yetkisi

    Madde 114 - Denetimler:
    a) Kurum amiri, görevlendireceği kişi veya heyet,
    b) Mülki amir veya görevlendireceği heyet,
    c) Kurumun bağlı veya ilgili olduğu bakanlık, müsteşarlık, genel müdürlük
veya başkanlık müfettişleri veya kontrolörleri,
    d) Hükümet konakları bakımından, İçişleri bakanı adına sivil savunma genel
müdürü veya görevlendireceği kişi veya heyetler ile
mülkiye müfettişleri,
    tarafından yapılır.
    Denetim sonucu

    Madde 115 - Denetim yetkisini haiz kişiler, kurum, kuruluş ve müesseselerin
denetim sonuç raporlarını; bağlı veya ilgili olduğu bakanlık, müsteşarlık,
genel müdürlük veya başkanlıklarına; bu makamlar ise, Yönetmeliğin uygulanma-
sından kaynaklanan sorunlar ile çözüm önerilerini her yıl mart ayı sonuna kadar
içişleri bakanlığı sivil savunma genel müdürlüğüne gönderirler.
                            YEDİNCİ KISIM
                           Çeşitli Hükümler
                            BİRİNCİ BÖLÜM
                  Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar
    Birlikte uygulama

    Madde 116 - Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki mevzuat hükümleri de
dikkate alınır:
    a) 27/11/1973 tarihli ve 7/7551 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe
konulan Parlayıcı, patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İş
Yerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük,
    b) 14/8/1987 tarihli ve 87/12028 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe
konulan Tekel Dışı Bırakılan patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin
Üretimi, İthali, Taşınması, Stoklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması,
Yokedilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük,
    c) 4/12/1973 tarih ve 7/7583 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe ko-
nulan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü,
    d) İmar Kanununa istinaden çıkarılmış yönetmelikler,
    e) Koruyucu güvenlik özel talimatları,
    f) Varsa, mahallin "itfaiye yangından korunma yönetmeliği".
                                   İKİNCİ BÖLÜM
                            Yönetmeliğe Aykırı Hareket
    Cezai sorumluluk

    Madde 117 - Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında idari
emirlere riayet etmemek fiilinden, verilen görevi zamanında yapmayanlar hakkında
da fiilin derecesine göre görevi ihmal veya suiistimalden soruşturma açılarak
gereği yapılır.
                                    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                 Kaldırılan Hükümler

    Madde 118 - 13.8.1966 tarih ve 6/6851 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yü-
rürlüğe konulan Devlet Tarafından Kullanılan
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
                              DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                              Geçici Hükümler

    Geçici Madde 1 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce inşa edilmiş
binalar, kullanım amacı değişikliği, esaslı onarıma tabi tutulma gibi durumlarda
bu Yönetmelikteki esaslara uygun hale getirilir. Bunlar, umuma açık kullanımdaki
binalardan ise, yürürlük tarihinden  itibaren 5 yıl içinde gerekli değerlendirme
yapılarak yangın güvenliği tedbirlerinin alınması sağlanır. Yönetmeliğin uygu-
lama imkanının bulunmadığı hallerde, binanın kullanım amacı değiştirilir.
    Umuma açık olmayan binalarda Yönetmeliğin öngördüğü tadilatın önemine ve
yapılabilirliğine göre, Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 5 yıl
içinde gerekli değerlendirme yapılır ve projeler hazırlatılarak mühendisi bu-
lunan İtfaiye teşkillerinin görüşü alınarak uygulanması sağlanır.

    Geçici Madde 2 - Kiralanmış binalarda, bu YÖnetmelikte konu edilen sistem ve
tesislerin taraflarca ne şekilde ve ne kadar bir süre içinde ele alınıp yaptı-
rılabileceği ve taraflara ne gibi vecibeler yüklenmiş olduğu, Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden itibaren 1 yıl içinde düzenlenecek bir "ek kontrat" ile
kararlaştırılır ve idareye terettüp eden masraf, takip eden yılın bütçe ödene-
ğinden karşılanır.
                             BEŞİNCİ BÖLÜM
                          Yürürlük ve Yürütme
    Yürürlük

    Madde 119 - Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
    Yürütme

    Madde 120 - Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Tüm Mevzuat