KARAYOLU İLE ULUSLARARASI EŞYA TAŞIYAN ARAÇLARIN SEYİR,
        KONAKLAMA, DENETLEME, GÜVENLİK VE GÜMRÜK İŞLEMLERİNE AİT
                              YÖNETMELİK
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi         : 5/3/1993  No: 93/4207
    Dayandığı Kanunun Tarihi                 : -         No: -
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi          : 16/4/1993 No: 21554
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi            : 5  Cildi: S.:
                               BİRİNCİ BÖLÜM
                               Genel Hükümler
    Amaç

    Madde 1 - Bu YÖnetmeliğin amacı, karayolu ile uluslararası eşya taşıyan
araçların Türkiye`de seyrettikleri ve bulundukları sürede uyacakları esaslar
ile bu konuda görevli kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet, görev ve yetkilerini
düzenlemektir.
    Kapsam

    Madde 2 - Bu Yönetmelik karayoluyla uluslararası eşya taşıyan yerli ve
yabancı taşıtların, Türkiye hudutları içerisinde seyir, konaklama, denetleme
ve güvenliklerinin sağlanması ve gümrük işlemleri bakımından tabi olacakları
esasları kapsar.
    Tanımlar

    Madde 3 - Uluslararası TIR Sözleşmesi ile kanun, tüzük ve yönetmeliklerdeki
tanımlar saklı kalmak üzere, bu Yönetmelikte geçen;
    a) TIR Sözleşmesi: Bakanlar Kurulunun 16.1.1985 tarihli ve 85/8993 sayılı
Kararı ile 12 Mayıs 1985 tarihinden geçerli olmak üzere onaylanan "TIR Karne-
leri Himayesinde Uluslararası Eşya TAşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi"ni,
    b) TIR Karnesi: TIR Sözleşmesi sistemi içinde kullanılan ve IRU (Uluslarara-
sı Karayolu Taşımacıları Birliği) tarafından basılarak üye ülkelerin kullanımına
sunulan karneyi,
    c) Karayolu Taşıtı: Uluslararası eşya taşıyan motorlu araçlar ile bu araçlar
tarafından çekilmek üzere hazırlanmış her türlü römork ve yarı römorkları,
    d) Taşıt Dizisi: Karayolunda, birbirlerini bir ünite halinde zincirleme
olarak takip eden taşıtları,
    e) Konteyner: Taşımacılık işlerinde kullanılan, 1972 Konteyner Sözleşmesine
uygun olarak imal edilmiş, konteyner onay plakasına sahip, sürekli ve uzun
süreli kullanılacak şekilde sağlam (büyük sandık, müteharrik sarnıç veya ben-
zerleri), bir kompartman teşkil edecek şekilde kısmen veya tamamen kapalı, yol
boyunca aktarmaya gerek gösterilmeden, bir veya daha fazla taşıt tarafından
eşya naklini kolaylaştıracak şekilde özel olarak yapılmış, kolay yükleme ve
boşaltma yapılabilir, iki taşıt arasında aktarmaya müsait, iç hacmi en az bir
metreküp olan araçları,
    f) Eşya: TIR Karnesi himayesinde veya Türkiye`ye kara, hava, deniz veya
demiryolu ile gelip, karayolundan üçüncü ülkelere taşınan her türlü madde ve
kıymetler ile Türkiye`den ihraç edilen veya Türkiye`ye ithal olunan ve TIR
araçları ile taşınan malları,
YÖNETMELİKLER, MAYIS 1993 (EK-15)
    g) Giriş Vergi ve Resimleri: İthalatta alınan gümrük vergi ve resimleri
tutarını,
    h) Hareket Noktası Gümrük İdaresi: TIR rejimi altında yükün tamamı veya
bir kısmı ile ilgili uluslararası taşımacılığın başladığı yerdeki akit
taraflara ait gümrük idarelerini,
    ı) Yol Boyu Gümrük İdaresi: Bir karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya
konteynerin bir TIR sistemi sırasında hareket ve varış gümrük idareleri ara-
sında kalan akit taraflara ait gümrük idarelerini,
    i) Varış Noktası Gümrük İdaresi: TIR rejimi altında yükün tamamı veya bir
kısmı ile ilgili uluslarası taşımacılığın sona erdiği akit taraflardan birine
ait gümrük idarelerini,
    j) Giriş Gümrük İdaresi: TIR Karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın,
akit taraflardan birine uğradığı ilk gümrük idaresini,
    k) Çıkış Gümrük İdaresi: TIR Karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın
ülkeden çıkışta, bu ülkede uğradığı son gümrük idaresini,
    l) Denetleme ve Konaklama Noktası Gümrük İdaresi: TIR Sözleşmesine uygun
olarak yapılan taşımacılıkta, ülke içinde güvenlik, seyir ve konaklama hususunda
birlik ve gerekli kolaylığı sağlayan, denetleme yetkisini haiz gümrük idareleri-
ni,
    m) Ağır veya Havaleli Eşya: Boyut ve ağırlıkları bakımından, kapalı bir
karayolu taşıtı ile taşınamayan, yükün özelliği itibariyle gümrük idaresi
tarafından taşıma için kolayca bölünmesine imkan olmadığı (bölünemez yük)
kanaatına varılan, yüklü durumdaki ölçü ve ağırlıklarından en az birinin,
aşağıda belirtilen;
    Genişliği: 2.50 m`den fazla olan,
    Yüksekliği: 4.00 m`den fazla olan,
    Uzunluğu: Yüklendiği araç cinsi için izin verilen azami uzunluklardan fazla
olan,
    Ağırlığı: Yüklendiği zaman (araç boş ağırlığı dahil); tek dingilde 13 tonu,
iki dingilli bir aks grubunda 19 tonu ve/veya yüklenildiği aracın dingil sayı-
sına göre izin verilen toplam ağırlıkları aşan, dolayısıyla Özel Yük Taşıma
İzin Belgesi ile karayolunda taşınması mümkün olan, her türlü eşyayı,
    n) Kişi: Gerçek ve her türlü tüzel kişileri,
    o) Yerleşim Bölgeleri: Şehir isimlerini belirten yol levhaları arasında
kalan meskun mahali,
    ö) Denetleme ve Konaklama Noktaları: Taşıtların denetlendiği ve sürücülerin
dinlenmek, geceyi geçirmek, taşıtlarını parketmek ve teknik ihtiyaçlarını kar-
şılamak için inşa edilen ve bu Yönetmelikte yer ve vasıfları belirlenmiş
bulunan sosyal tesisleri,
    p) Transit Yol: Uluslararası eşya taşıyan taşıtların transit geçişlerinde
ve ithal eşyası getirmeleri halinde izleyecekleri yolları,
    r) Bağlantı Yolu: Bu Yönetmelikte belirlenmiş olan yükleme ve boşaltma nok-
talarını transit yollara bağlayan yolları,
    s) Yükleme ve Boşaltma Noktaları: Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından
yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilen yerleri,
    ş) Park Yeri: Denetleme ve konaklama noktalarında ayrılmış taşıt park
yerlerini,
    t) Denetleme Belgesi: Hudut giriş kapılarında verilip, çıkış kapılarında
geri alınan ve denetleme noktalarında yapılması gereken işlemleri kapsayan
belgeyi,
    u) Karayolu Taşıtı Uygunluk Belgesi: Karayolu ile uluslararası eşya taşıma-
cılığı yapan taşıtların TIR Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak imal edildiğini
gösterir, gümrük başmüdürlükleri tarafından "iki yıllık" sürelerle verilen
belgeleri,
    ü) Kefil Kuruluş: TIR Sözleşmesinin 6 ncı maddesine uygun olarak, yetki
devredilen kuruluşu,
    ifade eder.
    Güzergahlar, yükleme ve boşaltma noktaları ile bunların transit ve bağlantı
yolları

    Madde 4 - Yabancı plakalı karayolu taşıtları ile yabancı malı Türkiye`den
transit olarak geçiren Türk plakalı taşıtların takip edecekleri transit ve bağ-
lantı yolları ile yükleme ve boşaltma noktaları; Maliye ve Gümrük Bakanlığı`nca
Genelkurmay Başkanlığı,İçişleri, Ulaştırma, Bayındırlık ve İskan bakanlıklarının
olumlu görüşü alınarak tesbit edilir ve Resmi Gazete`de yayımlanır.
    TIR Denetleme ve konaklama noktaları arasındaki uzaklığın tesbiti

    Madde 5 - TIR denetleme ve konaklama noktalarının aralarındaki mesafe ve
buna göre bulunacakları mahallerin tespitinde bir tır sürücüsünün 24 saat
içinde 9 saatten fazla araç kullanamayacağı, azami 5 saat araç kullandıktan
sonra en az 30 dakika dinlenmek zorunda olacağı, ayrıca, TIR denetleme ve konak-
lama noktaları arasındaki mesafelerin tespitinde, yol durumları ile bölgede
olabilecek elverişsiz hava şartları da dikkate alınır.
    TIR denetleme ve konaklama noktalarının mevkilerinin tesbiti

    Madde 6 - TIR denetleme ve konaklama noktalarının mevkilerinin tesbitinde,
yoğun iskan bölgelerinin ve gümrük sahalarının dışında, varsa bölge trafik
istasyonları civarında olmasına özen gösterilir.
    Ayrıca, sınır bölgelerinde yığılma durumlarının karşılanabilmesi, giriş
çıkış yapan araçların bakım ihtiyaçları ve sürücülerin dinlenmesi için, hudut
kapıları yakınlarında da TIR denetleme ve konaklama noktaları tesis edilir.
    Denetleme ve konaklama noktalarında aranacak nitelikler

    Madde 7 - TIR denetleme ve konaklama noktası olarak otoyollar üzerinde
karayolları trafik mevzuatı vasıf ve şartlarına uygun şekilde tesis edilecek
veya transit karayolları üzerinde seçilecek yerler ayrıca, aşağıdaki tesis
ve özellikleri taşımak zorundadır.
    a) Güvenlik ile gümrük ve gümrük muhafaza personeli için çalışma yerleri,
    b) Yurtiçi ve yurtdışı görüşmelere açık telefon ve diğer haberleşme tesis-
leri,
    c) Yol güzergahında, Maliye ve Gümrük Bakanlığı`nca tespit edilecek en az
üç denetleme ve konaklama noktasında 18 m boyunda 60`ar tonluk kantar,
    d) Kapalı ve açık sundurma yükleme-boşaltma rampası,
    e) En az 50 araçlık sağlam zeminli (beton, asfalt veya parke taşı kapla-
malı) TIR aracı park yeri,
YÖNETMELİKLER, MAYIS 1993 (EK-15)
    f) En az 20 yataklı ikinci sınıf otel,
    g) Yeteri kadar duş, ğC ve lavabo,
    h) Kafeterya, kantin, dinlenme salonu,
    i) Akaryakıt ikmal tesisi,
    j) Bakım servisi (kanallı), kurtarıcı, yedek parça satış yeri,
    k) Yeteri kadar yangın söndürme araç ve gereci,
    l) Park yeri ve tesislerin etrafında güvenliği sağlayacak çevre duvarı
veya tel örgü
    Ancak, otoyollar dışında transit karayolları üzerinde seçilecek ve geçici
olarak hizmet görecek TIR denetleme ve konaklama noktalarında, birinci fıkra-
nın (c) ve (d) bendlerinde belirtilen tesislerin mevcudiyeti aranmayabilir.
    Otoyollar üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarının tesisi

    Madde 8 - Otoyollar üzerinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı`nca tespit
edilen servis alanlarının hangilerinde TIR denetleme ve konaklama noktala-
rının tesis edileceği, İçişleri Bakanlığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı`nın
uygun görüşleri alınmak suretiyle Bayındırlık ve İskan Bakanlığı`nca belirle-
nir ve Resmi Gazete`de yayımlanır. Bunların projelendirme ve inşaası Bayındır-
lık ve İskan Bakanlığı`nca yapılır.
    Bir otoyolun üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktalarının işletmeye
girmesi ve hizmete açılması ile daha önce aynı hizmeti yapmakta olanlar
hizmetten çıkarılır. Bu husustaki değişiklik Bayındırlık ve İskan Bakanlığı`nca
yapılır. Bu değişikliklerden ilgili bakanlık ve kuruluşlar, uygulamaya geçiş
tarihi de belirtilerek, önceden haberdar edilir.
    Servis alanlarının işletilmesi ile ilgili esaslar, Bayındırlık ve İskan
Bakanlığı`nca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
    Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktaları

    Madde 9 - Otoyolların henüz inşaası tamamlanıp hizmete girmediği bölgeler-
de, TIR güzergahı durumunda bulunan transit karayolları üzerinde, gerçek ve
tüzel kişilere ait seçilecek uygun tesislerden geçici TIR denetleme ve konak-
lama noktası olarak yararlanılır.
    Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarının seçimi
esasları

    Madde 10 - Otoyollar yapılıp hizmete girinceye ve bu yollar üzerinde TIR
denetleme ve konaklama noktaları tesis edilip işletmeye açılıncaya kadar,
transit karayolları üzerindeki gerçek ve tüzel kişilere ait park yerlerinden
geçici TIR denetleme ve konaklama noktası olarak istifade edilecek olanların
seçimi aşağıdaki usule göre yapılır:
    a) İlin valisi veya vali yardımcısı başkanlığında, il emniyet müdürlüğü,
il jandarma alay komutanlığı, bayındırlık ve iskan müdürlüğü, Maliye ve
Gümrük Bakanlığı il yetkili temsilcileri ile il karayollarının bölge müdürlüğü
temsilcilerinden oluşan bir heyet teşkil edilir.
    b) (a) bendine göre oluşturulan heyet tarafından, 7 nci maddede belirtilen
TIR Denetleme ve konaklama noktası nitelikleri esas alınmak suretiyle, o bölge-
de seçilecek geçici TIR denetleme ve konaklama noktası nitelikleri tespit edi-
lir. Bu tespitte, o bölgede mevcut ve ilerde olabilecek TIR trafik yoğunluğu
ve buna göre orada park etmek durumunda olabilecek TIR sayısı gözönünde tutu-
lur.
    c) (a) bendine göre oluşturulan heyet tarafından tespit edilen nitelikler
ve diğer şartlar, mahalli basın ve yayın araçları ile ilan edilir. Verilmiş
olan başvuru süresinin bitiminde talip olan kişilere ait tesisler heyetçe
yerinde incelenerek istenilen nitelik ve şartlara uygun olanlar belirlenir.
    d) Yapılan incelemede, aranan kapasite ve şartları genelde karşılamakla
beraber, 7 nci maddenin (a) ve (l) bentlerinde belirtilen hususlarda noksanı
olanlardan, bu noksanlarını ençok üç ay zarfında tamamlamayı taahhüt edenler,
seçime girme hususunda istenilen nitelik ve şartlara sahip kabul edilebilir.
    e) Uygunluğu tespit edilen geçici TIR denetleme ve konaklama noktası olmaya
talip yer sayısının birden fazla olması halinde, nihai seçim, usulüne göre noter
huzurunda kur`a çekmek suretiyle yapılır.
    f) Bölgede seçilmiş olan geçici TIR denetleme ve konaklama noktasının kapa-
site bakımından ihtiyacı karşılayamaması halinde, o bölgede aynı usulle ikinci
bir geçici TIR denetleme ve konaklama noktası seçilebilir.
    Bu suretle tespit edilen tesislere en çok beş yıl için TIR denetleme ve ko-
naklama yeri işletme ruhsatı ilgili valilikçe verilir.
    Bunlara verilecek işletme ruhsatı sürelerinin tespitinde, otoyollar üzerinde
bulunan ve bunların yerine hizmete girecek olan servis alanlarının işletmeye gi-
recekleri tarihler gözönünde bulundurulur.
    Bu tarihler, geçici TIR denetleme ve konaklama noktalarının seçimi için olu-
şan heyetçe sorulması halinde, Karayolları Genel Müdürlüğünce bildirilir.
    Beş yıllık sürenin dolması halinde, ihtiyaç ve şartlarda meydana gelen deği-
şiklikler dikkate alınarak, yeniden belirlenecek nitelik ve şartlara göre yeni
bir seçim yapılır. Bu seçime önceki tesis de katılabilir.
    Daha önce kaçakçılık olaylarına karışmış oldukları mahkemelerce tespit edi-
lenlere işletme ruhsatı verilmez.
    İşletme ruhsatının iptalini gerektiren haller

    Madde 11 - İşletme ruhsatının verilmesinde tespit edilmiş olan şart ve nite-
likleri kaybedenler ile herhangi bir kaçakçılık olayına karıştıkları mahkemece
tespit edilen kişilerin TIR denetleme ve konaklama noktası işletme ruhsatları
ilgili valiliklerce iptal edilir.
    Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarında değişik-
lik yapılması

    Madde 12 - Beliren ihtiyaca göre transit karayolları üzerindeki TIR denet-
leme ve konaklama noktaları ile bu noktalarda bilahare yapılacak ek ve değişik-
likler; Genelkurmay Başkanlığı, Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bayındırlık ve
İskan Bakanlığı`nın uygun görüşleri alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığı`nca
tespit edilir ve Resmi Gazete`de yayımlanır.
    Türk ithal ve ihraç malları için yükleme ve boşaltma noktaları ile takip
edilecek yollar
YÖNETMELİKLER, MAYIS 1993 (Ek - 15)

    Madde 13 - Türk ihraç mallarını taşıyan Türk plakalı taşıtlar bu güzergah-
lara bağlı kalmak zorunda değildir. Ancak, gerekli görüldüğü hallerde bu güzer-
gahı takip mecburiyeti, İçişleri Bakanlığınca geçici olarak konulabilir.
    Türk ithal ve ihraç mallarını taşıyacak olan Türk veya yabancı plakalı araç-
ların yükleme ve boşaltma noktaları ile takip edecekleri yollar ve bu yollarda
beliren ihtiyaca göre yapılacak değişiklikler; Genelkurmay Başkanlığı, İçişleri
Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı`nın (Karayol-
ları Genel Müdürlüğünün) olumlu görüşleri alınmak suretiyle, Maliye ve Gümrük
Bakanlığı tarafından tespit edilir ve Resmi Gazete`de yayımlanır.
    Maliye ve Gümrük Bakanlığı`nın ilgili gümrük idareleri tarafından, kendi
görev alanları içinde, belirlenmiş noktalar dışında da yükleme ve boşaltma ya-
pılmasına izin verilebilir.
                             İKİNCİ BÖLÜM
       Polis ve Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlem ve Denetleme
    Hudut kapılarında denetleme

    Madde 14 - Türkiye`ye giren ve belirtilen güzergahta seyrederek çıkış nokta-
larından ülkeyi terk eden veya boşaltma noktalarına erişen, uluslararası eşya
taşıyan araçlara ilişkin işlem ve denetlemeler bu Yönetmelik çerçevesinde görev-
li polis vasıtasıyla yapılır.
    Hudut kapılarında yapılacak denetlemeye ilişkin esaslar

    Madde 15 - Hudut kapılarında denetleme aşağıdaki esaslara göre yapılır.
    a) Hudut kapılarından gümrük sahasına giren araç sürücüleri ve yardımcıları
hakkında 5682 sayılı Pasaport Kanununun 8 inci maddesi ile 5683 sayılı Yabancı-
ların Türkiye`de ikamet ve Seyahatleri Hakkında Kanunun 19 uncu maddesine göre
gerekli inceleme yapılır.
    b) Girişine mani bir hali olmadığı tespit edilen sürücünün pasaportuna ve
düzenlenecek iki nüsha TIR denetleme belgesine giriş damgası vurulur ve gümrü-
ğe ibraz edilmek üzere araç sürücüsüne verilir.
    c) Hudut kapılarına çıkış yapmak üzere gelen yerli ve yabancı TIR sürücüle-
rinin, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 7. ve 22 nci maddelerine göre durumları
incelenir ve çıkışlarına mani hali bulunmayanların pasaportlarına çıkış damgası
vurulur. TIR denetleme belgesine aracın çıkış tarihi, saati yazılır, mühürlenip
imzalanır ve gümrüğe ibraz edilmek üzere araç sürücüsüne verilir.
    d) Türk mahkemeleri veya yetkili diğer kuruluşlar tarafından 5682 sayılı Pa-
saport Kanununun 7 ve 22 nci maddelerine göre yurt dışına çıkması yasaklananla-
rın çıkışlarına mani olunur ve ilgili makama teslim edilir.
    Gümrük işlemlerinden önce polis işlemlerinin yapılması

    Madde 16 - TIR araçlarının hudut kapılarından giriş ve çıkışlarında polisle
ilgili işlemler bitirilmeden gümrük işlemlerine başlanamaz.
    Güzergahta, denetleme ve konaklama noktalarında denetleme

    Madde 17 - Güzergahta, denetleme ve konaklama noktalarında yapılacak denet-
leme ve işlemler aşağıda gösterilmiştir.
   a) Denetleme ve konaklama noktasına gelen TIR sürücüsü burada bulunan polise
denetleme belgesini verir. Bu belgeyi alan polis, bir önceki noktadan bu noktaya
zamanında gelinip gelinmediğini kontrol eder. Bu noktaya gelişte bir gecikme
varsa bunun nedenlerini ve belgelenmesini ister, TIR`ın bu noktadan hareket et-
tiği tarih ve saati TIR denetleme belgesine işler, ad ve soyadını yazdıktan son-
ra mühürleyerek imzalar.
    b) Denetleme ve konaklama noktalarında kontrol edilen araçlar İçişleri
Bakanlığı tarafından hazırlanacak denetleme defterine kaydedilir.
    c) Denetleme ve konaklama noktaları arasındaki güzergahı izlemeyen veya
makul bir sebep olmaksızın bu noktalar arasında verilen sürat ve zaman sınır-
lanmasını ihlal eden sürücüler hakkında 1615  sayılı Gümrük Kanununun 156 ncı
maddesine göre işlem yapılmak üzere denetleme belgesine gerekli meşruhat veri-
lir. Ayrıca, trafik kurallarını ihlal edenler hakkında genel hükümler saklıdır.
    d) Polis tarafından TIR aracına gümrük yetkililerince vurulan bandaj veya
mühürlerin sağlam olup olmadığı, araç brandalı ise bunda herhangi bir yırtık
veya kesik olup olmadığı kontrol edilir.
    e) Taşıt üzerindeki gümrük mühürünün veya bandajın bozulması veya kopması
veya kaçakçılık ihbarının vuku bulması halinde zabıt tutularak en yakın gümrük
idaresine haber verilir ve taşıt gümrük idaresince görevlendirilecek personele
teslim edilir. Haber verilen gümrük idaresi, en geç 24 saat içinde personelini
göndererek aracı teslim almakla yükümlüdür. Yapılan işlemin sonucu, gümrük
idaresi tarafından aracı teslim eden makama yazı ile bildirilir.
    Güvenlik önlemlerini almaya yetkili merci

    Madde 18 - TIR güzergahı boyunca gerektiğinde diğer güvenlik önlemleri
İçişleri Bakanlığı tarafından alınır.
    Kaza ve arıza durumunda araçların çekilmesi

    Madde 19 - Kaza ve arıza nedeniyle yoluna devam edemeyen taşıtların denet-
leme ve konaklama noktalarına veya diğer onarım yerlerine çekilmesi; öncelikle
denetleme ve konaklama noktalarındaki çekme ve kurtarma araçlarıyla, bu mümkün
olmadığı taktirde özel şahıslara ait kurtarıcılarla veya bu mahalle en yakın
kamu kuruluşları, kurtarıcıları ile sağlanır.
    Gümrük idaresi tarafından yapılacak işlem ve denetleme

    Madde 20 - Gümrük idaresi tarafından yapılacak işlem ve denetlemelerin ne
şekilde icra edileceği ve bu hususta yapılması gereken değişiklikler, ilgili
bakanlık ve kuruluşların olumlu görüşleri alınmak suretiyle Maliye ve Gümrük
Bakanlığı`nca tesbit edilir ve Resmi Gazete`de yayımlanır.
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                               Müşterek Hükümler
    Türkiye`ye mal getiren veya Türkiye`de yükleme yapan araçların denetlenmesi

    Madde 21 - Bu Yönetmelikte belirtilen boşaltma noktalarına boşaltma yapmak
üzere hudut kapılarından giriş yapan veya yükleme noktalarından Türk ihraç
mallarını nakledecek yabancı plakalı TIR kamyonları ile Türk hava ve deniz
limanlarına veya demiryolu istasyon-
YÖNETMELİKLER, MAYIS 1993 (EK-15)
larına gelen transit malları üçüncü ülkelere taşıyacak Türk plakalı TIR
kamyonları da güzergahlarda ve denetleme ve konaklama noktalarında bu
Yönetmelikte belirtilen esaslara göre denetlenir.
    Güzergah katetme süresinin tespiti

    Madde 22 - Uluslararası eşya taşıyan araçların Türkiye`ye girişlerinden
çıkışlarına kadar takip edecekleri güzergah ile denetleme ve konaklama nokta-
ları arasındaki mesafeleri ne kadar zamanda katedecekleri, mevsime ve yol
şartlarına göre Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlı-
ğı`nın olumlu görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından tespit ve ilan
edilir. Bu durum Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlı-
ğı`na ve dış ülkelerdeki yabancı TIR firmalarına duyurulmak üzere de Dışişleri
Bakanlığı`na bildirilir.
    TIR sürücülerinin uymak zorunda olduğu yasaklar

    Madde 23 - TIR sürücüleri aşağıdaki hususlara uymak zorundadır.
    a) Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları askeri yasak bölgelerde duramaz-
lar. Bu taşıtların askeri tesis, birlik ve kurumların yakınında park etmeleri,
film ve fotoğraf çekmeleri yasaktır.
    b) Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları Maliye ve Gümrük Bakanlığı`nca
ilan edilen güzergahların dışında hareket edemezler.
    c) TIR sürücüleri denetleme ve konaklama noktalarına kendilerine bildirilen
müddetler içinde gelmeye ve Türkiye`de izledikleri güzergahların genel geçiş
süresine uymaya mecburdurlar.
    d) Türkiye`den transit geçen araçlar, yerleşim bölgelerinde duramazlar ve
park edemezler. TIR sürücüleri, giriş esnasında gümrük idareleri tarafından
işlemleri bitirilip de gümrüklü sahayı terkederken, aracın ön camına yapıştı-
rılan ve araçların yerleşim bölgeleri içinde duramayacağını belirtir uyarı
levhasını ülkeyi terkedene kadar aynen muhafaza ederler.
    e) Denetleme ve konaklama noktaları dışında arıza, kaza, yol yapımı, yol
kapanması ve hastalanma gibi nedenlerle park etmek mecburiyetinde kalan taşıt
sürücüleri en yakın emniyet, jandarma veya gümrük teşkilatına başvurarak gecikme
sebeplerini tevsik eden bir belge almak zorundadır.
    f) Yukarıdaki hususlara aykırı hareket eden TIR araç sürücülerinin, 1615
sayılı Gümrük Kanununun 156 ncı maddesine göre para cezası ile cezalandırılma-
larını teminen denetleme belgesine gerekli meşruhat verilir.
    Verilen para cezaları bu eylemlerin diğer mevzuat gereğince suç teşkil
etmesine ve cezalandırılmalarına engel teşkil etmez.
    Yönetmelik esaslarının ihlali halinde yapılacak işlemler

    Madde 24 - Bu Yönetmeliğin öngördüğü hususlara taşıyıcı firma ve sürücüleri
tarafından riayet edilmediğinin gümrük veya polis yetkililerince tespiti halin-
de durum valilikler tarafından gerekçeleri ile birlikte derhal İçişleri Bakan-
lığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı`na bildirilir. İçişleri Bakanlığı bu hususu
Dışişleri Bakanlığı`na iletir. Dışişleri Bakanlığı bu ihlalleri, vakit geçir-
meden ilgili devlete ve TIR`ın bağlı bulunduğu firmaya tebliğ eder. Uyarıya
rağmen ihlallerde ısrar eden araç sürücülerinin Türkiye`ye bir daha girmemeleri
için İçişleri Bakanlığı tarafından 5683 sayılı Pasaport Kanununa göre işlem
yapılır.
    Uyulması gerekli esasların duyurulması

    Madde 25 - Uluslararası eşya taşıyan sürücülerin güzergahla ilgili olarak
bilmeleri ve riayet etmeleri gerekli görülen hususlar, İçişleri Bakanlığı`nın
teklifi üzerine Dışişleri Bakanlığı tarafından ilgili devletlere duyurulur.
    Mülki amirlerin görev ve yetkileri

    Madde 26 - Hudut kapıları ile denetleme ve konaklama noktalarında görevli
kamu kuruluşlarının teknik konular dışındaki işlemleri ve birbirleriyle iliş-
kileri ilgili vali veya kaymakamlar tarafından düzenlenir.
    İstatistiki bilgiler

    Madde 27 - Hudut kapılarından giriş ve çıkış yapan TIR araçlarının miktarı-
nı, hangi devletlere ait olduğunu ve alınan geçiş ücreti tutarlarını gösterir
aylık rapor, gümrük kapılarında görevli mülki amirler tarafından her ay aksa-
tılmadan İçişleri, Maliye ve Gümrük ve Ulaştırma Bakanlıkları ile Devlet İsta-
tistik Enstitüsü Başkanlığı`na bildirilir.
    Park ücreti

    Madde 28 - TIR denetleme ve konaklama noktalarındaki park ücreti, ilgili
bakanlık ve kuruluşlarla koordine edilerek her yıl Aralık ayı içinde Maliye
ve Gümrük Bakanlığı`nca tespit edilir.
    Yürürlükten kaldırılan hükümler

    Madde 29 - Bakanlar Kurulunun 19.8.1983 tarihli ve 83/6987 sayılı Kararı
ile yürürlüğe konulan Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir,
Konaklama, Denetleme, Uygulama ve Güvenlik İşlemlerine Ait YÖnetmelik yürürlük-
ten kaldırılmıştır.

    Geçici Madde 1 - Bu Yönetmelikte kurulması öngörülen denetleme sistemi
faaliyete geçinceye kadar, güzergah boyu denetlemeleri, İçişleri Bakanlığı tara-
fından mevcut mevzuat hükümlerine göre yürütülür.
    Yürürlük

    Madde 30 - Sayıştay`ın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tari-
hinde yürürlüğe girer.
    Yürütme

    Madde 31 - Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
YÖNETMELİKLER, MAYIS 1993 (EK-15)

Tüm Mevzuat