KANUNU MEDENİNİN SURETİ MER`İYET VE ŞEKLİ
                             TATBİKİ HAKKINDA KANUN
    Kanun Numarası       : 864
    Kabul Tarihi         : 29/5/1926
    Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 19/6/1926 Sayı: 402
    Yayımlandığı Düstur  : Tertip: 3  Cilt: 7  Sayfa: 1207
    Umumi hükümler, kanunun makabline şümulü

    Madde 1 - Kanunu Medeninin mer`i olmağa başladığı tarihten evvelki
hadiselerin hukuki hükümleri, mezkür hadiseler hangi kanun mer`i iken olmuş ise
yine o kanuna tabi kalır.
     Binaenaleyh 4 teşrinievvel 1926 tarihinden evvel vuku bulmuş olan
muamelelerin hukukan lazımülifa olup olmamaları ve neticeleri mezkür tarihten
sonra dahi, vukuları zamanında meri olan kanunlara tevfikan tayin olunur.
Bilakis 4 teşrinievvel 1926 tarihinden sonra vuku bulmuş olan hadiseler,
kanunda muayyen olan müstesnaları mahfuz kalmak şartiyle Kanunu Medeninin
hükmüne tabidir.
     Makabline şamil olan kaideler intizamı-amme ve adabı umumiye

     Madde 2 - Kanunu Medeninin intizamı amme ve adabı umumiyeyi temin
zımnında vazedilmiş olan kaideleri, mer`i olmağa başladıkları zamandan
itibaren, haklarında istisnai bir hüküm olmayan bütün hadiselere kabili
tatbiktir.
     Binaenaleyh yeni kanuna göre intizamı amme ve adabı umumiyeye mugayyir
olan kaideler, yeni kanun meri olmağa başlar başlamaz hiç bir veçhile tatbik
edilemez.
     Kanunun nüfuzu

     Madde 3 - Kanunun, iki tarafın arzu ve iradelerini nazarı itibare
almaksızın, tanzim ettiği muamele ve münasebetler yeni kanunun neşrinden
evvel vukubulmuş olsa bile meriyetinden itibaren yeni kanuna tabi olurlar.
     Hakkı müktesep yok ise

     Madde 4 - Eski kanun mer`i iken vukubulmuş olupta yeni kanunun meriyetinden
evvel kendilerinden bir hakkı müktesep vücude gelmemiş olan hadise, yeni kanunun
meriyeti tarihinden itibaren ona tabi olur.
     Şahsın hukuku:
     Medeni hakların istimali

     Madde 5 - Medeni hakların istimali her halde Kanunu Medenideki hükümlere
tabidir. Şu kadar ki yeni kanun mer`i olmağa başladığı zaman eski kanuna göre
medeni haklarını istimal salahiyetini haiz olupta yeni kanuna göre mezkür
salahiyete sahip olmamaları lazım gelenlerin, bu salahiyetlerine asla halel
gelmez.
     Gaiplik kararı

     Madde 6 - Gaiplik kararı, mer`i olmağa başladığı tarihten itibaren yeni
kanuna tabidir.
     Eski kanun meri iken verilmiş olan gaiplik veya ölüm kararları, yeni
kanuna tevfikan verilen kararların ifade ettikleri hükümleri ifade ederler. Şu
kadar ki kanunun neşrinden evvel eski kanuna tevfikan, nikahın feshi ve
mirasın intikali kabilinden hasıl olmuş hükümler baki kalır.
     Gaiplik kararını istihsal için açılmış olup da yeni kanunun mer`i olmağa
başladığı zamanda ceryan etmekte bulunan bir dava, arada geçen müddetin
mahsubu icra edilmek şartiyle, yeni kanunun tayin ettiği şekillere tevfikan
ve mebdeinden itibaren yeniden rüyete başlanır.
     Maamafih bütün alakadarlar tarafından talep vaki olursa, eski kanunun usul
ve müddetlerine tevfikan davanın rüyetine devam dahi caizdir.
     Hükmi şahsiyetler

     Madde 7 - Eski kanuna tevfikan hükmi şahsiyeti iktisap etmiş olan
şirketler, cemiyetler yeni kanuna nazaran şahsiyet iktisap edememek lazım gelse
dahi evvelce iktisap ettikleri şahsiyeti muhafaza ederler. Yeni kanuna nazaran
şahsiyeti iktisap etmeleri kendilerini usulen tescil ettirmelerine mütevakkıf
olan hükmi şahıslardan elyevm eski kanuna tevfikan teşekkül etmiş bulunanlar
mezkür eski kanunda kendileri için bu tescil mükellefiyeti mevcut olmasa bile
yeni kanunun meriyeti tarihinden itibaren beş sene zarfında tescillerini icra
ettirmekle mükellef olup bu müddet zarfında kendilerini tescil ettirmeyen bu
kabil şirketler, hükmi şahsiyetlerini gaip ederler.
     Hükmi şahısların ehliyetlerinin derecesi her halde, yeni kanunun
meriyeti tarihinden itibaren bu kanuna tabidir.
     Kanunu Medeniden evvel müesses evkaf, tesisler

     Madde 8- Kanunu Medeninin meriyete vaz`ından mukaddem vücude getirilen
evkaf hakkında ayrıca bir tatbikat kanunu neşrolunur.
     Kanunu Medeninin meriyete vaz`ından sonra vücude getirilecek tesisler,
Kanunu Medeni ahkamına tabidir.
     Aile ahkamı
     Nikahın akdi ve zevali ve karı kocanın şahıslarına dair hükümler

     Madde 9- Gerek evlenmenin akdi ve zevali ve gerek karı ve kocanın
şahıslarına dair olan neticeleri yeni kanunun meriyeti tarihinden itibaren, onun
ahkamına tabidir. Yeni kanunun meriyetinden evvel eski kanuna tevfikan aktedil-
miş olan evlenmeler yeni kanun nazarında dahi sahih olduğu gibi yeni kanunun
meriyetinden evvel eski kanuna tevfikan sahih olarak zeval bulmuş evlenmelerde
yeni kanun nazarında zaildir.
     Eski kanuna göre sahih olmayan nikahların yeni kanun meri olmağa başladık-
tan sonra fesihleri ancak yeni kanuna tevfikan kabildir. Arada geçen müddet
kanunen muayyen zamanların müruru noktasından hesaba dahildir.
      Karı koca mallarının idaresi
      Kanuni usul

      Madde 10- Kanunu Medeninin meriyeti tarihinde mevcut evlenmelerin karı
koca arasındaki mali neticeleri, yeni kanunun meriyeti tarihinden sonra dahi
karı koca mallarının idaresine müteallik hükümler meyanına ithal edilen aile
ve miras hükümlerine tabidir. Karı koca mallarını idare hususunda tabi olduğu
fevkalade usuller ile mahfuz mallar ve nikah mukavelesi hakkındaki hükümler
müstesnadır.
      Karı koca, yeni kanunun meriyeti başlamazdan evvel eski kanuna tevfikan
tabi oldukları mali usulü idame edeceklerini tahriren ve müştereken karı koca
malları siciline tescil ettirmezlerse, mallarının idaresince üçüncü şahıslara
karşı yeni kanun hükmüne tabi olurlar. Karı koca tahriri ve müşterek bir
beyanname ile mallarını idare hususunda yeni kanuna tabi olacaklarını mercii
mahsusuna bildirmek selahiyetini dahi haizdir.
      Evlenme mukaveleleri

      Madde 11 - Yeni kanunun meriyeti tarihinde evvelki evlenmelerde, karı
koca mallarının idaresine dair yapılmış olan mukaveleler işbu meriyet
tarihinden sonra dahi muteberdir. Şu kadar ki bu kabil mukaveleler yeni kanunun
meriyeti tarihinden evvel tescil ettirilmek üzere ait olduğu mercie  tebliğ
edilmiş olmadıkça üçüncü şahıslara karşı mevcudiyetleri iddia olunamaz. Eski
kanuna tevfikan resmi bir sicile kaydettirilmiş olan bu kabil mukaveleler
resen karı koca malları siciline naklolunur.
      Üçüncü şahısların hukukunu siyanet

      Madde 12 - Karı koca mallarının idaresinde vukua gelen tadiller hakkında,
üçüncü şahısların hukukunu siyanet için tatbik edilen hükümler, yeni kanunun
meriyeti neticesi olarak vukua gelen tadiller hakkında dahi caridir.
      Ana ve baba ve çocuklarının hukuku

      Madde 13 - Ana ve baba ve çocuklarının hukuku, meriyeti anından
itibaren yeni kanuna tabidir. Velayet hakkının eski kanuna tevfikan gaip edilmiş
olması ana ve babadan birinin talebi üzerine yeni kanunun hükmü dairesinde
aksine bir karar sadır olmadıkça, yeni kanunun meriyetinden sonra dahi devam
eder.Yeni kanunun meriyeti başladığı zamanda vesayet altında bulunupta bu
kanuna göre velayet altında bulunmaları lazım gelen çocuklar baba ve analarının
velayeti altına geçer.Şu kadar ki sulh mahkemesi ana ve babaya nakil
muamelesini icra etmedikce vesayet hakkı baki kalır.
     Sahih olmayan nesep

     Madde 14 - Nesebi sahih olmayan çocuklar, meriyetinden itibaren yeni
kanuna tabidir. Yeni kanunun meriyetinden evvel doğmuş olan nikahsız  bir
çocuğun anası ve bizzat çocuk babaya karşı ancak sahih olmayan nesep
hakkındaki hükümlere müstenit ve eski kanun mucibince kendilerine tanınmış olan
davaları ikame edebilirler. Kanunu Medeninin meriyetinden sonra evlenme
haricinde doğan bir çocuğun babası tarafından tanınması çocuk mezkür
kanunun meriyetinden evvel doğmuş dahi olsa, yine bu kanun dairesinde vaki
olur.
      Vesayet

      Madde 15 - Vesayet, meriyetinden itibaren yeni kanun ahkamına tabidir.
      Yeni kanun meri olmaya başlamazdan evvel vücut bulmuş olan vesayet
baki kalır. Şu kadar ki sulh mahkemesi tarafından yeni hukümlere tevfikan
tadil edilir.
      Eski kanuna tevfikan vücut bulmuş olup ta yeni kanuna nazaran kabulleri
gayri kabil olan vesayetlere hemen salahiyettar merciin hükmü ile nihayet
verilir ve nihayet verilinceye kadar, vesayet devam eder.
     Miras mirascılar ve intikal

     Madde 16 - Yeni kanunun meriyetinden evvel ölmüş olan bir kimsenin
mirası, meriyetinden sonra dahi eski kanuna tabi olur.
     Bu kaide gerek mirasçılara gerek mirasın intikaline şamildir.
     ÖlÜme bağlı tasarruflar

     Madde 17 - Yeni kanunun meriyetinden evvel o zamanki kanuna göre bu kabil
tasarrufları yapmağa ehil olan bir kimsenin yaptığı ölüme bağlı bir tasarruf
veya böyle bir tasarrufun o kimse tarafından vaki feshi, yeni kanunun meriyeti
tarihinden sonra mezkür kimsenin ölümü işbu yeni kanunun meriyeti zamanında
vuku bulması ve yeni kanuna nazaran o kimsenin ehliyeti haiz olmaması sebep
gösterilerek talil edilemez.
      Tanzim edildiği zaman vasiyetcinin vefatı zamanında cari kanuna uygun
bulunan bir vasiyetname, şekil noksanı sebebiyle feshedilemez.
      Ölüme bağlı bir tasarrufta tenzil davası veya tasarrufun tarzı hakkındaki
kanunsuzluk davası, mezkür tasarrufda bulunan kimse eğer yeni kanunun meriyeti
zamanında ölmüş ise, yeni kanuna tabi olur.
      Ayni haklar

      Madde 18 - Kanunu Medeninin meriyeti zamanında mevcut olan ayni haklar,
gayrimenkul sicillerine mütaallik hükümler mer`i olmak şartiyle mahfuzdur.
      Maamafih işbu kanunda bir istisnai hüküm mevcut olmadıkça hakkı mülkiyetin
ve diğer ayni hakların şumulü, meriyeti başlar başlamaz yeni kanuna tabidir.
Yeni kanuna nazaran tesisleri kabil olmayan filhal mevcut ayni haklar, eski
kanuna tabi kalırlar.
     Gayrimenkul siciline kayıt hakkı

     Madde 19 - Kanunu Medeninin meriyetinden evvel ayni bir hak tesisine
dair vücut bulmuş olan bir borç, şeklen eski veya yeni kanunlardan birinde
mer`i şekillere uygun ise sahihdir. Eski kanuna tevfikan doğmuş ayni hakların
tescilinde ibrazı lazım gelen ispat vesikaları, gayrimenkul sicilleri
nizamnamesinde tayin olunacaktır.
      Ayni bir hakkın şumulü yeni kanunun meriyetinden evvel vuku bulan bir
hukuki muamele ile tayin edilmiş bulunursa bu şumul yeni kanun ile gayrikabili
telif bulunmadıkça mezkür kanunun meriyeti sebebiyle hiç bir tebeddüle uğramaz.
      İktisabı müruru zaman

      Madde 20 - İktisabı müruru zamanı, meriyetinden itibaren yeni kanuna
tabidir. Eski kanunun meriyeti zamanında yeni kanunda dahi muteber bir müruru
zaman başlamış bulunursa bu takdirde yeni kanunun meriyetine kadar geçen
zaman bu kanunun kabul ettiği müruru zaman müddetine mütenasiben mahsup
edilir.
      Gayrın arazisine dikilmiş ağaçların mülkiyeti

      Madde 21 - Gayrın arazisine dikilmiş bulunan ağaçların üzerindeki
mülkiyet hakları, kanunu Medeninin meri olduğu tarihte cari kanunların hükümleri
dairesinde mahfuzdur.
    Gayrimenkule müteallik irtifak hakları

    Madde 22 - Kanunu Medeninin meriyetinden evvel müesses gayri menkule
müteallik irtifak hakları, gayrimenkul sicillerinin teşkilinden sonra tescil
ettirilmemiş olsalar dahi, baki kalırlarsa da mezkür hakların hüsnüniyet sahibi
üçüncü şahıslara karşı dermeyan edilebilmeleri tescilleri tarihinden itibaren
mümkündür.
    Gayrimenkul rehinleri
    Elyevm mevcut teminat senetlerinin tanınması

    Madde 23 - Kanunu Medeninin meriyetindan evvel vücut bulmuş olan teminat se-
netleri yeni hükümlere tevfikan tadil edilmeğe muhtaç olmaksızın muteberdirler.
    Gayrimenkul rehinlerinin tesis usulü

    Madde 24 - Kanunu Medeninin meriyetinden sonra vuku bulacak gayrimenkul
terhinleri ancak mezkür kanuna göre muteber şekiller dairesinde yapılabilir.
    Eski kanunda meri olan şekiller gayrimenkul sicillerinin tatbikine kadar
muteberdir.
    Ödenmiş olan teminat senetleri

    Madde 25 - Bir teminat senedini tediyesi veya tadili, gayrimenkulün tahlisi
ve mümasili diğer muameleler meriyetinden itibaren yeni kanuna tabidirler.
    Bu hususta tatbiki lazımgelen şekiller gayrimenkul sicillerinin tesisine
kadar eski kanunlara tabidir.
    Teminatın şümulü

    Madde 26 - Gayrimenkul terhinlerinde gayrimenkule müterettip teminat
mükellefiyetinin şümulü yeni kanuna göre tayin olunur.
    Bununla beraber,teminat olarak gösterilen gayrimenkul ile birlikte menkul
bazı şeyler dahi bir hususi mukavele ile sahih olarak teminata tahsis edilmiş
ise Kanunu Madeniye göre mezkür şeylerin bu suretle rehnedilmesi caiz olmazsa
bile bu tashih tadil edilmez.
    Gayrimenkul terhininden neş`et eden haklar ve mükellefiyetler

    Madde 27 - Kanunu Medeninin mer`i olmaya başladığı tarihte mevcut
gayrimenkul rehinlerinde alacaklı ile borçlunun hukuk ve mükellefiyetleri,
akitten neş`et etmiş bulundukça eski kanuna tabi olur.
    Bilakis rehinin doğrudan doğruya kanundan doğan ve mukavele ile tadili
kabil olmıyan hükümleri yeni kanuna tevfikan tanzim olunur.
    Mütaaddit gayrimenkul rehin edilmiş olduğu takdirde işbu gayrimenkullerin
cümlesi eski kanuna tevfikan merhun kalır.
    Muhafaza tedbirleri

    Madde 28 - Rehin mukavelesinin devamı esnasında alacaklının haiz olduğu
salahiyetler ve bilhassa ittihaz edebileceği muhafaza tedbirleri bilumum
gayrimenkul rehinlerinde yeni kanuna tabidir.Borçlunun salahiyetleri hakkında
dahi hüküm böyledir.
    İhbar tarikiyle itfa ve devrü ferağ

    Madde 29 -Gayrimenkul bir malın rehni ile temin edilmiş alacakların ihbar
usuliyle itfası ve teminat senetlerinin devrü ferağı bu kanunun meriyeti
tarihinden evvel konulmuş bütün gayrimenkul rehinlerinde eski kanuna tevfikan
cereyan eder.
    Ancak yeni kanunun tatbiki her halde muktazi hükümlerine, riayet lazımdır.
    Alacaklıların derecesi

     Madde 30 -Gayrimenkul malların teşkil edilecek gayrimenkul sicillerine
kayıtları muamelesinin icrasına kadar, gayrimenkul rehinlerinde, alacaklıların
derecesi eski kanuna tevfikan tayin olunur.
    Gayrimenkul sicillerinin teşkilinden sonra bu derece Kanunu Medeninin
ahkamına göre tayin olunur.
    Teminat derecesi

    Madde 31 -Kanunu Medeninin gayrimenkul rehinlerinde kabul ettiği sabit
derece usulü ve muahhar dayinlerin serbest derecelerden istifadesi hakkındaki
hükümleri gayrimenkul sicillerinin tatbikınden itibaren ve tatbik vakı olmasa
bile mezkür kanunun meriyeti tarihinden beş sene geçtikten sonra cari olacaktır.
    Dayinlere akden temin edilmiş olan hususi haklar, mahfuzdur.
    Gayrimenkulün kıymeti mukadderesinden mütevellit tahdidat

    Madde 32 -Bir gayrimenkulü terhin ile temin edilen alacağın o gayrimenkulün
resmen mukadder kıymetinden muayyen bir miktardan fazla olamaması hakkında
Kanunu Medeninin vazettiği tahdit kaideleri,ancak atide tesis edilecek rehinler
hakkında caridir.
    Eski kanuna tevfikan tesis olunmuş teminat dereceleri kanunun bu husustaki
takyidi kaidelerine bakılmaksızın sicilden tayyedilinceye kadar mahfuz olup her
derecede mukayyet rehinlerin tecdidi dahi caizdir.
    Menkul mal rehinleri

    Madde  33 - Kanunu Medeninin meriyetinden itibaren ihdas edilecek menkul
mal rehinlerinin sıhhatı bu kanunda muayyen şekillere muvafık bulunmalarına
mütevakkıftır.
    Meriyet tarihinden evvel mevcut ve başka şekillerde müesses menkul mal
rehinleri altı ay müddetin müruriyle rehninden çıkar. Bu müddet muaccel
alacaklar için Kanunu Medeninin meriyeti tarihinden diğer alacakların dahi
muacceliyet kesbettikleri veya borç için tediye ihtarının mümkün olduğu tarihten
itibaren başlar.
    Rehinin hükümleri

    Madde  34 - Menkul mal rehinlerinin hükümleri ve mürtehin olan alacaklının
ve rahinin ve borçlunun hak ve mükellefiyetleri Kanunu Medeninin meriyetinden
itibaren rehin işbu kanunun meriyeti tarihinden evvel vücut bulmuş olsa bile
yeni kanuna tabidir.
    Kanunu Medeninin meriyetinden evvel, borcun ödenmemesi takdirinde
mürtehinin rehin edilen malı temellük etmesine dair kabul edilmiş olan herhangi
bir şart yeni kanunun meriyetinden itibaren lağvdır.
    Hapis hakkı

    Madde 35  - Kanunu Medeninin kabul ettiği hapis hakkı yeni kanunun
meriyetinden evvel alacaklının elinde bulunan eşya hakkında dahi caridir.
    Eski kanunun meriyeti zamanında başlamış bir hapis hakkının hukuki
neticeleri, Kanunu Medeninin hükümlerine tabidir.
    Zilyedlik

    Madde 36 - Kanunu Medeninin meriyetinden evvel tahakkuk eden zilyedlik,
meriyet tarihinden itibaren ona tabi olur.
    Ayni hakların tescili, tescilin tarzı

    Madde 37 - Gayrimenkul mallara ait sicil teşkilatı tatbika başlandıktan
sonra işbu tatbiktan evvel müesses ayni haklar, mezkür sicillere kaydedilecek-
tir.
    Herkesin ayni haklarını tescil ettirmesi için Hükümet ilan tarikiyle
halkı davet ve haberdar edecektir. Eski kanuna tevfikan tescil edilmiş olan
aynı haklar, Kanunu Medeni ile gayri kabili telif olmadıkça yeni gayrimenkul
mallara ait sicillere re`sen kaydolunacaktır.
    Tescil edilmemesinin hükmü

    Madde 38 - Tescil edilmemiş olan ayni haklarına mahfuz ve muteber
kalmakla, beraber, gayrimenkul sicillerinin kayıtlarına hüsnüniyetle itimat
etmiş olan üçüncü şahıslara karşı, mevcudiyetleri iddia edilemez.
    Tesisleri kabil olmıyan ayni haklar

    Madde 39 - Kanunu Medeninin gayrimenkul sicillerine dair olan kaidelerine
göre tesisleri artık kabil olmıyan ayni haklar (bir evin bir katının
mülkiyeti, gayrın arazisi üzerindeki ağaçların mülkiyeti..ilh) tescil edilmeyip
sadece ve lüzumu derecesinde işaret olunmakla iktifa olunur.
    Mezkür haklar, herhangi bir sebeple muntafi olduktan sonra artık yeniden
tesis edilemez.
    Ayni haklar ahkamının tapu teşkilatından evvel tatbikı

    Madde 40 - Kanunu Medenin ayni haklara mütaallik hükümleri gayrimenkul
sicillerinin teşkilinden evvel dahi umumiyet itibariyle meridir.
    Müruru zaman

    Madde 41 - Kanunu Medeni beş senelik veya daha ziyade müddetli bir müruru
zaman kabul ettiği takdirde yeni kanunun meriyetinden evvel mezkür müruru
zamanlar için geçen müddetler hesaba dahil olur.
    Şu kadar ki bu kabil müruru zamanlar, Kanunu Medeninin meriyetinden
itibaren laakal iki sene geçmiş olmadıkça, İkmal edilmiş olmaz.
    Kanunu Medeninin beş seneden dun olarak kabul ettiği müruru zamanların
veya sukutu hak müddetlerinin cereyanı ancak mezkür kanunun meriyetinden
itibaren başlar. Bir de, müruru zamanın bilcümle hükümleri Kanunu Medeninin
meriyetinden itibaren mezkür kanuna tabidir.
    Ayni haklara müteallik mukaveleler

    Madde 42 - Gayrimenkul ayni bir hak tesisi için eski kanuna muvafık
surette aktedilmiş olan bir mukavele, şeklen Kanunu Medeninin hükümlerine
uymasa dahi muteberdir.
    İlga edilen hükümler ve mecelle

    Madde 43 - Kanunu Medeniye, Borçlar Kanununa ve bu Tatbikat Kanununa
muhalif olan hükümler ile mecelle mülgadır.
    Usulü muhakemeye ilave edilen maddeler

    Madde 44 - (Usulü Muhakemei Hukukiye Kanununa bazı hükümler eklenmesine
dair olup, Mülga: 18/6/1927 - 1086/581 md.)
    İcra Kanununa ilave edilen maddeler

    Madde 45-46 - (İcra Kanununa bazı maddeler eklenmesine dair olup, Mülga:
9/6/1932 - 2004/368 md.)
    İlga edilen hükümler

    Madde 47 - Usulü Muhakemei Hukukiye, İcra ve Sulh Hakimleri Kanuniyle
sair kanunların yukarıdaki maddelere muhalif hükümleri mülgadır.
    Kanunun meriyeti tarihi

    Madde 48 - İşbu kanun 4 teşrinievvel 1926 tarihinden itibaren mer`idir.
    Kanunun icrasına memur makam

    Madde 49 - İşbu kanunun hükmünü icraya Adliye Vekili memurdur.

Tüm Mevzuat