SAĞLIK KURALLARI BAKIMINDAN GÜNDE ANCAK
                  YEDİBUÇUK SAAT VEYA DAHA AZ ÇALIŞILMASI
                       GEREKEN İŞLER HAKKINDA TÜZÜK
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi     :  11.7.1984,  No: 84/8298
    Dayandığı Kanunun Tarihi             :  25.8.1971,  No: 1475
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi     :  27.7.1984,  No: 18471
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi        :  5, Cildi: 24, S. 2016
    Kapsam

    Madde 1 - Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat veya daha
az çalışılması gereken işler bu Tüzükte belirtilmiştir.
    Günde ancak yedibuçuk saat çalışılabilecek işler

    Madde 2 - Bir işçinin, günde, ancak, yedibuçuk saat çalıştırılabileceği iş-
ler şunlardır:
    I - Kurşun ve Arsenik işleri
    a) Kurşun üretilen galen, serüzit, anglezit gibi cevherlerin çıkarılmasına
ilişkin maden ocağı işleri,
    b) Kurşunlu madenlerden yahut içinde kurşun bulunan kül, maden köpüğü, kur-
şun fırını kurumu, üstübeç artığı vb. maddelerden kurşun üretimi için yapılan
izabe işleri,
    c) Antimuan, kalay, bronz vb. maddelerle yapılan kurşun alaşımı işleri,
    d) Kurşun levha ve lehimlerin alevle kesilmesi, kurşunlu boyaların alevle
yakılması işleriyle levha, tel, boru, akümülatör, şişe kapsülü yapımı gibi kur-
şun veya kurşun alaşımıyla çalışılan işler,
    e) Üstübeç, sülügen, kurşun tetraetil gibi zehirli ve kimyasal kurşun veya
arsenikli bileşiklerin hazırlanması işleri,
    f) İçinde kurşun ve arsenik bulunan boya ve vernik gibi maddelerin kullanıl-
dığı emaye, güderi, meşin, kauçuk, çini, cam, yapma süs taşları, yapma çiçek ve
oyuncak yapımı işleriyle bina ve dokuma boyacılığı, renkli baskı ve harf matbaa-
cılığı (tipografi) işleri,
    g) Kurşun levhaları birbirlerine kaynatma işleri,
    II- Cam sanayii işleri
    a) Cam yapımında kullanılan ilkel maddeleri toz haline getirme, eleme, ka-
rıştırma ve kurutma işleri (bu işleri yapmak üzere tam kapalı odalar içinde oto-
matik makineli tesisat veya çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike
oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takrirde),
    b) Eritme işleri (otomatik besleme fırınlarıyla çalışılmadığı takdirde),
    c) Ateşçilik işleri,
    d) Üfleme işleri (tamamen otomatik makinelerle yapılmadığı takdirde),
    e) Basınçla yapılan cam işleri (cam tazyiki işleri),
    f) Ayna camı sanatında potalı cam dökümü işleri (potalar kalıp masasına me-
kanik araçlarla taşınmadığı takdirde),
    g) Camı fırın başından alma işleri,
    h) Yayma fırınlarında düzeltme işleri,
    i) Traş işleri,
   j) Asitle hak ve cilalama işleri,
    k) Basınçlı havayla kum püskürten cihazlarla yapılan işler (çalışma orta-
mındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma
tesisatı bulunmadığı takdirde),
    l) Pota ve taş odalarında görülen işler,
    III - Civa sanayii işleri
    a) Civa amalgamlarından altın ve gümüş ayırma işleri, akümülatörcülükte çin-
ko amalgamı işleri, harç malzemesi yapımında civalı kurşunlu yapılan lehimcilik
işleri,
    b) Civalı aletler yapımı işleri,
    c) Civa buharlı elektrik ampuleri yapım işleri.
    d) Süblime, kalomel ve civa fülminat gibi civalı bileşiklerin hazırlanması
işleri ve laboratuvarlarda civayla yapılan işler.
    IV - Çimento sanayii işleri
    a) İlkel maddeleri kırma, ufalama, ezme, eleme ve karıştırma işleri,
    b) Otomatik fırınlarda pişirme işleri,
    c) Klinkeri öğütme, eleme, torba ve fıçılara koyma işleri (otomatik olarak
tozun etrafa yayılmasını önleyici bir düzenle yapılmadığı takdirde),
    V - Havagazı ve kok fabrikalarıyla termik santrallardaki işler
    a) Havagazı fabrikalarında kömürün depo edilmesi ve taşınması işleri (to-
zun etrafa yayılmasını önleyici mekanik tesisler olmadığı takdirde),
    b) Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme iş-
leri,
    c) Kimyasal arıtma işleri,
    d) Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işleri,
    e) Kok fabrikalarında kömür ve ocak işleri,
    f) Elektrik enerji üretim santrallarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül
ve kömürlerin taşınması işleri,
    g) Termik santrallarla her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateş-
çilik, kül ve kömürlerin taşınması işleri,
    VI - Çinko sanayii işleri
    a) Çinko madeninin toz haline getirilmesi, karıştırılması, elenmesi ve fı-
rınlanması işleri,
    b) Damıtma fırınının işletilmesi, fırınlardan küllerin ve curufun kaldırıl-
ması işleri,
    c) Çinkoyla alaşım yapılması işleri,
    d) Çinko tozunun ambalajlanması işleri.
    e) Sürekli olarak yapılan galvanizli demir lehimciliği işleri,
    f) Çinko tozu kullanılan kimyasal ve sınai işler,
    g) Elektrolitik çinko madeni üretilen tesislerdeki işler,
    VII - Bakır sanayii işleri
    a) Bakır cevheri çıkarılan maden ocaklarında yapılan işler,
    b) Cevherin kuru veya yaş yöntemle zenginleştirilmesi ve elde edilmesi işle-
ri,
    c) Bakır fabrikalarında cevherin yıkanma, flotasyon ve izabe işleri,
    d) Hurda bakırın eritilerek dökülmesi işleri,
    VIII- Alüminyum sanayii işleri
    a) Alüminyum oksit üretimi işleri,
   b) Alüminyum bronzu hazırlama işleri,
    c) Alüminyum madeni üretimi işleri,
    IB - Demir ve çelik sanayii işleri
    a) Demir izabe fabrikalarında cevherin demire çevrilmesi işleriyle boru
fabrikalarının fırın ve döküm dairelerinde yapılan işler,
    b) Çelikhanelerin çelik yapılan fırınlarıyla bunların teferruat ve eklenti-
lerinden olan ikinci derecedeki fırınlarda ve konvertörlerde yapılan işler,
    c) Sıvı haldeki demir ve çeliğin tesisat ve techizatla veya mekanik olarak
taşınmasına ilişkin işler,
    d) Sıcak veya sıvı haldeki curufun taşınması ve işlenmesi işleri,
    e) Haddehanelerde (soğuk demirle çalışılan haddehaneler hariç), fırınlarda
hadde serilerinde, haddehaneyi kızgın veya sıvı çelik yahut demirle besleyen
tesisat ve araçlarla görülen işlerle kızgın halde olan yarı mamul parçaların
kesilmesi ve hazırlanması işleri,
    f) Demir ve çelik presleme makinalarında yapılan işlerle bu makinaların
sıcak demir veya çelikle beslenmesi ve yapılan sıcak parçaların kaldırılma veya
taşınması işleri,
    g) Curufun kırılması, ezilmesi, toz haline konulması, tozların çuvallara
doldurulması ve yükletilmesi işleri,
    h) Oksijen ve elektrik kaynağı işleri,
    B - Döküm sanayii işleri
    a) Kalıp kumunun hazırlanması işleri,
    b) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi
işleri,
    c) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınları-
nın döküme hazır duruma getirilmesi işleri,
    d) Maden eritme ve dökme işleri,
    e) Kalıpların sökülmesi ve dökümlerin temizlenmesi işleri,
    f) Savunma ve düşey döküm yapımı işleri,
    BI - Kaplamacılık işleri
    a) Parlak ve mat kaplama işleri (galvano),
    b) Polisaj işleri,
    c) Kalaycılık işleri,
    d) Doldurma yoluyla galvanizleme işleri,
    e) Asitle yüzey temizleme işleri,
    BII - Karpit sanayii işleri
    Kireç ve kokun ark fırınında eritilmesi işleri,
    BIII- Asit sanayii işleri
    a) Asit için ham maddelerin hazırlanması işleri,
    b) Asitin yapılma safhalarındaki işler,
    c) Asitin dinlendirilme, yüklenme, boşaltılma ve taşınması işleri,
    d) Baca gazlarından asit elde edilmesi işleri,
    BIV - Akümülatör sanayii işleri
    a) Akümülatör yapım ve onarım işleri.
    b) Akümülatör suyu hazırlama ve şarj işleri,
    BV - Kaynak işleri
    a) Her çeşit koruyucu gaz altında yapılan kaynak işleri,
   b) Toz altı kaynak işleri,
    BVI - Madenlere su verme işleri,
    a) Su verme işleri (sertleştirme),
    b) Semantasyon işleri,
    BVII - Kauçuk işlenmesi işleri
    a) Kauçuk hamurunun karıştırılması, fırınlanması işleri,
    b) Sağlığa uygun olarak havalandırılamayan yerlerde, otomatik tesisat kulla-
nılmadan yapılan sıcak vulkanizasyon işleri,
    BVIII - Yeraltı işleri
    Maden ocakları işleri (elemanter civa bulunduğu saptanan civa maden ocakla-
rı hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işler,
    BIB - Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler
    Doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüskü-
ler emanasyon kaynakları ile yapılan işler,
    BB - Gürültülü işler
    Gürültüsü 80 desibeli aşan işler,
    BBI - Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler
    Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 20 metreye ka-
dar derinlik veya 2 kg/cm2 basınçta yapılan işler (iniş, çıkış, geçiş dahil),
    BBII - Pnömokonyoz yapan tozlu işler
    Pnömokonyoz yapan tozların bulunduğu işyerlerindeki işler.
    Yedibuçuk saatten daha az çalışılabilecek işler

    Madde 3 - Bir işçinin günde yedibuçuk saatten daha az çalıştırılabileceği
işlerle bunların her birinde en çok kaçar saat çalıştırılabileceği aşağıda gös-
terilmiştir:
    I - Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler
    Su altında basınçlı hava içinde (iniş, çıkış, geçiş dahil),
    a) 20-25 (20 hariç) m. derinlik veya 2-2,5 (2 hariç) kg/cm2 basınçta 7 saat,
    b) 25-30 (25 hariç) m. derinlik veya 2,5-3 (2,5 hariç) kg/cm2 basınçta 6
saat,
    c) 30-35 (30 hariç) m. derinlik veya 3-3,5 (3 hariç) kg/cm2 basınçta 5 saat,
    d) 35-40 (40 hariç) m. derinlik veya 3,5-4 (3,5 hariç) kg/cm2 basınçta 4
saat,
    (Dalgıçlar için bu süreler, 18 metreye kadar 3 saat, 40 metreye kadar olan
derinliklerde 1/2 saattir.)
    II- Civa işleri
    a) Civa izabe fırınlarında görülen işler 6 saat,
    b) Elementer civa bulunan ocaklarda görülen işler 6 saat,
    III - Kurşun işleri
    Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken kuru tozları kaldırma
işleri 4 saat,
    IV - Karbon sülfür işleri
    Karbon sülfürden etkilenme tehlikesi bulunan işler 6 saat,
    V - Ensektisitler
    Karbamatlı ve organik fosforlu ensektisitlerin yapımı, paketlenmesi, çözelti
olarak hazırlanması ve uygulanması işleri 6 saat.
    Tüm kanda, eritrosit veya plazmada kolinesteraz aktivitesini belirlemeye ye-
terli olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yapılacak başvuru üzerine
yetkili uzmanlarca belirlenmiş, kendilerine veya başkalarına ait laboratuvarlar-
da sözü edilen muayeneleri en az 6 ayda bir yaptıran işyerlerinde çalışanlar,
günde 7,5 saatlik çalışma süresine tabi tutulabilirler.
    Yukarıdaki fıkra gereğince yapılacak kan tahlilleri, işçilerin, 1475 sayılı
İş Kanununun 79 uncu ve Ağır ve Tehlikeli İşler Tüzüğünün 3 üncü maddesine göre
yapılması gerekli yıllık muayenelerine ilişkin yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
    Başka işte çalıştırma yasağı

    Madde 4 - Bu Tüzük kapsamına giren işlerde çalıştırılan işçiler, 2 ve 3 üncü
maddelerde belirtilen günlük en çok iş sürelerinden sonra diğer herhangi bir iş-
te çalıştırılmazlar.
    Fazla çalışma izni verme yasağı

    Madde 5 - Bu Tüzük kapsamına giren işler için fazla saatlerle çalışma izni
verilemez.
    Bildirim yükümlülüğü

    Madde 6 - Bu Tüzükte sayılan işlerden herhangi birini veya birkaçını sürekli
olarak veya zaman zaman  yapan işverenler, bu işlerin çeşit ve niteliklerini,
yapılma zamanlarını, anılan işlerde çalıştırdıkları işçilerin erkek ve kadınlar
ve 18 yaşından küçük ve büyükler ayrı ayrı gösterilmek suretiyle sayılarını,
bunların hergünki işe girme, işten çıkma ve ara dinlenme saatlerini ve günde
birden çok işçi postasıyla çalışılıyorsa bu postaların ne tarzda ve hangi saat-
lerde nöbet değiştirdiklerini, işin yürütüldüğü yerin bağlı bulunduğu bölge ça-
lışma müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler. Bunların doğrudan
doğruya ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirilmesi olanaksızsa veya gecikme-
ye neden olacaksa, söz konusu bildirim o yerin en büyük mülkiye amirine yapıla-
bilir. Bu takdirde mülkiye amiri durumu derhal ilgili bölge çalışma müdürlüğüne
bildirir.
    Kaldırılan hükümler

    Madde 7 - Bakanlar Kurulunun 31/1/1973 günlü ve 7/5735 sayılı kararıyla yü-
rürlüğe konulmuş bulunan Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Sekiz Saat Ve-
ya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Tüzük yürürlükten kaldırılmıştır.
    Yürürlük

    Madde 8 - 1475 sayılı İş Kanununun 2869 sayılı Kanunla değiştirilen 61 inci
maddesinin (b) bendine dayanılarak hazırlanan ve Danıştayca incelenmiş olan bu
Tüzük hükümleri, Resmi Gazetede yayımı gününde yürürlüğe girer.
    Yürütme

    Madde 9 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Tüm Mevzuat