ASKERİ YASAK BÖLGELER VE GÜVENLİK BÖLGELERİ YÖNETMELİĞİ Mevzuat Listesi
ASKERİ YASAK BÖLGELER VE GÜVENLİK BÖLGELERİ
YÖNETMELİĞİ
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 17.1.1983, No: 83/5949
Dayandığı Kanununun Tarihi :18.12.1981, No: 2565
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 30.4.1983, No: 18033
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi:22, S.3106
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç:
Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı 18/12/1981 tarih ve 2565 sayılı Askeri Yasak
Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununun 6-7-9-1O-13-20-21 ve 27. maddelerinde
belirtilen hususlardaki esasları belirlemek 33 ncü maddesi gereğince bu Kanunun
uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirtmektir.
Kapsam :
Madde 2 - Aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bu Yönetmelik; Askeri Yasak Bölgeleri ile Güvenlik Bölgelerini,yurt içinde
yapılacak büyük ve stratejik önemi haiz tesislerin coğrafi konum ve yerlerinin
tesbitini,seferberlik ve savaşta bu tesislerin tahribi için önceden yapılması
gereken hazırlıkları,yabancıların taşınmaz mal edinemeyecekleri ve izin almadan
kiralayamayacakları bölgeler ile ilgili hususlarda,Genelkurmay Başkanlığını,Ba-
kanlıkları,Kuvvet Komutanlıklarını (Jandarma Genel Komutanlığı dahil),kamu ve
özel kurum ve kuruluşları kapsamına alır."
Tanımlar :
Madde 3 - 1) Birinci derece Kara Askeri Yasak Bölgeleri
A - Yurt savunması bakımından hayati önem taşıyan askeri tesis ve bölgele-
rin,çevre duvarı,tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen dış sı-
nırlarının en az yüz,en fazla dörtyüz metre uzağından alınan noktaların birleş-
tirilmesi suretiyle meydana gelen alanlarla (ŞEKİL - 1)
B - Kara sınır hattı boyunca ve lüzum görülen kıyılarda otuz ila altıyüz
metre derinlikte kurulan alanlardır. (ŞEKİL-2)
2) İkinci Derece Kara Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece kara askeri yasak bölgelerin çevresinde,bu bölge sınırların-
dan başlamak üzere beş kilometreye,savunma ihtiyacı ve bölgenin özelliklerinin
zorunlu kıldığı hallerde on kilometreye kadar uzaktan seçilen noktalardan geçi-
rilen hatla tesbit edilen alanlar ile (ŞEKİL -1) yurt savunması bakımından
gerekli görülen diğer bölgelerde kurulan ve sınırları Bakanlar Kurulu Kararı ile
tesbit edilen alanlardır. (ŞEKİL - 3)
3) Birinci Derece Deniz Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sahilde bittiği noktadan iti-
baren deniz yönünde (ŞEKİL - 4), denizdeki tesisin çepeçevre her tarafında,en az
yüz metre en çok bir deniz mili uzaklıktan geçen noktaların birleştirilmesi su-
retiyle tesbit edilen alanlardır. (ŞEKİL - 6)
4) İkinci Derece Deniz Askeri Yasak Bölgeleri
A - İkinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sahilde bittiği noktadan
itibaren deniz yönünde,(ŞEKİL - 5)
B - Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin sınırlarından itibaren
deniz üzerinde her yönde (ŞEKİL - 6), iki deniz miline kadar uzaklıktaki nokta-
ların birleştirilmesi suretiyle,
C - Birinci derece deniz askeri yasak bölgesi olabilecek yerlerde birinci
derece deniz askeri yasak bölgesi kurulması zorunlu görülmediği takdirde yukarı-
daki A ve B bentlerindeki esaslara göre,
D - Yurt savunması bakımından gerekli görülen yerlerde en az bir,en fazla
iki deniz mili olarak,kurulan alanlardır.
5) Birinci Derece Hava Askeri yasak Bölgeleri
Birinci derece kara ve deniz askeri yasak bölgelerinin üzerinde ve dış sı-
nırlarından itibaren yatay olarak her yönde en az yirmibeş kilometre,dikey ola-
rak limitsiz yüksekliğe kadar uzanan ve milli hudutlar içinde kalan hava sahala-
rıdır. (ŞEKİL - 7)
6) İkinci Derece Hava Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece kara ve deniz askeri yasak bölgeleri dışında kalan stratejik
önemi haiz askeri veya kamu ve özel kuruluşlara ait tesisler üzerinde ve dış
sınırlarından itibaren yatay olarak her yönde en az yirmibeş kilometre,dikey
olarak limitsiz yüksekliğe kadar uzanan ve milli hudutlar içinde kalan hava sa-
halarıdır. (ŞEKİL -8)
7) Güvenlik Bölgeleri
A - Özel Güvenlik Bölgeleri
Kamu ve özel kuruluşlara ait stratejik değeri haiz her türlü yer ve tesisle-
rin dış sınırlarından itibaren en fazla dörtyüz metreye kadar geçen noktaların
birleştirilmesiyle tesbit edilen alanlardır. (ŞEKİL - 10)
B - Askeri Güvenlik Bölgeleri
a) Daimi Askeri Güvenlik Bölgeleri:
Birinci derece kara ve deniz yasak bölgesi olarak ilan edilmeyen silahlı
kuvvetlere ait kışla,kıta,karargah,kurum ve ordugah ve tesisler ile sualtı ve
suüstü tesislerinin her türlü patlayıcı,yanıcı,akaryakıt ve gizlilik dereceli
maddelerin konmasına tahsis edilmiş sabit ve seyyar depo ve cephaneliklerle,bu
gibi maddeleri dolduran,boşaltan tesisler ve atış poligonlarının çevresinde; bu
yerlerin dış sınırlarından itibaren en fazla dörtyüz metreye kadar geçen nokta-
ların birleştirilmesi ile tesbit edilen alanlar ile (ŞEKİL - 9)
b) Belirli Süreler İçin (Geçici) Kurulan Askeri Güvenlik Bölgeleri:
Mal ve can güvenliği bakımından girilmesinde sakınca görülen atış alanları
ile tatbikat bölgeleri içinde atış ve tatbikatın devam ettiği sürece kara,deniz
ve hava askeri güvenlik bölgesi olarak sınırları ve kapsamı ilgili makamlarca
uygun araçlarla ilan edilen alanlardır.
8) Yetkili Komutanlık
Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığının teklifleri üzerine
Genelkurmay Başkanlığınca tesbit edilen Komutanlıktır.
9) Fiziki Güvenlik Sistemi
Sınırlarımız boyunca Bakanlar Kurulu tarafından gerekli görülen yerlerde te-
sis edilen engel sistemidir.
10) Kontrollu Hava Sahası
İlgili otoritelerce boyutları belirlenmiş ve içerisinde kontrollu uçuşlar
için hava trafik hizmeti uygulanan hava sahalarıdır.
11) Tavsiyeli Hava Sahası
Bir uçuş malumatı bölgesi içinde bulunan ve burada uçan uçaklara hava trafik
hizmetleri yönünden yalnız tavsiye hizmeti temin edilen hava sahalarıdır.
12) Olağanüstü hal
Savaş hali, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, ayaklanma olması
veya vatan ve Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın veya ülkenin
ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren veya Anayasanın
tanıdığı hür demokratik düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya
yönelen yaygın şiddet hareketleri hakkında kesin belirtilerin ortaya çıkması,
büyük yangınlar, tabii afetler ve salgın hastalıklar nedeni ile milli güvenliğin
tehlikede görüldüğü hallerde,
13) Askeri tesis
Askeri personel, tesis veya malzemelerin bulunduğu yer, depo, kışla, bina
gibi yerlerdir.
14) Askeri Bölge
Birinci derece askeri yasak bölgeler, nöbet yerleri, karakol, kışla, karar-
gahlar, askeri kurumlar, yerleşme ve konaklama gibi amaçlarla kullanılan bina ve
mahallerin bulunduğu yerlerdir.
15) Kıyı
Karanın su ile birleştiği hattır. Kıyı hattından arazinin görünen şekilde
fiziksel değişiklik arz eden noktalarına veya sürekli bitki hattına kadar uzanan
saha kıyı boyudur. Kıyı; Deniz, göl (doğal ve yapay) ve nehirlerin kıyı çizgisi
boyunca uzanan kara parçasıdır.
Bu kara parçası, deniz ve göllerde, taşkın durumları dışında, kara yönünde
en çok ilerlediği anda suların belirlediği kıyı çizgisi ile bu çizgiden sonra da
devam eder, kıyı hareketlerinin oluşturduğu kumluk, çakıllık, taşlık, kayalık,
sazlık, bataklık alanı kara yönündeki doğal sınır çizgisi arasında kalan alan-
dır.
Nehirlerde (akar sularda) bu alan, suyun olağan yatakları ile bu yataklardan
sonrada devam eder, suyun etkisiyle oluşan kumluk, çakıllık, taşlık, kayalık,
sazlık, bataklık alanı kara yönündeki doğal sınır çizgisi arasında kalan alan-
dır.
Deniz, göl, (doğal ve yapay) ve nehirler devletin hüküm ve tasarrufu altın-
da bulunduğu için bunların tamamlayıcı parçası (mütemmim cüzü) ve uzantısı olan
kıyılarda bir ayrıcalık ve tekel sözkonusu olmaksızın herkesin ücret ödemeksizin
mutlak olarak eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık alanlardır.
16) Stratejik (hayati) önemi haiz yer
Milli güvenliğin ve milli çıkarların sağlanmasına etkisi olabilecek toplu-
luk, tesis veya yerlerdir.
17) Dış Sınır
Bu yönetmelikte bahsedilen bölge veya tesislerin etrafında,
- Çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engelle belirlenen sınır,
- Herhangi bir engelin bulunmadığı durumlarda;
A - Kamulaştırma yapılmış yerlerde kamulaştırma sınırı,
B - Kamulaştırma yapılmamış yerlerde kadastro parsel sınırı,
C - Kadastro yapılmamış yerlerde ise, yapıların en dış noktalarının birleş-
tirilmesi ile elde edilecek sınır, anlaşılmalıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Askeri Yasak Bölgeler
BİRİNCİ KISIM
Kara Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci Derece Kara Askeri Yasak Bölge Kurma Esasları:
Madde 4 - 1) Yurt savunması bakımından hayati önem taşıyan askeri tesis
ve bölgelerin çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belir-
lenen dış sınırlarının en az yüz, en fazla dörtyüz metre uzağından alınan nokta-
ların birleştirilmesi suretiyle meydana gelen alanlar ile kara sınır hattı bo-
yunca ve lüzum görülen kıyılarda otuz ile altıyüz metre derinliklerdeki alanlar-
da tesis edilir.
Ancak, kara sınır hattı boyunca tesis edilenler hariç olmak üzere, birinci
derece kara askeri yasak bölgelerinin savunma ihtiyacı dörtyüz metrelik azami
hattın dışında bir kısım kara parçalarının da birinci derece kara askeri yasak
bölgesi içine alınmasını gerektiriyorsa bu yerlerin de birinci derece kara aske-
ri yasak bölgeleri içine alınmasına veya arazi şartlarına uyulması, kamu hizmet-
leri, halkın faydalanması ve geçiş imkanlarının gözönünde bulundurulması gibi
durumlarda bu bölgelerin yüz metre olan asgari haddinin daha aşağıya indirilme-
sine, belirtilecek ihtiyaca göre, Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Ba-
kanlar Kurulunca karar verilebilir.
2) Birinci derece kara askeri yasak bölge ilan edilmesi istenen yerler
O bölgenin barışta savunmasından sorumlu komutanlıklarca gerekli incelemeler
yapılarak gerekçeleri ile birlikte bağlı oldukları Kuvvet Komutanlığı veya Jan-
darma Genel Komutanlığına bildirilir.
Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı (Jandarma Genel Komutan-
lığı sorumluluğunda bulunan hudutlarla ilgili yerler için Kara Kuvvetleri Komu-
tanlığının görüşlerini alarak) uygun bulduklarını bir yazı ile Genelkurmay Baş-
kanlığına bildirir.
3) Bu yazıda yasak bölge kurulması istenen yerin veya yerlerin;
A - Savunma ve iç güvenlik açısından yasak bölge tesis edilmesini zorunlu
kılan nedenler,
B - Konumu ile etrafında kurulması istenen birinci ve ikinci derece yasak
bölge alanlarının dış sınırlarını gösterir 1/25.000 ölçekli üç adet haritası ve-
ya kopyası,
C - Bu sınırlarda seferi bir durumda değişiklik olup olmayacağı, olacak ise
nedenleri ve bu durumdaki muhtemel sınırları, şimdiden bu sınırın kararının alı-
nıp alınmamasının teklif edilip edilmeyeceği veya hangi alarm kademesi ile uygu-
lamaya konulmasının uygun olacağı,
D - Birinci derece kara askeri yasak bölgeleri üzerinde kurma zorunluluğu
duyulan birinci derece hava askeri yasak bölgesinin yatay sınırlarını gösterir
1/25.000 ölçekli üç adet harita veya kopyası,
E - Birinci ve ikinci derece kara askeri yasak bölgeleri ile birinci derece
hava askeri yasak bölgelerine esas olacak yatay dış sınırlarının koordinat lis-
tesi (üç adet),
F - Yasak bölge kurulması istenen bölge içinde bulunan meskun mahaller, te-
sisler, taşınmaz mallar, yollar, köprüler ve binaların durumu, varsa hazine ara-
zilerinin miktarı ile yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilere ait taşınmaz mal
bulunup bulunmadığı,
G - Yapılacak kamulaştırmanın tahmini maliyeti,
H - Bölgenin turizm, tarım, madencilik, arkeolojik saha ve diğer tabii kay-
naklar ve yatırımlar yönünden taşıdığı önem,
İ - Bölgedeki halkın karakteri, ihtiyaçları ve yasak bölge ilanı ile doğabi-
lecek maddi ilişkileri,
K - Kara sınır hattı boyunca ve kıyılarda tesis edilecek birinci derece kara
askeri yasak bölgelerde kamulaştırmaya zorunluluk bulunup bulunmadığı,
L - Yetkili komutanlık belirtilir.
4) Gelen bu istekler hakkında gereken çalışmalar yapılır ve Genelkurmay
Başkanlığı görüşü oluşturulur.Yasak bölge kurulmasına lüzum görülen istekler,
Bakanlar Kurulu Kararı Çıkartılması maksadıyla Milli Savunma Bakanlığına bildi-
rilir.Bu istekler için Milli Savunma Bakanlığınca ilgili Bakanlıkların görüşü
alındıktan sonra,Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılır.
5) Bakanlar Kurulu Kararı çıkartılması için Milli Savunma Bakanlığına yazı-
lacak yazıya;
A - Birinci derece kara askeri yasak bölgelerini belirleyen harita veya
kopyalar ile birinci derece hava askeri yasak bölgesini belirleyen harita kopya-
larından üçer adet,
B - Kara ve hava askeri yasak bölgelerinin üçer adet koordinat listesi,
C - Yasak bölge kurulması isteğinin gerekçeleri,
D - Çıkartılması istenen kararname tasarısı ilave edilir.
6) Kararname tasarısında; EK - A`da da görüldüğü gibi,
A - Askeri yasak bölge kurulması istenen yerin bulunduğu il,ilçe,köy ismi,
B - Yasak bölge kurulması isteğinin kanuni dayanağı,
C - Kurulması istenen kara ve hava askeri yasak bölgelerinin dereceleri,
D - Askeri kara yasak bölge sınırlarından gerekenlerin arazide fiilen
işaretlenmesi ve statülerinin tespit ve ilanı hususunda hangi Bakanlığın yetkili
kılındığı,
E - Birinci derece yasak bölge sınırları içindeki tüm taşınmaz mallar ile,
ikinci derece yasak bölge içinde yabancı uyruklulara ait taşınmaz malların kamu-
laştırılmasına Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığının
yetkili kılındığı,
F - Yetkili komutanlığın kim olduğu belirtilir.
7) Onaylanan kararname ile EK`i harita ve koordinat listelerinin bir adedi
Başbakanlıkta kalır.Milli Savunma Bakanlığına gönderilen kararname ve EK`leri bu
Bakanlık tarafından;beş adedi Genelkurmay Başkanlığına,bir adedi İmar ve İskan
Bakanlığına,bir adedi Ulaştırma Bakanlığına,bir adedi Milli Savunma Bakanlığı
İnşaat Emlak Daire Başkanlığına gönderilir.
Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 5 - 1) Bölge içindeki taşınmaz mallar kamulaştırılır.
2) Bölgeye buradaki görevlilerle,yetkili komutanlığın izin verdiği Türkiye
Cumhuriyeti uyruğundaki diğer görevlilerden başkası giremez,oturamaz.
3) Buradaki görevlilerin aile fertlerinin üçüncü dereceye kadar (üçüncü de-
rece dahil) kan ve sıhri hısımlarının bölgeye girmelerine ve oturmalarına aynı
komutanlıkça izin verilebilir.
4) Bu yerler ve içindeki tesisler amaç dışında kullanılamaz.
5) Yabancı uyruklu kişilerin geçici olarak bölgeye girmeleri ve oturmaları
Genelkurmay Başkanlığının iznine bağlıdır.Bu konudaki izin talepleri,ilgili ma-
kamlarca Genelkurmay Başkanlığına iletilir ve sonucu Kuvvet veya Jandarma Genel
Komutanlığı kanalı ile ve bölgedeki yetkili komutanlığa bildirilir.Bu hususta
yetkili komutanlıkça mahallin Mülki Amirine de bilgi verilir.Bölgede bulundukla-
rı sürece yabancılara bir refakatçı verilmesi zorunludur.
6) Birinci derece kara askeri yasak bölgesinde bulunan su kaynaklarından
ve geçiş yollarından yararlanmak isteyenler,bölgenin Mülki İdare Amirine
müracaat ederler.
Mülki İdare Amirleri (Kaymakam veya Vali) gerekli incelemeyi yaparak,su
kaynaklarından ve geçiş yollarından yararlanmanın zaruri olduğunu tesbit etme-
leri halinde, gerekçelerini de belirtmek suretiyle yetkili komutanlığa bildirir-
ler. Komutanlık,sadece Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bölgedeki su kaynak-
larından faydalanmalarına izin verebilir ve geçiş yollarını tespit eder.Bu gibi
yerlerden ya-
rarlanacak olanların uyması gereken kuralları ve bölgeye giriş kapıları ile
geçiş yollarını yapacağı bir talimat ile tesbit eder.Su kaynaklarından ve geçiş
yollarından yararlanacak olanlara yetkili komutanlıkça,fotoğraf ve parmak izini
ihtiva eden izin belgeleri düzenlenir ve yapılması yasak olan davranışlar imza
mukabili tebliğ edilir.Bu kişiler bu bölgelerden yararlanmaları sırasında kimlik
belgeleri ile izin belgelerini birlikte yanlarında taşımak zorundadırlar.
Yararlanma sırasında zararlı veya şüpheli durum ve faaliyetleri tespit edi-
lenlerin izin belgeleri yetkili komutanlıklarca geri alınır ve durum Mülki Maka-
ma da bildirilir.
7) Bölge içindeki eski eserler ve doğal kaynakların Milli kuruluşlarca veya
Milli Kuruluşların denetimi altındaki Türk veya yabancı uyruklularca araştırıl-
ması veya işletilmesi Genelkurmay Başkanlığının olumlu mütalaasının alınması
koşuluyla ilgili kanun hükümlerine göre yürütülür.
Eski eserleri ve doğal kaynakları araştırmayı,işletmeyi planlayan veya
Türkiye Cumhuriyeti ve yabancı uyruklularca düşünülen araştırma ve işletmeyi
denetlemekle yükümlü olan ilgili kuruluş,isteğini Genelkurmay Başkanlığına
gönderir.Genelkurmay Başkanlığınca araştırma veya işletmeye izin verilip veril-
mediği istek sahibi kuruluşa ve yetkili komutanlığa bildirilir.
8) Bölgenin fotoğraf ve filminin çekilmesi,harita,resim ve krokisinin yapıl-
ması,not alınması veya harita uygulaması gibi faaliyetlerde bulunulması ve böl-
genin savunma ve güvenlik tedbirlerini aksatacak,bozacak,açıklayacak cihazlar
kullanılması bu amaçlarla görevlendirilmiş olanlar dışındakilere yasaktır.
Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin arazide işaretlenmesi:
Madde 6 - Birinci derece kara askeri yasak bölgeleri ilan edilmez.Ancak
sınırları burada yasak bölge kurulması isteğinde bulunan komutanlık tarafından
aşağıda belirtildiği gibi arazide işaretlenir.
1) Birinci derece kara askeri yasak bölgenin sınırları bölgenin özelliğine
göre sınır taşı veya yeterli sırada dikenli tel ile çevrilir.
2) Tel çitin ara direkleri kırmızı boya ile boyanır.
3) Dış sıradaki tel çiti üzerine 100 - 200 metre aralıklarla (EK-B)`de gös-
terildiği gibi,60290 cm.ebadında kırmızı zemin üzerine,siyah renkle asker port-
resi çizilmiş ve beyaz renkle YASAK BÖLGE ile FORBIDDEN ZONE,ZONE INTERDITE ve
VERBOTENE ZONE yazılı levha konur.
Kara sınır hattı boyunca ve kıyılarda kurulan birinci derece kara askeri
yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 7 - 1) Bu bölgelerde kurulan veya kurulacak olan kara askeri yasak
bölgeleri içinde kalan taşınmaz malların kamulaştırılması zorunluluğu yoktur.
2) Bu bölgelerin kamulaştırma yapılanlarında 5 nci madde esasları aynen
uygulanır.
3) Bu bölgelerin kamulaştırılma yapılmayan kesimlerinde 9 ncu maddenin
(1 - 2 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 12) nci fıkraları uygulanır.
4) Bölge içindeki askeri tesislerin dürbünle gözetlenmesi bölgenin fotoğraf
ve filminin çekilmesi harita,resim ve krokisinin yapılması,not alınması veya
harita uygulanması gibi faaliyetlerde bulunmak ve bölgenin savunma tedbirlerini
aksatacak,bozacak ve açıklayacak cihazlar kullanılması,bu amaçla görevlendiril-
miş olanlar dışındakilere yasaktır.
5) Yabancı uyruklu kişilerin ana yollar dışına çıkmaları yasaktır.
Yabancı uyrukluların ana yollar dışında bölgeye girme ve oturmalarında 5 nci
maddenin 5 nci bendi uygulanır.
6) Bu bölgelerin içinden geçen kara yollarında zorunlu haller dışında durul-
maz, yol dışına çıkılmaz. Yolların bu bölgelere giriş noktasına ne kadar mesafe
için-
de durulmayacağına ilişkin Türkçe ve İngilizce yazılı ikaz levhaları konur.
7) Bu bölgelerin ve bölge içindeki yolların güvenliğinin sağlanması yetkili
komutanlığa aittir.
İkinci derece kara askeri yasak bölge kurma esasları :
Madde 8 - 1) İkinci derece kara askeri yasak bölgeleri,birinci derece kara
askeri yasak bölgeleri çevresinde veya yurt savunması bakımından gerekli
görülen diğer yerlerde kurulur.
2) Gerek birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin çevresinde ve gerekse
gerekli görülen diğer bölgelerde kurulacak ikinci derece kara askeri yasak böl-
gelerinin kurulmasında takip edilecek yol ve usuller birinci derece kara askeri
yasak bölge kurulmasında takip edilen esaslar gibidir.
3) Birinci derece kara askeri yasak bölgeleri çevresinde kurulacak ikinci
derece kara askeri yasak bölgelerinin sınırları,birinci derece kara askeri yasak
bölge sınırından başlamak üzere beş kilometreye kadar uzaklıktan seçilen nokta-
lardan geçirilen hat ile belirtilir.Bu hat bölge içindeki savunma tesislerini
kara gözetlemesine karşı gizleyen sırtlar ve arazi örtüleri varsa,bu sırtların
en yüksek noktalarından geçirilir ve görüşe engel örtüleri içine alacak şekilde
tesbit edilir.Savunma ihtiyacı ve bölgenin özellikleri zorunlu kıldığı hallerde
bu mesafe on kilometreye kadar uzatılabilir.
4) Birinci derece kara askeri yasak bölgelerine bağlı ikinci derece kara as-
keri yasak bölgeleri ile, yurt savunması bakımından gerekli görülecek diğer böl-
gelerde kurulacak ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sınırları Bakan-
lar Kurulu Kararında belirtilir ve Resmi Gazete`de yayınlanır.Bu sınırların
arazide işaretlenme zorunluluğu yoktur.
İkinci derece kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 9 - 1) Türk vatandaşlarının bölgede oturmaları,seyahat etmeleri,zirai
faaliyetlerini,meslek ve sanatlarını icra etmeleri serbesttir.Şu kadar ki Milli
Güvenliği sağlamak bakımından,gerekli görülecek ikinci derece kara askeri ya-
sak bölgelerinde,bölgede oturanlar dışındaki Türk vatandaşlarının bölgede otur-
maları,zirai faaliyetlerini meslek ve sanatlarını icra etmeleri yetkili komutan-
lığın isteği üzerine Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi halinde,Milli
Savunma Bakanlığının teklifi ile çıkartılacak Bakanlar Kurulu Kararı ile sınır-
landırılabilir.Sınırlandırmada uygulanacak esaslar ve tedbirler kararda belirti-
lir.
2) Yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler bu bölgede taşınmaz mal edine-
mezler.Bu gibilerin bu bölgelerdeki taşınmaz malları mahalli Mülki Amirlerce
tapu sicil muhafızları kanalı ile tespit edilerek yetkili komutanlıklara bildi-
rilir.
Yabancı uyruklulara ait taşınmaz malların tasfiyesine karar vermeye,tasfiye
şekil ve şartlarını belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
3) Yabancı uyruklular izin almadan geçici dahi olsa bölgeye giremezler,otu-
ramazlar,çalışamazlar ve taşınmaz mal kiralayamazlar.Görevli yabancı uyruklu
sivil kişilere izinler Garnizon Komutanlıklarının görüşü alınarak Valilerce
verilir.
Resmi görevle ülkemizde bulunan yabancı uyruklu sivil şahısların bu bölgele-
re girebilmesi için ilgili Bakanlığın taşra teşkilatınca Valiliğe müracaat
edilir.
4) Görevli yabancı uyruklu Askeri kişilere izinler aşağıda belirtilen esas-
lar dahilinde Genelkurmay Başkanlığınca verilir.Bu yetki Kuvvet Komutanlıklarına
ve Jandarma Genel Komutanlığına devredilebilir.
A - Türkiye Cumhuriyeti nezdinde akredite yabancı askeri ataşeler için,
Genelkurmay Başkanlığının (33-6) Türkiye Cumhuriyeti nezdindeki akredite yabancı
askeri ataşeler talimatı esasları Genelkurmay İstihbarat Başkanlığınca
uygulanır.
B - NATO ve ikili anlaşma içinde bulunulan ülkelerin askeri ataşeler dışın-
daki askeri personelinin talepleri Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlık-
ları Genel Sekreterliklerince cevaplandırılır.
C - Bunların dışında kalan yabancı uyruklu askeri kişilere Silahlı Kuvvetler
İstihbarata karşı Koyma ve Güvenlik İşbirligi Yönergesi (33-5) esasları,Kuvvet
Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca uygulanır.
D - Ülkede resmi ziyarette bulunan yabancı uyruklu askeri kişilerin ziyaret
ve gezilerine ait işlemler Genelkurmay Genel Sekreterliğince yürütülür.
E - Verilen izinlerden ilgili bakanlık ve kurumlar ile valiler haberdar edi-
lir.
5) Bölge içindeki genel yollardan seyahat edilmesi ve bir yerden turistik
amaçlarla istifade edilmesi ile ilgili olarak:
A - Müsaadeye yetkili komutanlıkça;
a) Valilikle koordineli olarak bölge içinde seyahat maksadıyla kullanılacak
yollar tesbit edilir.
b) Bölge içinde turistik amaçla istifade edilecek alanlar ve tesisler belir-
lenir.
c) Bu yol ve bölgeler "Girilmez,mecburi istikamet,durmak yasaktır gibi..."
gerekli görülen standart trafik işaretleri ile işaretlenir.Bunların dışına çı-
kılmasını önleyici gerekli görülen diğer tedbirler alınır.
B - Turistik turlar düzenleyen seyahat acentalarının sorumluları,bu bölge-
lerde gezdirecekleri veya ikamet ettirecekleri yabancı uyruklu sivil şahısların
isimlerini,vatandaşı bulunduğu ülke ismini,gezi veya kalış maksat ve süresini
belirleyen listelerle valiliğe müracaat ederler.
C - Yabancı uyruklu diğer sivil şahıslar turistik amaçlı müracaatlarını
şahsen valiliğe yaparlar.
D - Valilikçe (A) bendindeki hususlar mahalli yayın organları ve sair suret-
te duyurulur.
6) İkinci derece kara askeri yasak bölgesinin kurulmasından itibaren gerek-
tiğinde 6 ay içinde buradaki taşınmaz malların durumları (bina,tarla,bağ,bahçe,
orman,bataklık gibi) yetkili komutanlığın teklifi Genelkurmay Başkanlığının
uygun görmesi ve Milli Savunma Bakanlığına bildirilmesi üzerine Harita Genel
Müdürlüğü tarafından çekilecek şakuli ve 1/ 5.000 ölçekli hava fotoğrafları
ile tespit edilir. Bu fotoğrafların negatif filmleri Harita Genel Müdürlüğünde
arşivlenir, birer nüsha fotoğraf ise ileride söz konusu olabilecek çeşitli
davalarda kullanılmak üzere Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak Daire Başkan-
lığına ve yetkili komutanlığa gönderilir ve buralarda saklanır.
7) Aynı süre içinde bölgedeki taşınmaz malların mülkiyeti ve zilyetliğinin
kimlere ait olduğunu Tapu Sicil Muhafızlıkları ve mahalli Mülki İdarelerce tes-
pit olunarak yetkili Komutanlıklara iki nüsha halinde bildirilir. Yetkili
Komutanlıklar bu kayıtların birer nüshasını Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Em-
lak Daire Başkanlığına arşivlenmek üzere gönderirler.
8) Bölgenin savunma gücü ve gizliliğini ihlal etmemek şartiyle taşınmaz mal-
lar üzerinde inşaat,hafriyat,tadilat,orman yetiştirmek veya kesmek,bataklık kur-
mak veya kurutmak gibi hususlar kendi özel kanunlarına göre ilgili mercilerce
izin ve ruhsat verilmeden önce,bölgenin savunma gücü ve gizliliği yönünden yet-
kili komutanlığın da izninin alınması zorunludur.Dilek sahibi dilekçesinde
yapacağı işin mahiyetini detaylı olarak ifade ederek konuya ait belge ve plan-
lardan tasdikli birer suretini vermek zorundadır.Yetkili komutanlık bu istemi
kabule değer görmediği takdirde red sebebini gerekçesiyle birlikte yazılı olarak
ilgili merci kanalı ile dilekçe sahibine bildirir.İtiraz vukuunda konu bir kere-
de Genelkurmay Başkanlığınca tetkik edilerek sonuçlandırılır.
9) İzin ve ruhsata tabi olmayan mahal veya işler ile bu şekilde başlatılmış
olan işlerde yapılacak tadilat istekleri hakkında da yukarıdaki fıkra esasları
uygulanır.Ancak müracaat doğrudan doğruya yetkili komutanlığa yapılır.
10) Yetkili komutanlıkça izin verilmeyen veya komutanlıkça kabul edilen
şartlara uymayan her türlü inşaat ve eylemler durdurulur.
Böyle yapılar,yetkili komutanlığın tayin ve tebliğ edeceği süre içinde
sahipleri tarafından yıktırılır.
Süresi içinde yıkılmaması halinde yetkili komutanlığın istemi üzerine mahal-
li mülki idare amirliğince başkaca bir işlem ve karara gerek kalmadan yıktırılır
ve masrafı sahiplerinden alınır.
11) Bölge içindeki askeri tesislerin ve bölgede birinci derece kara askeri
yasak bölgelerinin dürbünle gözetlenmesi bölgenin fotoğraf ve filminin çekilme-
si,harita, resim ve krokisinin yapılması, not alınması veya harita uygulaması
gibi faaliyetlerde bulunmak ve bölgenin savunma ve güvenlik tedbirlerini aksata-
cak,bozacak ve açıklayacak cihazlar kullanılması,bu amaçla görevlendirilmiş
olanlar dışındakilere yasaktır.
12) Bölgedeki eski eserler ve doğal kaynakların araştırılması ve işletilmesi
Genelkurmay Başkanlığının olumlu mütalaası alınmak koşuluyla ilgili kanun hüküm-
lerine göre yürütülür.
İzin alımında 5/7 maddesi esasları uygulanır.
13) "Türk soylu yabancıların Türkiye`de meslek ve sanatlarını serbestçe
yapabilmelerine,kamu özel kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine
ilişkin" 25 Eylül 1981 tarih ve 2527 sayılı kanun ve bu kanuna dayanılarak çıka-
rılan yönetmelik hükümlerinden yararlanan Türk soylu yabancılara,ikinci derece
kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslara ilişkin izinler,2527 sayılı
Kanunun üçüncü maddesinde belirtilen izin süresince, yetkili komutanlığın görüşü
alınarak İçişleri Bakanlığınca verilir.
İKİNCİ KISIM
Deniz Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece deniz askeri yasak bölge kurma esasları:
Madde 10 - 1) Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sahilde bitti-
ği noktadan itibaren deniz yönünde,denizdeki tesislerin çepeçevre her tarafında
en az yüz metre,en çok bir deniz mili uzaklıktan geçirilen noktaların birleşti-
rilmesi suretiyle tesbit olunur.Bu mesafeler,savunma ihtiyacı veya bölgenin
özelliklerinin zorunlu kıldığı hallerde Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzeri-
ne Bakanlar Kurulu kararı ile kısaltılabilir veya uzatılabilir.
2) Birinci derece deniz askeri yasak bölge kurulmasında takip edilecek esas-
lar 4 ncü maddenin 2,3,4,5,6 ve 7 inci bendlerinde belirtilen esaslara göre
yapılır.
Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerde uygulanacak esaslar:
Madde 11 - 1) 5 nci maddede belirtilen esaslar birinci derece deniz askeri
yasak bölgelerinde de uygulanır.
2) Türk ve yabancı deniz araçları ancak fena hava şartları veya teknik arı-
zaları nedeniyle ve havanın denize açılmaya imkan vermesine ve arızanın gideril-
mesine kadar birinci derece deniz askeri yasak bölgelerine ve bu bölgedeki kör-
fez,koy,liman gibi yerlere uluslararası işaretleri göstererek sığınabilirler.
Ancak havanın denize açılma imkanı vermesi veya arızanın giderilmesi üzerine bu
şekilde sığınanlardan kalmalarına izin verilmeyenler bölgeyi terk ederler.
Bu şekilde sığınan deniz araçlarının sorumluları yetkili komutanlığa veya
mahalli Mülki İdare Amirliğine durumu,nedenleriyle birlikte derhal bildirmek
zorundadır.
3) Sığınan deniz araçlarının burada kalmasına izin verilmediği takdirde yet-
kili komutanlık mahalli Mülki Amiri ile işbirliği yapmak suretiyle;
A - Savunma tesislerine ve tesislerin güvenliğine zarar verebilecek her
türlü hareketleri önlemeye yarayan bütün tedbirleri almaya,
B - Aracın mümkün olan en kısa sürede içinde askeri yasak bölge dışına çıka-
rılması için; aracın ve kişilerin güvenliğine zarar gelmeyeceğinden emin olmak
kaydıyla deniz aracını bölge dışındaki en yakın müsait barınma yerine sevk etme-
ye veya çektirmeye yetkilidir.
Bu nedenle; yapılacak işin ve hizmetin nevine göre,yapılan masraflar ve üc-
retler ile savunma tesislerinde vaki olacak zararlar bu konudaki genel hukuk
kurallarına göre tazmin ettirilir.
Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin işaretlenmesi:
Madde 12 - 1) Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerine ait Bakanlar
Kurulu kararları ilan edilmez.Ancak deniz haritalarına "Girilmesi yasaktır"şek-
linde uyarı işaretleri konulur ve denizcilere ilanen duyurulur.Bu işlem Deniz
Kuvvetleri Komutanlığı Seyir Hidrografi ve Oşinografi Daire Başkanlığınca yapı-
lır.
2) Birinci derece deniz askeri yasak bölgeleri mümkün olan yerlerde Deniz
Kuvvetleri Komutanlığınca çıkarılacak yönergede belirtilecek esaslara göre,uygun
şekilde işaretlenir.
3) İşaretlenmesi mümkün olmayan yerlerde; birinci derece deniz askeri yasak
bölgenin işaretlenmesinden doğan sakıncaları giderecek emniyet tedbirleri ve
deniz trafiğini aksatmayacak şekilde gerekli ve yeterli tertip ve tedbirler
alınır.Bu hususlarda Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca hazırlanacak yönergede
belirtilir.
İkinci derece deniz askeri yasak bölge kurma esasları:
Madde 13 - 1) İkinci derece deniz askeri yasak bölgeleri;
A - İkinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sahilde bittiği noktadan
itibaren deniz yönünde,
B - Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin sınırlarından itibaren
her yönde,
İki deniz miline kadar uzaklıktaki seçilen noktaların birleştirilmesi
suretiyle tespit olunan,
C - Birinci derece deniz askeri yasak bölgesi olabilecek yerlerde,birinci
derece deniz askeri yasak bölgesi kurulması zorunlu görülmediği takdirde yukarı-
daki A ve B alt bentleri esaslarına göre belirlenen,
D - Yurt savunması bakımından gerekli görülen diğer yerlerde en az bir,en
fazla iki deniz mili olarak tespit edilen,
Alanlarda kurulur.
2) İkinci derece deniz askeri yasak bölge kurulmasında takip edilecek yol
ve usuller 4 ncü maddenin 2,3,4,5,6 ve 7 nci bendlerinde belirtilen esaslara
göre yapılır.
3) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin (13/1) maddesinde belirti-
len sınırları; savunma ihtiyacı veya bölgenin özelliklerinin zorunlu kıldığı
hallerde Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla
kısaltılabilir veya uzatılabilir.
4) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin dış sınırları Resmi Gazete`
de ilan edilir ve deniz haritalarına işlenir.Ayrıca Deniz Kuvvetleri Komutanlı-
ğı Seyir Hidrografi ve Oşinografi Daire Başkanlığınca ilgililere duyurulur.
İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 14 - 1) 9 uncu maddede belirtilen ikinci derece kara askeri yasak
bölgeleri hakkındaki hükümler uygulanabildikleri ölçüde ikinci derece deniz as-
keri yasak bölgelerinde de uygulanır.
2) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinde daimi tesisi gerektirmeyen
balıkçılık,süngercilik gibi su ürünlerinin,deniz dibindeki doğal kaynakların
aranması ve işletilmesi Türk Vatandaşları için serbesttir.Şu kadar ki,tesislere
zarar verebilecek araç ve gerecin bölgeye sokulmasına müsaadeye yetkili komutan-
lıkça mani olunabilir.
3) Bölge içinde milli kuruluşlar veya milli kuruluşların denetimindeki Türk
ve yabancı uyruklularca deniz içindeki ve altındaki doğal kaynakların işletilme-
si için sabit tesisler kurulması,bölgede ilmi araştırmalar yapılması ve buralar-
daki batıkların çıkarılması ve sökülmesi,ilgili kuruluşların görüşü alınarak
Genelkurmay Başkanlığının olumlu mütalaasına bağlıdır.Ancak;bu bölgelerde hiç
bir şekilde gemi sökümü için tesis kurulamaz.
Müsaade alımında (5/7) maddesi esasları uygulanır.
4) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerindeki liman,koy,körfez gibi
yerlere Türk deniz araçları serbestçe girip çıkabilir.
Bu araçlar içindeki yabancıların karaya çıkarılmasında 9 uncu maddenin 3,4
ve 5 inci bendlerinde belirtilen esaslar ile,bu konuyla ilgili diğer mevzuat
uygulanır.
5) Yabancı devletlerin harp ve yardımcı gemileri ile bunlara ait diğer araç-
ların ikinci derece deniz askeri yasak bölgelerine girmeleri Genelkurmay Başkan-
lığının iznine tabidir.
Yabancı Silahlı Kuvvetlerine bağlı gemiler resmi,gayri resmi ve olağan ola-
rak yapacakları ziyaretler sırasında ikinci derece deniz askeri yasak bölgeleri-
ne de gireceklerse; bunların izin istemleri,27/12/1978 tarih ve 7/17114 sayılı
"Yabancı Silahlı Kuvvetlere ait gemilerin Türk karasularından geçişleri,Türk
iç sularına ve limanlarına gelişleri ve bu sulardaki hareket ve faaliyetlerine
ilişkin yönetmelik"`in 25/A - B - C maddelerinde belirtilen Türk makamları tara-
fından Genelkurmay Başkanlığına iletilir.Alınan cevaba göre istem yanıtlanır.
6) Harp ve yardımcı gemiler dışında kalan yabancı bandıralı gemi ve araç-
ların turistik veya başka maksatlarla,bu bölgelerdeki koy,körfez ve limanlara
girmelerine,yetkili komutanlığın mütalaasının da alınarak valilerce izin verile-
bilir.
Bunun için izin istemleri 9 uncu maddenin 3 - 5 nci bendlerinde belirtilen
esaslar dahilinde yapılır.
7) Yabancı bandıralı gemi ve deniz araçları,ikinci derece deniz askeri yasak
bölgelerdeki körfez,koy ve liman gibi yerlere fena hava şartları veya teknik
arızalar yüzünden uluslararası işaretleri göstererek sığınabilirler.Bunların
sorumlu kişileri sığınma sebeplerini derhal yetkili komutanlığa veya mahalli
mülki amirliğe bildirmek zorundadır.
Ancak havanın denize açılma imkanı vermesi veya arızanın giderilmesi üzeri-
ne bu şekilde sığınanlardan kalmalarına izin verilmeyenler bölgeyi terk ederler.
Müsaadeye yetkili komutan mülki makamları haberdar etmek ve gerektiğinde işbir-
liği yapmak suretiyle savunma güvenliği temin edecek tedbirleri almaya ve gerek-
li görülen hallerde aracın ve kişilerin güvenliğine zarar gelmeyeceğinden emin
olmak kaydıyla deniz aracını bölge dışındaki en yakın müsait barınma yerine çek-
tirmeye yetkilidir.
Bu nedenle yapılacak işin ve hizmetin nevine göre yapılan masraflar ve üc-
retler ile savunma tesislerinde vaki olacak zararlar bu konudaki genel hukuk
kurallarına göre tazmin ettirilir.
8) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinde (9/A) maddesindeki hükümle-
ri aynen uygulanır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Hava Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece hava askeri yasak bölgeleri kurma esasları:
Madde 15 - 1) Birinci derece kara ve deniz askeri yasak bölgelerinin üzerin-
de ve dış sınırlarından itibaren yatay olarak her yönde en az yirmibeş kilomet-
relik hava sahasını kapsayacak şekilde hava askeri yasak bölgesi tesis edilir.
Ancak tesis edilen bu bölgeler milli hudutlar dışına çıkamaz. Birinci derece
hava askeri yasak bölgeleri dikey olarak limitsiz yüksekliğe kadar uzanır.
2) Birinci derece hava askeri yasak bölgeleri,kurulmasında 9 uncu maddenin
2,3,4,5,6,7 ve 8 inci bendlerinde belirtilen esaslardan uygulanabilenler
takip edilerek Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca
tesis edilir,
3) Birinci derece hava askeri yasak bölgelerinin sınırları Ulaştırma Bakan-
lığınca yayınlanan Türkiye Havacılık neşriyatında ilan edilir.
4) Bu bölgelerin sınırları milli hudutlar dışına çıkamaz.
Birinci derece hava askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 16 - 1) Türk askeri hava araçları hariç olmak üzere Türk veya yabancı
gerçek veya tüzel kişilere ait her türlü hava araçlarının,Genelkurmay Başkanlı-
ğının müsaadesi olmadıkça bu bölgeler içinde uçması veya altında bulunan sahala-
ra inmesi yasaktır.
2) Hava Trafik kontrol amacıyla bu bölgeler içerisinde kurulan kontrollu
veya tavsiyeli hava sahaları ve yolları bu hükmün dışındadır.Bu bölgelerde
yeniden kontrollu veya tavsiyeli hava sahaları ve yollarının kurulması Genelkur-
may Başkanlığının iznine bağlıdır.
3) Birinci derece hava askeri yasak bölgeleri içerisinde uçmak veya altında
bulunan sahalara inmek için zorunlu olan müsaadenin alınmasında geçecek süreye
tahammülü olmayan ivedi hizmetlerde kullanılan hava araçlarının,(emniyet örgüt-
lerince kullanılan hava araçları, orman yangınlarında kullanılan hava araçları
gibi) birinci hava askeri yasak bölgelerine önceden izin almadan girme esasları,
söz konusu hava araçlarının bağlı olduğu Bakanlıklar ile Genelkurmay Başkanlığı
arasında yapılacak bir protokolla tespit edilir.
4) Birinci derece hava askeri yasak bölgelerinin altındaki alanlarda tarım-
sal ilaçlama yapmak maksadıyla,birinci derece hava askeri yasak bölgeleri içinde
uçmak zorunluluğunda olan hava araçlarına,Genelkurmay Başkanlığınca önceden
saptanacak esaslar dahilinde yetkili komutanlıkça izin verilir.
5) Bölge içinde bu amaçla görevlendirilenlerin dışında elektronik cihazlar
kullanmak fotoğraf veya film çekmek,harita resim veya kroki yapmak,not almak
harita uygulamak gibi bölgenin savunma güvenliğini bozucu faaliyetlerde bulunmak
yasaktır.
İkinci derece hava yasak bölgeleri kurma esasları:
Madde 17 - 1) Birinci derece kara ve deniz askeri yasak bölgeleri dışında
kalan stratejik önemi haiz askeri veya kamu özel kuruluşlara ait tesisler üze-
rinde ve dış sınırlarından itibaren yatay olarak her yönde en az yirmibeş
kilometrelik hava sahasını kapsayacak şekilde hava askeri yasak bölgeleri tesis
edilir.
Ancak tesis edilen bu bölgeler milli hudutlar dışına çıkamaz.
İkinci derece hava askeri yasak bölgeleri dikey olarak limitsiz yüksekliğe
kadar uzanır.
2) İkinci derece hava askeri yasak bölgeleri: 4 ncü maddenin 2,3,4,5,6 ve
7 nci bendlerinde belirtilen esaslardan uygulanabilenler takip edilerek Genel-
kurmay Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca kurulur.
3) İkinci derece hava askeri yasak bölgelerinin sınırları Resmi Gazete`de ve
Ulaştırma Bakanlığınca yayınlanan Türkiye havacılık neşriyatında yayımlanır.
İkinci derece hava askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 18 - 1) Yabancı uyruklu kişilerin kullanımındaki her türlü hava
araçlarının,Genelkurmay Başkanlığının izni olmadıkça bu bölgeler içerisinde
uçması veya altında bulunan mahallere inmesi yasaktır.
2) Bu bölgeler içerisinde, hava trafik kontrol amacıyla kurulan kontrollu
veya tavsiyeli hava sahaları ve yolları bu hükmün dışındadır.Bu bölgelerde yeni-
den kontrollu veya tavsiyeli hava sahaları ve yolların kurulması Genelkurmay
Başkanlığının iznine bağlıdır.
3) Türk uyruklu kişilerin kullanımındaki hava araçları bu bölgeler içinde
uçabilirler.
4) Tarım,turistik ve diğer amaçlarla havadan fotoğraf ve filim çekilmesi
Genelkurmay Başkanlığının olumlu mütalaasına bağlıdır.
Bu mütalaanın istihsalinde aşağıdaki esaslar uygulanır.
A - Fotoğraf ve film çekimi ile ilgili Bakanlık kurum veya kuruluş bu is-
teğini;
a) Çekimin maksatları,
b) Çekimin yapılacağı uçuş irtifasını,
c) Çekimi yapacak uçağın tip, model numarası,renk ve tanıtıcı işaretlerini,
d) Çekimin yapılacağı makinanın tipini,model ve özelliklerini,
e) Çekim açısını (yatay, dikey)
f) Çekimin yapılacağı tarihi,
g) Çekim yapacak uçağın kalkış ve iniş meydanlarını,ihtiva eden bir yazı
ile Genelkurmay Başkanlığına iletir.
B - Genelkurmay Başkanlığında işlem makamı Harekat Başkanlığıdır.
C - Genelkurmay Başkanlığınca gerek görüldüğünde çekim anında uçakta
seyrüsefer veya havadan fotoğraf alımı hakkında bilgisi bulunan bir personel
görevlendirilebilir.
D - Çekime izin verilip verilmediği istek sahibi makama iletilir.
Acil ve zorunlu hallere ilişkin esaslar:
Madde 19 - 1) Yabancı gerçek veya tüzel kişilere ait araçları,ancak olağan-
üstü hava şartları veya arızalanmaları veya yakıt kritiği gibi acil ve uçağı
inişe zorlayan hallerde,önceden izin almaksızın birinci ve ikinci derece hava
askeri yasak bölgeleri içerisinde uçabilirler veya altında bulunan alanlara
inebilirler.
2) Türk uyruklu gerçek veya tüzel kişilere ait hava araçları hakkında da,
birinci derece hava askeri yasak bölgesi bakımından yukarıdaki fıkra hükümleri
uygulanır.
3) Yukarıdaki fıkralar kapsamına giren hava araçlarının sorumlu kişileri,
durumu en yakın askeri veya mülki makamlara haber vermek zorundadırlar.Bu
makamlar gerekli görecekleri güvenlik tedbirlerini almaya yetkilidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Güvenlik Bölgeleri
BİRİNCİ KISIM
Askeri Güvenlik Bölgeleri
Askeri güvenlik bölgeleri kurma esasları :
Madde 20 - 1) Birinci derece kara ve deniz askeri yasak bölgesi olarak
ilan edilmeyen Silahlı Kuvvetlere ait kışla,kıta,karargah,kurum,ordugah ve te-
sisler ile
sualtı ve suüstü tesislerinin,her türlü patlayıcı,yanıcı,akaryakıt ve gizlilik
dereceli maddelerin korunmasına tahsis edilmiş sabit ve seyyar depo ve cephane-
liklerle,bu gibi maddeleri dolduran, boşaltan tesisler ve atış poligonlarının
(daimi atış alanları)çevresinde,bu yerlerin dış sınırlarından itibaren en fazla
dörtyüz metreye kadar geçen noktaların birleştirilmesi ile tesbit edilecek
askeri güvenlik bölgeleri Genelkurmay Başkanlığınca kurulabilir.
2) Bu bölgelerin kurulmasında aşağıdaki esas1ar uygulanır.
A - Etrafında askeri güvenlik bölgeleri kurulması düşünülen ve yukarıdaki
fıkrada sayılan yerler; Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı
tarafından her yer için ayrı ayrı düzenlenecek raporlarla Genelkurmay
Başkanlığına toplu olarak bildirilir.
B - Bu bildirimden sonra askeri güvenlik bölgesi kurulması istenen yerler
için düzenlenecek raporlar her yılın Eylül ayı içinde topluca Genelkurmay Baş-
kanlığına gönderilir.
C - Bu maksatlarla Genelkurmay Başkanlığına gönderilecek raporlarda;
a) Etrafında askeri güvenlik bölgesi kurulması istenen yerlerin konumu ile
kurulması istenen askeri güvenlik bölgesine derinliği ve dış sınırlarını
gösteren 2 nüsha 1/25.000 ölçekli haritası veya kopyası,
b) Güvenlik bölgesi dış sınırlarının 2 nüsha koordinat listesi,
c) Güvenlik bölgesi kurulması istenen alan içinde kalan taşınmaz mallar ile
varsa hazine arazilerinin miktarı,
d) Güvenlik bölgesi içinde kalacak gerçek ve tüzel kişilere ait taşınmaz
malların kamulaştırılmasına gerek duyulup duyulmadığı,
e) Yetkili komutanlık belirtilir.
D-Genelkurmay Başkanlığına gelen raporlar Harekat Başkanlığınca incelenerek
etrafında askeri güvenlik bölgesi kurulması uygun görülen yerler içih gerekli
onay Genelkurmay Başkanlığınca çıkarılır ve talep sahibi Kuvvet Komutanlığına
veya Jandarma Genel Komutanlığına, ayrıca gereği için Milli Savunma Bakanlığına,
İçişleri Bakanlığına ve İmar ve İskan Bakanlığına bildirilir.
3) Mal ve can güvenliği bakımından girilmesinde sakıncalı görülen atış alan-
ları ile tatbikat bölgelerinde,atış ve tatbikatın devam ettiği belirli süreler
içinde kara,deniz ve hava askeri güvenlik bölgelerinin kurulmasında aşağıda
belirtilen esaslar uygulanır.
A - Tatbikat ve atışları planlayan komutanlıklar; bunlardan askeri güvenlik
bölgesi ilanına gerek duyduklarını kendi Kuvvet Komutanlıkları kanalı ile,atış
ve tatbikatların başlıyacağı tarihten en az iki ay önce; bu bölgelerin dış
sınırlarının koordinatlarını varsa mahalli mevki isimlerini,bölgesini,atış veya
tatbikatın başlanğıç ve bitim tarihlerini ve öngörülen yasağın kapsamına ve
gerekçelerini belirterek Genelkurmay Başkanlığına önerirler.
B - Bu suretle kurulacak askeri güvenlik bölgelerinin sınırları arazide
işaretlenmez Genelkurmay Genel Sekreterliği tarafından atış ve tatbikatın
başlamasından üç gün öncesinden başlıyarak tatbikat süresince yasaklanan
bölgenin sınırları ile yasağın kapsamı,başlangıcı,devam süresi ve bitimi basın
yayın organları aracılığı ile yayınlanır. Bunlardan; denizlere ilişkin olanların
Deniz Kuvvetleri Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığına,havaya
ilişkin olanı Hava Kuvvetleri Komutanlığına yayınlamak üzere bildirilir.
Bu hususlar ayrıca ilgili mülki makamlar tarafından mahalli basın ve yayın
organlarında yayınlanmak üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir.
C - Genelkurmay Başkanlığınca planlanan tatbikat ve atışlar için ise aynı
işlem Genelkurmay Harekat Başkanlığınca yürütülür.
İKİNCİ KISIM
Özel Güvenlik Bölgeleri
Özel güvenlik bölgeleri kurma esasları :
Madde 21 - 1) (Değişik:12/2/1998 - 98/11770 K.)Özel güvenlik bölgeleri,
Kamu veya özel kuruluşlara ait, yurt savunmasına veya yurt ekonomisine önemli
ölçüde katkıda bulunan ve kısmen dahi tahripleri veya geçici bir zaman için
faaliyetten alıkonmaları halinde milli güvenlik veya toplum hayatı bakımından
olumsuz sonuçlar doğurabilecek kamu ve özel kuruluşlara ait; demir çelik fabri-
kaları, rafineriler, petrol, doğalgaz ve içme suyu boru hatları ile arıtma
tesisleri, bu boru hatları üzerinde kurulu sabit tesisler ile sıvılaştırılmış
doğalgaz tesisleri ve depoları, petrol kuyuları, büyük pompa istasyonları,
silah ve askeri malzeme fabrika ve tesisleri, demiryolları, karayolları, önemli
köprü ve geçitler, büyük liman ve hava meydanları, seyrüsefer yardımcı istas-
yonları ile radar istasyonları, telsiz, milli monitoring, telefon, otomatik
bilgi işlem sistemleri, radyo-ling merkezleri, barajlar, önemli elektrik sant-
ralları, trafo merkezleri, stratejik maden arıtma ve işletme fabrikaları gibi
hayati önemi haiz tesisler ve Milli İstihbarat Teşkilatına ait bina ve tesisle-
rin çevresinde; bu yerlerin dış sınırlarından itibaren en fazla dörtyüz metreye
kadar uzaktan veya meskun mahaller, komşu tesisler, şehirlerarası yol gibi ne-
denlerle tesis sınırı dışına çıkılması mümkün olmayan zorunlu hallerde, tesis
veya kuruluşun sınırı üzerinden geçen noktaların birleştirilmesi ile kurulacak
alanlardır.
2) Bu bölgeler, Genelkurmay Başkanlığının lüzum göstermesi veya Milli Güven-
lik Kurulu Genel Sekreterliğini veya İçişleri Bakanlığının göstereceği lüzum
üzerine Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi kaydıyla Bakanlar Kurulunca ku-
rulabilir veya kaldırılabilir.
3) (Değişik:18/9/1995-95/7345 K.) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte
ülkemizde mevcut (1) nci bentte belirtilen özellikleri taşıyan tesislerin
etrafında özel güvenlik bölgesi kurulması düşünülenler, İçişleri Bakanlığı
tarafından Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ile koordine edilerek tespit
edilir.
4) (Değişik :18/9/1995-95/7345 K.) (1) inci bentteki özellikleri taşıyan
tesislerin etrafında özel güvenlik bölgesi kurulması ile ilgili işlemlerde aşa-
ğıdaki esaslar uygulanır.
A- Mülki amirler, il sınırları içerisinde bulunan tesislerden, etrafında
özel güvenlik bölgesi kurulması zorunlu olanları, 2495 sayılı Bazı Kurum ve Ku-
ruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanunun 7 nci madde-
sinde belirtilen İl Koordinasyon Kurulu ile Bakanlar Kurulunun 31 Ocak 1991
tarihli ve 91/1434 sayılı Kararı ile yürürlüğe konulan Seferberlik ve Savaş Ha-
li Hazırlıkları Direktifinin 7 nci maddesinde öngörülen Seferberlik ve Savaş Ha-
zırlıkları Planlama ve Koordinasyon Kurulları`ndan yararlanarak belirler. Ayrı-
ca tesis sahip veya yetkili makamları da bu amaçla mülki makamlara başvurabi-
lirler. Mülki amirlerce etrafında özel güvenlik bölgesi kurulması uygun görü-
len her tesis için Özel Güvenlik Bölgesi Öneri Dosyası hazırlanır.
B- Bu dosyada;
a) İl Koordinasyon Kurulu Kararı,
b) İlgili Bakanlığın olumlu görüşü (bu görüş kamu kuruluşlarında bu kuruluş-
larca, özel kuruluşlarda ise mülki makamlarca sağlanır).
c)Tesisin yürettiği maddelerin türü, bunların hangi maksatlar için kulla-
nıldığı ve yurt ekonomisi yönünden taşıdığı önem,
d) Üretim kapasitesi,
e) Seferberlik ve savaş hazırlıkları planlama hizmetleri yönünden verilen
görevler ve yapacağı planlar,
f) Tesiste özel güvenlik teşkilatı olup olmadığı, yoksa halen nasıl korun-
duğu,
g) Tesisin etrafında özel güvenlik bölgesi kurulması isteminin gerekçeleri,
h) Kurulması istenen özel güvenlik bölgesi içerisinde kalacak gerçek ve tü-
zel kişilere ait malların kamulaştırılmasına gerek duyulup duyulmadığı,
ı) (Değişik: 12/2/1998-98/11770 K.) Tesis sınırları ile etrafında kurula-
cak özel güvenlik bölgesi sınırlarının ayrı ayrı gösterildiği 1/25.000 ölçekli
harita veya fotokopisi sınırlardan herbirinin uzunluğu 250 metre veya daha az
olması halinde ayrıca 1/1000 ölçekli kroki,
j) Tesisin dış sınırları ile özel güvenlik bölgesi sınırlarını belirle-
yen noktaların koordinat listesi,
k) Tesisin etrafında özel güvenlik bölgesi kurulduğunda, tesise girip
çıkma müsaadesi vermeye yetkili makam,
ile ilgili bilgi ve belgeler bulundurulur.
5) (Değişik: 12/2/1998-98/11770 K.) Mülki amirler, hazırlanan özel güven-
lik bölgesi öneri dosyalarının dört nüshasını İçişleri Bakanlığına, birer nüs-
hasını da ilgili genel müdürlük ve Bakanlığa gönderir.
(Değişik: 12/2/1998-98/11770 K.) İçişleri Bakanlığı bu dosyaları inceler
ve önerilen özel güvenlik bölgesinin kurulmasına lüzum olup olmadığı hususunda
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin de görüşlerini alarak, bakanlık
mütalaası ile birlikte dosyayı Genelkurmay Başkanlığına gönderir.
(Değişik: 18/9/1995-95/7345 K.) Bunlardan, etrafında özel güvenlik bölgesi
kurulması Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülenler hakkında Bakanlar Kurulu
Kararı çıkartılması işlemleri İçişleri Bakanlığınca yürütülür ve sonucu Genel-
kurmay Başkanlığı, ilgili bakanlık ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterli-
ğine bildirir.
6) (Değişik: 12/2/1998-98/11770 K.) Genelkurmay Başkanlığı veya Milli Gü-
venlik Kurulu Genel Sekreterliği, 21 inci maddenin 1 inci fıkrasında belir-
tilen niteliklerdeki tesislerden, İçişleri Bakanlığınca etrafında özel gü-
venlik bölgesi kurulması önerilmeyenlerden gerekli gördüklerini İçişleri
Bakanlığı`na bildirir. Özel güvenlik bölgesi kurulması için gerekli Bakanlar
Kurulu Kararı çıkartma işlemleri bu Bakanlıkça yürütülür.
(7) ve (8)- Mülga: 12/2/1998-98/11770 K.)
9) Genelkurmay Başkanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği veya
İçişleri Bakanlığınca etrafında özel güvenlik bölgesi kurulmasına lüzum görülen
tesislerle ilgili Bakanlar Kurulu kararına esas olmak üzere hazırlanacak karar-
name tasarısında (EK - A) kararname tasarısı örneğinde belirtilen hususlardan
gerekli olanlara yer verilir.
10) (Ek:19/4/1989-89/14024 K.) Milli İstihbarat Teşkilatına ait bina ve
tesislerin çevresinde; Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğince lüzum göste-
rilmesi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi kaydıyla bu maddenin diğer
hükümlerine tabi olmaksızın,özel güvenlik bölgesi kurulabilir veya kaldırılabi-
lir.Milli İstihbarat Teşkilatı bina ve tesisleri çevresindeki özel güvenlik böl-
gelerinin sınırı,bu husustaki Bakanlar Kurulu Kararına ekli 1/25.000 ölçekli
haritalar ve koordinat listelerinde belirtilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ortak Hükümler
Askeri ve özel güvenlik bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 22 - 1) Bölge içindeki gerçek ve tüzel kişilere ait mallar kamulaştı-
rılabilir.
2) Kamulaştırılmasına gerek duyulan mallardan askeri güvenlik belgelerinde
olanlar Milli Savunma Bakanlığınca,özel güvenlik bölgelerinde olanlar ise bu
konulardaki yasalar uyarınca kamulaştırılır.
3) (Değişik:19/4/1989 - 89/14024 K.) Güvenlik bölgelerinin dış sınırların-
dan itibaren en çok ikiyüz metreye kadar olan saha dahilinde yangın ve patlama
tehlikesi gösteren her türlü maddenin imali,depolanması ve satış yerlerinin
açılması yasaklanabilir.Bu yasakla ilgili sınır,özel güvenlik bölgelerinde ma-
halli mülki amirler; askeri güvenlik bölgelerinde ise askeri tesisin teknik
özellikleri ve hassasiyeti dikkate alınarak garnizon komutanı ve mahalli mülki
amirler tarafından birlikte tesbit edilir.
4) Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce inşa edilmiş olupta 3 ncü bentte belirtilen ikiyüz metrelik mesa-
fenin içinde kalan kamu veya özel kuruluş veya kişilere ait yangın ve patlama
tehlikesi gös-
eren her türlü maddenin imalathane depo ve satış yerlerinin etrafında malikle-
rince yangın muhafaza duvarları yapılması zorunludur.
A - Bunun için; askeri güvenlik bölgelerinde bu bölgenin komutanı, özel
güvenlik belgelerinde, çevresinde özel güvenlik bölgesi kurulan tesisin en üst
yöneticisi, güvenlik bölgesinin bulunduğu ilçelerde kaymakam. illerde valiler,
etrafında yangın muhafaza duvarı yapılmasını gerekli gördükleri yukarıda belir-
tilen imalathane,depo ve satış yerlerine bildirirler.
B - Kaymakam ve Valiler,bu imalathane,depo ve satış yerinin etrafında
örülmesi gereken yangın muhafaza duvarının evsaf ve boyutlarını tespit ettirerek
yapılması için bu yerlerin sahip veya sorumlu kişilerine gerekli tebligatta bu-
lunarak yangın muhafaza duvarının yapımını sağlar.
5) (Değişik: 12/2/1998-98/11770 K.) Normal şartlarda kamu kurum ve kuruluş-
ları ile özel kuruluşlara ait özel güvenlik bölgelerinin emniyetleri 22/7/1981
tarihli ve 2495 sayılı Kanun gereğince kendileri tarafından sağlanır. Bu kurum
ve kuruluşların boyutlarını aşan olayların vukuundan haberdar olunduğu veya
bilgi verildiği takdirde, bölgede sorumlu Genel Güvenlik Güçleri (Jandarma,
Polis) sabotajlara karşı önleme ve müdahale planları çerçevesinde beklemeksi-
zin olaya müdahale eder ve özel güvenlik teşkillerini de gerekiyorsa emrine
alır. Kurum ve kuruluşların yetkilileri, tesislere ait özel güvenlik planları
ile krokilerinden birer suretini bölgeden sorumlu mülki idare amirine vermekle
mükelleftir.
6) (Değişik : 27/12/1991 - 91/2581 K.) Kamulaştırma yapılan güvenlik bölge-
lerine, ve güvenlik bölgesi tesis edilen deniz sahasına, buradaki tesislerde gö-
revli olanlarla, askeri güvenlik bölgelerinde yetkili komutanlığın, kamu ve özel
kuruluşlara ait tesislerde ise,bu konuda yetkili makamın izin verdiği kişilerden
başkası giremez ve oturamaz.
7) Güvenlik bölgelerindeki,su kaynaklarından,geçiş yollarından yararlanıl-
masında eski eserler ve doğal kaynakların işletilmesinde 5 nci maddenin 6 ve 7
nci bentleri hükümleri uygulanır.
8) (Ek: 9/8/1991 - 91/2104 K.) Petrol ve doğal gaz boru hatları ile içme
suyu boru hatları ve arıtma tesislerinin; deniz geçişlerinde boru hatlarının ve
arıtma tesislerinin her iki tarafında, boru hatlarının ve arıtma tesislerinin
denize girdiği ve çıktığı noktaların (kıyıların) her iki tarafında, petrol, do-
ğal gaz ve içme suyu boru hatları ile arıtma tesislerinin deniz ve göl kıyıla-
rında kurulan liman, iskeleler ile yeraltı ve yürüstü depoları dahil terminal
tesislerinin dış sınırlarından itibaren en çok dörtyüz metrelik saha içerisinde
tesis edilen özel güvenlik bölgesinde gemilerin demirlemesi, dip ve trol balık-
çılığı dahil tesislere zarar verebilecek her türlü balık avcılığı yapılması,
deniz veya göl dibinde kazı ve araştırma yapılması, denizden veya kıyıdan kum
alınması, yük boşaltılması, gemi trafiğine açık olan her türlü iskele ve ben-
zeri sabit tesislerin yapılması ve işletilmesi gibi faaliyetlere yönelik yasak-
lamalar, ilgili bakanlık ve kuruluşlar ile bu tesislerin üst düzey yetkilileri-
nin görüşleri, tesisin teknik özellikleri ve hassasiyeti dikkate alınarak, ma-
halli mülki amirler tarafından tesbit edilir.
Askeri ve özel güvenlik bölgelerinin arazide işaretlenmesi :
Madde 23 - 1) (Değişik: 19/4/1989 - 89/14024 K.) Kamulaştırma yapılan güven-
lik bölgelerinin çevresi,askeri güvenlik bölgelerinde yetkili komutanlıkça,özel
güvenlik bölgelerinde yetkili makam tarafından arazide tel ve duvar gibi engel-
lerle çevrilir.
100-200 metre aralıklarla (EK-D)`de gösterildiği gibi, 60 2 90 cm.ebadında
kırmızı zemin üzerinde siyah renkle asker portresi çizilmiş ve beyaz renkle
ASKERİ GÜVENLİK BÖLGESİ GİRİLMEZ ile MILITARY SECURITY ZONE ENTRANCE FORBIDDEN,
ZONE DE SECURITE MILITAIRE INTERDICTION D`ENTREE, MILLITARISCHE SICHERHEITSZONE
EINTRITT VERBOTEN yazılı levhalar konur.
(Ek: 9/8/1991 - 91/2104 K.) Özel güvenlik bölgelerinde ise; 100-200 metre
aralıklarla (EK-E)`de gösterildiği gibi, 60-90 cm. ebadında beyaz zemin üzerine
kırmızı renkle ÖZEL
GÜVENLİK BÖLGESİ GİRİLMEZ ile SPECIAL SECURITY ZONE ENTRANCE FORBIDDEN,
ZONE DE SECURITESPECIALE DEFENSE D`ENTREE, SPEZIELLESICHERHEITSZONE
ENTRITT VERBOTEN yazılı levhalar konur.
(Ek paragraf: 27/12/1991 - 91/2581 K.) Deniz askeri güvenlik bölgeleri ve
deniz özel güvenlik bölgelerinde ise deniz haritalarında "Girilmesi Yasaktır"
şeklinde uyarı işaretleri konulur ve altı ayda bir denizcilere ilanen duyuru-
lur.
(Ek paragraf: 27/12/1991 - 91/2581 K.) Bu işlem, Deniz Kuvvetleri Komutan-
lığı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Daire Başkanlığınca yapılır.
2) Kamulaştırma yapılmayan güvenlik bölgelerinin çevresi:
A - Arazide işaretlenmez,
B - Bu bölgelerdeki kamulaştırma yapılmayan taşınmaz malların tapu kaydına,
taşınmazın güvenlik bölgesi içinde olduğu işletilir ve taşınmaz mal sahiplerine
gerekli tebligat yapılır. Varsa imar planlarında güvenlik bölgeleri belirtilir.
Askeri ve özel güvenlik bölgelerinde kamulaştırılmayan mallardan yararlanma
esasları:
Madde 24 - 1) Bu bölgeler içinde kalan ve kamulaştırılmayan malların malik-
lerinin ve diğer Türk Vatandaşlarının bölgede oturmaları zirai faaliyetleri,
meslek ve sanatlarını icra etmeleri serbesttir. Ancak bölgede oturanlar dışında-
ki Türk Vatandaşlarının bölgede oturmaları, zirai faaliyetlerini meslek ve sa-
natlarını icra etmeleri;
A - Askeri Güvenlik Bölgelerinde; yetkili komutanlığın isteği üzerine Genel-
kurmay Başkanlığının uygun görmesi halinde, Milli Savunma Bakanlığının,
B - Özel Güvenlik Bölgelerinde; bölgeye girip çıkma müsaadesi vermeye yetki-
li makamın isteği üzerine, bu özel güvenlik bölgesi kurulmasına ilişkin kararna-
meyi çıkaran makamın,
Teklifi ile alınacak Bakanlar Kurulu Kararı ile sınırlandırılabilir.
Bu mallar yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilere satılamaz,devredilemez ve
kiralanamaz.
2) Bu mallar üzerinde inşaat, hafriyat, tadilat, orman yetiştirme veya kes-
mek gibi hususlar 9 ncu maddenin 8,9 ve 10 bendleri hükümlerine tabidir. Özel
güvenlik bölgelerinde 9 ncu maddenin 8 nci bendinde sözü edilen yetkili komutan-
lık, bu bölgeler içinde yetkili makamdır.
3) Bu bölgeler içinde kalan ve kamulaştırılmasına gerek duyulmayan mallar,
yetkili komutanlık veya yetkili makam tarafından tespit edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Kamu ve özel sektöre ait hayati önem taşıyan tesislerin coğrafi yerinin tes-
biti:
Madde 25 - 1) Tüm yurt sathında yapılacak Kamu ve Özel Sektöre ait; Silahlı
Kuvvetlerle halkın ihtiyaçlarını karşılayan ve faaliyetlerini durdurmaları
halinde ülke savunmasına, ekonomisine ve toplum yaşamına önemli ölçüde etkisi
olabilecek birinci derecedeki büyük ve stratejik önemi haiz demiryolları,devlet
karayolları,köprü ve geçitler, akaryakıt boru hatları,limanlar,hava meydanları,
telsiz telefon radyo - ling merkezleri barajlar,elektrik santralları, nükleer
santrallar, rafineriler,maden arıtma ve işletme fabrikaları,demir çelik fabrika-
ları,silah ve mühimmat fabrikaları gibi tesislerin coğrafi konum, yerleri ve şe-
killeri (projesi) tespit edilirken Genelkurmay Başkanlığının askeri gerekler
yönünden olumlu görüşlerinin alınması zorunludur. Bu konuda olumlu görüş alın-
madan ilgili inşaat projeleri onaylanamaz ve uygulanmasına başlanamaz.Başlanmış
olanlar durdurulur.
Hangi tesisler için hangi esaslar ve/veya kriterlerin dikkate alınacağı
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Koordinatörlüğünde Genelkurmay Başkan-
lığı,Milli Savunma Bakanlığı,ilgili Bakanlıklar,Devlet Planlama Teşkilatı Müste-
şarlığı temsilcilerinden oluşacak bir komisyon tarafından tespit edilir.
1570 - 1
2) Yukarıda belirtilenler haricinde hudutlara yakınlık, emniyet ve asayiş
sorunları, savunma ihtiyaçları, birinci derece stratejik tesisleri tamamlayan
ek tesisler gibi ikinci derecede stratejik önemi haiz tesisler; sulama kanalı
göletler, küçük barajlar ve engel vasfına haiz her türlü tesislerin coğrafi
konumu yerleri ve şekilleri (projesi) tesbit edilirken de Genelkurmay Başkan-
lığının askeri gerekler yönünden olumlu görüşleri alınır. Bu konuda olumlu gö-
rüş alınmadan ilgili inşaat projeleri onaylanamaz ve uygulanmasına başlanamaz.
Başlanmış olanlar durdurulur.
Bu bölgelerde yapılacak tesisler için de hangi esaslar ve/veya kriterlerin
dikkate alınacağı yukarıda açıklanan komisyon tarafından belirlenir.
3) Komisyon senede asgari bir defa bu tesislerle ilgili esasları ve kriter-
leri gözden geçirir. Gerektiğinde Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin
talebi ile bu toplantılar artırılabilir. Yapılacak ilave ve düzeltmeler Başba-
kanlık genelgeleri olarak (Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğince) yayın-
lanır.
Madde 26 - 1) 25 nci maddede belirtilen kriterlerdeki tesisler için daha
projelendirme safhasında iken ilgili bakanlık tarafından Genelkurmay Başkanlı-
ğına bir raporla bildirilerek inşaası düşünülen tesisin coğrafi konumu hakkın-
daki görüş istenir.
2) Bu raporda;
A - Tesisin kurulması düşünülen bölge ve kurulacağı yerler harita üzerinde
belirlenir.
B - Tesisin bu bölgede veya yerde kurulmak istenmesi nedenleri belirtilir.
C - Proje hakkında detaylı bilgi verilir.
3) Genelkurmay Başkanlığı önerilen tesisin; savunma planlarına etkisi lojis-
tik ihtiyaçlara katkısı, hava ve kıyı savunmasında yaratacağı problemler ile
ekonomik stratejik tahrip hedefi niteliği taşıyıp taşımadığı gibi hususlarla
diğer askeri gerekler yönünden incelenmesini yapar. Gerekiyorsa ilgili Kuvvet
Komutanlıkları ile koordinede bulunarak Genelkurmay Başkanlığının görüşlerini
saptar ve ilgili Bakanlığa bildirir.
Genelkurmay Başkanlığı görüşü İmar ve İskan Bakanlığındaki sanayi arsaları
tesbit komisyonuna temsilci göndermek suretiyle de verebilir.
4) Hassas bölgelerdeki yatırımların yer seçimi dolayısıyla meydana çıkacak
iskan konularında Milli Güvenlik mülahazalarını öncelikle gözönünde tutulması
dikkate alınır.
(Dikkat: Devamı 1571 inci sayfadadır.)
YÖNETMELİKLER, ŞUBAT 1992 (Ek - 10)
1570 - 2
5) İlgili bakanlık Genelkurmay Başkanlığından alınacak olumlu görüşe göre
inşaatına başlanacak tesisin gerekli görülmüş ise tahribi için ayrıca tahrip
avan projesi hazırlayarak iki nüsha halinde Genelkurmay Başkanlığına gönderir.
6) Ekonomik/stratejik tahrip hedefi olduğuna karar verilen tesisin avan
projesi hedef listesine alınmak ve tahrip projesi yapılmak üzere ilgili Kuvvet
Komutanlıklarına gönderilir.Kuvvetlerce hazırlanan tahrip projelerinden iki
suret ilgili bakanlığa gönderilir.(Bakanlık tahrip projelerinin bir suretini
tesis ve müessese müdürüne gönderir.)
7) Ekonomik/stratejik tahrip hedefi olan bu tesisler,ilgili bakanlığın eko-
nomik/stratejik tahrip hedefleri planına alınır.Bu husustaki uygulamalar ile
ekonomik/ stratejik tahrip hedefi vasfını kaybeden tesisler için ilgili bakanlık
ve Kuvvet Komutanlıkları arasındaki usuller, protokollar ve hazırlanacak yöner-
gelerle tespit olunur.
Yabancı uyruklu kişilerin mülk edinemiyeceği ve taşınmaz mal kiralayamıyaca-
ğı sahalar:
Madde 27 - 1) Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine askeri yasak bölge-
lere yakınlığı veya diğer stratejik nedenlerle tespit edilecek bölgelerde yaban-
cıların taşınmaz mal edinemiyeceklerine ve izin alınmadıkça kiralayamayacakları-
na, Bakanlar Kurulunca karar verilebilir.
2) Bu bölgeler Bakanlar Kurulu Kararı ile tesbit edildikten sonra,buralarda-
ki yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilere ait taşınmaz mallarına tesbiti Tapu
ve Kadastro Genel Müdürlüğünce,bu kişiler tarafından kiralanmış taşınmazların
niteliği,kira süresi,kiracının uyruğu,kiralayanın kimliği ve adresi İçişleri
Bakanlığınca tespit edilir ve Genelkurmay Başkanlığına bildirilir.
3) Bu bölgeler içerisinde taşınmaz malı bulunan gerçek ve tüzel kişilere
ait taşınmaz malların tasfiye şekil ve şartlarını belirlemeye,kiracı durumunda
olan yabancıların taşınmaz malları mukavele süresi sonunda tahliye etmelerine
ilişkin şekil ve şartları tespite Bakanlar Kurulu yetkilidir.
4) Yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilerin bu bölgeler içinde taşınmaz mal
kiralayabilmelerine Genelkurmay Başkanlığının uygun görüşü alınarak İçişleri Ba-
kanlığınca karar verilebilir.
Fiziki güvenlik sistemi :
Madde 28 - Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca
kararlaştırılan kara sınır hattı ve kıyı bölgelerinde fiziki güvenlik sistemi
kurulabilir.Sistemin kurulmasından ve idame ettirilmesinden Milli Savunma ve
İçişleri Bakanlıkları sorumludur.
Fiziki güvenlik sisteminin şekli ve unsurları (EK - C):
Madde 29 - (Değişik: 7/10/1997 - 97/10019 K.)
Fiziki Güvenlik Sistemi, Fiziki Engeller Sistemi ile Sınır Kontrol ve Koruma
Sisteminden oluşur.
a) Fiziki Engeller Sistemi: Sınır çizgisi ve bu çizgiden itibaren yerleşti-
rilecek dikenli tel ve/veya çelik tel üstüvane engelleri ile iz tarlasından
oluşur.
b) Sınır Kontrol ve Koruma Sistemi: Sınır kontrol ve koruma birlikleri için
ihtiyaç duyulan askeri tesis, silah, araç ve gereçler ile çelik gözetleme kule-
leri, haberleşme, alarm, ikaz ve ihbar sistemleri, silahlı gece görüş ve elek-
tronik cihazlar ile donatılmış zırhlı veya zırhsız devriye araçları, çeşitli
hava araçları, elektronik ve/veya termal gözetleme sistemleri ile devriye ve
irtibat yolu, irtibat hendeği ve gereken yerlerde aydınlatma tesislerinden olu-
şur.
Fiziki Güvenlik Sistemi içinde yer alan bütün unsurlar, birbirini tamamla-
yıcı mahiyette olup, Sistemde bu unsurların hepsi bir bütün olarak kullanılabi-
leceği gibi, Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek ayrıntılı esaslar dahilinde,
sınır bölgesinin hassasiyeti, tehdidin mahiyeti, arazinin yapısı, mevcut
doğal/yapay engeller ve imkanlara göre, maliyet ve müessiriyet açısından en uy-
gun görülen unsurlarla da sistem oluşturulabilir.
Fiziki Güvenlik Sistemi; arazinin topoğrafik yapısı ve sistemlerin teknik
özellikleri de dikkate alınarak, sınır çizgisinden başlamak üzere, gerekirse
fiziki güvenlik sahası dışında ve yeterli derinliğe kadar uzanmak üzere, en
fazla fayda sağlayabilecek yerde kurulabilir.
Madde 30 - Bu Yönetmeliğin uygulanmasında belirecek sorunları ve bunları
giderecek tedbir ve önerileri tespit maksadıyla;Milli Savunma Bakanlığı Koordi-
natörlüğünde,her yıl Ocak ve Haziran aylarında ilgili Bakanlık kurum ve kuruluş-
ların iştirakiyle toplantı yapılır.Milli Savunma Bakanlığı lüzum gördüğü haller-
de bu tarihler dışında da toplantı düzenleyebilir.
Yürürlük:
Madde 31 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 32 - Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
EK - A
KARARNAME TASARISI ÖRNEĞİ
Genelkurmay Başkanlığının ................gün ve HRK.: 0925-1- -/Kr.Hrk.(3)
sayılı yazısının ekidir.
İskenderun - Uluçınar Deniz Mayın Deposu ve İskelesi Çevresinde
Kurulacak Birinci ve İkinci Derece Askeri Yasak Bölgeye Ait
Bakanlar Kurulu Kararname Tasarısı
1 - Hatay il sınırları içinde İskenderun - Uluçınar Deniz Mayın Deposu ve
İskelesi çevresinde.........gün ve.........sayılı Askeri Yasak ve Güvenlik Böl-
geleri Yasası kapsamına giren birinci ve ikinci derece kara askeri yasak bölge-
leri ile,birinci derece hava askeri yasak bölgeleri tesisi,
2 - Tesis edilecek birinci ve ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinin
sınırlarının ekli koordinat listesiyle tespit edildiği ve 1/25.000 ölçekli .....
paftalarında gösterildiği gibi,birinci derece hava askeri yasak bölgesinin ekli
koordinat listesiyle,tespit edildiği ve 1/250.000 ölçekli paftasında gösterildi-
ği gibi kabul edilmesi,
3 - Birinci derece kara askeri yasak bölgedeki tüm taşınmaz mallar ile ikin-
ci derece kara askeri yasak bölgedeki yabancı uyruklulara ait taşınmaz malların
istimlak yasası uyarınca Milli Savunma Bakanlığınca kamulaştırılması,
4 - Askeri yasak bölge sınırlarından gereken arazide fiilen işaretlenmesi,
tümünün statülerinin tespit ve ilanı hususunda Milli Savunma Bakanlığının yetki-
li kılınması,
5 - Bu askeri bölgede yetkili komutanlığın ............. olduğu,
6 - Milli Savunma Bakanlığının .........gün ve........sayılı yazısı ve .....
Bakanlıkların uygun mütalaaları üzerine Bakanlar Kurulunca................günü
kararlaştırılmıştır.
Bu sayfada yer alan "YASAK BÖLGE İŞARETİ" için mevzuat külliyatının
aynı sayfasına bakınız.
EK-C- (Değişik:7/10/1997 - 97/10019 K.)
FİZİKİ GÜVENLİK SİSTEMİ
NOT:BU SAYFADA YER ALAN ŞEKİLLER İÇİN 15.10.1997 TARİH VE 23141
SAYILI RESMİ GAZETE`YE VEYA YÖNETMELİKLER KÜLLİYATININ 2.CİLDİNİN
1574.SAYFASINA BAKINIZ.
1574 - 1
BU SAYFADA YER ALAN "ASKERİ GÜVENLİK BÖLGESİ" İÇİN MEVZUAT KÜLLİYATININ
AYNI SAYFASINA BAKINIZ.
1574-2
Bu sayfada yer alan"KARA ASKERİ YASAK BÖLGESİ"için mevzuat külliyatının
aynı sayfasına bakınız.
Bu sayfada yer alan "2 NCİ DERECE ASKERİ YASAK BÖLGE" için mevzuat
külliyatının aynı sayfasına bakınız.
BU SAYFADA YER ALAN "ŞEKİL" İÇİN MEVZUAT KÜLLİYATININ AYNI
SAYFASINA BAKINIZ.
HAVA ASKERİ YASAK BÖLGESİ
BU SAYFADA YER ALAN "ŞEKİL" İÇİN MEVZUAT KÜLLİYATININ AYNI
SAYFASINA BAKINIZ.
ASKERİ GÜVENLİK BÖLGESİ
----------------------------------------------
------------------------------------
////////////////////////////////// <- --- PATLAYICI
/------------------------------- / <---> <---MADDE İMAL,
/ SİLAHLI KUVVETLERE / 200M. YE DEPO EDİLE-
/ AİT KIŞLA, KITA, KH, / KADAR MEZ.
/ KURUM, ORDUGAH,TESİS DEPO /
/ ------------------------------ / EN
/ ATIŞ ALANI,TAT,BLG. / FAZLA
/ (ATIŞ,TATBİKAT / 400M.
/ SÜRESİNCE) /
/ ______________________________ /
/////////////////////////////////
------------------------------------
------------------------------------------------
ŞEKİL-9
===========================================================================
ÖZEL GÜVENLİK BÖLGESİ
----------------------------------------
----------------------------------------
----------------------------------------
----------------------------------------
------ -EN---
------ STRATEJİK ------
------ DEĞERİ HAİZ FAZLA-
------ YER TESİS ------
------ -400M.
----------------------------------------
----------------------------------------
----------------------------------------
----------------------------------------
ŞEKİL-10
YÖNETMELİKLER, KASIM 1991 (Ek - 9)
(EK - E) - (Ek: 9/8/1991 - 91/2104 K.)
------------------------------- 60 CM.------------------------------------
ÖZEL GÜVENLİK BÖLGESİ 3
GİRİLMEZ
C
M
.
--------------------------------------------------------------- -----
9 SPECIAL SECURITY ZONE ENTRANCE 2
0 0
FORBIDDEN
C C
M M
. .
--------------------------------------------------------------- -----
ZONE DE SECURITE SPECIALE DEFENSE
D`ENTREE 0
C
M
.
--------------------------------------------------------------- ------
SPEZIELLE SICHERHEITS ZONE EINTRITT 2
VERBOTEN
C
M
.
-----------------------------------------------------------------------------
NOT: ZEMİN BEYAZ, YAZILAR KIRMIZI, ÇİZGİLER SİYAHTIR.
1580 - 1
------------------------------------------------------------------------------
17/1/1983 TARİH VE 83/5949 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE
YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ
GÖSTEREN ÇİZELGE
-------------------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
-------------------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte
Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Tarihi Numarası Maddeleri Giriş Tarihi
-------------- ------------------ -------------------- -----------------
18/4/1988 88/12857 -- 1/5/1988
19/4/1989 89/14024 -- 26/5/1989
9/8/1991 91/2104 -- 28/8/1991
27/12/1991 91/2581 -- 23/1/1992
9/4/1992 92/2915 -- 26/4/1992
18/9/1995 95/7345 -- 12/10/1995
7/10/1997 97/10019 -- 15/10/1997
12/2/1998 98/11770 -- 13/10/1998
1580-2
------------------------------------------------------------------------------
17/1/1983 TARİH VE 83/5949 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE
YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ
GÖSTEREN ÇİZELGE
-------------------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte
Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Tarihi Numarası Maddeleri Giriş Tarihi
--------------------------------------------------------------------------------
Mevzuat inceleme
Mevzuat-İçtihat-Makale
İş Hukuku • İspat Külfeti Davanın Takip Edilmemesi • Açılmamış Sayılma • Kamu Düzeni
Kapsam Dışı Personel İşsizlik Sigortası
Zararlandırıcı Sigorta, İspat Külfeti iş kazasından doğan Ssk Zararı İs verenin Kusursuz Sorumluluðu
Mirasçıların sorumluluğu Sebepsiz Zenginleşme
Maluliyet Oranında Artış Zamanaşımı Başlangıcı
Tüm Mevzuat
|
Anasayfa
Portal
Forumlar
Yönetim
SSS
Üye Kayıt