09/06/2026 Mevzuat bölümü
Kanun Yönetmelik Tüzük
Kanun Hükmünde Kararname (KHK)
Mevzuat Listesi
SOSYAL SİGORTA SAĞLIK İŞLEMLERİ TÜZÜĞÜ
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 26.5.1972, No: 7/4496
Dayandığı Kanunun Tarihi : 17.7.1964, No: 506
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 22.6.1972, No: 14223
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi: 11, S: 2504
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Madde 1 - İş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik halle-
rinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı;
Sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş ve
hangi hallerde başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacakları;
İşe alıştırmanın ne yoldan ve hangi esaslara göre yapılacağı ve Sosyal Si-
gortalar Kanununun 122 nci maddesinin uygulanma tarzı;
Sigortalıların hangi hallerde erken yaşlanmış sayılacakları;
Sosyal Sigortalar Kanununun 129 uncu maddesi gereğince kurulan Sosyal Sigor-
ta Yüksek Sağlık Kurulunun, sözü edilen Kanunda belirtilenler dışında kalan ve
bu Kanunun uygulanması ile ilgili bulunan görevleri ve çalışma şekil ve esasla-
rı;
Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten
ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıktığı takdirde o işten ileri
gelmiş kabul edileceği
Hakkındaki esaslar, bu Tüzükte belirtilmiştir.
Madde 2 - Bu Tüzükte geçen "Kurum" deyimi "Sosyal Sigortalar Kurumu" anla-
mına gelir.
Madde 3 - İş kazasının meydana geldiği veya meslek hastalığının başladığı
zaman, hizmet akdine göre yapmakta olduğu iş "Sigortalının mesleği" sayılır.
Kurum, bu mesleğin tesbitinde sigortalının çalıştığı iş yerinden alınacak
belgeyi esas tutabileceği gibi, bu hususu kendi yetkili elemanları vasıtasiyle
inceletmeye ve buna göre karar vermeye yetkilidir.
Madde 4 - Hizmet akdine göre, bu Tüzüğün ikinci Bölümünün, D cetvelinde gös-
terilen mesleklerden birinden fazlasını yapmakta olan sigortalının iş kazası ve-
ya meslek hastalığı yönünden sürekli iş göremezlik durumuna girmesi halinde,
bunlardan, sürekli iş göremezlik derecesinin en yükseğini vermiş olan meslek
"sigortalının mesleği" sayılır.
İKİNCİ BÖLÜM
İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sonucu Sürekli İş Göremezlik Hallerinin Meslekte
Kazanma Gücünü ne Oranda Azaltacağının Tespiti
Madde 5 - İş kazası veya meslek hastalığı sonucu husule gelen arızaların,
sigortalının mesleğinde kazanma gücünü ne oranda azaltacağı, Tüzüğe ekli A,B,C,
D ve E cetvellerine göre tespit edilir.
(Değişik: 31/5/1985 - 85/9529 K.) A cetveli, iş kazalarının neden olduğu
hastalık ve arızalarla meslek hastalıklarını ve bunların neden olduğu arızaları,
vücuttaki yerlerine göre sınıflandıran ve başlıkları aşağıda gösterilen 14 lis-
teden teşekkül eder.
I - Baş arızaları (kafa kemikleri, nöroloji, nöröşirürji, psikiatri arıza ve
hastalıkları)
II - Göz arızaları
III - Kulak arızaları
IV - Yüz arızaları
V - Boyun arızaları
VI - Göğüs hastalıkları
VII - Omuz ve kol arızaları
VIII - El bileği ve el arızaları
IB - El parmakları arızaları
B - Omurga arızaları
BI - Karın hastalık ve arızaları,
BII - Pelvis ve alt ekstremite arızaları
BIII - Endokrin, metabolizma, kollagen doku, periferik damar hastalıkları, he-
matolojik ve romotoid hastalıklar
BIV - Deri arızaları ve yanıklar
Her listede 3 kolon mevcut olup bunlardan; birinci kolon arızanın sıra numa-
rasını, ikinci kolon arızanın çeşidini, üçüncü kolon arızanın ağırlık ölçüsünü
gösterir.
(Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.) B cetveli sigortalının çalıştığı işkolla-
rı ve meslek veya iş çeşidi listelerini içerir.
Her listede 2 kolon mevcut olup bunlardan; birinci kolon meslek veya iş çe-
şitlerini, ikinci kolon meslek grup numaralarını gösterir.
C cetveli, sürekli iş görememezlik simgelerini göstermekte olup, A cetveli-
nin listelerine paralel olarak arızanın vücuttaki yerine göre 14 tabloyu ihtiva
eder.
Her tablo A cetvelinin 14 listesinden birine tekabül eder ve sol kenardaki
dikey kolonda arıza sıra numaraları, üstteki yatay kolonda 1 den 52 ye kadar
meslek grup numaraları ve bunların kesişme noktalarında sürekli iş göremezlik
simgeleri bulunur.
D cetveli, arızaların ağırlık ölçülerine ve sürekli iş göremezlik simgeleri-
ne göre meslekte kazanma gücünün azalma oranını bulmaya yarar. Bu cetvelin sol
kenarındaki dikey kolon 0 dan 65 e kadar arıza ağırlık ölçülerini üstteki yatay
kolon A dan R ye kadar arızaların sürekli iş göremezlik simgelerini, bunların
kesişme noktaları 1 den 100 e kadar meslekte kazanma gücünün azalma oranını gös-
terir.
Bu cetvele göre bulunan oran, 38-39 yaşlarındaki bir sigortalının meslekte
kazanma gücünün azalma oranıdır.
E cetveli, D cetveline göre bulunan orana ve sigortalının yaşına göre mes-
lekte kazanma gücünün azalma oranını tespite yarar.
Meslekte kazanma gücünün azalma oranının hesabında, sigortalının sürekli iş
göremezlik halinin raporla tesbit edildiği tarihdeki yaşı esas alınır.
Bu cetvelin solundaki dikey kolon 38-39 yaşlara ait meslekte kazanma gücünün
azalma oranını, üstteki yatay kolon 21 den 64 e kadar olan yaşları, bunların
kesişme noktaları ise meslekte kazanma gücündeki azalmanın yaşlara göre oranla-
rını gösterir.
(Ek: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Ancak sigortalının sağlık durumunda sürekli
iş göremezlik yönünden bir değişiklik olmuş ise, bu değişikliğin raporla saptan-
dığı tarihteki yaşı esas alınır.
Madde 6 - A cetveli listelerinde yazılı arızalardan birinin meslekte kazanma
gücünü ne oranda azaltacağı aşağıdaki şekilde hesaplanır:
a) A cetvelindeki vücudun çeşitli bölgelerine veya sistemlerine göre hazır-
lanmış olan 14 arıza listesinde sigortalının arızası bulunur. Bu arızanın solun-
daki arıza sıra numarası ile sağındaki arıza ağırlık ölçüsü bir tarafa kaydedi-
lir.
b) (Değişik: 12/11/1978- 7/16989 K.) B cetveli listelerinde önce sigortalı-
nın işkolu, sonra bu işkolu içindeki meslek veya iş çeşidi bulunur. Bunun karşı-
sındaki meslek grup numarası da bir yere yazılır.
(Değişik: 12/11/1978-7/16989 K.) Sigortalının meslek veya iş çeşidi bu lis-
telerde bulunmadığı takdirde meslek veya işinin benzeri veya en yakını esas
alınır.
Aynı adı taşıyan meslek veya iş çeşidi birden çok iş kolu listesinde yer al-
dığı takdirde, sigortalının çalıştığı iş kolu listesindeki meslek veya iş çeşi-
di esas alınır.
c) Sürekli iş göremezlik simgesini gösteren C cetvelinin arızaya uygun tab-
losunun dikey kolonunda yukarıda tespit edilen arıza sıra numarası ile yatay ko-
lonundaki meslek grup numarasının kesiştiği noktadaki sürekli iş göremezlik sim-
gesi bulunarak bir tarafa kaydedilir.
d) D cetvelinin dikey kolonunda yukarıda tespit edilen arıza ağırlık ölçüsü
ile yatay kolonundaki meslek simgesinin kesiştiği noktadaki sayı, meslekte ka-
zanma gücünün azalma oranıdır.
e) Tespit edilen bu meslekte kazanma gücü azalmasının sigortalının yaşına
uygun oranını bulmak için E cetvelinden yararlanılır. Bu cetvelin dikey kolonun-
da bulunan meslekte kazanma gücünün azalma oranı ile üstteki yatay kolonda bulu-
nan sigortalının sürekli iş göremezlik halinin tespiti tarihindeki yaşının ke-
siştiği yerdeki sayı, bu yaşa uyan sürekli iş göremezlik sebebiyle meslekte ka-
zanma gücünün azalma oranıdır.
Madde 7 - (Değişik birinci fıkra: 12/11/1978-7/16989 K.) A cetveli listele-
rinde yazılı arızalardan birkaçının bir arada bulunması veya eski bir arızaya
yenisinin eklenmesi halinde meslekte kazanma gücünün ne oranda azalacağı, Balt-
hazard formülüne göre aşağıdaki biçimde hesaplanır:
a) Sigortalıdaki arızaların meslekte kazanma gücünü azaltma oranları 6 ncı
maddeye göre ayrı ayrı tespit edilir.
b) Bu oranlar, en yükseğinden başlanarak sıraya konur.
c) En yüksek oran, sigortalının çalışma gücünün tümünü gösteren % 100 den
çıkarılır.
d) Bu çıkarmada kalan miktar, sırada ikinci gelen meslekte kazanma gücü
azalma oranı ile çarpılır. Çarpıma, en yüksek meslekte kazanma gücü azalma
oranı eklenir, böylece birinci ve ikinci arızaların meslekte kazanma gücü top-
lam azalma oranı bulunmuş olur.
e) Sigortalının arızası 2 den fazla ise birinci ve ikinci arızaların meslek-
te kazanma gücü toplam azalma oranı birinci sıraya ve üçüncü sıradaki arızanın
meslekte kazanma gücü azalma oranı ikinci sıraya alınarak yukardaki işlem tek-
rarlanır.
Madde 8 - (Değişik: 31/5/1985 - 85/9529 K.)
A cetveli listelerinde ayrı ayrı gösterilen çeşitli arızalar, bu listelerde
yer alan bir hastalık veya arızanın tabii sonucu iseler, bunlar, ayrı sebeplere
bağlı arızalar gibi ele alınarak haklarında 7 nci madde hükümlerine göre işlem
yapılmaz.
Madde 9 - İş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya do-
ğuştan ileri gelmiş herhangi bir arızası bulunan sigortalının sonradan bir iş
kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğraması halinde mes-
lekte kazanma gücü azalma oranı aşağıdaki şekilde hesaplanır:
a) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılacak veya sayılmayacak
olaylardan veya doğuştan meydana gelmiş her türlü arızalarının sebep olduğu mes-
lekte kazanma gücü toplam azalma oranı 6 ve 7 nci maddelere göre bulunur.
b) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan
veya doğuştan ileri gelmiş arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü
toplam azalma oranı, (a) bendinde tespit edilen toplam orandan çıkarılır;
kalan, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü azalma
oranıdır.
Ancak, sigortalının işe alınmadan önce mevcut olan veya işe alındıkdan sonra
iş kazası veya meslek hastalığı sonucu olmayarak meydana gelen arızaları, yap-
makta olduğu işteki kazanma gücüne tesir etmiyorsa bu arızalar kazanma gücü top-
lam azalma oranının hesabında nazara alınmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sigortalıların Hangi Hallerde Çalışma Gücünün en az Üçte İkisini Yitirmiş
ve Hangi Hallerde Başka Birinin Sürekli Bakımına Muhtaç Durumda
Sayılacakları
Madde 10 - (Değişik: 31/5/1985-85/9529 K.)
Sigortalılık süresi içinde aşağıdaki arızaların meydana gelmesi veya eski ve
çalışmaya engel olmayan bir arızanın aşağıda yazılı seviyelere yükselmesi yahut
1475 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesi hükmü gereğince, bedensel veya ruhsal
sakatlık derecelerine uygun işlere yerleştirilenlerin, sigortalılık süresi için-
de sakatlıklarının artması veya sakatlıklarına yeni hastalık veya arızaların ek-
lenmesi nedeniyle çalışamayacak duruma geldiklerinin Kurum sağlık tesisleri sağ-
lık kurullarınca belirlenmesi halinde, sigortalılar, çalışma gücünün en az üçte
ikisini yitirmiş sayılırlar:
A - BAŞ ARIZALARI (kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirürji, psikiatri arıza
ve hastalıkları)
1 - Sürekli organik ve fonksiyonel bozukluklarla birlikte olan kafatası de-
fektleri veya kraniyoplasti yapılamayan 25 cm2 den büyük kafatası defektleri
veya yaralanma sonucu kafatası içinde kalan yabancı cisimlerin neden olduğu nö-
rolojik ve psişik belirtiler.
2 - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya intraserebral kanama sonucu mey-
dana gelmiş konuşma güçlüğü veya yürüme güçlüğü yahut nükse eğilim gösteren mo-
nopleji, monoparazi, hemipleji, hemiparezi, altern paralizi, paraziler,
3 - Değişik etiyolojilere bağlı mikst afaziler (sensoriyel-motris),
4 - Vasküler, enfeksiyöz, travmatik, tümoral kökenli iki taraflı, baston
veya bir araç kullanmaya yahut başkasının bakımına gerek gösteren paraplejiler,
paraparaziler, diplejiler, kuadroplejiler (sfenkter bozuklukları, nörojenik
mesane vb.)
5 - Postensefalitik veya arterioskleroza bağlı, arızaları belirgin, günlük
işlerin güçlükle yapılabilmesine veya hiç yapılamamasına sebep olan parkinson
hastalığı (paralizi ajitan),
6 - Serebrohereditler, herododejeneratif hastalıklar (serebral palsy v.b.),
7 - Vasküller, enfeksiyöz zehirlenmeye bağlı, başkasının yardımını gerekti-
recek denge bozuklukları yapan serebellar hastalıklar,
8 - Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları veya beyin do-
kusu enfesiyonu sekelleri sonucu meydana gelen, fonksiyonel bozukluk yapan kafa
çiftleri arızaları veya hareket sistemi bozuklukları,
9 - Ağır sirengomiyeli, skleroz lateral amiyotrofik (serebroherediter, here-
dodejeneratif omirilik hastalıkları),
10 - Ağır miyastenia gravis ve miyopatiler (herediter, heredodejenaratif kas
hastalıkları),
11 - Orta veya ağır derecede belirgin, kronik, tekrarlayıcı, yaygın miyelin
kılıfı hastalıkları (multipl skleroz),
12 - Ayda birkaç kez gelen, antipileptiklere cevap vermeyen veya zaman zaman
statüs epileptikusla seyreden grandmal epilepsi, zaman zaman genarilize nöbet-
lerle seyreden jaksoniyen epilepsi veya haftada birkaz kez tekrarlayan, kontrol
altına alınamayan epilepsi,
13 - Klinik, E.M.G. bulgularıyla doğrulanmış sekel poliradikülonevrit radi-
külit, polinevrit, polinöropatiler,
14 - Tedaviye rağmen hafif işlerde bile çalışmaya imkan vermeyen psikozlar
a) Organik psikozlar (senil demans, kronik alkolik, şizofrenik, affektif
psiko-manyak-depressif paranoid),
b) Organik olmayan psikozlar (depressif, eksite tipler, psikojenik parano-
id),
c) Nörotik bozukluklar veya kişilik bozuklukları,
d) Organik beyin zedelenmesi sonucu meydana gelen ve psikotik olmayan bo-
zukluklar (frontal lob sendromu, post kontüzyon sendromu),
e) Alkol, morfin, esrar, kokain ve benzerlerine bağlı psikozlar,
15 - İdiosi veya embesilite derecesinde oligofreniler (intellijen kotien İç
40 a kadar),
16 - Kötü tabiatlı veya ameliyat edilemez iyi tabiatlı beyin tümörleri veya
kanserleri,
B - GÖZ HASTALIKLARI VE GÖRME ARIZALARI
17 - Camla düzeltildikten sonra her bir gözün skiaskopik muyeneyle tespit
edilen 20/100 veya daha az görmesi hali,
18 - Görüşü bozan, korneada ileri derecede bulanıklığa neden olan, tekrarla-
yan, iki taraflı pterijiumlar,
19 - Görüşü bozan, tedavi edilemeyen keratit ve sekelleri veya grefon hasta-
lığı,
20 - Görüşü bozan, kontakt lensten yararlanamayan, iki taraflı keratokonus,
21 - Görüşü bozan, tekrarlayan üveitler,
22 - Görüşü bozan, sık sık tekrarlayan, tedavisi güç retina kanamaları,
23 - Her iki göz yuvarlağını hareketsiz kılan ve görüş derecesini bozan or-
bita travmaları, iltihapları, tümörleri,
24 - Tedavi edilemeyen görüşü az veya çok etkileyen retinopatiler, retina
dejeneresansları, makulopatiler.
25 - Her iki gözde periferik görme alanının 10 dereceye kadar daralması,
26 - iki taraflı, sekel halinde, tam pitozis,
27 - Çift görmeye neden olan, sekel halinde, her iki göz kaslarının parali-
zisi,
C - KULAK-BURUN-BOĞAZ HASTALIK VE ARIZALARI
28 - Kulak akıntısı veya labirent komplikasyonu sonucu sürekli baş dönmesi
ve denge bozukluğu (menier sendromu) ile seyreden, işitme cihazıyla ve tedaviyle
sonuç alınamayan işitme kaybı,
29 - Kulak sayvanının, dış kulak yolunun, orta kulağın ameliyat edilemeyen
tümörleri, norinoma ve diğer kulak kanserleri,
30 - Dil kaybı veya konuşma ve yutmayı zorlaştıran dil harabiyeti,
31 - Burun, paranazal sinüsler, çene, ağız ve farenks kanserleri veya ameli-
yat edilemeyen tümörleri,
32 - Travmalar, hastalıklar ve tümörler sonucu sürekli kanül takılmasını ge-
rektirir larenks yokluğu,
33 - Ses organlarının tedavi edilemeyen ve afoni ve dispneyle birlikte olan
iki taraflı hastalık, travma ve tümörleri,
D - SOLUNUM, DOLAŞIM SİSTEMİ HASTALIKLARI VE SİSTEMİK HİPERTANSİYONLAR
34 - Göğüs duvarında belirgin biçim bozukluğu yaparak solunum ve dolaşım
zorluğu yaratan arızalar ve ameliyat sekelleri,
35 - Etiyolojisi ne olursa olsun, klinik, radyolojik ve laboratuvar bulgu-
larıyla doğrulanan ve solunum, dolaşım fonksiyonlarını ileri derecede etkileyen,
sağ kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon ve sağ kalp büyümesi, kronik korpul-
monale, ileri derecede restriktif, obstruktif veya kombine akciğer fonksiyon bo-
zukluklarıyla birlikte olan akciğer dokusunun, bronşların, akciğer zarlarının,
göğüs kafesinin hastalık ve arızaları,
36 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, din-
lenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlaması yapan iskemik kalp hasta-
lıkları, kalp kapağı hastalıkları, kalp kasları veya kalp zarı hastalık ve arı-
zaları,
37 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, din-
lenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlamasıyla birlikte olan komissu-
rotomi, kalp kapağı protezi, kalıcı kalp pili (pasemaker), koroner revaskülari-
zasyonu, perikardioektomi,
38 - Klinik, laboratuvar, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, geçirilmiş, kalı-
cı miyokart infarktüsü,
39 - Etiyolojisi ne olursa olsun, hipertansif ensefalopati, göz dibi bulgu-
ları, böbrek veya kalp yetersizliğiyle birlikte maksima 250 mm, minima 120 mm.
nin üstünde olan ve tedavi edilemeyen sistemik hipertansiyonlar,
E - KARIN HASTALIK VE ARIZALARI
40 - Ameliyat edilemeyen, çalışmaya engel iç ve dış fıtıklar veya çapları
10 cm. den büyük evantrasyonlar,
41 - Sindirim kanalı hastalıkları
a) Tedavi edilemeyen, sekel bırakan Crohn hastalığı, kolitis ülseroza, tü-
berküloz ve kaşeksiler,
b) Anal inkontinens, sürekli anüs kontrnaturalis,
c) Total kolektomi,
d) Karın organlarının işlevlerini yerine getirmelerini önemli derecede en-
gelleyen ve çeşitli nedenlerle meydana gelmiş peritonitlerin yapışık sekelleri,
42 - Karaciğer fonksiyon testlerini ileri derecede bozan, kronik, aktif (ag-
ressif) hepatitler,
43 - Değişik etiyolojili, tam teşekkül etmiş karaciğer sirozları,
44 - Karaciğer ve pankreas kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,
45 - Böbrek fonksiyonlarını % 30 - % 60 bozan, cerrahi ve tıbbi tedavilerle
kontrol altına alınamayan veya böbrek fonksiyonlarını % 60 - % 90 bozan ve tıbbi
tedaviye cevap vermeyen böbrek hastalıkları (nefropatiler),
46 - Hemodiyalizi gerektirir böbrek hastalıkları,
47 - Böbrek nakline rağmen böbrek fonksiyon bozuklukları,
48 - İyileşmeyen üriner sistem tüberkülozları,
49 - Üreterosigmeidostomi, üreterokutaneustomi, postoperatif sürekli üriner
fistüller, inkontinanslar, ekstrofolia vezikalis, total epispadias, hipospadias,
50 - Sürekli sistostomi ve sonda kullanmayı gerektiren üretra darlıkları,
51 - Üriner sistem kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,
52 - Penis ve testislerin beraber yokluğu, idrarın sürekli akması,
F - HAREKET SİSTEMİNDEKİ KEMİK, KAS, EKLEM HASTALIK VE ARIZALARI
53 - Kürek kemiğinin sabit hale gelmesine neden olan iki taraflı omuz eklem
ankilozu,
54 - Omuz yokluğuna neden olan tek veya iki taraflı kemik kaybı,
55 - Kolun bilekle omuz arasından kesilmesi (amputasyonu), kolun tek veya
iki taraflı torasik amputasyonu iki bileğin kesilmesi (amputasyonu),
56 - Humerusun iki taraflı omuz yakınından psödoartrozu veya ön kol her iki
kemiğinin psödoartrozu (yalancı eklemleri),
57 - Tüm belirtileriyle iki taraflı Volkman kontraktürü,
58 - Her iki elin başparmağı dahil olmak üzere sekiz parmağın kesilmesi (am-
putasyonu),
59 - Omurganın hareketlerini ileri derecede kısıtlayan hastalıklar (ankiloz-
lar) ve travma sekelleri,
60 - Cerrahi ve tıbbi tedavinin sonuç vermediği, norolojik belirtilerle bir-
likte E.M.G. ile tespit edilen bel fıtıkları disk kaymaları, şekil bozukluğu
yapmış kronik artiritler, spondiloartiritler,
61 - Kalça ekleminin iki taraflı tam ankilozu,
62 - Tek taraflı bile olsa kalça ekleminin dezartikulasyonu, uyluk kemiğinin
alttan tek taraflı 2/3 ünün veya iki taraflı 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),
63 - İki bacağın alttan en az 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),
64 - Her iki diz ekleminin 20 dereceden yukarı fleksiyon halinde ankilozu,
65 - Yassı ve uzun kemiklerin ve omurganın her çeşit aktif, akıntılı osteid-
leri,
G - İÇ SALGI HASTALIKLARI (endokrin)
66 - Cerrahi veya tıbbi tedavinin sonuç vermediği hipotalamik hastalıklar
(diabetes insipitus, anosmi, görme bozuklukları, mental retardasyonla birlikte
hipotalamusun gelişimsel bozuklukları),
67 - Genel hipofiz yetersizliğine, gelişme hormonu (STH) fazlalığına (akro-
megali, gigantizm) veya yetersizliğine (hipofizernanizm) bağlı hastalık veya
komplikasyonlar veya hastalığa eşlik eden arızalar (anosmi, görme bozukluğu,
mental retardasyon),
68 - Cerrahi ve tıbbi tedaviden yararlanamayan hipotiroidi veya hiperparati-
roidi hastalıkları, paratiroid ve tiroidin yaygın karsinomları,
69 - Tedavi edilemeyen böbrek üstü bezi karsinomları ve hiperaldosteronizm
ve feokromasitoma,
70 - Şeker hastalığı (diabetes mellitus)
a) Organlarda arızalara ve fonksiyon bozukluklarına neden olan ve tedaviyle
düzeltilemiyen şeker hastalıkları (tip II diabetes mellitus),
b) Tedaviye rağmen açlık kan şekerinin sürekli olarak 200 mg. ın üstünde
seyrettiği ve organlarda harabiyete neden olan şeker hastalıkları (tip I diabe-
tes mellitus),
H - METABOLİZMA HASTALIKLARI
71 - Tedavi edilemiyen osteomalasi,
72 - Tedaviye rağmen eklemlerde şekil bozukluğuna (deformite), hareket kı-
sıtlanmasına, böbrek yetersizliğine neden olan gut hastalığı,
73 - Tip 2-3 osteogenezis imperfekta,
74 - Porfiria (eritropoetik)
K - HEMATOLOJİK HASTALIK VE ARIZALAR
75 - Aplastik, miyelofitizik, orak hücreli anemiler, thalassamia major, pa-
roksismal nokturnal hemoglobinuri,
76 - Tedavi edilemeyen lösemiler,
77 - Polisitemia vera,
78 - ğerlhof hastalığı (idiopatik trombositopenik purpura),
79 - Von ğillebrand hastalığı (psödohemofili),
80 - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 1 den az olan hemofililer,
81 - Sistemik intravasküler koagulasyon,
82 - Ağır zincir hastalıkları (makroglobilinemia, multipl miyolama),
83 - Kötü tabiatlı lenfoma, sarkomlar,
84 - III ve IV üncü evredeki Hodgkin,
L - RUMATOLOJİ
85 - Ağır, ileri derecede ankiloz ve hareket kısıtlanmasına neden olan veya
yatağa veya tekerlekli iskemleye bağımlı kılan romatizmal hastalıklar,
M - KOLLAGEN DOKU HASTALIKLARI
86 - ğegener hastalığı (nekrotizan granilomatoz),
87 - Sistemik lupus eritematodes vb.,
N - DAMAR HASTALIKLARI
88 - Ağır dolaşım bozukluklarına veya trofik zararlara yol açan, cerrahi ve
tıbbi tedaviden yarar görmeyen, çalışmayı etkileyen, iltihabi, dejeneratif ve
fonksiyonel arter, ven damar ve lenf hastalıkları, büyük damarların, periferik
damar-
ların ağır, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmaları, arterio-venöz fistülle-
ri, venöz yetmezlik, posttrombotik sendrom vb, ven hastalıkları, ağır lenf ödemi
sonucu meydana gelen elefantiyazisler,
O - DERİ HASTALIKLARI VE ARIZALARI
89 - Vücudun % 50 sinden fazlasını kaplayan ve artropatik şekil gösteren ağır
sedef hastalığı(psoriazis),
90 - İnfiltratif ve tümoral mucoid funguides,
91 - Ağır kronik evrede pemfigus,
92 - Mutulasyon evresinde cüzzam (lepra)
93 - Ağır kokulu ve çirkin görünüşlü hale dönüşen icthiosis,
94 - Yaygın ve ilerleyici meleda hastalığı,
95 - Tabanda geniş alan kaplayan hiperkeratoz ( verru-kallus),
96 - VÜcudun en az %20 sini kaplayan skleroderma,
97 - Yukarıda tespit edilen hastalık ve arızalar dışında kaldığı halde, teda-
vi edilemeyen ve çalışma imkanını ortadan kaldıran bir veya birkaç hastalık veya
arıza.
Yukarıda sayılmadığı halde, Tüzüğe ekli A cetvelinin listelerinde yer alan
ve arıza ağırlık ölçüsü 57 olan hastalık ve arızaların meydana geldiği, meslek
grup numarası 1 olan sigortalılar, C cetvelindeki sürekli iş göremezlik simgesi-
nin A olması şartıyla çalışma gücünün 2/3 ünü yitirmiş sayılırlar.
Madde 11 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacağı haller
aşağıda gösterilmiştir.
1 - Kuadropleji, parapleji, dipleji ve sigortalının yaşamını kendi başına
yürütmesine engel porsuk hemipleji veya merkezi sinir sisteminin sfenkter bozuk-
lukları ile birlikte olan diğer hastalık ve arızaları;
2 - Sürekli veya zaman zaman bir akıl hastanesinde kalmayı gerektiren ve te-
davisi olanaksız akıl hastalıkları:
3 - (Değişik: 31/5/1985 - 85/9529 K.) İki gözde görme kaybı 100/100
4 - İki elin kaybı;
5 - Bir kolun omuzdan, bir bacağın kalçadan kaybı;
6 - İki bacağın kaybı (dizin alt veya üstünden):
7 - Tedavisi olanaksız bir hastalıktan ileri gelen ağır besleme bozuklukla-
rı ve kaşeksiler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İşe Alıştırma (Rehabilitasyon)
Madde 12 - Bu bölümde geçen "işe alıştırma" (Rehabilitasyon) deyimi, sigor-
talılardan sürekli iş göremez veya malul hale gelmiş yahut da gelebilecekleri
tıbben kabul edilenlerin, kendi mesleklerinde veya yeni bir meslekte çalışabil-
melerini sağlamak amacı ile yapılan tıbbi bakım ve mesleki eğitimi ifade eder.
Madde 13 - Kurumun rehabilitasyon çalışmaları aşağıda yazılı 3 safhada yürü-
tülür:
a) Tıbbi rehabilitasyon: Kaybedilen fonksiyonun düzelmesine kadar süren te-
davi safhası;
b) İyiliğe dönüş: Çalışma alanının tespiti safhası;
c) Mesleki rehabilitasyon: Sigortalı için tespit edilen çalışma alanında ye-
tiştirme, eğitim safhası.
Yukarki safhaları geçiren sigortalının işe yerleştirilmesi, ilgili kamu ku-
luşlarınca sağlanır.
Madde 14 - Kurum, sigortalıların rehabilitasyonunu kendi müesseselerinde,
rehabilitasyon merkezlerinde yapabileceği gibi, yurt içinde aynı amaçla kurulmuş
diğer tesislerde de yaptırabilir.
Madde 15 - Kurum tarafından uygun görülecek yerlerde bölge rehabilitasyon
sağlık kurulları kurulur.
Bu kurullar, biri rehabilitasyon veya fizik tedavi yahut ortopedi uzmanı ol-
mak üzere en az 3, en çok 5 uzman hekimden kurulur. Üyelerden Tıp Fakültesini
bitiriş itibariyle en kıdemlisi, kurula başkanlık eder.
Sigortalılardan hangilerinin rehabilitasyon merkezlerine gönderileceği bu
kurullar tarafından kararlaştırılır.
Madde 16 - Her rehabilitasyon merkezinde bir rehabilitasyon merkezi sağlık
kurulu bulunur.
Bu kurul aşağıda yazılı 5 üyeden kurulur:
1 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzma-
nı, yoksa fizik tedavi uzmanı,
2 - Ortopedi uzmanı,
3 - Tıbbi psikolog, yoksa ruh ve sinir hastalıkları uzmanı,
4 - İç hastalıkları veya göğüs hastalıkları uzmanı,
5 - Sosyal yardımcı veya mesleğe yöneltici yahut meslek hastalıkları uzmanı
veya tecrübeli bir iş hekimi.
Bunların dışında, gereken hallerde diğer uzmanlık dallarında çağrılacak uz-
manlar, oy hakkı olmamak şartiyle, incelenen vaka hakkındaki görüşmeye katılır-
lar.
Madde 17 - Rehabilitasyon merkezi sağlık kuruluna, üyelerden Tıp Fakültesini
bitiriş itibariyle en kıdemlisi başkanlık eder. Kurul, üye sayısının çoğunluğu
ile toplanır. Toplantılarda başkandan başka, fizik tedavi veya ortopedi uzmanla-
rından birinin bulunması şarttır. Kararlar çoğunlukla verilir. Oyların eşitliği
halinde Başkanın katıldığı taraf çoğunlukta sayılır.
Madde 18 - Sigortalılar, müdavi Kurum hekimi, Kurum sağlık tesisleri veya
Kurum Sağlık İşleri Başkanlığı tarafından en yakın bölge rehabilitasyon sağlık
kuruluna sevkedilirler ve en az 10 gün önce kendilerine bu kurula hangi tarihte
başvuracakları yazı ile alındı karşılığında bildirilir.
Rehabilitasyona tabi tutulmaları yolunda, Kurumun yetkili makamlarına yazılı
olarak başvuran sigortalılar da en yakın bölge rehabilitasyon sağlık kuruluna
sevkedilirler.
Madde 19 - Bölge rehabilitasyon sağlık kurullarınca, rehabilitasyon merkez-
lerine gönderilen sigortalılar, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu tarafından
muayene edilerek rehabilitasyona tabi tutulması uygun görülenlerin nerede, ne
suretle ve ne süre rehabilitasyona tabi tutulacaklarına karar verilir.
Bu kurullar, karardan önce, sigortalı hakkında bu hususta verilmiş raporlara
bağlı kalmaksızın, sigortalıyı yeniden inceleyebilecekleri gibi, herhangi bir
sağlık tesisinde de incelettirebilirler.
Madde 20 - Kendilerine Kurumca yazılı bildiri gönderilen sigortalılardan işe
alıştırılmaktan kaçınan veya başladıktan sonra işi bırakanların, sürekli iş gö-
remezlik gelirlerinin veya malullük aylıklarının yarısı, bildiride belirtilen
tarihten sonraki aybaşından başlanarak alıştırma işine başlayıncaya kadar kesi-
lir.
Madde 21 - İşe alıştırma (Rehabilitasyon) safhalarında, rehabilitasyon mer-
kezi sağlık kurulu tarafından sağlık durumları, çalışmaları veya genel halleri
uygun görülmeyen sigortalıların işe alıştırılmalarından vazgeçilmesine Kurumca
karar verilir.
Madde 22 - Bölge rehabilitasyon sağlık kurulları ile rehabilitasyon merkez-
leri sağlık kurullarınca sigortalı hakkında alınan kararlar, Genel Müdürlüğe ve
sigortalıya yazı ile bildirilir.
Madde 23 - Sigortalılar, bölge rehabilitasyon sağlık kurulu kararlarına kar-
şı en yakın rehabilitasyon merkezi sağlık kuruluna 30 gün içerisinde itiraz ede-
bilirler.
Raporu yeterli görmemesi halinde, Kurum, rehabilitasyon merkezi sağlık kuru-
lundan sigortalının yeniden muayene edilmesini isteyebilir.
Bölge rehabilitasyon sağlık-kurulları ile rehabilitasyon merkezi sağlık ku-
rulları kararları birbirine uygun ise, bunların yeniden incelenmesi istenemiye-
ceği gibi itiraz da olunamaz.
İki kurul kararı arasında uyuşmazlık varsa, Kurum veya sigortalı 30 gün
içinde durumun Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda incelenmesini isteyebi-
lir.
Madde 24 - Günlük çalışma saatleri, sigortalının kişisel durumuna ve alıştı-
rılacağı işin mahiyet ve özelliğine göre, rehabilitasyon merkez sağlık kurulunca
arttırılıp eksiltilebilir. Ancak, günlük çalışma süresi 8 saati geçemez.
Madde 25 - Rehabilitasyon müesseselerinde uygulanacak eğitim programları ile
çalışma esasları bir yönetmelikle tespit olunur.
Madde 26 - İşe alıştırma için gereken her türlü giderler Kurumca karşılanır.
Madde 27 - Sürekli iş göremezlik geliri ile malullük aylığı alanlardan işe
alıştırmaya tabi tutulan sigortalıların bu devrelerde yedirilmeleri, yatırılma-
ları ve iş elbiseleri Kurumca bedelsiz olarak sağlanır.
Ancak sigortalılardan isteyenler, bulunduğu merkezin muvafakati ile bunları
kendileri sağlayabilirler.
İşe alıştırma müesseselerinin bulundukları yerlerde oturanlardan durumları
itibariyle buralarda yatırılmaları rehabilitasyon merkezlerince gerekli görülme-
yenlerin müesseselerde bulundukları zamana rastlayan yemekleri Kurumca verilir.
Madde 28 - İşe alıştırılmaya tabi tutulmak yahut bu amaçla muayene edilmek
üzere başka yerlere gönderilenlerin ve gerektiğinde bunlara eşlik edecek kimse-
lerin gidip gelme yol paraları ile zaruri giderleri yürürlükte olan mevzuata
göre Kurumca ödenir.
Madde 29 - İşe alıştırma devresini tamamlayanlara bir belge verilir. Bu bel-
gede ilgilinin işe alıştırıldığı müessesede elde ettiği yeterlik ve bilgi belir-
tilir.
Madde 30 - Kuruma ait müesseselerde işe alıştırma devresinde elde edilen
mahsul ve mamuller, kalitelerine ve benzeri tesisler mallarının piyasadaki rayi-
cine göre değerlendirilerek Kurumca sattırılır veya Kurumun kendi ihtiyaçlarında
kullanılır. Satışa ve kullanmaya elverişli olmayanlar usulüne göre elden çıkarı-
lır.
Madde 31 - Kuruma ait olmayan özel rehabilitasyon müesseselerinde işe alış-
tırmanın amaca uygun şekilde yapılıp yapılmadığı ve işe alıştırmaya tabi tutu-
lanların durumu, Kurumun bu işle görevlendireceği elemanları tarafından denet-
lenir.
TÜZÜKLER, AĞUSTOS 1991 (Ek - 8)
BEŞİNCİ BÖLÜM
Erken Yaşlanma
Madde 32 - Sigortalılardan 50 yaşını doldurmuş ve fakat yaşlılık aylığından
yararlanma yaşını (55) doldurmadan, biyolojik yönden, bu yaşı doldurmuş bir in-
san derecesinde yaşlanmış ve çalışma gücünün bu seviyeye düşmüş olduğu bu bölüm-
deki hükümlere göre tayin ve tespit edilenler, erken yaşlanmış sayılırlar.
Madde 33 - Sigortalı, erken yaşlanma iddiasını, iş yerinin bağlı bulunduğu
Kurum Şube Müdürlüğüne yazılı olarak bildirir.
Şube Müdürlüğü, sigortalı ile, varsa, erken yaşlanma ile ilgili diğer rapor-
larını da ekleyerek, dosyasını 34 üncü maddede yazılı hastaneye gönderir.
Madde 34 - Erken yaşlanmanın tayin ve tespitine ilişkin raporlar, Kurum
sağlık İşleri Başkanlığı tarafından erken yaşlanma teşhisinde yetkili kılınmış
ve ilgililere duyurulmuş olan en yakın Kurum hastanelerince verilir.
(Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Bu hastanelerde, sigortalının erken yaş-
lanma yönünden tabi tutulacağı muayene ve testlerle düzenlenecek raporun biçimi
Kurum Sağlık İşleri Başkanlığınca saptanır.
Madde 35 - 34 üncü maddede belirtilen Kurum hastanelerinde yapılamayan ince-
lemeler, bunları yapabilecek nitelikteki resmi kuruluşlarda yaptırılır ve elde
edilen sonuçlar, ilgili hastaneye bir rapor halinde bildirilir.
Madde 36 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Düzenlenen raporlar veya raporu yeterli görülmeyen ilgililerin Kurumca yeni-
den yaptırılacak muayeneleri sonucunda verilecek raporlar esas tutularak erken
yaşlanma halinin bulunup bulunmadığına Genel Müdürlükçe karar verilir.
ALTINCI BÖLÜM
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu
Madde 37 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun görevleri ve çalışma şe-
kil ve esasları bu bölümde belirtilmiştir.
Madde 38 - (Değişik: 13/3/1981 - 8/2532 K.)
Sosyal Sigorta Yüksek Kurulu;
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca görevlendirilecek bir ortopedi uzmanı,
Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Kurum tarafından görevlendirilecek iş hekimli-
ğinde tecrübeli birer uzman,
Ankara Tıp Fakültelerinden seçilecek biri göğüs hastalıkları, diğeri hijyen
profesörü olmak üzere 2 hekim (Bunlardan biri doçent olabilir),
En yüksek kademedeki işveren kuruluşu tarafından seçilecek bir genel şirurji
uzmanı,
En yüksek kademedeki işçi kuruluşu tarafından seçilecek bir iç hastalıkları
uzmanı,
olmak üzere 7 üyeden kurulur.
Madde 39 - (Değişik: 12/5/1991 - 91/1767 K.) Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık
Dairesi Başkanlığında raporları incelemekle görevli hekimlerle Kuruma bağlı sağ-
lık tesislerinde sağlık kurulu başkanı veya üyesi olarak görev yapan hekimler
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda görev alamazlar.
Madde 40 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna profesörlükte kıdemli
olan üye başkanlık eder.
Başkanın bulunmadığı toplantılara, Tıp fakültelerinin ikinci üyesi profesör
ise o, değilse fakülteden çıkış tarihi en eski olan üye başkanlık eder.
Madde 41 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda görevlendirilecek hekimle-
rin hizmet süresi 3 yıldır. Süresi dolan üyeler yeniden görevlendirilebilirler.
Görev yapamayacak derecede hastalanan, ölen, devamsızlık sebebiyle görevine
son verilen veya herhangi bir sebeple Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundaki
görevinden ayrılan üyelerin yerine ilgili kuruluş tarafından yeni üyeler seçi-
lir. Bu şekilde Kurula sonradan katılan üye, yerine seçildiği üyenin süresini
tamamlar.
Madde 42 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun büro ve yazı işlerini yürütmek üzere
Kurum bünyesinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Bürosu kurulur. Bu büro
bir hekim genel sekreter ve yeteri kadar personelden oluşur.
Genel Sekreter ve diğer personelin atanma işlemleri Kurum mevzuatına göre
yapılır. Genel Sekreterin atanmasında Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Baş-
kanının görüşü alınır.
Madde 43 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun görevleri aşağıda göste-
rilmiştir:
A)
1 - Bu Tüzükle tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalı-
ğın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması üzerine çıkabilecek uyuşmazlıkları,
2 - Sigortalıların sürekli iş göremezlik hallerinin tespitine ilişkin rapor-
lar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
3 - Sigortalıların malüllük hallerinin tespitine ilişkin raporlar üzerine
Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
4 - Sürekli iş göremez veya malül durumdaki sigortalının başka birinin sü-
rekli bakımına muhtaç olup olmadığına ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek
kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
5 - Sigortalıların erken yaşlanma durumlarına ilişkin raporlar üzerine Ku-
rumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
6 - Çalışamayacak şekilde malül bulunan hak sahibi kimselerin malüllük
durumlarının tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara
karşı ilgililerin itirazlarını,
7 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 25., 57. ve 101 inci maddelerinde
belirtilenlerin kontrol muayenelerine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek
kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
8 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 12 nci maddesinin (F) bendine gö-
re sigortalıların yabancı bir ülkede tedavilerine ilişkin raporlarına karşı Ku-
rum veya sigortalıların itirazlarını,
9 - Sigortalılar hakkındaki işe alıştırmaya ilişkin Kurul kararları ve ra-
porlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını ince-
leyip karara bağlamak.
B)
1 - Yurt içi ve yurt dışındaki uygulamalar, Kurula yapılan başvurmalar, Ku-
rulca yapılan incelemeler, Uluslararası kuruluşların çalışmaları ve yurt gerçek-
leri
gözönünde tutularak, meslek hastalıkları listesinde yapılması gereken değişik-
likler hakkında,
2 - Çalışma Bakanlığınca gerekli görülen hallerde Sosyal Sigortalar Kanunu-
nun sağlık konularında
3 - (Değişik: 12/11/1978-7/16989 K.) 63 üncü maddenin ek fıkrasında yazılı
hallerde yükümlülük süresinin aşılmasından sonra bir hastalığın meslek hastalığı
sayılması, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasında yazılı hallerde üç yıllık çalışma
(maruz kalma) süresinin indirilmesi ve meslek hastalıkları IV. listesinin dipno-
tunda yazılı hallerde 5 yıllık yükümlülük süresinin uzatılması hakkında karar
vermek;
C - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 1 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Ku-
rulunun çalışma ve görevleriyle ilgili konularda Bakanlığa önerilerde bulunmak;
2 - Yıllık çalışma raporunu inceleyerek sonuca bağlamak;
3 - (Mülga: 13/3/1981 - 8/2532 K.)
Madde 44 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Kurul Başkanının görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
Kurulun toplantı gün ve saatlerini, üyelerin durumlarını da gözönünde tuta-
rak belirlemek,
Kurula gelen dosyaları incelemek üzere Kurul üyelerine vermek,
Kurul toplantılarına başkanlık etmek ve oyunu kullanmak,
Kurulun yıllık çalışma raporunu Bakanlığa göndermek,
Genel Sekreterin izinlerini düzenlemek.
Madde 45 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Kurul üyelerinin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
Toplantılara katılmak ve oyunu kullanmak,
Kendilerine verilen dosyaları inceliyerek düşüncesiyle birlikte Kurula açık-
lamak,
Oturum özet defterine yazılmış kararları günü gününe imzalamak,
Madde 46 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Genel sekreterin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.
Kurula sunulacak dosyaların özetini hazırlamak, varsa eksikliklerini tamam-
latmak,
Kurulun toplantı gün ve saatlerini üyelere duyurmak,
Büronun gereksinmelerini ve Kurul Başkanlığının isteklerini Genel Müdürlüğe
duyurmak, bunları izlemek ve sonuçlandırmak,
Kurum Personel Yönetmeliğindeki görevleri yerine getirmek,
Kurul Başkanı ile üyelerinin huzur hakkı işlemlerini hazırlatmak,
Yıllık çalışma raporlarını hazırlayarak, Kurula sunulmak üzere, Başkana ver-
mek,
Kurulca seçilecek eserlerden bir kitaplık meydana getirmek için gerekli iş-
lemi yapmak,
Büronun işlerini düzenli bir şekilde yürütmek ve Kurul çalışmaları ile ilgi-
li diğer görevleri yapmak,
Madde 47 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Kurul, haftada en az bir kez ve üyelerden en az beşinin katılmasıyla topla-
nır.
(Mülga ikinci fıkra: 13/3/1981 - 8/2532 K.)
İşlerin çokluğu karşısında haftada birden çok toplantı yapılabilir.
Yıllık izinlerin, Kurul çalışmalarını aksatmayacak biçimde düzenlenmesine
özen gösterilir.
Madde 48 - Çalışma Bakanlığı, Yüksek Sağlık Kurulunu, olağan toplantıları
dışında da toplantıya çağırabilir. Bu husus Çalışma Bakanlığınca toplantı sebe-
biyle birlikte Kurul Başkanlığına yazılı olarak bildirilir.
Madde 49 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Özrü bulunan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu üyesinin, durumunu, toplan-
tıdan en geç iki saat önce Kurul Başkanına veya Kurul Genel Sekreterine bildir-
mesi gerekir.
Kendisine toplantıların gün ve saati yazı ile bildirildiği halde, özürsüz
olarak bir ay içinde üç toplantıya katılmayan üyenin adı Sosyal Güvenlik Bakan-
lığına bildirilir. Bakanlık bu üye yerine ilgili kuruluştan 41 inci madde uya-
rınca yeni bir üye seçilmesini isteyebilir.
Madde 50 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda incelenecek dosyalar, Ku-
rum Sağlık İşleri Başkanlığınca, varsa noksanları da tamamlattırıldıktan sonra
özel bir zarf içinde ve dizi pusulası ile birlikte Genel Müdürlük kanaliyle
Kurula gönderilir.
Madde 51 - Kurul dosyalarda gördüğü noksanları tamamlattırabileceği gibi,
ilgiliyi yeniden muayeneye sevk ederek, bir sağlık tesisinde ayakta veya yatı-
rılarak müşahade altına aldırmaya yetkilidir.
(Ek: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Alınacak sonuçlara göre kesin karar Kurulca
verilir.
Madde 52 - Kurula gelen dosyalar, Genel Sekreterce hazırlanmış özetle
birlikte Başkan tarafından, ihtisasları da gözönünde tutularak üyelere dağıtı-
lır.
Madde 53 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Kurul, gerekli görürse dışardan, görüşülecek konu üzerinde rapor vermiş sağ-
lık kurulunun üyesi olmayan uzman kişilerin görüşlerini alabilir.
Madde 54 - Kurulun incelenmesinden geçen her vaka için bir kartoteks fişi
açılır. Bu fişlerin şekli ve içine nelerin yazılacağı Kurulca bir yönerge belir-
tilir.
Madde 55 - Kurul kararları toplantıya katılanların çoğunluğuyla verilir. Oy-
ların eşitliği halinde Başkanın katıldığı taraf çoğunlukta sayılır.
Görüşme konusu olayla ilgili raporlarda imzası bulunan üye bu konudaki kara-
ra katılamaz.
Madde 56 - (Değişik: 12/11/1978- 7/16989 K.)
Kurul kararları Kurumu bağlar. Kurul kararlarında maddi bir yanlışlık görü-
lürse, Genel Müdürlük bu hususu belirten bir yazıyla dosyanın yeniden incelenme-
sini Kuruldan isteyebilir.
Madde 57 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Kurulda her sayfası numaralanmış ve mühürlenmiş tutanak defteri tutulur.
Alınan kararların özeti, varsa ayrışık görüşte olanlar, bu defterde gösterilir
ve üyeler tarafından aynı oturum sonunda imzalanır.
Bu defterin tutulmasından Başkan ve Genel Sekreter sorumludur.
TÜZÜKLER, AĞUSTOS 1991 (Ek - 8)
Madde 58 - Gerekçeli kararlar ve ayrışık görüşler en geç karar tarihini iz-
leyen 7 gün içinde daktilo ile yazılıp imzalandıktan sonra karar kartonunda sak-
lanır.
Kararlara sıra numarası verilir; kararlarda silme, karalama veya kazıma su-
retiyle düzeltme yapılamaz.
Madde 59 - (Değişik: 12/11/1978-7/16989 K.)
Kurul kararları ilgili yerlere ve sigortalıya yazılı olarak bildirilir.
Madde 60 - (Değişik: 12/11/1978-7/16989 K.)
Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, Kurul üyelerinin görev süresinin bitiminden
bir ay önce, başka bir nedenle boşalma halinde derhal, yeni seçim yapılması hu-
susu, Tüzüğün 37 nci maddesinde sözü geçen yerlere yazıyla duyurulur.
Kuruluşlar, seçim sonuçlarını Bakanlığa ve seçilenlere yazıyla bildirirler.
Madde 61 - (Değişik birinci fıkra: 12/5/1991-91/1767 K.) Kurul başkan ve
üyelerine, katıldıkları her oturum için, 200 gösterge sayısının, 657 sayılı Dev-
let Memurları Kanununun 43 üncü maddesindeki tabloda yer alan göstergelere uygu-
lanacak memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutar üzerinden
huzur hakkı ödenir.
(Değişik fıkralar: 12/11/1978-7/16989 K.)
53 üncü madde gereğince görüşü alınacak kimselere birinci fıkrada saptanan
tutarda ücret ödenir.
Ankara dışından gelenlere, ayrıca, birinci derecede bulunan Devlet memuruna
ödenen yolluk tutarında ödeme yapılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Meslek Hastalıkları
Madde 62 - Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir
sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hasta-
lık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır.
Madde 63 - Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkla-
rın, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması ha-
linde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği bu bölüm hüküm-
lerine ve Tüzüğe ekli meslek hastalıkları listelerine göre tespit ve tayin edi-
lir.
(Ek: 12/11/1978-7/16989 K.) Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve la-
boratuvar bulgularıyla kesinleştiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin, iş-
yeri incelenmesiyle kanıtlandığı hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yü-
kümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık, Sosyal Sigorta Yüksek
Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir.
Madde 64 - (Değişik: birinci fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Meslek hasta-
lıkları, ilişik "Meslek Hastalıkları Listesinde";
A. Kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları,
B. Mesleki cilt hastalıkları,
C. Pnömokonyozlar ve diğer mesleki solunum sistemi hastalıkları,
D. Mesleki bulaşıcı hastalıklar,
E. Fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları,
olmak üzere 5 grupta toplanmıştır.
(Değişik: 12/11/1978-7/16989 K.) Listenin sol kolonunda zararlı ajanın mey-
danan getirdiği başlıca hastalıklar ve belirtileri, orta kolonunda yükümlülük
süreleri, sağ kolonunda hastalık tehlikesi olan başlıca işler yeralmıştır.
Kanunla sağlanan yardımlardan yararlanabilmek için sigortalının meslek has-
talığına sebep olan işinden fiilen ayrıldığı tarih ile meslek hastalığının mey-
dana çıktığı tarih arasında geçecek azami süreye yükümlülük süresi denir.
Madde 65 - (Değişik birinci fıkra:12/11/1978 - 7/16989 K.) Meslek hasta-
lıkları Listesinin D grubunda yer alan bulaşıcı hastalıkların, görülen işin ge-
reği olarak veya işyerinin özel koşullarının etkisiyle oluşması ve enfeksiyonun
laboratuvar bulguları ile de kanıtlanması gereklidir.
Meslek hastalıkları listelerinde yer almayan ve fakat görülen iş ve görev
icabı olarak alındığı kesin olarak tespit edilen diğer enfeksiyon hastalıkları
da meslek hastalığı sayılır. Bu husustaki teşhisin laboratuvar deneyleriyle te-
yit edilmesi gereklidir. Hastalığın azami kuluçka süresi yükümlülük süresi ola-
rak kabul edilir.
Madde 66 - (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
Pnömokonyozun meslek hastalığı sayılabilmesi için, sigortalının, havasında
pnömokonyoz yapacak yoğunluk ve nitelikte toz bulunan yeraltı veya yerüstü iş-
yerlerinde toplam olarak en az üç yıl çalışmış olması şarttır.
Ancak, havasında yüksek yoğunlukta ve pnömokonyoz yapacak nitelikte toz bu-
lunan yeraltı ve yerüstü işyerlerinde meydana gelmiş, klinik veya radyolojik
bulgular ve laboratuvar muayeneleriyle süratli seyrettiği ve ağırlığı saptanmış
olgularda Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı sağlanmak koşuluyla 3
yıllık süre indirilebilir.
EK MADDE 1 - (Ek: 31/5/1985-85/9529 K.)
İş kazası veya meslek hastalığında meydana gelen arızanın, sigortalının ken-
di işini veya başka bir işi yapamaz hale gelmesi sonucunu doğurduğu iş güvenliği
müfettişliğince tespit edilmişse meslekte kazanma gücü azalma oranının hesabında
sürekli iş göremezlik simgesi İ olarak kabul edilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Madde 67 - 17/7/1964 günlü ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 135
inci maddesinin (A) bendine dayanılarak düzenlenen ve Danıştayca incelenen bu
Tüzük hükümleri, Resmi Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 68 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
A CETVELİ (Değişik: 31/5/1985 - 85/9529 K.)
I. Liste
Baş Arızaları
(Kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirurji,
psikiatri arıza ve hastalıkları)
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
-------------------------------------------------------------------------------
1 Trepenasyon veya travma sonucu baş kemiklerinin
açıklıkları
A- 4 cm2.ye kadar (plastikle kapatılmamış) 10
B- 4-9 cm2. (plastikle kapatılmış) 10
C- 4-9 cm2. (plastikle kapatılmamış) 20
D- 9-25 cm2. (plastikle kapatılmış) 20
E- 9-25 cm2. (plastikle kapatılmamış) 30
F- 25 cm2. den geniş (plastikle kapatılmış) 30
G- 25 cm2. den geniş (plastikle kapatılmamış) 50
2 Epilepsiler
A- Ayda birkaç kez gelen, antiepileptik tedavilere
rağmen nöbetleri süren grandmal epilepsi 57
B- Zaman zaman statüs epileptikusla seyreden
grandmal epilepsi 65
C- Sık sık tekrarlayan ve zaman zaman generalize
nöbetlerle seyreden jaksoniyen epilepsi 57
D- Haftada birkaç kez tekrarlayan ve kontrol edile-
meyen psikomotor epilepsi 57
3 Konuşma bozuklukları
A- Dizartiriler, motor afazi 30
B- Sensoriyel afaziler 30
C- Mikst afaziler 58
D- Felçle birlikte konuşma bozukluğu 65
4 Vasküler, enfeksiyon, entoksikasyon veya travmaya
bağlı denge bozuklukları, vertigo
A- Günlük hayatın sürdürülmesine engel olmayanlar 10
B- Baston gerektirenler 30
C- Başkasının yardımını gerektirenler 65
5 Ekstra pramidal sistem hastalıkları
A- Parkinsonizm (bazı parkinson semptomları gösteren,
parkinsona benzer haller) 13
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
---------- -------------------------------------------------------- ---------
B - postensefalitik veya arteriyoskleroza bağlı
parkinson hastalığı (paralizi ajitan)
a- Hafif 13
b- Orta 50
c- Ağır 65
6 Serebro vasküler hastalıklar
A - Kalıcı parazi veya paralizi yapmayan gelip geçici
iskemik ataklar 13
B - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya intraserebral
kanama sonucu oluşmuş ve sekel halini almış monoparazi,
monopleji, hemiparazi, hemiplejiler, pedunkulus, pons
ve bulbustaki kafa çiftleri, alternparazi, paraliziler
(ğeber sendromu vb.) ve konuşma bozukluğuyla birlikte
paraliziler
a- Hafif 35
b- Orta 57
c- Ağır 65
7 Vasküler, enfeksiyon, tümör ve travmaya bağlı paraparaziler
A- Baston gerektirmiyenler 30
B- Günlük fizyolojik gereksinimlerin giderilebilmesi için
iki baston veya diğer bir gereç veya başkasının yardımını
gerektirenler 57
C- Enkontinensle birlikte yatağa bağımlı kılanlar 65
8 7 arıza sıra numarasında yazılı nedenlerle meydana gelen
dipleji, parapleji ve kuadropleji 65
9 Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları
ve beyin dokusu enfeksiyonu sekelleri
a- Hafif (günlük hayatı çok az etkileyenler) 13
b- 0rta (günlük hayatı oldukça etkileyen ve birkaç kafa
çifti veya hareket sistemi bozukluğu yapanlar) 57
c- Ağır (günlük hayatı yardımcısız yürütülemeyecek
derecede etkileyen ve kafa çifti felçleri, epileptik
veya mental bozukluklarla birlikte olanlar) 65
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza çeşidi Ölçüsü
-----------------------------------------------------------------------------
10 Herediter, heredo-familyal dejeneratif ve henüz sebebi
bilinmeyen hastalıklar
A- Serebrum (kranial sinirler, serebral palsi) 65
B- Bazal ganglion (kronik progresif kore, paralizi ajitan) 50
C- Serebellum hastalıkları (Friedreich ataksisi) 60
D- Omurilik hastalıkları (skleroz, lateral amyotrofik,
sirengomiyeli)
a- Hafif ve orta 45
b- Ağır 65
E- Kas hastalıkları (miyastenis gravis, miyopatiler)
a- Başkasının yardımını gerektirmeyenler 45
b- Başkasının yardımını gerektirenler 65
F- Miyelin kılıfı hastalıkları (multipı skleroz)
a- Hafif (belirtiler kesin değil) 30
b- 0rta (kronik, tekrarlayıcı, yaygın) 57
c- Ağır (kronik, ilerleyici, yaygın) 65
11 Boyun sapının (pedunkulus, pons, bulbus) Raporda belir-
travmatik, vasküler, enfeksiyoz, toksik vb. tilen bulgula-
lezyonları sonucu oluşan kafa çifti parali- ra göre değer-
zileri lendirilir
12 Kafa travmaları (konmosyo, kontizyo serebri), kafa
kemikleri fissuru, çökme kırığı sonucu oluşan
psişik bozukluklar (vertigo, amnezi, semptomatik epilepsi vb.)
a- Hafif 30
b- Orta 45
c- Ağır 65
13 Travmatik, enfeksiyoz (apse), vasküler nedenlere, tümör-
lere bağlı beyin arızalarıyla bunların ameliyatları
sonucu meydana gelen sekeller, ameliyat edilemeyen beyin
tümörleri
a- Hafif 30
b- 0rta 50
c- Ağır 57
d- Kötü tabiatlı 65
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
14 Poliradikülönevrit, radikülit, polinevrit ve polinöropatiler
a- Hafif 30
b- Orta 45
c- Ağır 57
15 Psikozlar
A- Organik psikozlar
a- Senil demans (basit tip, depresif tip, paranoid,
akut konfizyonal) 65
b- Presenil demans 45
B- Alkolik psikozlar
a- Korsakof psikozu 65
b- Alkolik demans, alkolik hallusinoz 57
C- İlaç psikozları
a- Tedavi edilebilen 35
b- Tedavi edilemeyen 57
D- Şizofrenik psikozlar
a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 45
b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 65
E- Effektif psikozlar (psiko-manyak depresif)
a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 45
b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 65
F- Paranoid psikozlar
a- Basit 0
b- Paranoya 57
c- Parafreni 57
G- Organik olmayan psikozlar
(depresif veya eksite tipler veya psikojenik
paranoid psikozlar)
a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 45
b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 65
16 Nevrotik bozukluklar, kişilik bozuklukları
ve başka psikotik olmayan ruhsal bozukluklar
A- Navrotik bozukluklar (anksiyete, nisteri,
fobik, obsesif, kompulsif, nevrotik dep-
resyon, nevrasteni, hipokondirizazis,
depersonalizasyon sendromu psikozları)
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 45
b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 65
B- Kişilik bozuklukları
(Paranoid kişilik, affektif kişilik,
şizoid kişilik, eksplozif kişilik, his-
terik kişilik, astenik kişilik, sosyopa-
tik kişilik ve asosyal yönü ağır basan
bozukluklar) 57
17 Alkol ve ilaç (morfin, esrar, kokain, bar-
butrik, omretamin) bağımlılığı
a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 35
b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 57
18 Organik beyin zedelenmesinden sonra oluşan psikotik
olmayan özgül bozukluklar
A- Frontal lob sendromu 65
B- Post kontuzisyon sendromu
a- Tadaviyle çalışma olanağı veren 35
b- Tadaviyle çalışma olanağı vermeyen 57
19 Oligofreniler
a- İdiosi(İç 20 den küçük) 65
b- Embesilite (İç 20-40 arası) 59
c- Debilite (İç 40-85 arası) 25
20 Travma veya travma dışı cinsel sapma ve bozukluklar
a- Tedavi edilebilen 35
b- Tedavi edilemeyen 57
A CETVELİ
II.Liste
Göz Arızaları (B)
1 Bir gözün 1,0, diğerinin 0 görmesi 35
2 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,1 görmesi 30
3 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,2 görmesi 25
4 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,3 görmesi 20
5 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,4 görmesi 15
6 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,5 görmesi 5
7 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,6 görmesi 3
8 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,7 görmesi 2
9 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,8 görmesi Meslekte kazanma gücünü
etkilemez
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
10 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,9 görmesi Meslekte kazanma gücünü
etkilemez.
11 Bir gözün 0,9, diğerinin 0 görmesi 35
12 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,1 görmesi 30
13 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,2 görmesi 25
14 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,3 görmesi 20
15 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,4 görmesi 15
16 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,5 görmesi 10
17 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,6 görmesi 5
18 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,7 görmesi 3
19 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,8 görmesi Meslekte kazanma gücünü
etkilemez.
20 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,9 görmesi Meslekte kazanma gücünü
etkilemez.
21 Bir gözün 0,8, diğerinin 0 görmesi 40
22 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,1 görmesi 35
23 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,2 görmesi 30
24 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,3 görmesi 25
25 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,4 görmesi 17
26 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,5 görmesi 14
27 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,6 görmesi 12
28 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,7 görmesi 5
29 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,8 görmesi 3
30 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,9 görmesi Meslekte kazanma gücünü
etkilemez.
31 Bir gözün 0,7, diğerinin 0 görmesi 40
32 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,1 görmesi 38
33 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,2 görmesi 35
34 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,3 görmesi 30
35 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,4 görmesi 32
36 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,5 görmesi 20
37 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,6 görmesi 15
38 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,7 görmesi 12
39 Bir gözün 0,6, diğerinin 0 görmesi 45
40 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,1 görmesi 43
41 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,2 görmesi 40
42 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,3 görmesi 37
43 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,4 görmesi 30
44 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,5 görmesi 25
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
45 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,6 görmesi 20
46 Bir gözün 0,5, diğerinin 0 görmesi 48
47 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,1 görmesi 45
48 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,2 görmesi 43
49 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,3 görmesi 40
50 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,4 görmesi 35
51 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,5 görmesi 30
52 Bir gözün 0,4, diğerinin 0 görmesi 50
53 Bir gözün 0,4, diğerinin 0,1 görmesi 48
54 Bir gözün 0,4, diğerinin 0,2 görmesi 45
55 Bir gözün 0,4, diğerinin 0,3 görmesi 40
56 Bir gözün 0,4, diğerinin 0,4 görmesi 35
57 Bir gözün 0,3, diğerinin 0 görmesi 55
58 Bir gözün 0,3, diğerinin 0,1 görmesi 50
59 Bir gözün 0,3, diğerinin 0,2 görmesi 48
60 Bir gözün 0,3, diğerinin 0,3 görmesi 45
61 Bir gözün 0,2, diğerinin 0 görmesi 59
62 Bir gözün 0,2, diğerinin 0,1 görmesi 55
63 Bir gözün 0,2, diğerinin 0,2 görmesi 50
64 Bir gözün 0,1, diğerinin 0 görmesi 61
65 Bir gözün 0,1, diğerinin 0,1 görmesi 59
66 Bir gözün 0, diğerinin 0 görmesi 65
67 Travma ve çeşitli hastalıklara bağlı, sekel olarak Meslekte kazanma
kalan ve görüşü bozan retina kanamaları, gücü azalma
iltihapları oranları, görme
derecelerine
göre değerlen-
dirilir.
68 Çift görmeye neden olan her iki göz kasları-
nın sekel halindeki paralizisi 57
69 Bir gözün hareketsizliğine ve çift görmesine
neden olan göz kaslarının sekel halindeki para-
lizisi 41
70 Göz yuvarlarını hareketsiz kılan ve görüş derecesini
bozan, sekel bırakan orbita yaralanmaları, tümör-
leri ve iltihapları
a- Tek gözde 41
b- İki gözde 57
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
71 Sekel halinde lagoftalmi
a- Tek gözde 1
b- İki gözde 35
72 Optik sinir hastalıkları iltihapları, tümörleri, Meslekte kazanma gücü
vasküler göz hastalıkları azalma oranları, görme
derecelerine göre de-
ğerlendirilir.
73 Sekel halindeki hemianopsiler (bitemporal,
binazal vb.) 41
74 Sekel halindeki ektropiyon veya
entropiyon
a- Tek gözde 10
b- İki gözde 20
75 Göz kanalının tıkanması ve kese iltihapları
a- Tek gözde 10
b- İki gözde 20
76 Sekel halinde tam pitozis
a- Tek gözde 35
b- İki gözde 57
Sekel halinde yarım pitosiz
a- Tek gözde 5
b- İki gözde 30
77 Şaşılık (nistagmus) Meslekte kazanma gücü
azalma oranları, gör-
me derecelerine göre
değerlendirilir.
78 Periferik görme alanının azalması
A- Görüş alanı 30¼
a- Tek gözde 5
b- İki gözde 45
B- Görüş alanı 10¼
a- Tek gözde 15
b- İki gözde 60
B- İki taraflı afak nedeniyle binoküler görmesi olanlarda, meslekte kazanma gücü
azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 10 eklenir.
-------------------------------------------------------------------
(B) A- Anizometropi varsa, meslekte kazanma gücü azalma oranına Tüzüğün
7 nci maddesi hükümlerine göre % 2 eklenir.
C- Afakın tek taraflı olması nedeniyle binoküler görmesi olmayanlarda, meslekte
kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 12 ek-
lenir.
D- Retina kanamalarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma
oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
a- Tek göz için % 5
b- İki göz için % 10
eklenir.
E- Retina dekolmanlarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma
oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
a- Tek göz için % 5
b- İki göz için % 10
eklenir.
F- Glokomda, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzü-
ğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
a- Tek göz için % 10
b- İki göz için % 15
eklenir.
G- Şaşılıkta (nistagmus), görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma
oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
a- Tek göz için % 10
b- İki göz için % 15
eklenir.
H- Optik sinir hastalıklarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü
azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
a- Tek göz için % 5
b- İki göz için % 10
eklenir.
A CETVELİ
III.Liste
Kulak Arızaları
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
-------------------------------------------------------------------------------
1 A- Her iki kulakta tedavi ve işitme cihazıyla
giderilemeyen tam işitme kaybı 51
B- Bir kulakta tedavi ve işitme cihazıyla gideri-
lemeyen tam işitme kaybı 13
C- Doğuştan (konjenital) sağır ve dilsiz 57
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
-------------------------------------------------------------------------------
2 Odiometrik incelemeyle teşhis edilen iletim,
sensorinöral ve mikst tip işitme kayıpları (B)
3 Plastikle düzeltilemeyen tek taraflı sayvan yok-
luğu 5
4 Plastikle düzeltilemeyen iki taraflı sayvan yok-
luğu 10
5 Kronik orta kulak iltihabı 10
6 Kulaklarda akıntılı, labirent komplikasyonu
sonucu sürekli baş dönmeleri ve denge bozukluk-
larıyla birlikte iki taraflı tam işitme kaybı 57
7 Dış kulak yolunun ve orta kulağın kötü tabiatlı
tümörleri, ameliyat edilemeyen akustik nörinoma 65
8 Psikoz oluşturacak ağır kulak çınlaması (tinnitüs) 6
-----------------
(B) İşitme kayıplarının belirlenmesinde, ISO standartları uygulanır. Bu kayıplar
ve bunların neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranları, aşağıdaki biçim-
de hesaplanır:
A- Bir kulağın işitme kaybı, purton odiogramda 500-1000-2000 hertz frekans-
lardaki konuşma seslerinin işitme eşik değerleri, desibel cinsinden toplanıp or-
talaması alınarak saptanır. 40 tan sonraki her yaş için 0,5 desibel yaşlılık de-
ğeri düşülür. Bundan hata payı sabitesi olarak 15 çıkarılır. Kalan, 1,5 ile çar-
pılır. Bu, bir kulağın işitme kaybı yüzdesidir.
39 yaşındaki bir sigortalının bir kulağının tam işitme kaybının neden olduğu
meslekte kazanma gücü azalma oranı yukarıdaki esaslara göre belirlenen bir kula-
ğın işitme kaybı yüzdesiyle çarpılarak bir kulağın kısmi işitme kaybının meslek-
te kazanma gücü azalma oranı bulunur.
B- İki kulağın işitme kaybı yüzdesi, iyi işiten kulağın işitme kaybı yüzde-
sinin 5 katıyla, kötü işiten kulağın işitme kaybı yüzdesinin toplamının 6 ya bö-
lünmesiyle bulunur.
39 yaşındaki bir sigortalının iki kulağının tam işitme kaybının neden olduğu
meslekte kazanma gücü azalma oranı, yukarıdaki esaslara göre belirlenen iki ku-
lağın işitme kaybı yüzdesiyle çarpılarak iki kulağın kısmi işitme kaybının mes-
lekte kazanma gücü azalma oranı saptanır.
35 desibelden az işitme kayıpları, kısmi işitme kaybı olarak değerlendiril-
mez.
A CETVELİ
IV. Liste
Yüz Arızaları
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
-------------------------------------------------------------------------
1 Çiğneme ve konuşmayı ileri derecede güçleştiren
alt ve üst çene kırıkları sekeli (2) 41
2 Dil yokluğu veya konuşma ve yutmayı zorlaştıracak
derecede dil harabiyeti (2) 57
3 Tükrük bezleri kanallarının yaralanması veya
hastalıkları sonucu sürekli ve tedavi edilemeyen
fistül 7
4 Periferik fasial sinir paralizisi 10
5 Burun kaybı
A- Tam 40
B- Kısmi 10
6 Koklama ve tatma duygularının azalması 1O
7 Burnun kemik ve kıkırdak kısımlarının nefes al-
mayı ileri derecede güçleştiren harabiyetleri 40
8 Protezle düzeltilemeyen damak defektleri
A- Tam 55
B- Kısmi 37
9 Septum deviasyonu 0
10 Primer atrofik rinit (ozena) 20
11 Komplikasyonlu sinuzitler
A- Osteomiyelit sekelleri 0
B- Görme bozukluğu yapan orbita absesi A Cetveli II. Listesi
uygulanır.
C- Mental bozukluklar yapan beyin apseleri A Cetveli I. Listesi
uygulanır.
12 Ameliyat edilemeyen burun, paranazal
sinüsler, çene, ağız ve farenks tümörleri 65
13 Bütün dişlerin kaybı (protez olanaksız) 20
14 Tam fonsiyon bozukluğu yapan dudak arızaları 35
-------------------
(2) Meslekte kazanma gücü azalma oranı, fonksiyonların sağlam kalışı
oranında azaltılır.
A CETVELİ
V. Liste
Boyun Arızaları
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
---------------------------------------------------------------------------
1 Larenks yokluğu sonucu sürekli kanül takıl-
masını gerektiren hastalık ve arızalar 60
2 Ses organlarının tedavi edilemeyen arızaları
a- Tek taraflı (disfoni) 10
b- İki taraflı (afoni) 25
c- Dispneyle birlikte afoni 57
A CETVELİ
VI. Liste
Göğüs Hastalıkları
Pnömokonyozlar dışında kalan solunum, dola-
şım hastalıkları
1 Klinik ve radyolojik bulgularla belirlenmiş,
solunum ve dolaşım fonsiyonlarını
etkileyen akciğer dokusunun, bronşların,
plevranın, kemik kafesinin (toraks) hasta-
lıkları, kaburgaların (kot) kırılma ve
rezeksiyonu, akciğer fıtığı ve bunların se-
kelleri
a- Hafif 6
b- Orta 30
c- Ağır 57
2 Solunum organlarının, (larenks, akciğer,
plevra) işyeri koşullarına ve göreve
bağlı olan veya olmayan nedenlerle ortaya
çıkan, uyumu bozan ve görevin yapılmasına
engel olan ve tedaviyle giderilmesi
umulmayan ağır tüberkülozları veya buna
bağlı sekeller 60
3 Sağ kalp yetmezliği bulunmayan, fakat
pulmoner hipertansiyon belirtileri olan
ve sağ kalp büyümesi gösteren veya sağ
kalp yetmezliğiyle birlikte kronik
korpulmonale
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
a- Kompanse (nükseden) 57
b- Dekompanse (tam) 65
4 Kalp ve dolaşım hastalıkları
A- Alışılmıştan daha ağır bedensel
efora rağmen fonsiyon kısıtlaması
olmayan 6
B- Ağır eforda fonsiyon kısıtlaması olan 30
C- Hafif eforda fonsiyon kısıtlaması
olan (dekompanse) 57
D- Dinlenme halinde fonsiyon kısıtlaması
olan (tam dekompanse) 65
5 İskemik kalp hastalıkları Bu listenin 4 üncü arıza
A- Kronik stabil anjina pektoris sıra numarasının ilgili
B- Anstabil anjina pektoris arıza çeşidine göre iş-
(Akut koroner yetersizliği,intermedier lem yapılır.
koroner sendromu, variant anjina vb.)
C- Romatizmal kalp hastalığı (bir veya
birkaç kapak afeti)
D- Endokardit, miyokardit, perikardit,
primer miyokardiopati vb.
6 Kalp ameliyatları
A- Kapalı komissürotomi 26
B- Kalp kapağı protezi 30
C- Kalıcı pasemaker 56
D- Koroner revaskülerizasyonu 58
E- Eforu kısıtlayan perikardioektomi 30
(Bu arızalar, yukarıda yer alan arızalara
Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre
eklenir.)
7 Geçirilmiş stabil miyokart infarktüsü 57
8 Sistemik hipertansiyonlar
A- Komplikasyonu olmayan, labil dönemde
olan esansiyel hipertansiyonlar 8
B- Gunn belirtileri (Stad II), koroner
sklerozu, sol ventrikül hipertrofisi
ile birlikte esansiyel hipertansiyon-
lar 45
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
C - Tedavi edilemeyen kötü tabiatlı hiper-
tansiyonlar 57
D - Maksime,minime tansiyon yükselmesiyle
birlikte hipertansif ensefalopati,böb-
rek ve kalp yetersizliğiyle birlikte
kötü tabiatlı hipertansiyonlar 65
Pnömokonyozlar (2)
9 A - Düzenli veya düzensiz küçük opasiteler
Tip Küçük opasitenin sıklığı
(perfusion)
p ve s 1/0, 1/1, 1/2 -
2/2 6
2/3, 3/2 11
3/3 16
3/4 21
Y ve t 1/1 6
1/2, 2/1 11
2/2 16
2/3, 3/2 21
3/3 26
3/4 31
r ve u 1/1 6
1/2, 2/1 16
2/2 21
2/3, 3/2 26
3/3 31
3/4 36
B - Geniş opasiteler
kategori Genişlik alanı (ekstend)
A Büyük çapı 1-5 cm. arasında
olan opasite 11
Çapların toplamı 5 cm. yi
geçmeyen,herbirinin büyük
çapları 1 cm.yi geçen
birçok opasite- 16
B A kategorisinde gösterilen-
lerden daha büyük,ancak,
yüzölçümü sağ üst zon geniş-
liğini geçmeyen bir opasite- 26
rıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
A katagorisinin gösterilen-
lerden daha büyük,ancak,
yüzölçümleri toplamı sağ üst
zon genişliğini geçmeyen
birçok opasite 46
C - Yüzölçümleri toplamı sağ üst
zon genişliğini geçen bir
veya birçok opasite 58
------------------------
(2) 1 - p, ortalama çapları 1,5 mm.ye kadar,
Y, 1,5 - 3 mm. arasında,
r, 3-10 mm. arasında olan düzenli,
s, ince,
t, orta kalınlıkta,
u, kalın,düzensiz,çizgisel (linear),
opasiteleri simgelemek üzere kullanılmıştır.
2 - Her olayda dispne, eksprium uzaması,siyanoz aranır,bunlardan
biri veya birkaçı varsa aşağıdaki biçimde değerlendirilerek
meslekte kazanma gücü azalma oranına,Tüzüğün 7 nci maddesi
hükümlerine göre eklenir:
a - Ancak zorlu çalışma ve ekzersizlerle meydana çıkan hafif
dispne % 5
b - Olağan çalışma ve eksersizlerle meydana çıkan orta dispne
% 10
c - Dinlenme halinde görülen ağır dispne % 20
Uzamış eksprium veya belirgin siyanoz
a - Hafif % 5
b - Orta % 10
c - Ağır % 15
3 - Dispne, eksprium uzaması ve siyanozun klinik belirtileriyle
radyolojik görünümü arasında belirgin bir çelişki olursa,akciğer
fonksiyon testlerine başvurulur.
Bu testlerin ortalaması değerlendirilerek meslekte kazanma gücü
azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki
eklemeler yapılır:
a - Hafif % 10
b - Orta % 20
c - Ağır % 30
Akciğer fonksiyon testleri yapılan olaylarda dispne,eksprium uzaması,siya-
noz gibi belirtiler için meslekte kazanma gücü azalma oranına ayrıca ekleme
yapılmaz.
4 - Aktif akciğer tüberkülozu aşağıdaki üç katagoride değerlendirilerek meslekte
kazanma gücü azalma oranına,Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki
eklemeler yapılır:
a - Hafif (kavite bulunmayan,apeksten 2 aralığa kadar) % 10
b - Orta (yaygınlığı bir lobu aşmayan veya kaviteli olmakla birlikte tek
veya toplam kavitelerin çapı 4 cm.yi geçmeyen,orta derecede ilerlemiş)
% 20
c - Ağır (çok ilerlemiş,orta derece ilerlemiş olandan daha geniş alan
kaplayan) % 30
5 - Pnömokonyoza bağlı sağ kalp yetmezliği (korpulmonale) aşağıdaki üç katagori-
ye göre değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına,Tüzüğün 7 nci
maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:
a - Hafif (dolaşım bozukluğu oluşmamış) % 10
b - Orta (kompanse sağ kalp yetmezliği) % 20
c - Ağır (dekopanse sağ kalp yetmezliği) % 30
A CETVELİ
VII. Liste
Omuz ve Kol Arızaları (2)
1 Köprücük kemiğinin,damarlarda,sinirlerde,
komşu organlarda arıza yapmayan ve düzeltilemeyen
kırıkları ve ters kaynamaları
a - Tek taraflı 0
b - İki taraflı 5
2 Omuz eklem ankilozu
A - Kürek kemiği serbest fonksiyonel pozisyonda
a - Tek taraflı 30
b - İki taraflı 45
B - Kürek kemiği fonksiyonel pozisyonda değil
a - Tek taraflı 35
b - İki taraflı 50
C - Kürek kemiği sabit
a - Tek taraflı 45
b - İki taraflı 65
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
3 Omuz ve kolda çalışmayı zorlaştıran tendosinovit,
bursit, periostitler
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 20
4 Geniş kemik kaybı sonucu omuz yokluğu (sallanan
kol)
a - Tek taraflı 57
b - İki taraflı 60
5 Yanık vb.nedenlerle koltuk altı yapışmaları
a - Tek taraflı 35
b - İki taraflı 50
6 Kol kemiği (humerus) amputasyonları
A - Kolun kürek kemiği hizasından dezartikülasyonu
a - Tek taraflı 62
b - İki taraflı 65
B - Kolun tek veya iki taraflı torasik
amputasyonu 65
C - Kolun omuzla dirsek arası amputasyonu
a - Tek taraflı 60
b - İki taraflı 65
7 Ön kol amputasyonları
A - Ön kolun dirsek ekleminden kaybı veya
dezartikülasyonu
a - Tek taraflı 58
b - İki taraflı 65
B - Ön kolun dirsekle bilek arası amputasyonu
a - Tek taraflı 49
b - İki taraflı 60
8 Kol kemiği (humerus) kırıklarının kısalık
yapan yanlış kaynamaları
A - 2-5 cm. arası
a - Tek taraflı 6
b - İki taraflı 10
B - 5-6 cm.arası
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 20
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
9 Yalancı eklemler
A - Kol kemiği (humerus) ortasından
a - Tek taraflı 33
b - İki taraflı 45
B - Dirsek yakınından
a - Tek taraflı 33
b - İki taraflı 45
C - Omuz yakınından
a - Tek taraflı 50
b - İki taraflı 60
10 Dirsek ekleminin tam ekstansiyon veya fleksiyon
halinde ankilozu
a - Tek taraflı 41
b - İki taraflı 55
11 Dirsek ekleminin ekstansiyon veya fleksiyon
hareketlerinin kısıtlanması (22)
A - 0¼ - 60¼ arası
a - Tek taraflı 40
b - İki taraflı 55
B - 60¼ - 90¼ arası
a - Tek taraflı 35
b - İki taraflı 40
C - 90¼ - 110¼ arası
a - Tek taraflı 31
b - İki taraflı 45
D - 110¼ den fazla
a - Tek taraflı 41
b - İki taraflı 55
12 Dirsek ekleminin ekstansiyon veya fleksiyon
halinde hareket serbestisi (22)
A - 70¼ - 110¼ arası
a - Tek taraflı 10
b - İki taraflı 19
B - 110¼ den fazla
a - Tek taraflı 7
b - İki taraflı 15
13 Ön kolun tam supinasyonu
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 40
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
14 Ön kolun tam puronasyonu
a - Tek taraflı 16
b - iki taraflı 35
15 Radius kemiği arızaları
A - El ve bileğe zarar verir şekilde radius
kemiği kırığı
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 30
B - Dirsekte radius başı rezeksiyonu
a - Tek taraflı 10
b - İki taraf1ı 20
16 Ön kol iki kemiğinin yalancı eklemleri
a - Tek taraflı 35
b - İki taraflı 60
17 Ön kol kemiklerinden birinin hareketi zorlaş-
tıran yalancı eklemi
a - Tek taraflı 18
b - İki taraflı 25
18 Kol ve ön kol atrofileri
A - 2 - 3 cm.arası ( 3 cm.dahil) 3
B - 3 - 6 cm.arası ( 6 cm.dahil) 7
C - 6 cm. den yukarı 10
19 Kol ve ön kol paralizileri (222)
A - Bir kolun total paralizisi 57
B - Yukarı tip radiküler paralizi (Erb) 40
C - Aşağı tip radiküler paralizi (Klumpke) 52
D - N.Aksillaris paralizisi 15
E - N.Radialis paralizisi 47
F - N.Medianus paralizisi 47
G - N.Ulnaris paralizisi 47
H - N.Torasikus paralizisi 15
K - N.Serratus paralizisi 15
---------------------
(2) Bu liste,çalışan omuz ve kol için düzenlenmiş olup çalışmayan tarafın
aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak
meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.
(22) Bükülme kısıtlanması 0 metoduna göre belirlenir.
(222) Birden çok sinirin paralizisindeki meslekte kazanma gücü azalma oranı,
amputasyondaki meslekte kazanma gücü azalma oranından çok olamaz.
A CETVELİ
VIII.Liste
El Bileği ve El Arızaları (B)
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
1 El bileği dezartikülasyonu
a - Tek taraflı 48
b - İki taraflı 65
2 El bileği ankilozu
A - Fonksiyonel pozisyonda
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 30
B - Fonksiyonel pozisyon dışında gelişmiş anki-
lozlar (supinasyon,fleksiyon,akstansiyon,
pronasyon)
a - Tek taraflı 30
b - İki taraflı 45
C - El bileği ekleminde ve elde,çalışmayı zor-
laştıran tendosinovit,bursit ve perios-
titler
a - Tek taraflı 12
b - İki taraflı 19
3 Navikuler psödoartrozu veya oslunatum nakrozu
(Kienböck)
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 20
4 Tüm belirtileriyle Volkmann kontraktürü
a - Tek taraflı 49
b - İki taraflı 60
5 El bileğinde tüm fleksör ekstansör tendon
kesileri
a - Tek taraflı 42
b - İki taraflı 52
------------------------------------------------------------------------------
(2) Bu liste,çalışan el ve bilek için düzenlenmiş olup çalışmayan elin
aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre
bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.
A CETVELİ
IB. Liste
El Parmakları Arızaları (B)
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
1 A - Başparmak amputasyonu
a - Karpo - metakarpal eklemden
aa - Tek taraflı 24
ab - İki taraflı 30
b - Metakarpo - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 20
bb - İki taraflı 26
c - Falango - falangeal eklemden
ca - Tek taraflı 16
cb - İki taraflı 22
B - Başparmak sertlikleri, ankilozları
a - Karpo - metakarpal eklemde
aa - Tek taraflı 13
ab - İki taraflı 16
b - Metakarpo - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 10
bb - İki taraflı 13
c - Falango - falangeal eklemde
ca - Tek taraflı 7
cb - İki taraflı 10
2 A - İşaret parmağı amputasyonu
a - Karpo - metakarpal eklemden
aa - Tek taraflı 7
ab - İki taraflı 10
b - Metakarpo - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 7
bb - İki taraflı 10
c - Falango - falangeal eklemden
ca - Tek taraflı 6
cb - İki taraflı 9
d - Distal - interfalangeal eklemden
da - Tek taraflı 2
db - İki taraflı 5
B - İşaret parmağı sertlikleri,ankilozları
a - Karpo - metakarpal eklemde
aa - Tek taraflı 4
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
ab - İki taraflı 7
b - Metakarpo - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 4
bb - İki taraflı 7
c - Falango-falangeal eklemde
ca - Tek taraflı 2
cb - İki taraflı 5
d - Distal - interfalangeal eklemde
da - Tek taraflı 2
db - İki taraflı 5
3 A - Orta parmak amputasyonu
a - Karpo-metakarpol eklemden
aa - Tek taraflı 5
ab - İki taraflı 8
b - Metakarpo - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 5
bb - İki taraflı 8
c - Falango - falangeal eklemden
ca - Tek taraflı 3
cb - İki taraflı 6
d - Distel - interfalangeal eklemden
da - Tek taraflı 1
db - İki taraflı 3
B - Orta parmak sertlikleri, ankilozları
a - Karpo-metakarpal eklemde
aa - Tek taraflı 5
ab - İki taraflı 8
b - Metakarpo-falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 5
bb - İki taraflı 8
c - Falango-falangeal eklemde
ca - Tek taraflı 1
cb - İki taraflı 4
d - Distal-interfalangeal eklemde
da - Tek taraflı 1
db - İki taraflı 2
4 A - Yüzük parmağı amputasyonu
a - Karpo - metakarpal eklemden
rıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
aa - Tek taraflı 3
ab - İki taraflı 6
b - Metakarpo - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 3
bb - İki taraflı 6
c - FalanYo-falangeal eklemden
ca - Tek taraflı 1
cb - İki taraflı 4
d - Distal - interfalangeal eklemden
da - Tek taraflı 1
db - İki taraflı 2
B - Yüzük parmağı sertlikleri, ankilozları
a - Karpo-metakarpal eklemde
aa - Tek taraflı 1
ab - İki taraflı 4
b - Metakarpo - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 1
bb - İki taraflı 4
c - Falango - falangeal eklemde
ca - Tek taraflı 1
cb - İki taraflı 3
d - Distal - interfalangeal eklemde
da - Tek taraflı 1
db - İki taraflı 2
5 A - Küçük parmak amputasyonu
a - Karpo - metakarpal eklemden
aa - Tek taraflı 2
ab - İki taraflı 5
b - Metakarpo - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 2
bb - İki taraflı 5
c - Falango - falangeal eklemden
ca - Tek taraflı 1
cb - İki taraflı 4
d - Distal - interfalangeal eklemden
de - Tek taraflı 1
db - İki taraflı 2
B - Küçük parmak sertlikleri,ankilozları
a - Karpo - metakarpal eklemde
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
aa - Tek taraflı 1
ab - İki taraflı 4
b - Metakarpo - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 1
bb - İki taraflı 4
c - Falango - falangeal eklemde
ca - Tek taraflı 1
cb - İki taraflı 3
d - Distal - interfalangeal eklemde
da - Tek taraflı 1
db - İki taraflı 2
A - Başparmak ve işaret parmağının birlikte
amputasyonları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal
eklemden
aa - Tek taraflı 30
ab - İki taraflı 45
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 20
bb - İki taraflı 30
B - Başparmak ve işaret parmağının birlikte
sertlikleri,ankilozları
a - Metakarpo - falangeal eklemde
aa - Tek taraflı 23
ab - İki taraflı 28
b - Falango - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 13
bb - İki taraflı 18
7 A - Başparmak,işaret parmağı ve orta parmağın
birlikte amputasyonları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal
eklemden
aa - Tek taraflı 35
ab - İki taraflı 50
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 22
bb - İki taraflı 32
B - Başparmak, işaret parmağı ve orta parmağın
birlikte sertlikleri,ankilozları
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
a - Metakarpo - falangeal eklemde
aa - Tek taraflı 30
ab - iki taraflı 35
b - Falango - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 15
bb - İki taraflı 20
8 A - Başparmak,işaret parmağı,orta parmak
ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan-
geal eklemden
aa - Tek taraflı 40
ab - İki taraflı 60
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 30
bb - İki taraflı 35
B - Başparmak, işaret parmağı,orta parmak ve
yüzük parmağının birlikte sertlikleri,
ankilozları
a - Metakarpo - falangeal eklemde
aa - Tek taraflı 35
ab - İki taraflı 40
b - Falango - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 27
bb - İki taraflı 32
9 A - Başparmak,işaret parmağı,orta parmak,
yüzük parmağı ve küçük parmağın birlik-
te amputasyonları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan-
geal eklemden
aa - Tek taraflı 43
ab - İki taraflı 60
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 33
bb - İki taraflı 38
B - Başparmak, işaret parmağı,orta parmak,
yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte
sertlikleri,ankilozları
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
a - Metakarpo - falangeal eklemde
aa - Tek taraflı 40
ab - İki taraflı 46
b - Falango - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 23
bb - İki taraflı 28
10 A - İşaret parmağı ve orta parmağın birlikte
amputasyonları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo falange-
al eklemden
aa - Tek taraflı 20
ab - İki taraflı 30
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 6
bb - İki taraflı 10
c - Distal - interfalangeal eklemden
ca - Tek taraflı 3
cb - İki taraflı 5
B - İşaret parmağı ve orta parmağın birlikte
sertlikleri,ankilozları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan-
geal eklemde
aa - Tek taraflı 13
ab - İki taraflı 18
b - Falango - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 4
bb - İki taraflı 9
c - Distal - interfalangeal eklemde
ca - Tek taraflı 3
cb - İki taraflı 5
11 A - İşaret parmağı,orta parmak ve yüzük
parmağının birlikte amputasyonları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan-
geal eklemden
aa - Tek taraflı 28
ab - İki taraflı 35
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 16
bb - İki taraflı 20
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
c - Distal - interfalangeal eklemden
ca - Tek taraflı 4
cb - İki taraflı 9
B - İşaret parmağı, orta parmak ve yüzük
parmağının birlikte sertlikleri,anki-
lozları
a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-fa-
langeal eklemde
aa - Tek taraflı 23
ab - İki taraflı 30
b - Falango-falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 10
bb - İki taraflı 15
c - Distal-interfalangeal eklemde
ca - Tek taraflı 4
cb - İki taraflı 6
12 A - İşaret parmağı,orta parmak,yüzük
parmağı ve küçük parmağın birlikte
amputasyonları
a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falan-
geal eklemden
aa - Tek taraflı 35
ab - İki taraflı 57
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 18
bb - İki taraflı 25
c - Distal - interfalangeal eklemden
ca - Tek taraflı 5
cb - İki taraflı 11
B - İşaret parmağı,orta parmak, yüzük
parmağı ve küçük parmağın birlikte
sertlikleri,ankilozları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan-
geal eklemde
aa - Tek taraflı 25
ab - İki taraflı 31
b - Falango - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 11
bb - İki taraflı 16
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
c - Distal - interfalangeal eklemde
ca - Tek taraflı 5
cb - İki taraflı 8
13 A - Orta parmak ve yüzük parmağının birlik-
te amputasyonları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan-
geal eklemden
aa - Tek taraflı 15
ab - İki taraflı 20
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 5
bb - İki taraflı 9
c - Distal - interfalangeal eklemden
ca - Tek taraflı 3
cb - İki taraflı 5
B - Orta parmak ve yüzük parmağının birlikte
sertlikleri,ankilozları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan-
geal eklemde
aa - Tek taraflı 11
ab - İki taraflı 16
b - Falango - falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 4
bb - İki taraflı 9
c - Distal - interfalangeal eklemde
ca - Tek taraflı 3
cb - İki taraflı 5
14 A - Orta parmak,yüzük parmağı ve küçük
parmağın birlikte amputasyonları
a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan-
geal eklemden
aa - Tek taraflı 25
ab - İki taraflı 40
b - Falango - falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 13
bb - İki taraflı 20
c - Distal - interfalangeal eklemden
ca - Tek taraflı 3
cb - İki taraflı 7
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
B - Orta parmak, yüzük parmağı ve küçük
parmağın birlikte sertlikleri, ankiloz-
ları
a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falan-
geal eklemde
aa - Tek taraflı 14
ab - İki taraflı 31
b - Falango-falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 7
bb - İki taraflı 13
c - Distal-interfalangeal eklemde
ca - Tek taraflı 3
cb - İki taraflı 5
15 A - Yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte
amputasyonları
a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falan-
geal eklemden
aa - Tek taraflı 13
ab - İki taraflı 20
b - Falango-falangeal eklemden
ba - Tek taraflı 9
bb - İki taraflı 16
c - Distal-interfalangeal eklemden
ca - Tek taraflı 2
cb - İki taraflı 4
B - Yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte
sertlikleri, ankilozları
a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falan-
geal eklemde
aa - Tek taraflı 9
ab - İki taraflı 13
b - Falango-falangeal eklemde
ba - Tek taraflı 3
bb - İki taraflı 9
c - Distal-interfalangeal eklemde
ca - Tek taraflı 1
cb - İki taraflı 3
16 Şekil bozukluğu yapan metakarp kırıkları
A - 1 - 2 metakarp kırığı
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
---------------------------------------------------------------------- --------
a - Tek taraflı 5
b - İki taraflı 10
B - 2 den fazla metakarp kırığı
a- Tek taraflı 10
b- İki taraflı 18
---------------------------
(2) 1 - Bu liste, çalışan el için düzenlenmiş olup çalışmayan elin aynı arızala-
rında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte
kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.
2 - 1 inci parmağın falango - falangeal eklemden amputasyonu veya bu eklem-
deki sertlik ve ankilozuyla II, II + III, II+III+IV, II+III+IV+V inci
parmakların distal - interfalangeal eklemden amputasyonları veya bu
eklemlerdeki sertlikleri ve ankilozlarının birleşmesi halinde, meslekte
kazanma gücü azalma oranları, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre
bulunur.
3 - Çeşitli parmakların çeşitli eklemlerinin (DİP,PİP,MP) listede bulunmayan
birlikte amputasyonları, sertlikleri ve ankilozlarında, meslekte kazanma
gücü azalma oranları, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.
A CETVELİ
B. Liste
Omurga Arızaları
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
1 A - Bir omurun (vertebra) ezilmesi
(kompresyon) veya parçalı kırıkları (B)
a - Hafif (omur yüksekliğinin 1/3 kaybı) 15
b - Orta (omur yüksekliğinin 1/2 kaybı) 22
B - Bir omurun çıkıkla birlikte ezilmesi
veya parçalı kırıkları
a - Servikal bölgede 40
b - Dorsal bölgede 25
c - Lomber bölgede 35
C - Bel bölgesinde indirekt muskulus
kuadratus kesilmesine bağlı bir veya birkaç omur prosessüs
spinozus, prosessüs transversus kırıkları 10
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
2 Omur kırıkları sonrası veya kırıkları nedeniyle yapılmış füzyon
ameliyatlarında oluşan omurların iki veya daha fazla segmentte
ankilozu 33
3 Omurganın (kolumna vertebralis) kırıkları, çıkıkları veya kırık-
lı çıkıkları nedeniyle oluşan omurilik (medulla spinalis) yara-
lanmaları veya kesilmeleri (seksiyonları)
a - Kuadropleji (BB) 65
b - Parapleji (BB) 65
4 Omurga travmalarından sonra oluşan
A - Kronik radikulitler 10
B - Disk hernileri (cerrahi ve tıbbi tedaviden istifade etmemiş
diskopatiler)
a - Nörolojik defisit yapmamış olanlar 30
b - Nörolojik defisit yapmış olanlar 57
C - İleri derecede sertlik veya ankiloza neden olan omurga
travmaları veya hastalıkları 65
5 Post travmatik veya hastalık sonucu gelişmiş
A - Jibbozite 15
B - Kifoz 25
C - Kifo - iskolyoz
a - Hafif 20
b - Orta 30
c - Ağır 45
-----------------------------------
(B) Her fazla omur kırığında meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün
7 nci maddesi hükümlerine göre % 5 eklenir.
(BB) Parapleji ve kuadroplejinin inkontinensle birlikte olması halinde meslek-
te kazanma gücü azalma oranı % 100 dür.
A CETVELİ
BI. Liste
Karın Hastalıkları ve Arızaları
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
1 Ameliyat ve plastikle düzeltilemeyen eventrasyonlar
a - Hafif (çapı 5 cm.) 7
b - Orta (çapı 10 cm. ye kadar) 35
c - Ağır (çapı 10 cm. den yukarı) 57
2 A - Sindirim kanalı hastalıkları
a - Ozefagusun korozif darlıkları,
akalazya, kronik peptik ülserler,
hiatus hernileri, post gastrektomik,
postvagotomik sendromlar 27
b - Kronik, iltihabi bağırsak hastalıkları
(Crohn hastalığı, kolit ülseroza, sekel bırakan
tüberküloz vb.) 57
c - Tedavi edilemeyen anal inkontinens 60
d - Daimi anus kontrnaturalis 65
e - 1 metreden çok ince bağırsak rezeksiyonları 5
f - Hemi kolektomi 15
g - Total kolektomi 60
h - Karın organlarının işlevlerini önemli derecede bozan ve
çeşitli nedenlerden ileri gelen peritonitlerin yapışık
sekelleri 57
B - Karaciğer hastalıkları
a - Fibrozis, minimal nekrozla birlikte karaciğer fonksiyon
testleri orta veya ortadan fazla bozuk kronik ve tekrar-
layan hepatitler 35
b - Fibrozis veya ağır derecede hücre harabiyetiyle birlikte
karaciğer fonsiyon testleri ileri derecede bozuk olan
kronik, aktif (agressif) hepatitler 60
c - Değişik etiyolojili tam teşekkül etmiş karaciğer sirozu 65
d - Safra kesesi yokluğu 1
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
C - Pankreatitler
a - Kronik pankrestitler 35
b - Residivli, kronik pankrestitler 51
3 Kan hastalıkları dışındaki nedenlere bağlı splenektomi 15
4 Nefrolojik hastalıklar
A - Nefrektomi
a - Diğer böbrek sağlam 25
b - Diğer böbrek arızalı Arıza ağırlık ölçü-
sü ropatiler için
öngörülen esaslara
göre bulunur
B - Nefropatiler (B)
Böbrek fonksiyon testleri sonuçlarına ve tedaviyi
gerektirip gerektirmediğine göre
a - % 10 a kadar arızalı (tedavi ve takibi gerektirmeyen) 10
b - % 10 - % 30 arızalı (sık tedaviyi ve devamlı takibi
gerektiren) 45
c - % 30 - % 60 arızalı (cerrahi veya devamlı tıbbi
tedavilerle tam kontrol altına alınamayan) 60
d - % 60 - % 90 arızalı (tedaviye rağmen arızalı aynen
devam eden) 65
5 Hemodiyalizi gerektirir durumlar 65
6 Böbrek transplantasyonu Arıza ağırlık ölçü-
sü nefropatiler
için öngörülen esas-
lara göre bulunur.
7 Travmatik bir veya iki taraflı böbrek düşüklüğü
a - Böbrek fonksiyonlarını bozmamış 0
b - Böbrek fonksiyonlarını bozmuş Arıza Ağırlık ölçü-
sü nefropatiler
için öngörülen esas-
lara göre bulunur.
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
8 Ürolojik hastalıklar
A - İş gücünü etkilemeyen ve ürogenital organların fonksiyon-
larınıbozmayan böbrek, üreter, mesane, üretra, prostat ve
penisin şekil bozuklukları, hafif varikosel, hidrosel,
doğuştan (konjenital) anomaliler, iyi tabiatlı, ameliyat
edebilir tümörler, idrar akımını bozmayan, enfeksiyonsuz ve
komplikasyonsuz üriner taşlar, arasıra oluşan enurezisler,
kadınlarda hafif sistoseller 10
B - İş gücünü orta dereceye yakın bozacak şekilde fonksiyonel
düzensizlikler yapmış ürogenital sistem anomalileri ve has-
talık sekelleri, devamlı idiopatik enurezis, ameliyat ve
tedavi ile giderilmeyen penis, üretra, prostat hastalıkları,
arasıra dilatasyon ve sonda kullanmayı gerektiren üretra
darlıkları 35
C - Laboratuvar bulguları ile saptanan ve koruyucu tedavi ile
iyileşmeyen üriner sistem tüberkülozları, üretero - sigmo-
idostomi, üretero-kutaneustomi, postoperatif oluşan devamlı
fistüller, inkontinensler, ekstrofolis vezikalis, total
epispadias ve hipospadias, devamlı sistostomi veya sonda
kullanmayı gerektiren ileri derecede üretra darlıkları 65
D - Üriner sistemin kötü tabiatlı tümörleri 65
9 Komplikasyonsuz travmatik üretra darlıkları 13
10 Penis yokluğu 19
11 Testis yokluğu
a - Tek taraflı 1
b - İki taraflı 41
12 Penis ve testisin birlikte yokluğu ve idrarın sürekli akması 64
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
-------------------------------------------------------------------------------
13 Overlerin yokluğu
a - Tek taraflı (50 yaştan küçük) 1
b - İki taraflı (50 yaştan küçük) 41
14 Ameliyat edilemeyen prolapsus uteri 41
-----------------------------
(B) Böbrek fonksiyonları, kreatinin klirens, fenol sulfa fitaleyn
(P:S:P) veya diğer laboratuvar testleriyle değerlendirilir.
A CETVELİ
BII. Liste
Pelvis ve Alt Ekstremite Arızaları
1 Pelvis kemiklerinden birinin kırığı sonucu
oluşan hafif deformiteler 5
2 Pelvis organlarına zarar vermeyen, fakat şekil bozukluğuyla
kalça eklemlerinde hareket güçlüğü meydana getiren kırıklar 35
3 Pelvis kemiklerinin ürolojik ve nörolojik komplikasyonlarla
birlikte olan kırıkları 50
4 Koksa-femoral eklemin 15¼ fleksiyon, 10¼ abdüksiyondan fazla
olmamak üzere ankilozu
a - Tek taraflı 35
b - İki taraflı 55
5 Koksa-femoral eklemin 15¼ fleksiyon, 15¼ abdüksiyondan daha
fazla oluşmuş kötü durumda tam ankilozu
a - Tek taraflı 40
b - İki taraflı 57
6 Koksa-femoral eklemin normal hareketlerinin % 50 sini
kaybettirecek şekilde sertliği
a - Tek taraflı 25
b - İki taraflı 35
7 Uyluk kemiği (femur) boynunda yerleşmiş psödoartroz,
asetabular, kırıklı çıkıklardan sonra kalça ekleminde
yerleşmiş tam veya yarı sertlikler
a - Tek taraflı 35
b - İki taraflı 56
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
8 Koksa-femoral eklem dezartikülasyonu veya trokanter seviyesinde
amputasyon
a - Tek taraflı 60
b - İki taraflı 65
9 Uyluk kemiği (femur) amputasyonları
A - 1/3 üstten (proksimal)
a - Tek taraflı 56
b - İki taraflı 65
B - 1/2 (ortadan)
a - Tek taraflı 50
b - İki taraflı 62
C - 1/3 alttan (distal)
a - Tek taraflı 45
b- İki taraflı 60
10 Uyluk kemiğinin (femur) ameliyat edilemeyen diafiz psödoartrozu
a - Tek taraflı 40
b - İki taraflı 56
11 Uyluk kemiğinin boyun kırıkları
A - Ortopedik uygulama ile iyileşmiş olanlar
a - 2 - 5 cm. arası kas atrofisi olan
aa - Tek taraflı 5
ab - İki taraflı 10
b - 5 cm. den fazla kas atrofisi olan
ba - Tek taraflı 10
bb - İki taraflı 15
B - Ortopedik ameliyat sonucu
a - Parsiyel protez uygulanması
aa - Tek taraflı 30
ab - İki taraflı 55
b - Total protez uygulanması
ba - Tek taraflı 40
bb - İki taraflı 60
C - Ameliyat edilemeyen uyluk kemiği başı nekrozu
a - Tek taraflı 40
b - İki taraflı 55
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
12 Alt bacak amputasyonları
A - 1/3 üstten (proksimal) veya diz ekleminden dezartikülasyonu
a - Tek taraflı 45
b - İki taraflı 60
B - 1/2 (ortadan)
a - Tek taraflı 37
b - İki taraflı 57
C - 1/3 alttan (distal) veya ayak bileği dezartikülasyonu
a - Tek taraflı 33
b - İki taraflı 57
13 Ayak amputasyonları
A - Tars kemikleri hizasından (chopart)
a - Tek taraflı 25
b - İki taraflı 45
B - Metatarstan
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 35
14 Ayak başparmağının dipten (metatarsofalangeal) amputasyonu
a - Tek taraflı 7
b - İki taraflı 15
15 Ayak parmaklarının tümünün dipten ampitasyonu
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 23
16 Ayak parmaklarının amputasyonu ve sertlikleri
A - II, III, IV ve V inci parmakları birlikte dipten amputasyonu
a - Tek taraflı 5
b - İki taraflı 7
B - III, IV ve V inci parmakların birlikte dipten amputasyonu
a - Tek taraflı 3
b- İki taraflı 5
C - Ayak parmaklarının fonksiyon yapamayacak derecede sertlikleri,
şekil bozuklukları
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
ve sikatrisleri
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 23
D - II, III, IV ve V inci parmakların fonksiyon yapamayacak
derecede sertlikleri, şekil bozuklukları ve sikatrisleri
a - Tek taraflı 5
b - İki taraflı 7
E - III, IV ve V inci parmakların fonksiyan yapamayacak dere-
cede sertlikleri, şekil bozuklukları ve sikatrisleri
a - Tek taraflı 3
b - İki taraflı 5
17 Ayağın tarsal kemikler arası eklemlerinde sertlik veya artrodez
(tripler, subtalarvb.)
a - Tek taraflı 10
b - İki taraflı 18
18 A - Tars kemiklerinden birinin eksikliği
(aseptik nekrozu)
a - Tek taraflı 10
b - İki taraflı 18
B - Talus ve kalkaneus kırıkları
a - Tek taraflı 5
b - İki taraflı 10
19 Metatarsların travmatik şekil bozukluğu, lüksasyonu,
eksikliği, travmatik pes planus
a - Tek taraflı 10
b - İki taraflı 18
20 Bacak kısalıkları
a - 10 cm. den çok 24
b - 8 - 10 cm. (8 cm. dahil) 19
c - 6 - 8 cm. (6 cm. dahil) 7
d - 4 - 6 cm. (4 cm. dahil) 1
e - 4 cm. den az 0
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
21 Diz ekleminin tam ankilozu veya artrodezi
A - 0¼ - 10¼ fleksiyonda
a - Tek taraflı 25
b - İki taraflı 40
B - 10¼ - 20¼ fleksiyonda
a - Tek taraflı 30
b - İki taraflı 55
C - 20¼ den yukarı fleksiyonda
a - Tek taraflı 35
b - İki taraflı 57
22 Diz eklem hareketlerinde kısıtlanmaya neden olan sertlikler (B)
A - 140¼ - 90¼ arası hareketli
a - Tek taraflı 40
b - İki taraflı 60
B - 140¼ - 60¼ arası hareketli
a- Tek taraflı 30
b- İki taraflı 57
C - 140¼ - 30¼ arası hareketli
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 35
D - 140¼ - 10¼ arası hareketli
a - Tek taraflı 10
b - İki taraflı 17
E - 0¼ - 10¼ arası hareketli
a - Tek taraflı 30
b - İki taraflı 57
F - 0¼ - 30¼ arası hareketli
a - Tek taraflı 25
b - İki taraflı 45
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
G - 0¼- 60¼ arası hareketli
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 35
H - 0¼ - 90¼ arası hareketli
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 20
İ - 0¼ - 130¼ arası hareketli
a - Tek taraflı 10
b - İki taraflı 15
23 Diz ekleminde gevşeme yapan ve ameliyat edilemeyen travmatik
ligament, kapsül, sinoviyal, menisküs yırtılmaları
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 30
24 Diz ekleminde gevşeme yapan ve ameliyat edilemeyen travmatik
ligament, kapsül, sinoviyal, menisküs yırtılmaları nedeniyle
meydana gelen sarsak diz
a - Tek taraflı 30
b - İki taraflı 45
25 Total veya parsiyel diz eklem protezleri uygulanmasını gerek-
tirmiş diz eklemlerinin travmatik lezyonları
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 45
26 Ayak bileği ekleminin ligament, kapsül, sinoviyal yaralanmaları
sonucu yerleşmiş eklem gevşekliği
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 28
27 Ayak bileğinin
A - Tam ankilozu veya artrodezi
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 30
rıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
B - Planter fleksiyonu % 50 den az
a - Tek taraflı 10
b - İki taraflı 25
C - Planter fleksiyonu % 50 den çok
a - Tek taraflı 7
b - İki taraflı 15
28 Ayak bilek ekleminin sertliği
A - Normal hareketlerin % 50 kaybı
a - Tek taraflı 10
b - İki taraflı 20
B - Normal hareketlerin % 50 den çok kaybı
a - Tek taraflı 15
b - İki taraflı 25
29 Diz bölgesi (femur kondilleri, tibia platosu, patella)
kemiklerinde oluşan kırık ve yaralanmalardan sonra kalan
genurekurvatum, genuvarum, genuvalgum gibi şekil bozuklukları
A - 25¼ den çok (25¼ dahil)
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 35
B - 25¼ den az
a - Tek taraflı 17
b - İki taraflı 25
30 Ameliyat edilemeyen diz kapağı (patella) kırığı, kuadrosepa
kas, tendon, ligament kopması konucu ekstensiyon hareketleri-
nin yapılamaması
a - Tek taraflı 20
b - İki taraflı 30
31 Diz kapağının fonksiyon bozukluğu yapmamış, iyileşmiş
kırıklıkları
a - Tek taraflı 1
b - İki taraflı 5
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
32 Tibianın, fibulanın veya krurisin iyileş-
miş, komplikasyonsuz kırıkları
a- Tek taraflı 1
b- İki taraflı 5
33 Tibia, fibula, tibio-fibulanın
o
A-10 ye kadar angulasyon veya eksen rotas-
yonu bırakarak tam iyileşmiş kırıkları
a- Tek taraflı 10
b- İki taraflı 18
o
B-10 den çok angulasyon veya eksen rotas-
yonu bırakarak tam iyileşmiş kırıkları
a- Tek taraflı 15
b- İki taraflı 22
C-Psödoartrozları
a- Tek taraflı 20
b- İki taraflı
D-Geniş kemik defektleri
a- Tek taraflı 30
b- İki taraflı 45
34 Kalça (trokanter) ve bacakta, çalışmayı
etkileyen tendosinovitler, bursitler,
periostitler
a- Tek taraflı 15
b- İki taraflı 20
35 Uyluk diafiz kırıklarından sonra oluşan,
hareketsizliğe bağlı kas atrofileri ve
bacak sinirlerinin felci dışındaki neden-
lerden ileri gelen, kas kopma harabiyet-
lerinin kalıntısı uyluk bölgesi kas atro-
fileri veya hipertrofileri
a- 2-3 cm. (3 cm.dahil) 3
b- 3-5 cm. (5 cm. dahil) 6
c- 5 cm.den çok 10
36 Miyozitis ossifikans
a- Tek taraflı 1
b- İki taraflı 3
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------------
37 Alt bacak kırıklarından sonra oluşan,
hareketsizliğe bağlı kas atrofileri,
kas kopma harabiyetlerinin kalıntısı,
bacak sinirleri felci dışındaki neden-
lerden ileri gelen kas atrofileri,
hipertrofileri
a- 3 cm.ye kadar (3 cm. dahil) 3
b- 3-5 cm. (5 cm. dahil) 6
c- 5 cm.den çok 10
38 Alt tarafın sinir sistemi arızaları
(pleksus lumbalis, pleksus sakralis
lezyonu sonucu oluşan alt taraf peri-
ferik sinir paralizileri)
A-Dejenerasyonla birlikte N. Peroneusun
kısmi veya tam paralizisi 45
B-Dejenerasyonla birlikte N.İskiadiku-
sun kısmi veya tam paralizisi 30
39 Post travmatik veya travma dışı enfek-
siyonlar (osteomiyelit, tüberküloz, mantar
vb.)
A-Aktif olmayanlar
a- Uzun kemiklerde
aa- Tek taraflı 16
ab- İki taraflı 28
b- Omurgada
ba- Servikal 30
bb- Dorsal 20
bc- Lomber 25
B-Aktif olanlar (tedaviye cevap vermeyen,
akıntılı)
a- Uzun kemiklerde
aa- Tek taraflı 57
ab- İki taraflı 57
b- Omurgada
ba- Servikal 57
bb- Dorsal 57
bc- Lomber 57
40 Kalıcı nitelikte osteoporozlar 10
----------------------
(B) Hareket kısıtlanması 0 metoduna göre belirlenir.
A CETVELİ
BIII. Liste
Endokrin, Metabolizma, Kollagen Doku, Periferik
Damar Hastalıkları, Hemotolojik ve Rumotoid
Hastalıklar
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
1 Endokrin hastalıkları
A-Hipotalamik hastalıklar
a- Devamlı replasman tedavisini gerektirir
primer, sekonder diabetes insipidus 45
b- Organik nedene bağlı diabetes insipidus
ba- Primer, herediter, sekonder, nefrojenik
diabetes insipidus 45
bb- Multipl miyelomoya bağlı nefrojenik diabetes
insipidus 65
B-Hipofizer hastalıklar
a- Gelişim salgı (STH) fazlalığı
aa- Gıgantizm 0
ab- Komplikasyonsuz akromegali 6
ac- Akromegali + diabetes mellitus + artropati +
kompresyon belirtileri (B)
b- Adrenokortikotrop hormon (ACTH) fazlalığına
bağlı Cushing sendromu (hipertansiyona bağlı
arterioskleroz gelişmesi sonucu kardiak
komplikasyonlar) (B)
c- Hipofizer nanismus 0
d- Hipofiz tümörleri, (görme, görme alanı
defektleri) (B)
c- Hipofizin hormon yetersizlikleri
ea- Hipopitiutarizm 45
eb- Panhipopitiutarizm (Simmond kaşeksisi) 65
C-Tiroid hastalıkları
a- Yaygın tiroid kanser metastazı 65
b- Nodüler, diffüz, multinodüler, toksik guatriler,
subakut tiroiditler (B)
ba- İyileşme 0
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
bb- Kalıcı hipoparatroidi (replasmar
tedavisi uygulanır) 45
bc- Rekurrens felci (B)
bd- Kalıcı hipotiroidi (replasman tedavisi
uygulanır) 45
be- Replasman tedavisi yapılamayan hipotiroidi
(böbrek yetmezliği, arteriosklerotik koroner
kalp yetmezliği 65
bf- Kretinizm (B)
bg- Anaplastik tiroid karsinomları 65
D-Paratiroid
a- Primer hiperparatiroidi
aa- Böbrek yetersizliği ile birlikte 65
ab- İskelet sistemine ait deformitelerle birlikte
aba- Hafif 25
abb- Ağır 60
b- Paratiroid karsinomları 65
E-Adrenal hastalıkları
a- İki taraflı hiperplazi
aa- Karsinomaya bağlı 65
ab- Adenomaya bağlı 25
b- Adrenal korteks yetersizliği
(Addison hastalığı) 45
c- Primer hiperaldosteronizm
ca- İyileşme 0
cb- Kan basıncı normalin üstünde 45
cc- Cerrahi tedaviden yararlanamayanlar (B)
d- Feokromasitoma
da- Pust operatif kontrol altında 45
db- Cerrahi tedaviden yararlanamayanlar 65
F-Gonad hastalıkları (B)
G-İnterseksualite sendromları (B)
H-Diabetes mellitus
a- Diyet ve oral antidiabetikle kontrol
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
---------------------------------------------------------------------
altına alınan, organ komplikasyonu gösteren,
fakat fonksiyon bozukluğu yapmamış tip II
diabetes mellitus 25
b - Organlarda arızalar ve fonksiyon bozuklukları
gösteren ve tedaviyle düzeltilemeyen tip II
diabetes mellitus 57
c - Komplikasyon yapmamış olan, açlık kan şekeri
200 mgr.ın altında tutulabilen, ketoz ve
hipoglisemi göstermeyen tip I diabetes mellitus 30
d - Açlık kan şekeri sürekli olarak 200 mgr.ın al-
tında tutulamayan, organ fonksiyon bozuklukları
gösteren tip 1 diabetes mellitus 57
2 Metabolizma hastalıkları
A- Diffüz primer osteoporoz
a - Kemikte radyolojik dekalsifikasyon mevcut, fakat
spontan kırık ve şekil bozukluğu yapmayan 25
b - Radyolojik dekalsifikasyonla birlikte spontan
kırıklar, şekil bozuklukları yapan 50
B- Osteomalasi
Tıbbi tedaviye
a - Cevap veren 0
b - Yavaş cevap veren 25
c - Cevap vermeyen 65
C- Gut hastalığı
a - Tedaviyle kontrol altında tutulabilen geçiril-
miş akut gut artiriti 25
b - Kronik gut artiriti
ba - Eklemlerde deformite, hareket kısıtlaması
yapan 45
bb - Yeterli tedaviye rağmen böbrek yetmezliği
oluşturan tıbbi ve cerrahi tedaviyle düzel-
tilemeyen 65
D- Alkaptanuria
(Akronotik artiritin meydana getirdiği eklem fonksi-
yon bozuklukları) (B)
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
-----------------------------------------------------------------
E- Osteogenezis imperfekta
a - Tip 1-4
(işitme kaybı ve iskelet deformas-
yonlarıyla birlikte) 50
b - Tip 2-3
(ağır vak`alar) 60
F- Porfiria (doğuştan eritropoetik porfiri) 60
3 Hematolojik hastalıklar
A- Anemiler
a - Sideroblastik (tedaviye cevap
vermeyen) 25
b - Aplastik anemi (pansitopeni) 65
c - Miyelofitizik anemi 65
d - Orak hücreli anemi 65
e - Thalassemia major 65
f - Thalassemia minor 25
g - Paroksismal nokturnal hemoglobinuri 65
h - Komplikasyonlu polisitemia vera 65
i - Komplikasyonsuz polisitemia vera 57
B- Lökozlar (lösemiler)
a - Kronik, lenfoid, kronik miyeloid
aa- Remisyonda olanlar 35
ab- Tedaviye cevap vermeyenler 65
C- Hemorajik distezler
a - Allerjik purpura 0
b - İdiopatik trombositopenik purpura
(oerlhof hastalığı) 65
c - Psüdohemofili (von oillebrand
hastalığı) 25
D- Hemofililer
a - Pıhtılaşma faktör aktivitesi
% 6 dan az 65
b - Pıhtılaşma faktör aktivitesi
% 6 - % 30 25
E- Dissemine intravasküler kuagulasyon 65
F- Ağır zincir hastalıkları (makroglo-
bilinemia, multiplmiyeloma) 65
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
G- Kötü tabiatlı lenioma
a- Hodgkin hastalığı
aa- Evre I-II 25
ab- Evre III-IV 65
b- Diğer kötü tabiatlı lenfoma ve sar-
komlar 65
4 Rumatoloji
A- Eklem hareketlerinde hafif kısıtlan-
maya ve ağrıya rağmen günlük aktivitele-
rin tümüyle yapılabildiği haller 0
B- Günlük aktivitelerin hastaların ancak
kendi bakımını yapabilecek kadar sınır-
lanması hali
a- Orta (ileri derecede hareket kısıtlan-
masına neden olan) 35
b- Ağır (ileri derecede ankiloz ve hare-
ket kısıtlanmasına neden olan) 57
c- Hastanın yatağa veya tekerlekli is-
kemleye bağımlı kalması hali 65
5 Kollagen doku hastalıkları
A- ğegener granulomatozisi (nekrotizan granu-
lomatoz) 65
B- Periartiritis nodosa (poliartiritis) 65
C- Sistemik lupus eritematosis 57
D- Komplikasyonlu ve ağır sistemik lupus
eritemotosis 65
6 Periferik damar hastalıkları
A- Arter hastalıkları
a- Hafif (postural renk değişikliği,so-
ğukluk, hafif nutrusiyonel bozukluk,
intermitent ağrılarla birlikte uzun
mesafede klodikasyonu olanlar ve ame-
liyatı başarılı,komplikasyonsuz olan-
lar)
aa- Tek taraflı 3
ab- İki taraflı 9
b- Orta (postural renk değişikliği, soğuk-
luk, hafif nutrusiyonel bozukluk, in-
termitent ağrılarla birlikte kısa mesa-
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
--------------------------------------------------------------------------------
fede klodikasyonu olanlar veya bypass
ameliyatı geçirenler)
ba- Tek taraflı 19
bb- İki taraflı 43
c- Ağır (postural renk değişikliği,solukluk,
soğukluk, devamlı klodikasyon intermitent,
istirahatte şiddetli ağrılar,skleroderma,
atrofi, ödem, arterlerde tıkanma,nekroz,gangren
veya arter hastalıklarında ameliyat edilemeyen-
ler, ameliyattan yararlanmayanlar veya kabul etme-
yenler, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmalar,
arteriovenöz fistüller) 65
B-Ven hastalıkları
a- Hafif (variköz venler, uzun süre ayakta durmakla
meydana çıkan künt ağrılar, gece gelen kramplar,
lokalize oldukları yerlerde yanma, kaşıntı,
dermatit), 6
b- Orta (yaygın, derin ventrombozisi geçirmiş
olanlarda meydana gelen ödem, sıcaklık artması,
yüzeysel venlerde belirginlikle postural renk
değişikliği gösterenler)
ba- Tek taraflı 29
bb- İki taraflı 43
c- Ağır (post trombotik sendrom) (yaygın
ödem, belirgin sekonder varikozis,
femo-ingiunal bölgede aşırı kollete-
ral, deride kalınlaşma, pigmentasyon,
ulserasyon, lokal sıcaklık artması veya
aynı belirtileri veren venöz yetmezlik) 65
C- Kronik lenf ödemi
a- Bir ekstremiteyi bütünüyle içine
alan, normal ekstremiteye nazaran
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
------------------------------------------------------------------------
10 cm.den fazla çap gösterenler
aa- Tek taraflı 26
ab- İki taraflı 46
b - Elefantiazis
ba- Tek taraflı 46
bb- İki taraflı 65
-------------------------------
(2) Meslekte kazanma gücü azalma oranı, arıza veya arızaların yer
aldığı liste veya listelerdeki arıza ağırlık ölçüleri esas
alınarak Tüzüğün 6 ncı veya 7 nci maddesi hükümlerine göre
hesaplanır.
A CETVELİ
BIV. Liste
Deri Arızaları ve Yanıklar
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
-------------------------------------------------------------------------------
1 Yanıklar (2)
A- Vücut yüzeyinin % 10 unu kaplayan
ve plastik ameliyatla giderilemeyen
keloid ve hipertrofik sikatrisler 7
B- Vücut yüzeyinin % 50 sini kaplayanlar 10
C- Vücut yüzeyinin % 50 den fazlasını
kaplayanlar 13
D- Saçlı derinin yarıdan çok alanını
kaplayan yanıklar ve yaralar 7
2 Deri hastalıkları
A- Nüks eğilimli ekzama 5
B- Psoriazis
a- Hafif (vücudun % 20 sini kaplayan ) 1
b- Orta (vücudun % 20 - % 50 sini
kaplayan ) 10
c- Ağır (artropatik şekilde vücudun
% 50 sinden fazlasını kaplayan ) 60
C- Mucoid funguides
a- Eritem evrede 50
b- İnfiltratif ve tümoral 65
D- Pemfigus
a- Kronik evre başlangıcında ( 5 yıllık ) 15
b- Kronik evrede ( 5 yıldan fazla ) 60
Arıza Arıza
Sıra Ağırlık
Numarası A r ı z a Ç e ş i d i Ölçüsü
-------------------------------------------------------------------------------
E- Cüzzam (lepra)
a- Tedavi evresinde 15
b- Mutulasyon evresinde 65
F- Eritrodermi 10
G- Doğuştan ıcthiosis
a- Hafif 0
b- Ağır (kokulu ve Çirkin görünüşlü) 65
H- Darier hastalığı 1
İ-Doğuştan ve ilerleyici meleda hastalığı 57
J- Hiperkeratoz (tabanda geniş alan
kaplayan verru-kallus) 65
K- Skleroderma
a- Hafif (vücudun % 20 sini kaplayan ) 5
b- Ağır (vücudun % 20 sinden çoğunu
kaplayan) 57
---------------------------------
(2) Yanıklar, aynı zamanda ortopedik arızalara da neden olmuşsa,
meslekte kazanma gücü azalma oranı, Tüzüğün 7 nci maddesi
hükümlerine göre bulunur.
B CETVELİ (Değişik: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
I - AĞAÇ SANAYİİ VE ORMAN İŞLETMESİ İŞKOLLARI
Kereste, tahta, kontrplak, mobilya, kibrit yapımı, doğramacılık,
marangozluk ve benzerleri
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
---------------------------- ------- ----------------------------- -------
Ağaç kesici usta ve yardımcı- Gemi (kayık,mavna vb.) inşaat
ları 4 marangozları 21
Alet bileyiciler 6 Hasır ve sepet yapımcıları 4
Bıçkıcılar (el ile) 6 Hızarcılar 6
Bıçkıcılar (makine ile) 12 İskele kurma işçileri 10
Boyacılar ve cilacılar 6 Kalas yapımcıları 4
Budama makinesi işçileri 12 Kalite kontrolcuları ve ayırıcı-
Budak kesiciler (el ile) 4 ları 10
Çıkrık yapımcıları 6 Kalıp yapıcılar (ayakkabı, şap-
Damgacılar 6 ka v.b.) 4
Doğramacılar 6 Kaplama yapıcı, tabaka kesici
Döşemeciler (mobilya) 4 ve hazırlayıcılar 6
Dülgerler 4 Kancacı işçiler 3
Elek yapımcıları 4 Karoser yapımcıları 6
Fıçı yapımcıları 4 Kasnakçılar 4
Fırça yapımcıları 2 Kaşıkçılar 4
Formika yapımı işçileri 4 Katrakçılar 6
Formika kaplayıcılar 4 Kibrit fabrika işçileri (ağaç ve
Firezeciler 6 kimyasal maddeler) 8
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
-------------------------------- ------ ------------------------ ---------
Kontrplak yapımcıları 4 Mühendisler 34
Kurşun kalem yapımcıları 4 Nakliyatçılar (su yolu ile) 10
Kutu yapımcıları 4 Nalıncılar 2
Kürdan yapımcıları 6 Presçiler 4
Marangozlar 4 Tomruk, direk ve odun hazır-
Matkap, tezgah işçileri 6 layıcı usta ve işçileri 6
Mekikçiler 6 Yapay kereste yapımcıları 4
Mobilyacılar 6 Düz işçiler 1
Modelciler (her türlü tahta işi) 10
B CETVELİ
II - AĞIR SANAYİİ İŞKOLLARI
1 - Demiryolları (Lokomatif ve yol yapım, onarım ve bakım)
Aktarma organları yapım işçisi 20 Modelciler 16
Akü yapım ve onarım işçisi 10 Maden kaplama işçileri 16
Akü şarj işçisi 6 Polisajcılar 12
Boyacılar 20 Poliyester işçileri 12
Boya hazırlayıcılar 6 Ray ve travers döşeyiciler 24
Buji yapım ve montajcıları 16 Susta hazırlayıcılar 12
Dingil yapımcıları 16 Su vericiler (demir-çelik) 10
Dökümcüler 12 Şahmerdan operatörü 16
Demirciler 30 Şahmerdan operatörü(ağır) 9
Dizel ve elektrik motoru yapım Takım tezgahları işçileri
usta işçileri 20 (torna,freze,tesviye,taşlama,
Elektrik ve bobinaj işçileri 8 matkap,zımparalama,planya,
Fosfatlama işçileri 20 giyotin,makas, pres) 16
Galvaniz ve galvanoplasti işçileri 16 Takım tezgahları (ağır) 19
İzoleciler 8 Uzman ustalar, nezaretciler,
Kalıp ve maçacılar 6 ustabaşılar,ekip ve posta
başılar 27
Kaynakçılar 16 Vinç (kreyn) işçileri 3
Kasnak geçirenler(tekerleğe) 16 Yol yapım makinelerini kulla-
Lokomotif onarım ve montajcıları 16 nanlar,greyder,buldozer,eks-
Lokomotif deneme merkez işçileri 15 kavatör v.b.) 41
Makas yapımcıları 16 Yardımcı işçiler 2
Motor boyacı ve vernikçileri 21 Düz işçiler 1
2 - Gemi yapım sanayii (tersaneler)
Armador işçileri 12 Deniz altı gövde işçileri 19
Akü yapım ve onarım işçileri 10 Elektronik ve elektrik cihaz-
Akü şarj işçileri 6 ları yapım,bakım ve taj işçi-
Boru temizleyiciler (kazan) 16 leri 19
Boya hazırlayıcılar 6 Forkliftçiler 3
Boyacılar (karine) 21 Galvanoplasti ve galvaniz
Cayrocular(onarım ve ayar) 19 işçileri 16
Dökümcüler 12 Gemi kazanı ve motoru ona-
Dökümcüler (endüksiyon) 16 rım ve montaj işçileri(gemi
Deniz postası işçileri 20 içinde) 19
Deniz altı kemere işçileri 19 Geyiççiler(bakım ve onarım) 31
Gemi gövde kaynakçıları 19
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
----------------------------------- ------ ------------------------ ---------
Havuz ve dok kaptanları 19 Röntgenciler ve film değer-
Havuz ve dok işçileri 16 lendiriciler 29
Karine temizleyiciler 16 Şahmerdan operatörü 16
Kazan,yapım,bakım,onarım ve montaj Şahmerdan operatörü (ağır) 19
işçileri(buharlı ve mazotlu gemi- Takım tezgahları işçileri(tor-
lerde) 29 na,freze,tesviye,planya,mat-
Kalıp ve maşacılar 6 kap,giyotin,pres v.b.) 16
Kaynakçılar 16 Takım tezgahları işçileri
Kauçuk terkipçileri 8 (ağır gemi şaftı v.b.) 19
Kauçuktan can yeleği v.b.yapanlar 3 Uzman ustalar,ustabaşılar,
Kauçuk işçileri(diğer işler) 4 nezaretçiler,ekip ve posta
başılar 27
Kreyn operatörü 10 Vinç işçileri 3
Modelhane işçileri (ağaç) 16 Yardımcı işçiler 2
Pervane yapım ve onarımcıları 16 Düz işçiler 1
Raspacılar(kum ve zımpara) 16
3 - Harp Sanayii
A. Mühimmat, top, otomotiv ve silah
Aktarma organları yapım işçi- Modelciler 16
leri (ağır araç) 16 Şarjör yapım ve temizleyici-
leri 10
Bobinaj ve izoleciler 8 Tüfek yapım işçileri (piyade,
Çelik ve hadde işçileri 17 makineli ve tabanca) 16
Dökümcüler 12 Tüfek deneyiciler 8
Demirciler 30 Takım tezgahları işçileri
Dipçik ve kasatura sapı yapımcı- (torna,freze,tesviye,taşlama,
ları (plastik) 12 matkap,zımparalama,planya,
Elektrojen(jeneratör) işçileri 16 giyotin, makas, pres) 16
Elektrik usta ve işçileri(yüksek Takım tezgahları (ağır) 19
gerilim) 19 Uzman ustalar,nezaretçiler,
Forklift operatörü 3 ustabaşılar,ekip ve posta-
Galvanoplasti ve galvanizciler 16 başıları 27
Kalıp ve maçacılar 6 Vinç işçileri 3
Kaynakçılar 16 Yardımcı işçiler 2
Laborantlar (kimya ve fizik) 8 Düz işçiler 1
B. Parlayıcı ve Patlayıcı Maddeler Sanayii
(Barut, T.N.T., Dinamit)
Asitleme (nitrasyon) işçileri 10 Kaynatma dairesi işçileri 4
Barut kurutucuları(alkol ve eterle) 4 Linter(ham pamuk temizleme
Barut kurutucular(vakum ve tav- makinesi) işçileri 4
lama ile) 4 Presleme işçileri 4
Barut hamur makinesi işçileri 4 Püsüs ve ambalaj kutuları
Barut kesiciler 4 yapanlar 3
Barut cilalayıcılar 4 Uzman ustalar, nezaretçiler,
Santrolitçiler 4 ustabaşılar ekip ve postaba-
Jelatinleyiciler 4 şılar 27
Eleme işçileri 4 Yardımcı işçiler 2
Düz işçiler 1
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
----------------------------------- ------ ---------------------------- ------
4 - Oto Sanayii
Ağaç ve döşeme işçileri 6 Kalıp ve maçacılar 6
Arıza bakım servisi işçileri 7 Modelciler 10
Buji,şasi,dingil yapım işçileri 21 Motor,aktarma organları ya-
Buji,şasi,dingil yapım ustaları 27 pım, onarım ve montajcıları 20
Boya hazırlayıcıları 6 Takım tezgahları işçileri
Boyacılar 20 (torna,freze,tesviye,taşlama,
Banyo havuzu işçileri 17 matkap,zımparalama,planya,gi-
Boya(elektroforezle astar yotin,makas, pres) 16
boyası) 11 Takım tezgahları (ağır) 19
Döküm işçileri 12 Temizleyiciler(asit ve elektro-
Elektrik donatım işçileri 20 lizle) 10
Fosfatlama işçileri 20 Uzman ustalar,nezaretçiler,
Fren,amortisör v.b. parçala- ustabaşılar,ekip ve postaba-
rın yapım ve montaj işçileri 19 şılar 27
Forklift operatörü 3 Yardımcı işçiler 2
Fırın işçileri 16 Düz işçiler 1
5 - Uçak Sanayii
Açkıcı işçiler 6 Kimyasal maddelerle test
Asitle temizleyiciler 10 laborantları 8
Boya yapım ve hazırlayıcılar 6 Komple iş gören büyük tezgah
Borda atelyesi işçileri operatörleri 19
(göstergeciler) 31 Montaj ve demontaj atölyesi
Çelik yüzey karbonlamacıları 17 işçileri 31
Demirciler (dövme,tavlama) 30 Napalm başlıkları yapım işçi-
Deney makinistleri 36 leri 16
Polisaj işçileri(zımpara,keçe,
Deney pilotları 50 bez ile) 12
Elektrikçiler ve elektrik Pik eritme ocağı işçileri 6
aksesuarcıları 20 Plazma sprey kaplama işçileri 21
Elektronikçiler, elektronik Radar onarımcıları 31
kalibrasyon işçileri 20 Röntgenciler (2 ışınlarıyla
Emayitçiler 19 materyel muayenesi) 20
Fotoğraf onarım ve bakım işçileri 31 Roket yapımcıları 16
Geyiççiler (gösterge) 31 Salmastracılar 4
Gövde onarım işçileri 19 Silah onarım ve bakım işçi-
Honlamacılar 19 leri 16
İniş takımları bakım ve onarımcılar, 19 Saç sıvama atölyesi işçileri 6
Jet ekzoz tamircisi 25 Starter deneme atleyesi işçi-
Jet motoru temizleyicileri 31 leri 12
Kaplama atelyesi işçileri Takım tezgahları işçileri
(elektroliz, amalgam) 16 (torna,tesviye,freze,planya,
Kalıp ve maçacılar 6 taşlama,matkap,pres,giyotin) 16
Kalibrasyoncular (yakıt kalibasyon Takım tezgahları işçileri
işçileri) 17 (ağır) 19
Kalite kontrolcular 17 Teknik ressam 31
Telsiz makinisti (onarım) 31
Tuz banyosu işçileri 17
Temizleme işçileri (asit-
trikloretilen-elektronik) 10
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
---------------------------------- ----- ------------------------ -----------
Tavlama atelyesi işçileri 30 Jet motorları özel yıkama 27
Uçak yıkama ve erozyon önleyici işçileri
atölye işçileri 27 Jet yakıtı denemecileri 17
Vinç işçileri 3 Jet yakıtı denemecileri 17
Yüksek atınosferli ocak işçileri 17 Zaygle ve magnoflaksçılar 19
Düz işçiler 1
B CETVELİ
III - AŞCILIK, MUHALLEBİCİLİK, FIRINCILIK,PASTACILIK
ŞEKERLEMECİLİK VE BENZERİ İŞ KOLLARI
Aşçılar 12 Mezeciler 12
Aşçı yardımcıları 6 Muhallebiciler 12
Börekçi ve çörekçiler 3 Nişasta yapım işçileri 12
Bulaşıkçılar 3 Pasta yapımcıları 12
Çikolata imalathane işçileri 3 Presçiler 6
Dondurmacılar 10 Şekerleme ve benzeri
yapımcıları 12
Fırıncı ustaları 12 Tatlıcılar (baklava, tulumba
Fırın işçileri 3 tatlısı ve benzeri ) 3
Güllaç ve benzeri yapımcıları 3 Tezgahtarlar 24
Kadayıf ve yufka yapımcıları 3 Un değirmeni işçileri 4
Makarna v.b. yapımı işçileri 3 Düz işçiler 1
B CETVELİ
IV - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇKİLER SANAYİİ İŞKOLLARI
Bira yapımı işçileri 11 meyvesiz ) içki yapımcıları 12
Boza ve şira yapımı işçileri 10 Likör yapımı usta ve işçileri 10
Çeşniciler ( şarap ) 40 Mahzenciler 4
Distilasyon usta ve işçileri 11 Maya yapım usta ve işçileri 4
Doldurucular(şişe ve fıçı) 9 Pastörizasyonda çalışanlar 10
Ezici ve sıkıcı işçiler 3 Salepçiler 10
Fermantasyonda çalışanlar 10 Sirke yapıcılar 10
Filtrasyonda çalışanlar 10 Şarap yapımında çalışanlar 11
Gazoz ve benzeri (meyveli, Düz işçiler 1
B - CETVELİ
V - BİTKİSEL YAĞ SANAYİİ İŞKOLLARI
Ateşçiler 3 Kazan işçileri 4
Ayakçılar 2 Kırma işçileri 4
Baskıcılar 6 Linter işçileri 4
Bezirhane işçileri 6 Makine ustaları 6
Çekirdek veya tane toplayıcılar 6 Oksijen üretiminde çalışanlar 8
Elevatör işçileri 6 Rafineciler 6
Filtreciler 6 Saogin işçileri 4
Hamurcular 6 Taşçılar 6
Hidrojenizasyon işçileri 6 Torbacılar 3
Kalıpçılar 4 Yağ yapımı işçileri 6
Kavurma işçileri 4 Düz işçiler 1
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
---------------------------- ----------- ------------------------- ------------
VI - ÇAY SANAYİİ İŞKOLLARI
Çay yaprak alım ve sınıflandırma Kurutucu işçiler 7
memurları 23 Makine dairesi işçileri 4
Depo işçileri 9 Makine dairesi ustaları 10
Ekip başları (çavuşlar) 4 Öğütücüler 11
Elekçi işçiler 4 Tasnifçiler 7
Elek makinesi çalıştıranlar 6 Vardiya işçileri 4
Fermantasyon işçileri 9 Yaprak ayırıcılar 7
Harmancılar 11 Yaprak serme ve kurutma
İmalathane işçileri 4 çavuşları 11
Kantarcılar 3 Yaprak serme ve kurutma
Kavurucular 11 işçileri 7
Kıvırıcılar (çay yaprağı) 4 Düz işçiler 1
B CETVELİ
VII- ÇİMENTO SANAYİİ İŞKOLLARI
Alçı ocağı işçileri 13 Kömür değirmeni işçileri 8
Ateşçiler 3 Kurutma işçisi 3
Çimento değirmeni işçileri 8 Külcüler(kuvvet santralı) 6
Çimento torbalama makinesi Numuneci 8
işçileri 4 Öğreticiler 41
Dizel jeneratör makinistleri 8 Pişiriciler 10
Döner fırın işçileri 10 Silo ve değirmen işçileri 4
Havai hat işçileri 8 Taşocağı işçileri 11
Kalker ocağı işçileri 11 Turbo jeneratör
Kalsinatör usta ve işçileri 8 makinistleri 8
Kil ocağı işçileri 11 Düz işçiler 1
B CETVELİ
VIII- DERİCİLİK VE DERİ MAMULLERİ İŞKOLLARI
Astarcılar 3 Kazıma makinesi işleticileri 6
Av derisi işleyenler 6 Kesme makinesi işleticileri 3
Ayakabı dikicileri 6 Kıl kesme makinesi işleti-
Bavul, çanta ve benzerlerini cileri 3
yapanlar 7 Koşum yapımı işçileri 6
Beyazlatıcılar 4 Kundura makinesi işleticileri3
Biçme makinesi işleticileri 6 Kürkçüler (kalifiye
Deri boyacıları 4 işçiler ) 16
Deri eşya dikim ve temizleme Lastik ayakkabı yapımcıları 6
işçileri 3 Perdahcılar (kösele) 38
Deri işçileri 2 Saraçlar 3
Deri germe makinesi işletenler 8 Sayacılar 3
Deri kesiciler 3 Semerciler 3
Dikiş makinesi işleticileri 8 Şerbetçiler (tabakhane) 10
Döşemeciler (maroken v.b.) 22 Tanenleyiciler 38
Fırça makinesi işleticileri 4 Teksifciler (tabakhane) 12
Havuz dairesi işçileri 10 Temizleme makinesi işletenler3
Kavaflar 3 Topukçular (kadın ayakkabısı
için) 3
Düz işçiler 1
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No Meslek veya iş çeşidi No
-------------------------- ---------- ------------------------ ----------------
B CETVELİ
IB- ELEKTRİK HAVAGAZI ENERJİ MERKEZLERİ
VE SU TESİSLERİ İŞKOLLARI
Dinamo dairesi işçileri 11 Kömür öğütme ve eleme işçileri 30
Gaz ayarcıları 40 Mühendisler 34
Hat işçileri 19 Pompa dairesi işçileri 11
Havagazı depo kontrolcuları 11 Saat muayeneci ve onarımcıları
Havagazı hat teknisyenleri 19 (elektrik, havagazı, su) 11
Havagazı üretim merkezi işçileri11 Santral kablo teknisyenleri 6
Havagazı tesisat kontrolcuları 11 Su deposu ve şebekesi ustaları 11
Kablo döşeyiciler 19 Tesisat ve onarım işçileri 11
Kömür kazan dairesi işçileri 12 Düz işçiler 1
B CETVELİ
B- ET, BALIK VE KONSERVE SANAYİİ İŞKOLLARI
(Mezbahalar, balıkhaneler, et, sebze, meyve konserveciliği ve benzeri işyerleri)
Bağırsak işlerinde çalışan Konserve sterilizasyon işçileri 8
işçiler 38 Mezbaha kesim, yüzme v.b.
Balık konserveciliği işçileri 3 İşçileri 37
Balık satıcıları 3 Post yolucu işçiler 37
Balık, sünger ve diğer su Sakatat satıcıları 3
ürünleri tutanlar 16 Sakatat temizleyici ve
Balık tuzlayıcı işçiler 3 hazırlayıcıları 38
Boynuz işlerinde çalışan işçiler37 Soğuk hava depolarında çalışan
Deri ayırma ve istif işçileri 4 işçiler (stok yerinde) 45
Kara avcıları 16 Soğuk havalı (frigorifik)
Kasaplar ve yardımcıları 37 taşıyıcılar 45
Kasaplık hayvan ayırma ve Sucuk, sosis, pastırma v.b.
tartma işçileri 12 yapım işçileri 37
Kavurmacılar 3 Turşu yapım işçileri ve
Kemik işçileri 4 satıcıları 10
Konserve yapım işçileri 3 Düz işçiler 1
Konserve yapım ustaları 11
Konserve muayenecileri 7
B CETVELİ
BI- GENEL HİZMETLER İŞKOLLARI
(Lokanta, otel, han, kahvehane, hamam, berber, salon ve benzerleri)
Ahır işçileri 2 Kuaförler 16
Ayakkabı boyacıları 2 Makyajcılar 16
Bahçıvanlar 4 Manikürcüler 16
Bar artistleri 23 Otelciler ve pansiyoncular 23
Berberler 16 Pedikürcüler 16
Bilet satanlar 23 Peruk yapıcılar 16
Çayhane ve kahvehane Afişörler 13
İşçileri 3 Telefoncular (santral
Garsonlar 23 memurları) 26
Genelev sermayeleri 23 Tuvalet işletenler (ğC) 10
Hamamcılar (tellaklar) 22 Vestiyerciler 23
İş iderehanesi işletenler 23 Düz işçiler 1
Katipler 23
B CETVELİ
BII - GİYİM EŞYASI DİKİM, TEMİZLEME, YIKAMA
VE BOYAMA YERLERİ İŞKOLLARI
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
----------------------------- -------- ------------------------ ---------
Apolet işçileri 4 Kola işçileri 3
Ajor, plise ve akardiyon yapanlar 12 Korse yapım işleri 3
Balina yapım işleri 4 Kravat yapım işçileri 4
Boncuk yapım işçileri 6 Kurutucular 6
Boyahane işçileri 4 Kürk yapım işçileri 16
Broderi atölyesi işçileri 3 Makastarcılar 3
Çadır yapım ve onarım işçileri Makaracılar 6
(oto örtüleri, tenteciler v.b. Mendil ve benzeri yapımcılar 4
dahil) 4 Örücüler 4
Çamaşır yıkayıcılar 6 Yapma çiçek işçileri 4
Dikiş makinesi işçileri 8 Şapka yapımcıları 12
Düğme dikiciler 6 Şapka perdahçıları 8
Düğme yapım işçileri 6 Tamirciler (çamaşır ve elbise) 7
Eldiven yapım işçileri 6 Temizleyiciler (kimyasal madde
ve buharla) 8
El işleri işçileri (nakış v.b.) 12
Gömlek ve benzeri terzileri 12 Terziler 12
İlikçiler 4 Ütü dairesi işçileri 4
Kasket yapım işçileri 4 Düz işçiler 1
Kirli ve temiz elbise kabul ve
teslim edenler 23
B CETVELİ
BIII - İNŞAAT İŞLERİ İŞKOLLARI
Alçı modelcileri 14 Kanalizasyon işçileri 23
Badana ve sıvacılar 21 Kalıpçılar 6
Betonyer makinistleri 4 Köprü işçileri usta ve yar-
dımcıları 18
Boru takıcıları (su) 11 Kumcular ve eleyiciler 2
Boru takıcıları (buhar) 18 Marangozlar ve dülgerler 4
Boru takıcıları (zehirli gaz) 18 Mermerciler 6
Boyacılar (el veya tabancayla) 21 Mermer ve benzeri döşeyenler 6
Camcılar 3 Minare yapım ve onarımcıları
Cilacılar (ahşap) 3 (ve benzeri işler) 18
Cilacılar (metal) 13 Motifciler 22
Cilacılar (taş) 5 Mühendisler 34
Dekoratörler 21 Nakkaşlar 18
Demirci ustaları 30 Parkeciler (tahta ve taş) 4
Desinatörler 31 Radyotörcüler 20
Duvarcı ustası 6 Sıhhi tesisatçılar 11
Duvar kağıtlayıcılar 20 Taşçılar 4
Döşemeciler ve marleyciler 4 Tenekeciler 9
Ekskavatör makinistleri 10 Tesviyeciler (beton) 6
Elektrik tesisatçıları 16 Tezyinatçılar (tahta işleri) 18
İnşaat işçileri 4 Vinç işçileri ve asansörcüler 4
İnşaat postabaşıları 6 Yapı ustaları 6
Kaldırımcılar 2 Yıkıcılar 4
Kalorifer tesisatçıları 6 Düz işçiler 1
B CETVELİ
BIV - KAĞIT VE SELLÜLÖZ SANAYİİ İŞKOLLARI
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
--------------------------- ------------ ----------------------- --------
Atölyelerde çalışan işçiler 4 Kule işçileri 4
Atölye yedek parça hazırlayıcıları 8 Kurutma işileri 4
Ayırma işçileri 44 Makasçılar 4
Bagar makine işçileri 4 Makinistler 4
Bobin dairesi işçileri 4 Makine tamir ve bakım işçileri 6
Boyacılık (kağıt boyama ve Montaj işçileri 10
desenleme) işçileri 21 Ölçü aleti tamir ve bakım
Buhar dairesi ve tesisatı usta ve işçileri 16
işçileri 29 Perdah işçileri 4
Cam suyu makine işçileri 4 Pişirme işçileri 7
Didikleme işçileri 7 Presçiler 8
Elyaf işçileri 7 Prot işçileri 8
Hamur dairesi işçileri 4 Rafınörler 6
Hidropulper işçileri 4 Rafayner işçileri 4
Hızar işçileri 6 Rule sarma işçileri 6
Hollender işçileri 4 Sellülöz yapım işçileri 6
İkmal dairesi işçileri 4 Silo işçileri 4
Isıtıcı işçileri 6 Su bakım ve tamir işçileri 4
Kağıt yapımı işçileri 4 Su poma istasyonları işçileri 4
Karton yapım işçileri 10 Su tesisat işçileri 11
Katrak dairesi işçileri 6 Süzgeç dairesi işçileri 4
Kavlatıcılar (odun soyma Şerit makinesi işçileri 7
işçileri) 4 Şlyfer işçileri 4
Kazan dairesi işçileri 11 Tomruk işçileri 6
Keçe işçileri 3 Tromel doldurucu işçileri 4
Kesiciler 4 Türbün dairesi işçileri 4
Kimyasal basit maddelerle Tutkal ve reçine dairesi iş-
çalışan işçiler (eriyik hazırla- çileri 7
ma, elektroliz, beyazlatma, tephir, Ustalar ve ustabaşılar 23
izabe v.b. 8 Usta eğitimciler ve uzmanlar 23
Kimyasal tahriş edici ve yakıcı Usta kontrolcular 23
maddelerle (asitler,alkaliler, Vardiya işçileri 4
klor, v.b.) çalışan işçiler 10 Yoğunlaştırma işçileri 4
Kırpıntı kağıt ve paçavra işçileri 4 Yongalama işçileri 4
Konkasörcüler 8 Zamklı band yapım işçileri 8
Kompresör işçileri 2 Zarf ve kese kağıdı yapımcı-
ları 10
Düz işçiler 1
B CETVELİ
BV - KAUÇUK VE KAUÇUKTAN YAPILAN EŞYA SANAYİİ İŞKOLLARI
Bez sarıcılar (hortum v.b.) 3 Hortum yapımcıları ve sarıcılar4
Branda örtü işleyicileri Kayış yapımcıları
(hortum v.b.) 4 (hortum v.b.) 4
Dokuyucular (hortum v.b.) 4 Kauçuk yapımcıları 3
Hortum v. b. buharlayıcıları 4 Kauçuk arıtıcılar 3
Hortum v. b. kalıpçıları 4 Lastik eşya yapımcıları 4
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
----------------------------- ------ ---------------------- --------
Parça kesicileri 3 Vakumla kurutucular
Piston salmastrası yapımcıları 4 (hortum v. b.) 11
Presçiler 4 Düz işçiler 1
B CETVELİ
BVI -- KİMYA VE İLAÇ SANAYİİ İŞKOLLARI
Alkali ve karışımı maddeler üre- Kavurucular 11
tim işçileri 10 Kimyasal maddeler üretim
Ampul doldurucu ve kapatıcılar 8 sanayii işçileri 11
Ampul kontrolcular 31 Kristalizasyon işlerinde
Antibiyotik üretim işlerinde çalışanlar 8
çalışanlar 31 Laboratuvar işçileri 8
Asitler ve karışımları Makine işçileri 6
üretim işlerinde çalışan işçiler 11 Mühendisler 34
Boya yapım işlerinde çalışanlar 11 Ocakcı işçileri 10
Distilasyon işçileri 8 Öğütücüler 13
Ensektisit yapım işçileri 31 Patlayıcı madde üretim işçileri 11
Etiketçiler 3 Pomat imalathane işçileri 8
Filtrasyon işçileri 4 Propagande işlerinde çalışanlar
Fırın işçileri 12 (ilaç roprezatanları) 23
Galenik preparatları Presçiler 12
hazırlayan işçiler 8 Steril çalışmalar personeli 8
Hassas makine veya cihazlar Steril çalışmalar kontrol şefle-
operatörleri 10 ri 23
Hormon ve benzeri biyolojik Tablet ve draje hazırlama işçi-
preparasyon hazırlayıcı ve leri 12
kontrolcuları 31 Tüp (oksijen ve benzeri) doldur-
İkmalciler (malzeme) 4 ma işçileri 4
Düz işçiler 1
B CETVELİ
BVII - KUYUMCULUK, OYMACILIK, AYNACILIK VE BENZERİ
İŞK0LLARI
Abajur yapımcıları 3 Eriticiler (kuyumculukta) 12
Ağızlık yapımcıları 2 Hakkaklar (kakmacılar) 31
Antikacılar 2 Kabartmacılar 16
Ayarcılar (kıymetli maden Kaşık yapımcıları 7
ayarlamak) 4 Kehribar işçileri 3
Ayna yapanlar 5 Kuyumcular ve mineciler 31
Bakır ve diğer kıymetli maden Kornişçiler 6
plaka gravürcüleri 31 Lüleciler 5
Bagalit ve galanit yapanlar 10 Parlatıcı ve temizleyiciler 5
Bastoncular (adi işler) 3 Saat yapımcıları 31
Bastoncular (gümüş veya altın Sedefçiler 6
işleme) 31 Sim yapımcıları 3
Cam ve elmas traşlayıcılar 16 Şemsiye yapımcıları 4
Çarhlama işlerinde çalışanlar 16 Tesbihçiler 3
Dökümcüler (kuyumculukta) 16 Yaldızcılar 15
Düğme yapımcıları 6 Düz işçiler 1
B CETVELİ
BVIII - MADEN ÇIKARMA, ERİTME, TEMİZLEME VE
BUNLARLA İLGİLİ İŞKOLLARI
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
---------------------- ------ --------------------- ---------
Ambarcılar ve depocular 6 Halat makinesi onarıcılar 4
Araba kullananlar 2 Ham çelik işçileri 6
Ateşçiler 12 Ham fosfat deposu işçileri 4
Benzol ustaları 36 Havuz işçileri 10
Bobinciler 3 Hızarcılar 6
Boru döküm makinesi işletici- Hurdacı işçiler 4
leri 3 İngot kalıp yapanlar 6
Boru kalıpçıları 2 İngot kalıbı yapan maçacılar 10
Boru kesici işçileri 6 İngot kalıp modelcileri 12
Boru muayenecileri 4 İngot kalıp temizleyiciler 6
Cevher değerlendirme işçile- İngot temizleme işçileri 2
ri 10 İnşaat demirleri yapanlar 19
Cevher dibekleme işçileri 10 İnşaat demirleri yapım işçileri 5
Civata ve somun yapımcıları 5 İzabeciler 12
Curufcular 4 Jeneratör makinistleri 16
Çamur duba işçileri 2 Karıştırma işçileri 6
Çamur duba ustaları 12 Katran işçileri 12
Çavuşlar 6 Katlayıcılar 2
Çeliğe su verenler 10 Kaynakçılar 16
Çelik halat ayırıcılar 12 Kazan işçileri 12
Çelik halat yapımcılar 10 Kepçeciler (çelik sanayii) 10
Çelik telleri birleştirici- Kesici işçiler 2
ler 44 Kimyasal maddelerle çalışanlar 12
Daldırıcılar 4 Kireç işçileri 4
Daldırma fırını ateş işçi- Kok araba yapım ustaları 13
leri 10 Kok elek işçileri 30
Delici işçiler 2 Kok hazırlama işçileri 13
Demirciler 30 Kok klavuz ustaları 13
Direkçiler 33 Kok rampa işçileri 12
Distilasyon işçileri 11 Kok silo işçileri 4
Duvarcılar 4 Kok şerit işçileri 4
Doğrultma işçileri 4 Kompresör ustaları 36
Dökümcüler 12 Kompresör işçileri 4
Dolamit işçileri 4 Kondansörcüler 6
Döküm kasası yapanlar 5 Konveyör işçileri 2
Eğiriciler 5 Körükçüler 12
Ekip başları 6 Kule işçileri 4
Ekskavatör makinistleri 10 Kum işçileri 2
Elevatörcüler 6 Kupol tamir işçileri 6
Fırın işçileri 2 Kurşun kaynakçıları 12
Gaz ayarcılar 40 Kurutma fırını ateşçileri 10
Gaz boru döşeme ve işletme Maçacı işçiler 2
işçileri 16 Maçacı ustalar 6
Gaz temizleme işlerinde ça-
lışanlar 36
Gaz tulumba usta ve işçileri 30
Haddeciler 36
Haddeciler (elle) 19
Hadde çevirenler 17
Halat makinesi işletenler 7
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
------------------------------ ------ --------------------------------- ------
Maden ocağı işçileri 33 Sinter işçileri 4
Maden terkipçiyeleri Sinter ustaları 6
(halitacılar) 12 Sıcak demir kesici işçileri 6
Maden yıkama işçileri 4 Sıcak ızgara işçileri 4
Madeni levha işçileri 19 Sıyırmacılar 4
Madeni yağ arıtıcıları 11 Sodyum klor sülfat işçileri 10
Makascı işçiler 2 Somya ve mobilya yayı yapımcıları 2
Makine yağcıları 12 Sondajcılar (petrol ve maden) 10
Malzeme muayenecileri 6 Sülfat işçileri 12
Markacılar 6 Sülfat ustaları 16
Matkapçılar 6 Şalterciler 4
Mekik şartelcileri 6 Şarjcılar 4
Modelciler 14 Tabelacılar 12
Montajcılar 10 Tahlil ve kontrolcular 40
Moturcu ustalar 6 Takıcılar (çelik sanayii) 12
Muayeneci ve ayırcılar 40 Takipçiler (maden işleri) 3
Mühendisler 34 Takım yapımcıları (madencilikte
Numune ustaları 9 kullanılan alet ve edevat) 16
Otomatik ızgara işçileri 2 Taşlayıcılar 4
Öğütücüler 11 Tavcılar 6
Petrol sanayii işçileri 11 Teksif işçileri 4
Pik işçileri 2 Tel döküm işçileri 7
Pik ustaları 6 Tel muayenecileri 4
Pirit işlerinde çalışan işçiler 4 Temizleyiciler 4
Ptanyacılar 6 Tertip ve sıralayıcılar 12
Pompacılar 4 Testereciler (maden) 6
Pompacılar (petrol) 11 Tolerans kontrolcuları 4
Pota tamircileri 6 Tulumbacı işçileri 4
Pota temizleyiciler 2 Tulumbacı ustalar 10
Presçiler 16 Türbinciler 4
Pürüzleyiciler (çelik sanayii) 44 Vanacılar 4
Püskürtücü işçiler 4 Vardiya işçileri 4
Ray frezecileri 16 Yıkayıcı işçiler (maden) 4
Ray yapım işçileri 4 Yüksek fırın işçileri 10
Ray matkapçıları 16 Düz işçiler 1
Sapancı işçileri 2
B CETVELİ
BIB - METAL SANAYİİ İŞKOLLARI
Ağ atma makinesi işçileri 4 Çinko eşya yapımcıları 7
Alüminyum eşya ve malzeme Çivi v.b. yapanlar 10
yapımcıları 7 Çocuk arabası v.b. yapanlar 10
Bakırcılar 30 Demirci ustalar 30
Balta,keser,bıçkı vb. yapanlar 10 Demirci işçileri 4
Baskül ve terazi yapımcıları 12 Demir kalıpçıları 6
Bıçakçılar ve makasçılar 10 Demir tornacıları 6
Çemberciler 2 Dökümhane işçileri 12
Çilingir ustaları 10 Emayeciler 4
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
----------------------------- ----- ------------------------------------ ------
Fermuar yapımcıları 12 Musluk v.b. yapımcılar 10
Galvanizciler 16 Nalcılar 4
Havan yapım ve dökümcüleri 10 Nikelajcılar 16
Kahve değirmeni nargile v.b. Ölçü aleti yapımcıları 16
yapımcılar 10 Ocak işçileri 10
Kalaycı ustalar 8 Perdahçılar 4
Karyola imalathane ustaları 16 Presçiler 8
Kasarcılar 2 Raspacılar 4
Kaynakçı ustalar 16 Rendeciler 4
Kaynakçı işçiler 6 Saçak ustaları 6
Kepenk yapım ustaları 8 Sapan yapım ustaları 10
Kepenk yapım işçileri 2 Silahcılar, tüfekçiler 16
Kilit ve benzeri yapım ustaları 10 Sobacılar 4
Körük yapımcılar 4 Somya yapımcıları 4
Kromajcılar 16 Söndürme cihazları
Kurşun eşya ve malzeme döküm yapımcıları 6
İşçileri 12 Tenekeciler 7
Madeni eşya temizleme ve onarım Zincir yapımcıları 6
ustaları 10 Düz işçiler 1
Markacılar 4
B CETVELİ
BB - ONARIM İŞKOLLARI
(Makine alet, edevat, cihaz ve benzerleri)
Akümülatör onarım ve Kaynakçı ustaları
yapımcı ustaları 10 (elektrik, oksijen) 16
Akümülatör yapım ve onarım Kaynakçı usta yardımcıları
usta yardımcıları 7 (elektrik, oksijen) 6
Alet bileyicileri 6 Kurşun döküm v.b. işçileri 21
Asansör onarımcıları 10 Lehimci ustaları 21
Bıçak,makas,testere yapımcı Makine ve motor onarımcıları 8
ve satıcıları 4 Musluk ve valf onarımcıları (su) 11
Bileyiciler 6 Musluk ve valf onarımcıları
Bisiklet onarımcıları 4 (zehirli gaz) 17
Bobin sarma ustaları 9 Müzik aletleri yapım ve
Buhar boru takıcıları 18 onarımcıları 10
Buz dolabı onarım ve Nikelajcılar ve kornişçiler 4
montajcıları 4 Oto boyacıları 20
Buz ve soğuk hava depo ustaları 6 Oto camcıları 16
Dikiş v.b. makine ustaları 17 Oto döşemecileri 6
Dikiş v.b. makine onarımcıları 6 Oto ekzozcuları 16
Dikiş v.b. makine işçileri 8 Oto elektrikçileri 41
Elektrik v.b. motorcuları 6 Oto onarımcıları (kaportacı) 16
Gazocağı onarımcıları 6 Oto lastik onarımcıları 4
Kalem onarımcıları v.b. Perçinciler 18
(dolmakalem v.b.) 4 Pres makinesi onarımcıları 8
Karoserciler 6 Radyatörcüler 20
Radyo, teyp, pikap v.b.
montaj ve onarımcıları 31
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
------------------------ ---------- -------------------------------- ---------
Röntgen cihazı montaj ve Tesviyeciler (maden) 16
onarımcıları 31 Tesviyeciler (beton) 6
Saat onarımcıları 31 Tesviyeciler (ahşap) 8
Soba onarım ve kurucu ustaları 6 Tornacılar (maden) 16
Su saati onarımcıları 10 Vapur kazanı onarımcıları 29
Şemsiye onarımcıları 4 Düz işçiler 1
Telefon onarımcıları 31
B CETVELİ
BBI - PALAMUT SANAYİİ İŞKOLLARI
Ateşçiler 3 Koyulaştırma (teksif) işçileri 4
Elekçiler 6 Makine dairesi işçileri 4
Kurutucu ve ıslatıcılar 6 Düz işçiler 1
B CETVELİ
BBII - PLASTİK, YAPAY İPEK VE BENZERİ İŞKOLLARI
Ayıklayıcı ve ayırıcı işçiler 2 Macuncular 6
Bıçakçılar (plastik işkolu) 6 Malzemeciler 2
Budünöz işçileri (plastik işkolu)4 Markalama işçileri 4
Cımbızcılar 6 Pensçiler 6
Dikiciler 8 Plastik eşya yapımcıları (mutfak,
Ditme işçileri 6 oyuncak, v.b.) 12
Emprime işçileri 12 Plastik boru yapımcıları 16
Enjektör işçileri 6 Plastofor işçileri 4
Formülcüler (laborant) 8 Sarıcılar 8
Hamurcular 6 Süzücü işçiler 8
Karıştırıcılar 8 Tecrit malzemesi işçileri 4
Kaynakçılar (plastik) 16 Üretme banyosu işçileri 6
Kesim işçileri 6 Vericiler 4
Kırma işçileri 4 Yancılar 9
Kompresör işçileri 2 Düz işçiler 1
Kondensçiler 6
B CETVELİ
BBIII - PORSELEN, ÇİNİ VE TOPRAK SANAYİİ İŞKOLLARI
Ateşçiler 11 Pişmiş toprak işçileri (alçı v. b.) 13
Bandırıcılar 4 Porselen ve çini sanayii ressamları 17
Çamurcular 4 Porselen ve çini biblo eşya yapımcı-
Çini yapımcıları (porselen ve ları 13
fayans) 6 Presçiler 14
Çömlek yapımcıları 6 Şabloncular 22
Ezici ve yoğurucular 4 Tuğla, kiremit yapımcıları 4
Fırıncılar 11 Temizleyiciler 4
Modelciler 4 Düz işçiler 1
Muayeneciler 4
Oymacılar 14
B CETVELİ
BBIV - SABUN SANAYİİ İŞKOLLARI
(Sabun, deterjan, temizleme tozları, kozmetik ve benzerleri)
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
-------------------------- ------------ -------------------------- -------
Ayarlayıcılar (prodüksiyon Kazan işçileri kurutma
işleri) 16 makinesi işleticileri 10
Deterjan işçileri 11 Kutu yapıcıları 3
Doldurucular 4 Kurutucu işçiler 4
Esanslama işlerinde çalışanlar 4 Kürekçiler 9
Etiketleyiciler 3 Pompa işçileri 4
Etiket otomatik makine işçileri 4 Pompa işletici ustaları 11
Fırın işçileri 4 Presçiler 7
Fırın ustaları 12 Sabun işçileri 6
Ham madde işçileri 4 Sabun yapım kontrolcüleri 11
Kalıp işçileri 2 Sarıcılar 7
Karışım hazırlayıcıları 11 Silo işçileri (deterjan) 4
Karıştırma makinesi işleticileri 11 Şerit v.b. makine işçileri 4
Kazan ustaları 11 Ustabaşılar (şef) 9
Kesici işçiler 2 Vakum işçileri 11
Düz işçiler 1
B CETVELİ
BBV - SİNEMA, FOTOĞRAF, GAZETE, BASIMEVİ, KİTAPÇILIK,
OYUNCAK VE KIRTASİYECİLİK İŞKOLLARI
Baskı makinesi ustaları(otoma- Klişe freze işçileri 6
tik veya yarı otomatik) 32 Klişe yapım ustaları 10
Baskı makinesi kalfaları (oto- Klişe yapım işçileri 4
motik veya yarı otomatik) 16 Litograf işçileri 31
Baskı ustaları (el ve ayakla) 16 Mukavva kutu ve benzeri
Baskı kalfaları (el ve ayakla) 6 yapanlar 10
Ciltleyiciler 4 Mürekkep yapım işçileri 23
Çinkograf ressamları 16 Okul ders araçları ya-
Dizgi ustaları (elle) 16 yapımcıları 23
Dizgi ustaları (makineyle) 32 Oyuncak yapanlar 6
Dizgi kalfaları (elle) 6 Renkli baskı sanatkar us-
Dizgi kalfaları (makineyle) 16 taları 16
Eritici ve kalıpçılar (harf) 12 Ressamlar 16
Film kameramanları 17 Rotatif, ofset, tifdruk
Film kontrolörleri 23 makinelerinde çalışanlar 32
Film muhafaza ve sevk memurla- Sinema operatörleri 17
rı 23 Stüdyo artisleri 23
Fotoğrafçılar 23 Stüdyo işletenler 17
Gazete satıcıları 24 Stüdyo laboratuvar perso-
Gazete idare memurları 16 neli 23
Gazete muhabirleri 23 Stüdyo teknisyenleri 23
Gazete yazarları 23 Tiyatro, opera ve bale ar-
tisleri 23
Tiyatro işletenler 17
Yazarlar 23
Düz işçiler 1
B CETVELİ
BBVI - SÜT, TEREYAĞI, PEYNİR VE YOĞURT SANAYİİ İŞKOLLARI
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
--------------------------- --------- ------------------------------- -------
Ayran,yoğurt,peynir,tere- Soğukhava depo işçileri 4
yağı yapanlar 10 Süt sağanlar 10
Yapım uzmanları 23 Düz işçiler 1
Pastörizasyon dairesi işçileri 11
B CETVELİ
BBVII - ŞEKER SANAYİİ İŞKOLLARI
Arıtma işçileri 9 Süzme işçileri 4
İstifçiler 4 Şeker işçileri (pişirici ve santr-
Pancar ayırma işçileri 4 füjcüler) 9
Kazan dairesi işçileri 11 Şerbetçiler (üretim, tephir v.b.) 4
Pancar otomatik yıkama işçileri 9 Konsantrasyon işçileri 9
Pancar nakliyat işçileri 4 Torbalama ve tartma işçileri 4
Pancar parçalama ve ezme işçileri 9 Türbin işçileri 9
Pancar tartma işçileri 3 Düz işçiler 1
Santrfüj dairesi işçileri 9
B CETVELİ
BBVIII - ŞİŞE VE CAM SANAYİİ İŞKOLLARI
Atölye ustaları (torna,tesviye, Harman dairesi işçileri 11
freze v.b.) 20 Kesme işçileri 11
Cam sanayiinin çeşitli kolla- Presçiler 11
rındaki uzmanlar 31 Soğutma dairesi kontrolcüleri 11
Depo daireleri işçileri 4 Tezyinatçılar (motif yapanlar,
Finisaj işçileri 16 desinatör,dekaratör v.b.) 22
Fırın dairesi işçileri 4 Triyaj dairesi işçileri 11
Gazojen dairesi işçileri 4 Yapım dairesi işçileri (elle ça-
Gazojen dairesi teknisyenleri 11 lışanlar) 11
Goble dairesi üfleyicileri 51 Yapım dairesi işçileri (otomatik
Goble dairesi çubukçuları 6 makineyle çalışanlar) 12
Goble dairesi kalıpçıları 4 Düz işçiler 1
Ham maddelerle uğraşan işçiler 11
B CETVELİ
BBIB - TEKSTİL SANAYİİ İŞKOLLARI
Açma makinesi işçileri 3 Ayarcılar 16
Akortçular 12 Ayırıcı işçiler 4
Akort işçileri 4 Balya makinesi işçileri 4
Aktarma işçileri 4 Baskı işçileri 4
Apre işçileri (yaş) 6 Basma işçileri 4
Apre işçileri (kuru) 4 Basma tertipçileri 32
Apre kırma işçileri 6 Bez yazıcıları 12
Apre ustaları 10 Bobin işçileri 4
Atkı işçileri 4 Boyacılar 6
Atkı ustaları 8
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
----------------------- ---------- ----------------------------- --------
Boya tartan ve hazırlayan Kazan işçileri 11
işçiler 6 Keçe desinatörleri 7
Buhar dağıtım santralı işçileri 4 Keçe işçileri 3
Büküm makinesi işçileri 4 Keçe düzelticileri 7
Cer işçileri 4 Kendir döküm işçileri 4
Cımbızcı işçiler 6 Kendir dokumacıları 7
Çerçeveciler 3 Kimya laboratuvarı işçileri 10
Çırçırcılar 3 Kırpıntı makinesi işçileri 4
Damgacılar 4 Klimatizasyon işlerinde çalı-
Dekatir işçileri 4 şanlar 6
Desenciler ve kontrolcuları 12 Klorlama işlerinde çalışanlar 6
Dikiciler 4 Kontrolcular 8
Dink yıkayıcıları 4 Kovacılar 4
Diyazo işçileri 4 Kumaş boyacıları 6
Dokuma tezgahı işçileri 12 Kumaş muayenecileri 4
Döküntü ayırıcıları 3 Kumaş tartıcıları 2
Döküntü kontrolcuları 4 Kumaş yıkayıcıları 4
Dürücüler 4 Kurutucular 4
Emprime ustaları 12 Leventçiler 4
Emprime işçileri 8 Lostromlar 4
Enstrüktörler 12 Makasçılar 4
Fitil işçileri 4 Makas makinesi işçileri 4
Fitil ustaları 12 Makaracılar 4
Gergef işlerinde çalışanlar 6 Masura ayıklayıcılar 3
Gravür işlerinde çalışanlar 8 Masura işçileri 4
Halka açma işçileri 4 Mekikçiler 8
Hallaçlar 4 Merserize işçileri 6
Ham kumaş muayenecileri 8 Metrajcılar 6
Hamutçular 4 Modelciler 17
Harmancılar 3 Örücüler 4
Haşılcılar 4 Parçacı işçileri 2
Istampa işçileri 8 Patlakçı işçiler 4
İğ işlerinde çalışanlar 4 Permotit ve vebolit işlerinde
İkmal makinesi işçileri 3 çalışanlar 8
İp, halat v.b. yapımcıları 4 Presçiler 4
İplik boya işlerinde çalışanlar 6 Raklist işlerinde çalışanlar 4
İplikhane işçileri 3 Renk işçileri 6
İplik telef dairesi işçileri 4 Ressamlar 17
İplik yapma makinesi işçileri 4 Revizyoncu işçiler 4
İzolasyon işçileri 6 Rutubet işçileri 6
Jiger işçileri 6 Rutubet tesisat işçileri 6
Kaliteciler ve kontrolcular 8 Sargıcılar 4
Kalıpçılar 4 Serme makinesi işçileri 3
Kanalizasyon işçileri 4 Siliciler 4
Karbonizeciler 4 Silkme işçileri 4
Kasar işçileri 4 Su tesviye işçileri 6
Kasar ustaları 10 Şardoncular 4
Katlama işçileri 4 Şerit dikiciler 4
Katlama makinesi işçileri 6
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
---------------------- -------- ------------------------ ---------
Şerit makinesi işçileri 4 Türbin ustaları 16
Tahar işçileri 4 Üstüpü işçileri 4
Tahar ustaları 6 ütücüler 4
Takacılar 4 Vargel makinesi işçileri 4
Takım değiştiriciler 4 Varyozcu 6
Tarak makinesi bileyiciler 17 Vater işçileri 4
Tarak makinesi işçileri 4 Vater ustaları 12
Tarak makinesi ustaları 17 Vatkalı cer işçileri 4
Tarak makinesi onarımcıları 17 Yapağı boyacıları 4
Tesisat işçileri 4 Yapağı kurutucuları 2
Tesviyeci işçileri 6 Yapağı yıkayıcıları 3
Tıraşçılar 8 Yapıştırıcılar 4
Top kesiciler 4 Yıkayıcılar 4
Torba makinesi işçileri 4 Yolluk makinesi işçileri 4
Turacı işçiler 2 Yumak yapıcıları 4
Türbin işçileri 4 Düz işçiler 1
B CETVELİ
BBB - TRİKOTAJ, HALI, YORGAN VE BENZERİ İŞKOLLARI
Çıkrık işçileri 4 Kağıt masura yapımcıları 3
Çorap yapım işçileri 6 Kanaviçe v.b. yapımcıları 3
Flaturacı işçiler 12 Kasarcılar 3
Hallaçlar 4 Keçe yapım işçileri 12
Halı yapım işçileri 12 Somyalı yatak yapımcıları 16
Halı iplik boyacıları 12 Trikotaj işçileri 3
Halı ressamları 17 Yazmacılar (yemeni) 3
Halı temizleyici ve yıkayıcılar 6 Yazma basıcı işçileri 4
İplikçiler 3 Yatak, yastık v.b. işçileri 4
İplik sarıcı ve boyacıları 4 Yorgancılar 22
İşlemeciler 6 Düz işçiler 1
B CETVELİ
BBBI - TÜTÜN VE SİGARA SANAYİİ İŞKOLLARI
Ayırıcılar (yaprak) 7 Paket dairesi işçileri 4
Çuval dikiciler 3 Presçiler 4
Çuvallayıcılar 7 Sigara dairesi işçileri 4
Diziciler (yaprak) 7 Sigara dairesi kontrolcuları 7
Filitreci işçiler (sigara) 4 Sıyırma dairesi işçileri 8
Harman işlerinde çalışanlar 4 Sıyırma dairesi ustaları 8
Kağıt dairesi işçileri 4 Tavcılar 7
Kalburcular 7 Tongacılar 7
Kıyımhane işçileri 4 Toplayıcılar 7
Kıyımhane ustaları 7 Tozcular 7
Kurutucular 7 Toz tütün çuvallayıcılar 7
Kutucular (sigara) 3 Yaprak tütün açıcılar 7
Makine dairesi işçileri 4 Yapım dairesi işçileri 4
Montajcı (sigara kutusu) 3 Yapım dairesi ustaları 8
Paçacılar 11 Düz işçiler 1
B CETVELİ
BBBII - ULAŞTIRMA İŞKOLLARI
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
--------------------------- ------------ ------------------------- ------
Ahır işçileri 2 İşaret kulesi uzmanları (uçak) 50
Araba sürücüler 2 Kaptanlar 9
Araba yapım ve onarımcıları 10 Kayıkçılar 8
Ardiyeciler 2 Kayıkhane işçileri 2
At cambazları 2 Kondüktörler 49
Ateşçiler 12 Makasçılar (tren ve dekovil) 17
Benzinciler 23 Makinistler (tren ve dekovil) 41
Biçerdöğer makinistleri 41 Motorlu veya motorsuz deniz
Biçerdöğer işçileri 4 taşıtları kullananlar 8
Dekovil tamircisi 6 Motorlu kara taşıtları kulla-
Emanetçiler 23 nanlar 41
Frenciler (tren) 17 Muayeneciler (motorlu taşıtlar)42
Garaj işletenler 23 Nalbantlar 3
Gaz veya buhar motoru makı- Şoför ve yardımcıları 41
nistleri (gemilerde) 41 Tayfalar 2
Gişe memurları 23 Düz işçiler 1
Haberciler 9
B CETVELİ
BBBIII - ÜZÜM VE İNCİR SANAYİİ İŞKOLLARI
Basıcılar 3 Kükürtçüler 6
Diziciler 11 Kurutma işçileri 6
Ellemeciler 11 Makaronacılar 11
Hasır kutu örücüler 4 Markacılar 3
İstifçiler 3 Ocakçılar 4
Yapım ustaları 11 Paçal işçileri 11
Yapım işçileri 4 Telero işlerinde çalışanlar 11
Kalburcu ustaları 11 Toplayıcılar 11
Kalburcu işçileri 4 Düz işçiler 1
Kalite ayırıcılar 11
B CETVELİ
BBBIV - İŞKOLLARI LİSTELERİ DIŞINDA KALAN MESLEKLER
VE İŞLER
Acenta memurları 23 Asansör elektrik tesisatı iş-
Ambalaj malzemesi pazarlama işçi- çileri 10
leri 6 Asansör yapım işçileri 10
Ambalaj işçileri (balya) 3 Asansör montajcıları 19
Ambalaj işçileri (çemberleme) 6 Asfalt işçileri (hazırlama
Ambalaj işçileri (otomatik makine) 11 eritme,yayma v.b.) 12
Ambalaj işçileri (paketleme) 6 Avukatlar 23
Ambar ve depo memurları 23 Ayakkabı boyacıları 2
Asansör çalıştıranlar (binalarda) 4 Ayniyat muhasipleri 28
Bakkaliye işçileri 23
Meslek Meslek
Grup Grup
Meslek veya iş çeşidi No. Meslek veya iş çeşidi No.
------------------------- ------ ------------------------- -------
Barutçular, dinamitçiler (kaya Mühendis (tarım) 34
patlatmada) 33 Mühendis (jeolog) 34
Bekçiler 9 Mühendis (sabit ve büro) 31
Bilet satanlar 23 Müzisyenler 50
Boncuk yapım işçileri 2 Muhasebeciler 23
Buz yapım yeri işçileri 10 Oto ve bisiklet levazımı sa-
Büfeciler 23 tanlar 23
Çeltik işçileri 16 Oksijen v. b. yapım yeri işçileri 8
Çocuk bakıcı ve eğiticileri 23 Öğretmenler 24
Daktilolar ve stenolar 27 Programcılar (radyo, televiz-
Damgacılar (lastik) 3 yon) 13
Darphane işçileri (madensel iş- Propagandistler 23
ler) 8 Posta ve telgraf dağıtıcıları 23
Darphane işçileri (kağıt işleri) 7 Presçiler (kömür sanayii) 10
Değirmenciler 2 Pres makinesi temizleyici ve
Desinatörler 31 yağlayıcı işçileri 4
Diş hekimleri 24 Protezciler (ortopedik) 4
Diş yapımcıları (protezciler) 10 Pülverizasyon işçileri 21
Doktorlar (tıp) 31 Ressamlar ve heykeltraşlar (genel) 31
Ebe, hemşire v. b. 23 Röntgen ve benzeri teşhis ve
Eczacılar 28 tedavi laboratuvarları personeli 24
Eczacı kalfaları 23 Sağlık memurları 23
Eksperler 24 Satıcılar 23
Havacılar (bütün uçucular) 50 Silo işçileri 6
Hayvan üretici ve terbiyecileri 10 Soğukhava deposu işçileri 4
Hayvanat bahçesi işçileri 4 Tabelacılar (boya ve yazı işi) 20
Hesap uzmanları 23 Teknikerler 31
Hurdacılar (gezici veya sabit) 4 Telgraf telefon memurları 26
İtfaiyeciler 41 Tezgahtarlar (kasap tezgahtar-
Jokeyler 41 ları dahil) 23
Kaloriferciler 4 Tezyinatçılar (kaşık ve benzeri) 22
Kantarcı ve teraziciler 3 Topograf teknisyenleri 18
Kasiyerler 23 Transmisyon kayışı işçileri 7
Kimyagerler 31 Üstüpü yapımcıları 4
Kontrol memur veya uzmanları Veterinerler 31
(kalite) 23 Vinç işleten ustalar 10
Kömür dağıtım ve taşıyıcıları 11 Vinç onarımcıları 4
Kundura onarımcıları 4 Vinç işçileri 3
Kuş kafesçileri 4 Vitrin düzenleyicileri 11
Laborantlar 23 Yapma çiçekçiler 4
Laboratuvar işçileri 10 Zımpara taşı ve kağıdı ya-
Mesaha ölçücüleri (topografya) 36 pımcıları 5
Müfettişler 23 Zincirciler (yapım ve satış) 3
Mühendis (her çeşit) 34 Düz işçiler 1
NOT: BU SAYFADAKİ TABLO İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GEZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2032 NCİ
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ TABLO İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2033`ÜNCÜ
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ TABLO İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2035`İNCİ
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ TABLO İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2035`İNCİ
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ TABLO İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2036`NCI
SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADA YER ALAN V BOYUN ARIZALARI TABLOSU İÇİN 22.6.1972 TARİH VE
14223 SAYILI RESMİ GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2037`NCİ
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ "C CETVELİ VII OMUZ VE KOL ARIZALARI TABLOSU " İÇİN
22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER
KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2038`İNCİ NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ " C CETVELİ VIII EL BİLEĞİ VE EL ARIZALARI TABLOSU" İÇİN
22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER
KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2039`UNCU NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ "C CETVELİ II OMURGA ARIZALARI TABLOSU" İÇİN 22.6.1972
TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ
2 NCİ CİLDİNİN 2040` NCI NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ "TABLO" İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2041 İNCİ
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ TABLO İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2042`NCİ NUMARALI
SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ " CETVEL " İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2043`ÜNCÜ NUMARALI
SAYFASINA BAKINIZ.
D C E T V E L İ (Değişik: 12/11/1987 - 7/16989 K.)
38 - 39 YAŞLARINDAKİ SİGORTALININ MESLEKTE KAZANMA
GÜCÜNÜN AZALMA ORANLARI
Arıza
ağırlık Sürekli İşgörmezlik Sımgeleri
ölçüleri A B C D E F G H I J K L M N O P R
-------- --- -- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- --- --- --- --- ---
0 3 4 5 6 7 8 8 9 9 1 1 1 1 1 2 2 2
1 5 7 9 11 13 16 18 20 22 2 2 2 2 2 2 2 2
2 6 8 10 12 14 17 19 21 23 4 2 2 2 2 2 2 2
3 7 9 11 13 16 18 20 22 24 5 3 3 3 3 3 3 3
4 8 10 12 14 16 19 21 23 25 6 3 3 3 3 3 3 3
5 9 11 13 15 17 20 22 24 26 7 4 3 3 3 3 3 3
6 10 12 14 16 19 21 23 25 27 8 6 4 4 4 4 4 4
7 11 13 15 17 20 22 24 26 28 9 6 4 4 4 4 4 4
8 12 14 16 18 20 23 25 27 29 10 7 5 5 5 5 5 5
9 13 15 17 19 22 24 26 28 30 11 9 6 5 5 5 5 5
10 14 16 18 20 23 25 27 29 31 12 10 7 6 6 6 6 6
11 15 17 19 21 24 26 28 30 32 13 11 8 6 6 6 6 6
12 16 18 20 22 25 27 29 31 33 14 12 9 7 7 7 7 7
13 17 19 21 24 26 28 30 32 34 15 13 11 8 7 7 7 7
14 18 20 22 24 27 29 31 33 35 16 14 11 9 8 8 8 8
15 19 21 23 25 28 30 32 34 36 17 15 12 10 8 8 8 8
16 20 22 24 26 29 31 33 35 37 18 16 13 11 9 9 9 9
17 21 23 25 28 30 32 34 36 38 19 17 15 12 10 9 9 9
18 22 24 26 29 31 33 35 37 39 20 18 16 13 11 10 10 10
19 23 25 27 30 32 34 36 38 40 21 19 16 14 12 10 10 10
20 24 26 28 30 33 35 37 39 41 22 20 17 15 13 11 11 11
21 25 27 29 32 34 36 38 40 42 23 21 19 16 14 12 11 11
22 26 28 30 33 35 37 39 41 43 24 22 20 17 15 13 12 12
23 27 29 31 34 36 38 40 42 44 25 23 21 18 16 14 12 12
24 28 30 32 35 37 39 41 43 45 26 24 22 19 17 15 13 13
25 29 31 33 36 38 40 42 44 46 27 25 23 20 18 16 14 13
rıza
ağırlık Sürekli İşgöremezlik Sımgeleri
ölçüleri A B C D E F G H I J K L M N O P R
-------- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- ---
26 30 32 34 37 39 41 43 45 47 28 26 24 21 19 17 15 14
27 31 33 35 38 40 42 44 46 48 29 27 25 22 20 18 16 14
28 32 34 36 39 41 43 45 47 49 30 28 26 23 21 19 17 15
29 33 35 37 40 42 44 46 48 50 31 29 27 24 22 20 18 16
30 34 36 38 40 43 45 47 49 51 32 30 28 25 23 21 19 17
31 35 37 39 41 44 46 48 50 52 33 31 29 26 24 22 20 18
32 36 38 40 43 45 47 49 51 53 34 32 30 27 25 23 21 19
33 37 39 41 44 46 48 50 52 54 35 33 31 28 26 24 22 20
34 38 40 42 45 47 49 51 53 55 36 34 32 29 27 25 23 21
35 39 41 43 46 48 50 52 54 56 37 35 33 30 28 26 24 22
36 40 42 44 47 49 51 53 55 57 38 36 34 31 29 27 25 23
37 41 43 45 48 50 52 54 56 58 39 37 35 32 30 28 26 24
38 42 44 47 49 51 53 55 57 60 40 38 36 34 31 29 27 25
39 43 45 48 50 52 54 56 58 61 41 39 37 35 32 30 28 26
40 44 46 49 51 53 55 57 59 62 42 40 38 36 33 31 29 27
41 45 47 50 52 54 56 58 60 63 43 41 39 37 34 32 30 28
42 46 48 51 53 55 57 59 61 64 44 42 40 38 35 33 31 29
43 47 49 52 54 56 58 60 62 65 45 43 41 39 36 34 32 30
44 48 50 53 55 57 59 61 63 66 46 44 42 40 37 35 33 31
45 49 51 53 56 58 60 62 64 67 47 45 43 41 38 36 34 32
46 50 52 54 57 59 61 63 65 68 48 46 44 42 39 37 35 33
47 51 53 55 58 60 62 64 66 68 49 47 45 43 40 38 36 34
48 52 54 57 59 61 63 65 67 69 50 48 46 44 41 39 37 35
49 53 55 58 60 62 64 66 68 69 51 49 47 45 42 40 38 36
50 54 56 59 61 63 65 67 69 70 52 50 48 46 43 41 39 37
51 55 57 60 62 64 66 68 70 71 53 51 49 47 44 42 40 38
52 56 58 61 63 65 67 69 71 71 54 52 50 48 45 43 41 39
53 57 59 62 64 66 68 70 72 72 55 53 51 49 46 44 42 40
54 58 60 63 65 67 69 71 72 72 56 54 52 50 47 45 43 41
NOT: BU SAYFADAKİ "TABLO" İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2046 NCI
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ " TABLO " İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2047 NCİ
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ " TABLO " İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2048`İNCİ
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
NOT: BU SAYFADAKİ ŞEKİL İÇİN 22.6.1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ
GAZETE`YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 2 NCİ CİLDİNİN 2049`UNCU
NUMARALI SAYFASINA BAKINIZ.
MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ (Değişik: 12/11/1978-7/16989 K.)
(A) GRUBU
KİMYASAL MADDELERLE OLAN MESLEK HASTALIKLARI
A - I, a Arsenik ve bileşikleri (arsenikli hidrojen dışında)
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
---------------------------------- ----------- ------------------------------
Akut: 1 ay - Arsenikli minerallerin elde
- Akut gastro-intestinal bozukluk- edilmesi, işlenmesi,
lar (kusma, koleriform diare, - Sülfirik asit yapımında
mide - barsak krampları, eksikoz), içinde arsenik bulunan pi-
- Serebrospinal bozukluklar (baş ritin kavrulması, piritin
ağrısı, bilinç bozuklukları, delir, taşınması ve depolanması,
kas krampları), kavurmanın yapıldığı kurşun-
Kronik: 1 yıl lu hücrelerdeki artıklar,
- Lokal deri lezyonları (eritem, - Arsenik ve bileşiklerinin
follikülit, ülserasyon gibi), elde edilmesi, işlenmesi,
- Piroteknik,
- Konjonktivit, blefarit, - İlaç sanayiinde arsenikli
- Burun lezyonları (septum ülse- maddelerin kullanılması,
rasyonu, delinme), - Arsenikli pedisidlerin ve
- Generalize deri lezyonları kereste empermeablize edici
(hıperkeratos, saç dökülmesi, maddelerin yapımı ve kulla-
tırnak kırılması ve tırnaklar- nılması,
da Mee çizgileri, hiperhidroz, - Bazı yapay taşların fabri-
melanoz gibi), kasyonu (malachit)
- Polinevritler, - Arsenik triklörür ile metal
- Toksik karaciğer ve böbrek pa- yüzeylerinin brüne edilmesi,
rankim zararları (ikter, albü- - Arsenikli boya maddeleri,
minüri), tentür, pigment, cila, ema-
- Deri, solunum yolları ve kara- ye, vernik yapımı, bunların
ciğer kanserleri, özellikle yer ve duvar dö-
- Periferik dolaşım bozukluğu, şemeciliği ile dokumaların
akrosiyanoz, gangren. boyanmasında kullanılması,
- Lastik sanayii (vulkanizas-
yon),
- Cam ve seramik sanayiinde
arsenikli ham maddelerin
kullanılması,
- Tabaklıkta tüy ve kılların
temizlenmesi, post ve kürk-
lerin boyanması, dirençleri-
nin arttırılması, şarapçı-
lık, hayvan derisi doldurma
işlemleri.
(Tanı için, gerektiğinde idrar, dışkı, tırnak ve saçlarda arsenik miktarı
tayin edilir. B.A.L. verilerek yapılan provokasyon ile arsenüri sağlanır.)
A - I, b Arsenikli hidrojen veya arsin (AsH3)
Akut: 15 gün - Arsenik bileşikleri ile kir-
- Baş ağrısı, karın ağrısı, lenmiş asitlere (klorhidrik
nevralji, parestezi, asit, sülfürük asit gibi)
- Hemoliz, hemolitik ikter metallerin aşındırılması,
hemoglobinüri, anüri, akut - Kuvvetli asitler kullanarak
böbrek yetmezliği, arsenikli cevherlerin işlen-
mesi,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
--------------------------- --------------- ---------------------------
Kronik : 1 yıl - Cüruf ve cevherlerin yaş iş-
- Baş ağrısı, kas ağrısı uy- lenmesi,
kusuzluk, - Ferrosilis veya mangan sili-
- Anemi (basofil granunasyon- sidlerin yapımı, taşınması
lu, cabot halkaları), ve kullanılmasında bu madde-
- Böbrek fonksiyon bozukluğu. lere nemin etkisi,
- Kimya sanayiinde kadmiumun
geri kazanılması,
- Kurşunlu maden cevherlerin-
den gümüş elde edilmesi,
- Arsenikli cevherlerden asit
sülfürik elde edilmesi,
- Arsenikli kirlenmiş asit
sülfürikden klorhidrik asit
elde edilmesi,
- Kuvvetli asitlerin saklandı-
ğı kapların ve tankların te-
mizlenmesi,
- Asetilen yapımı,
- Kuvvetli asitlerle kazanlar-
daki veya borulardaki kazan
taşlarının temizlenmesi.
(Gerektiğinde idrarda, dışkıda, kusmukta arsenik tayini yapılır.)
A - 2 Berilyum (glüsinyum) ve bileşikleri
Akut : 15 gün - Cevherlerin işlenmesi ve be-
- Metal humması, rilyum elde edilmesi,
- Toksik berilyum pnömonisi
(dispne,siyanoz,solunum - Berilyum bileşik ve alaşım-
yetmezliği, röntgende önce larının elde edilmesi,
milier tbc. benzeri görünüm, - Alüminyum lehim tozu (beril-
sonra yaygın infiltrasyon), yum fluorür) elde edilmesi,
Kronik (berilyoz) : 5 yıl - Kristal,seramik,porselen ve
- Öksürük, dispne (toksikpnö- ateşe dayanıklı maddelerin
moniyi izler) kronik kor pul- yapımı,
monale, spontan pneumotorks, - Fluoresans ekranlar ve diğer
- Deri lezyonları (dermatit, fluoresans materyal, telsiz
eritem, allerjik dermatoz, tüpü, radyo lambaları,
granulomlar, keloid), ampuller için flaman, lüks
- Berilyum raşitizmi, gömleği yapımı,
- Karaciğer fonksiyon bozukluğu, - Atom reaktör sanayiinde
yanma çubuk ve maddelerinin
elde edilmesi,
- Füze ve uzay araçlarının yö-
netim sistemleri ve ölçü ge-
reçlerinin yapımı.
(Gerektiğinde idrarda berilyum tayini, B - 2 dipnotunda olduğu gibi, kutan
testler, solunum fonksiyon testleri yapılır; alveolar gaz difüzyonunda bozulma
olup olmadığı saptanır.)
A - 3, a Karbonmonoksit
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
----------------------------- --------- ---------------------------------
Akut : 15 gün - Yanlış yapılmış ve defektli ısıt-
- Bilinç kaybı, kas kramp- ma sistemleri,
ları, kalpte ritm bozuk- - Havagazı şebekesi tamiri,
luğu, solunum yetmezliği, - Açık ocaklar,
Kronik 6 ay - İçinde karbonmonoksit bulunan gaz
- Nervöz ve psişik bozukluk- karışımlarının elde edilmesi,
lar (uyku,bellek bozukluk- dağıtımı ve sanayide kullanılma-
ları, parkinsonizm, görme sı,
ve konuşma bozuklukları), - Garaj, depo ve tamirhanelerdeki
- Fonksiyonel veya organik çalışmalar,
kalp ve dolaşım bozukluk- - Kötü havalandırılan, kapalı yer-
ları. lerde motor işletilmesi,
- Özellikle, yeraltı, kapalı yer ve
tünellerdeki yangın ve patlama-
lar,
- Metal karbonillerin elde edilme-
si ve kullanılması,
- Kimya sanayiinde bazı sentezler
için karbonmonoksit kullanılması.
(Gerektiğinde kanda karbonmonoksit veya karboksihemoglobin tayini, elektrokar-
diografi, elektroensafalografi ve elektromiyografi yapılır.)
A - 3, b Fosgen (karbonilklorür)
Akut ve Subakut : 7 gün - Fosgen elde edilmesi,
- Üst solunum yolları irri- - Kimya sanayiinde ilaç ham madde-
tasyonu, öksürük, lerinin ve bazı boya maddeleri-
- Akut akciğer ödemi, nin elde edilmesinde fosgen kul-
Kronik : 6 ay lanımı,
Non spesifik respirasyon - Yangın söndürücü olarak kullanı-
sendromu, lan karbontetraklorür gibi orga-
nik klorlu bileşiklerin, kloro-
forun, tetrakloretan, trikiore-
tilen v.b. nin ısınması sonucu
fosgen meydana gelişi,
- Bu maddelerin bir ısı kaynağı
ile teması sonucu (örneğin kay-
nak yapımı) fosgen meydana geli-
şi.
A- 3, c Hidrosiyonik asit, siyanidler ve siyan bileşikleri
Akut : 7 gün - Sıvı hidrosiyanik asit, siyanid-
- Ağızda acı badem kokusu, ler, ferro siyanat ve diğer tü-
kas krampları, trismus, revlerin elde edilmesi,
midriasis, - Zararlı böceklere (tarım) fare-
- Dispne, siyanoz, asfeksi, bi- lere (değirmen, gemi) karşı gaz
linç kaybı koma. şeklinde hidrosiyanik asit kul-
lanılması.
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri Süresi başlıca işler
-------------------------------- --------- ---------------------------------
Subakut : 1 ay - Siyanizasyon ile asal madenle-
- Baş ağrısı, baş dönmesi, bu- rin (altın,gümüş) elde edilmesi,
lantı, halsizlik, - Galvanizasyon işlemlerinde siya-
- Dispne, nat kullanılması (altın,gümüş,
- Kas krampı nöbetleri, nikel, kadmiyum, bakır v.b. gal-
Kronik : 6 ay vanizasyonu),
- Ekzematiform dermatoz, - Metal döküm parçalarının ısıtı-
- Konjonktivit, larak işlenmesi,
- Parmaklarda ülserler, - Pleksiglas (asetosiyanhidrin)
- Stenokardi (EKG değişik- yapımı,
likleri), - Akrilnitrillerin pestisid olarak
- Nötropenili lenfositoz, ve sentetik elyaf yapımında kul-
- Nervöz belirtiler, lanılması,
- Siyanidlerin elde edilmesi, bun-
larla temas ve yapay gübre ola-
rak kullanımları,
A - 4 Kadmium ve bileşikleri
Akut : 15 gün - Kadmiyum elde edilmesi,
- Metal döküm humması, - Kadmiyum alaşım ve bileşikleri-
- Trakeit, bronşit, bronkopnö- nin yapımı,
moni, - Nikel kadmiyum akümülatörlerinin
- Baş ağrısı, dönmesi, şiddetli yapımı,
susuzluk ve boğazda kuruluk - Daldırma, püskürtme veya elekt-
duygusu, roliz yollarıyla metallere kad-
- Kanlı kusma ve ishal, nuyum kaplama,
- Karaciğer ve böbrek parankim - Kaplama, alaşım veya kirlilik
zararları. olarak kadmiyum bulunan metal
Kronik : 5 yıl eşyanın eritilmesi, lehimlenme-
- Üst solunum yolları irritas- si, kesilmesi,
yonu, - Atom reaktörleri için kontrol
- Dişlerde sarı renk, çubuğu yapımı,
- Burun mukozasında ülseras- - Kadmiyumlu boyaların (kadmiyum)
yon ve atrofi, anosmi, sarısı ve kırmızısı) yapımı ve
- Anemi, ve kullanılması,
- Karaciğer ve böbrek paran- - Fotosel, lehim elektrodu, kadmi-
kim zararları yum buharlı lambalar, donanma
- Kemik değişiklikleri (osteo- fişekleri, sis bombaları yapımı.
malazi ve milkman sendromu
biçiminde) ve buna bağlı yü-
rüme bozuklukları.
(Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda kadmiyum tayini, aminoasidürinin saptan-
ması için Haler deneyi yapılır.)
A - 5 Krom ve bileşikleri
- Dermatit, deride "kuş gözü" - Krom, krom alaşım ve bileşikle-
görünümünde ülserler, 1 yıl rinin elde edilmesi,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
-------------------------------- ----------- -------------------------------
- Allerjik dermatoz ve derma- - Galvanoteknik (elektrolitik
titler kromlama),
- Konjonktivalarda ve üst solu- - Mineral boya maddelerinin
num yollarında irritasyon, yapımı ve kullanılması(çinko
- Burun septumunda ülser ve ve kurşunlu boyalar),(Özel-
perforasyon, likle tekstil, halı, cam ve
seramik sanayiinde)
- Ösofajıt, gastrit, mide ülser- - Kerestelerin empermeablize
leri(6 değerli,suda eriyen edilmesi, pastan koruyucu
krom bileşiklerinin az ve uzun maddelerin yapımı ve kulla-
süre ağızdan alınması ile) nılması, bitkisel zamklar ve
- Bronş karsinomu, kesme yağlarının yapımı,
- Hemorajik nefrit, anüri, - Tabaklık, deri ve ayakkabı
- Pnömokonyoz (kromatlarla) sanayii,
- Metallerin aşındırılma ve te-
mizlenmesi, cam yapımı(sül-
fokromikasit ve kromik asit-
le),
- Boyanmış maddeleri beyazlat-
ma suyu elde edilmesi ve kul-
lanılması,
- Lithografide, fotoğrafçılıkta
kromik asit ve alkali kromat
olarak,
- Donanma fişeği yapımında,
- Çimento yapımında (6 de-
ğerli krom bileşikleri).
(Gerektiğinde cilt testleri, idrarda krom tayini, allerjik dermatoz ve
dermatitler için B - 2 dipnotunda yazılı testler yapılır.)
A - 6 Cıva ve bileşikleri
Cıva ve Anorganik Cıva Bileşikleri
Akut : 15 gün - Civalı maden cevherlerinin
- Ağızda metal tadı, salivas- çıkarılması ve işlenmesi,
yon, cıva stomatiti, - Civa destilasyonu ve fabri-
- Solunum yolları irritasyonu, kasyon artıklarından civanın
- Dermatoz, geri kazanılması,
- Kusma, kanlı diyare barsak amalgam ve civa bileşikleri-
mukozasında nekroz, nin elde edilmesi,
- Önce diürezde artma, sonra - İçinde altın ve gümüş bulu-
anüri, mesane tenezmi, böb- nan cevherlerin işlenmesi,
rek fonksiyon bozukluğu, - Civa lambalarının floresans
kronik (Hydrargyrismus) : 1 yıl tüplerin, radyo ve televiz-
- Salivasyon, gingivit, diş yon sanayiinde alıcı, verici,
etlerinde civa çizgisi, güçlendirici tüplerin, rönt-
stomatit, sinüzit, diş dö- gen tüplerinin, flamanlı
külmesi, ağız kuruluğu,yu- elektrik ampullerinin yapı-
takta kızarıklık (cıva yu- mı,
tağı),
- Karaciğer ve böbreklerde - Redresör tüpleri ve cıva bu-
fonksiyon bozukluğu, harlı lambaların yapımı, ba-
kımı, onarımı,
- Termometre, barometre, mano-
metre gibi ölçü ve laboratu-
var ge-
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------ ---------- ------------------------
- Psişik bozukluklar (erethis- reçlerinin yapımı, bakımı, ona-
mus mercurialis): ajitasyon, rımı,
fobiler, emosyonel labilite, - Civa, pompa ve civa vakum pom-
dikkat ve bellek bozuklukları, palarının yapımı ve kullanılması,
kişilik değişikliği, - Civa akümülatörlerinin yapımı ve
- Tremor mercurialis (parmak, onarımı,
dil ve ağız köşelerinden baş- - Elektro gereçlerde civanın ilet-
layıp ekstremitelere yayılan ken olarak kullanılması,
entansiyonel tremor), yazıda - Civa ve bileşiklerinin katalizatör
değişme, olarak kullanılması,
- Paresteziler (en çok gövdede - Civa katodlarıyla elektroliz,
ve ekstremitelerin distal kı- - İçinde civa bulunan ilaçların ve
sımlarında), bitki koruma maddelerinin yapı-
- Konuşma bozuklukları keke- mı ve ambalajlanması,
leme (en çok fısıltılı sesler- - İçinde civa olan boya ve yapıştı-
de), konuşma zorluğu (psel- rıcı maddelerin yapımı ve kulla-
lismus mercurialis), nılması,
Organik civa bileşikleri - Civa bileşikleri veya amalgam
Akut ve Subakut: 15 gün yardımı ile altınlama, gümüşle-
- Anorganik civa zehirlenme- me, kalaylama, bronzlama, dal-
sindeki belirtiler (daha ha- galı yüzey işleme gibi çalışmalar,
fif olarak), - Şapka sanayiinde ham materyalin
- Anestezi parestezi,motorik hazırlanması, fötr yapımı, (aşın-
felçler, dırma, civa tuzları kullanarak
Görme ve konuşma bozuklukları, hayvan derisi doldurma),
Kronik : 1 yıl - Tahıl ve tohumlarla çalışma, bun-
- Anorganik civa zehirlenme- ların dezenfeksiyonu, konserve
sindeki gibi, edilmesi, tarla çalışmaları, keres-
- Merkezi sinir sistemi bo- telerin konserve edilmesi,
zuklukları (irreversibl). - İşletme ve laboratuvarlarda civa
ve civalı gereçlerle çalışma,
- Dişçilikte amalgamla çalışma,
- Foto laboratuvarlarında çalışma.
(Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda civa miktarı tayini yapılır.)
A - 7 Manganez ve bileşikleri
Akut: 15 gün - Maden cevherlerinin çıkarılması,
- Solunum yolları irritasyonu, taşınması, işlenmesi (mangan ok-
- Mangan pnömonisi, sitlerin parçalanması),
Kronik (manganismus): 1 yıl - Alaşımların yapımı (ferro man-
- Mangan parkinsonizmi (yü- gan, manganlı bakır, manganlı
rüme bozukluğu, ekstremite- çinko, manganlı bronz),
lerde motorik rijidite, tremor, - Potasyum permanganat elde edil-
maske, yüz, yutma zorluğu, mesi ve kullanılması,
salivasyon, konuşma bozuk- - Demir sanayiinde mangan kulla-
luğu), nımı (manganlı çelik raspası),
- Kas tonusunda artma, yazıda - Seramik ve cam sanayiinde oksi-
değişme (mikrografi), dasyon ve kükürtsüzleştirme,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
--------------------------- ---------- ------------------------
- Psişik bozukluklar (ağlama, - Manganlı boya maddelerinin ya-
gülme krizleri), pımı ve kullanılması,
- Karaciğer parankim zarar- - Mangan sülfatlı yapay gübrele-
ları, rin yapımı, taşınması ve kulla-
- Basedoo sendromu. nılması,
- Manganlı kaynak elektrotları
yapımı ve kullanılması,
- Manganlı kuru pil yapımı.
(Gerektiğinde kanda, safrada, saçlarda mangan miktarı tayini, idrarda kopro-
porfirin ve provoke manganüri yapılır.)
A - 8, a Nitrik asit
- Cilt yanıkları, 3 ay - Nitrik asit yapımı,
ciltte ülserasyon, - Organik gübre, patlayıcı madde
- Pigmentli sikatrisler, ke- nitrosellüloz, sentetik ipek ve
loid, deri, saat camı, cila, boya
- Üst solunum yolları ve göz maddeleri, kollodium yapımı,
mukozasında irritasyon, - Metallerin toplanması, ayıklan-
- Gözde yanık, görme kaybı, ması, fikse edilmesi, kazınma-
- Akut akciğer ödemi, sı,temizlenmesi,menevişlenmesi
- Kollaps, şok, galvenize edilmesi,
- Ösofagusta atrezi ve perfo- - Kezzapla aşındırma,
rasyon (ağızdan alınmışsa), - Keçe ve boncuk yapımı.
A - 8, b Nitroz gazları
((N0, N0 2, N 2,0 ,N 2,0 3, N 2,0 5)
Akut: 15 gün - A-8, a bölümünde belirtilmiş
- Gözde ve solunum yollarında, nitrik asit kullanılmasıyla il-
irritasyon, gili bütün işler, özellikle
- Bronkopnömoni, akciğer öde- kimya sanayii, bütün nitrasyon
mi (birkaç saat-2 günlük proçesleri, sülfirik asit yapı-
bir latent dönemden sonra), mı, sentetik boya maddeleri,
- Kusma, ishal, sentetik maddeler, patlayıcı
- Methemoglobinüri, siyanoz, maddeler, ilaç yapımı, hidro-
Kronik: 1 yıl karbonların nitre edilmesi,
- Kronik, konjonktivit, kera- - Ark, lambaları, yüksek gerilim-
tit, li elektrik v.b. kullanılması,
- Kronik bronşit, anfizem, kaynak işleri,
- El,saç,diş ve ciltte sarı renk, - Bakırın cilalanması,aliminyumun
dişlerde çürüme, laklarla işlenmesi, metallerin
aşındırılması, gravür, fotogra-
vür, fötr yapımı (postların
kılsızlaştırılması),otojen kay-
nak, galvanoplasti,
- Tahtaların depolanması (silo
hastalığı),
- Dökümhanelerde arkla kesme iş-
lemleri,
- Nitrik asidin organik maddeler-
le (hasır, tekstil v.b.) kon-
taktı, nitre edilmiş maddeler
yapan
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
-------------------------- ---------- -------------------------
fabrikalardaki yangınlar, sinema
yangınları (eski sellüloid filmler),
patlayıcı madde kazaları.
A - 8, c Amonyak
Akut: 15 gün - Yapay gübre yapımı,
- Solunum yollarında irritas- - Üre yapımı ve bunun nitrik asit
yon akut akciğer ödemi, sentezinde ve bazı sentetik for-
sekonder bronkopnömoni, mol üre reçinelerinin yapılmasın-
- Keratokonjonktivit, iris at- da kullanılması,
rofisi, kornea ve lens bula- - Soğutucu olarak amonyak kullanıl-
nıklığı, ması ile yapay buz yapımı,
- Ciltte yanıklar, - Solvay işlemi ile soda yapımı,
- Sindirim sisteminde yanıklar, - Kok ve havagazı fabrikaları, boya-
- Larenks ödemi, şok, cılıkta kazıma maddesi olarak kul-
- Nervöz bozukluklar, koma, lanılması,
Kronik: 1 yıl
- Kronik bronşit,
- Astmatiform krizler,
- Psödomembranöz konjokti-
vit.
A - 9 Nikel ve bileşikleri
a) Nikel ve nikel tuzları
Akut: 7 gün - Alaşım yapımı (bakır, mangan,
- Mide - barsak kanalında akut krom, demir ve molibdenle) ve
zararlar (bulantı, kusma). bu alaşımlarla madeni para, mut-
Kronik: 1 ay fak ve ev eşyası yapılması,
- Mide barsak belirtileri, - Demir ve çelik sanayiinde kulla-
- Dermatozlar (prurit, eritem, nılan özel çeliklerin (ferronikel)
cilt ülserleri, ekzama, pig- fabrikasyonu, korrozyona dayanıklı
mentasyon). çelik dökümü ve bunların tekerlek
yapımı v.b. işlerde kullanılması,
- Elektrogalvanizasyon (nikelleme),
- Nikel - kadmiyum akümülatörleri-
nin yapımı,
- Kimya sanayiinde katalizatör ola-
rak kullanılması.
b) Nikel karbonil (Ni(CO) )
Akut: 15 gün - Cevherlerinden nikel elde edil-
1.Dönem: mesi,
- Sendeleme, bilinç bozukluğu - Nikel ve bakır ayırma işlemleri,
gibi merkezi sinir sistemin- - Saf nikel elde edilmesi,
de hafif zarar belirtileri - Kimya sanayiinde bazı sentezler-
- Solunum yolları irritasyonu. de katalizatör olarak kullanılması.
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
-------------------------- ---------- ------------------------
2. Dönem:
- Solunum yolları irritasyonu
(retrosternal delici ağrı ve
siyanoz ile birlikte)
- Tekrarlayıcı sakral ağrılar,
- Genel durumda bozulma (hal-
sizlik, baş ağrısı, ateş, sürek-
li zayıf nabız, hipertermi),
- Akciğer ödemi, subikter ve
kalp yetmezliği,
Kronik: 6 ay
- Nöbet şeklinde astmatiform
dispne,
- Karaciğer fonksiyon bozuklu-
ğu (ikter, kolik),
- Nervöz ve psişik bozukluklar,
- Anemi.
(Gerektiğinde ilk günde kanda nikel, ilk iki günde kanda karbonmonoksit ve
idrarda nikel tayinleri yapılır.)
A - 10, a Fosfor ve anorganik fosfor bileşikleri
Beyaz fosfor
Akut: 15 gün - Maden cevherlerinden ve kemik-
- Mide, barsak kanalı zararları lerden fosfor elde edilmesi,
(bulantı, kanlı kusma), - Kimya ve ilaç sanayiinde fosfo-
- Merkezi ve preferik sinir run kullanılması,
sistemi bozuklukları, - Fosforlu bronz yapımı,
- Cilt ve mukozalarda yanık, - Fosforlu pestisidlerin yapımı ve
Kronik: 1 yıl kullanılması,
- Yorgunluk, zayıflama, iştah- - Donanma fişeği, duman çıkarıcı
sızlık, sindirim bozukluğu, maddeler, yangın bombası, işaret
- Deri mukoza ve retina kana- ve aydınlatma fişeklerinin yapı-
maları, mı,
- Osteonekroz, kemiklerde en- - Beyaz fosfordan kırmızı fosfor
feksiyonlara dirençsizlik (os- elde edilmesi,
teomiyelit, periostit, özellik- - Sentezle Fosforlu Gübre yapımı,
le alt çene kemiğinde),
- Karaciğer ve böbrek paran-
kim zararları.
Fosforlu hidrojen (PH3)
Akut: 15 gÜn - Az miktarda fosfor ihtiva etmek
- Baş ağrısı, bulantı, şiddetli ve nemle birlikte olmak koşulu
suzluk duygusu, kusma ishal, ile Ferrosiliş mangansilis, Kal-
- Dispne, siyanoz ve sıkıntı ile siyum Karbit ve Kalsiyum siyana-
birlikte göğüs ağrıları mid yapımı ve kullanılması,
- Ekstansor kaslarda spazm, - Tahıl silolarında ensektisit ola-
ajitasyon, kramplar, delir, rak alüminyum ve çinko fosfitle-
- Akut akciğer ödemi, koma rin kullanılması,
- Kalsiyum karbitteki safsızlıklar-
dan asetilen elde edilmesi ve
kullanılması.
Diğer anorganik fosfor bileşikleri
(Klorlu fosfor bileşikleri)
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ----------- -----------------------
- Gözlerde, solunum yolları ve 15 gün - Özellikle kimya sanayii,grafik
ağız mukozasında irritasyon sanatlar ve yapay gübre yapı-
mında, fosforik asit ve anor-
ganik fosfor bileşiklerinin
kullanılması,
Tetra fosfor tri sülfit
- Eritem (fosfor eritemi), 1 ay - Kibrit kutularındaki sürtme
- Allerjik pruriginöz dermatoz. yüzeyinin yapımı (tetrafos-
fortrisülfit: P 4 S 3)
(Radyolojik olarak alt çene kemiği nekrozu saptanır)
A - 10, b Organik fosfor bileşikleri
Akut: 15 gün - Organik fosfor bileşiklerinin
- Baş dönmesi nöbetleri, mig- yapımı,
ren, bulantı, iştahsızlık, sı- - Bu bileşiklerin pestisit ola-
kıntı hissi, ajitasyon, baş ağ- rak kullanılması,
rısı, - Böyle maddelerle bulaşmış kap-
- Görme bozukluğu, salivasyon, ların gündelik hayatta kulla-
miyosis, nılması,
- Dispne, bronşlarda hipersek- - Bu maddelerle çalışan labora-
resyon, larenks ve bronş tuvarlar.
spazmı,
- Bradikardi, hipotansiyon,
- Ekstremitelerde, göz kasların-
da, cilde kas krampları,
- Şiddetli terleme, bulantı, kus-
ma ve defekasyon ile birlikte
sindirim kanalı spazmları,
- Akut akciğer ödemi, solunum
felci,
(Kanda kolinesteraz aktivitesi tayini yapılır)
(Dietil paranitrofenil thiosulfat ihtiva eden alkilfosfat zehirlenmele-
rinde idrarda paranitrofenol tayin edilir.)
A - 11, a Kurşun ve kurşun tuzları
Akut: 1 ay - Kurşun cevherlerinden ve çinko
- Sindirim sistemi zararları izabehanelerindeki kurşunlu
(karın ağrısı, kusma), küller ile kurşunlu piritlerin
- Karaciğer ve böbrek fonksi- kavrulmasından geri kalan ar-
yon bozukluğu, tıklarından kurşun elde edil-
- Nervöz belirtiler (kramplar), mesi, işlenmesi,
- Şok. - Kurşunlu eski metallerden ve
eski kurşunlardan kurşunun
geri kazanılması,
Kronik: 3 yıl
1.Emilim dönemi: - Kurşun, kurşun alaşımları ve
- Klinik belirti yoktur, kurşunlu metallerin izabesi,
dökümü,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
-------------------------- ---------- ---------------------------
- İdrarda ve kanda kurşun art- rafine edilmesi, haddelenmesi,
mıştır, - Çinko izabesi, çinko ve kurşundan
- İdrarda koproporfirin ve delta külçe dökümü,
aminolevülinik - asit artmış- - Kurşun bileşiklerinin yapımı, iş-
tır, lenmesi,
- Kanda delta aminolevülinika- - Kurşun veya kurşun alaşımları ile
sit dehidraz aktivitesi azal- kaynak, lehami, kalaylama, kur-
mış ve protoporfirin IB art- şun ve çinko izabehanelerindeki
mıştır, çalışmalar,
- Basofil noktalı eritrositler - Püskürtme ile kurşun kaplama,
artmıştır, - Kurşun ve kurşun alaşımlarından
- Hemoglobin azalmıştır, yapılmış bütün maddelerin yapı-
- Dişetlerinde Burto çizgisi ola- mı, dökümü, temizlenmesi, yüzey-
bilir. lerinin düzeltilmesi,
2.Presatürnizm (kritik başlan- - Kurşunlu eğe ve zımparalarla,
gıç dönemi): eğeleme ve zımparalama işlem-
- Halsizlik, ajitasyon, baş ağ- leri,
rısı, baş dönmesi, kas gücün- - Kurşunlu metallerin kor haline
de azalma, getirilmesi, çekme işlemleri,
- İştahsızlık, kabızlık, - Kurşunlu ensektisitlerin yapımı,
- Ciltte soluk - gri renk (kur- işlenmesi ve kullanılması,
şun kolorit), - Kurşunlu boya, badana, cila, lak,
- Normo veya hipokrom anemi, mürekkep, yapıştırıcı maddeler,
3.Satürnizm (belirli zehirlen- koruyucu laklar, boya maddeleri
me): (kurşun beyazı, çinko beyazı,
- Yukarıda bütün belirtiler da- krom sarısı, krom kırmızısı) ve
ha da şiddetlenir, sikatiflerin (kurşun naftenat) ya-
- Kurşun kolikleri, pımı, hazırlanması, kullanılması,
- Polinevrit (en çok nervüs - Karma, yakma, raspa yapma,
radialis felci), aşındırma, kaynak alevinde kes-
- Ensefalopati (baş ağrısı, kas me, sıcak perçinle kurşun kapla-
krampları, menengial irritas- ma, gemilerin ve demir yapıla-
yon belirtileri, koma kurşun rın sökülmesi, onarım, eski bo-
eklampsisi), yaların kazınması,
4.Geç hastalık dönemi: Kap kacak ve bazı kiremitlerin
- Kronik, azotemik hipertansif yapımı,
nefrit, - Kurşunlu emaye yapımı, sırlama,
- Kronik ansefalopati, Kronik seramik eşyanın süslenmesi,iş-
mide, barsak bozuklukları, za- lenmesi, kurşunlu materyalle cam
rarları, ve diğer eşyaların emaye edilme-
- Romatizmal şikayetler (kur- si,
şun gutu), - Kurşunlu cam kap, bardak yapı-
mı,
- Kurşunlu cam dökümü, karıştırıl-
ması (kristal yapımı),
- Kurşunlu elmas tutucular kulla-
nılarak elmas yontulması,
- Kurşunlu harflerin dökümü ve
kullanılması,
‚ Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
--------------------------- ---------- -----------------------
- Matbaalarda dizgi makinelerinin
kullanılması (Monotip, Linotip gi-
bi),
- Kurşunlu tozlarda kromithografi,
- Bazı sentetik maddelerin yapımın-
da organik kurşun bileşiklerinin
kullanılması (polivilklorür için
stabilizatör olarak kurşun stea-
rat),
- İçinde kurşun tozu, dumanı veya
buharı bulunan işyerlerinde yapı-
lan işler.
(Kanda kurşun miktarı tayini, kurşun zehirlenmesi için en iyi indikatör-
dür. Ayrıca basofil granülasyonlu eritrositlerde artma, idrarda delta aminole-
vülinik asit, idrarda koproporfirin, idrarda kurşun, kanda delta aminolevülinik
asit dehidraz, eritrositlerde protoporfirin IB tayinlerinden yararlanılır. Sela-
tör ilaçlarla yapılan yükleme testi ile idrarda provoke kurşun miktarı tayini
daha önce geçirilmiş kurşun zehirlenmelerinin tanısında yardımcı olur.)
A - 11, b Organik kurşun bileşikleri
‚ (Kurşun tetraetil, kurşun tetra metil)
Akut: 1 ay - Kurşun tetraetil ve metil elde
- Hipotermi, hipotansiyon, bra- edilmesi, bunlarla temas içinde
dikardi, vuruntu önleyici olarak bu mad-
- Psikoz (delirium tremens) delerin bulunduğu akaryakıtların
Kronik: 3 yıl elde edilmesi,
- Psişik bozukluklar, hipereksi- - Akaryakıt tanklarının temizlen-
tabilite, mesi ve onarımı,
- Uykusuzluk, miyalji, baş dön- - Bu gibi akaryakıtların yanması
mesi, bulantı, kusma, hipotan- ile atmosferin kirlenmesi,
siyon, - İçine kurşunlu akaryakıt katıl-
- Tremor, hiperrefleksi, mış yapıştırıcı v.b. maddelerin
- Karaciğer ve böbrek zarar- kullanılması.
ları.
(Kanda ve idrarda kurşun tayini yapılır.)
A - 12, a Karbon sülfür
Akut: 15 gün - Karbon sülfür ve türevlerinin
- Yüzde kızarma, öfori, (karbon tetraklörür) elde edilme-
- Halüsinasyon delirleri, kar- si,
bon sülfür rausch`u, bilinç - Karbon sülfürün çözücü olarak,
kaybı, solunum felci, koma. özellikle yağların, gutaperka, re-
Subakut: 1 ay çineler ve eterik yağların ekst-
- Keratokonjonktivit, raksiyonunda ve çözümünde kulla-
- Nöropsişik bozukluklar (baş nılması,
ağrısı, agresivite, (Seksüel - Viskoz, sentetik elyaf, sellülozik
davranış bozuklukları, dikkat- filmler ve selofen yapımı,
te azalma, ajitasyon, depres- - Bazı yapıştırıcıların yapımı,
yon, uykusuzluk). - Karbon sülfür ile kükürtün ekst-
Yükümlülük Hastalık tehkilesi olan
Hastalık ve belirtileri süresi başlıca işler
----------------------- ---------- -------------------------
Kronik: 1 yıl raksiyonu ve çözülmesi, bu eri-
- Polinevrit (motoriksensibl), yiklerin kauçuk vulkanizasyonun-
- Retrobulber optik, nevrit, sko- da ve kibrit fabrikalarında kul-
tom, pupilla bozuklukları, lanılması,
- Nervüs akustikus zararı, - Kauçuk eriyiklerinin karbon sül-
- Piramidal ve ekstra pramidal für içinde hazırlanması ve kul-
sinir zararları, lanılması,
- Deprasyonlar, - Karbon sülfürlü ilaç ve kozmo-
- Mide, barsak şikayetleri, tiklerin yapımı,
- Hiperkolesterinemi, hiperli- - Karbon sülfür veya karbon sül-
poproteinemi, fürlü maddelerin ensektisit veya
- Damar sklerozu (öncelikle parazit öldürücü olarak tarımda
beyin ve böbreklerde), ve tahıl silolarında kullanılma-
- Gonad fonksiyonlarında bozulma, ması,
- Erken ihtiyarlama, - Bazı kemirici hayvanları yokedi-
- Kroner sklerozu. ci ilaçların yapımı.
(Gerektiğinde idrarda iyodazid testi, gonad hormonlarının tahlili, elek-
troansefalografi, elektromiyografi, odiyometri yapılır; idrarın Fehling reaktifi
ile kahverengi olup olmadığına bakılır.)
A - 12, b Kükürtlü hidrojen
Akut: 15 gün - Sentetik elyaf sanayii (viskoz
- Baş ağrısı, baş dönmesi, tit- ve selofon yapımı),
reme, kas krampları, - Sanayi gazlarının elde edilmesi
- Göz ve solunum yolları mu- (havagazı),
kozasında irritasyon, - Klorhidrik asit, sülfürik asit,
- Bilinç kaybı, solunum felci. karbon dioksit kükürtlü boyala-
Subakut: 1 ay rın ve diğer kimyasal maddelerin
- Baş ağrısı, baş dönmesi, uy- yapımı,
ku bozuklukları, ağızda ma- - Şeker rafinerileri,
deni tad, salivasyon, bulantı, - Hela ve fosseptık temizlemeleri,
ishal, boşaltma sırasında ve boşaltma-
- Keratokonjonktivit, fotofobi. dan sonraki çalışma ve kontrol-
Görme bozuklukları göz- ler.
kapağı kasları krampları
- Solunum yollarında irritas-
yon, bronşit, kanlı balgam.
Kronik (Sulfhidrismus)): 2 ay
- Solunum ve sindirim sistemin-
de karakteristik olmayan be-
lirtiler,
- Psişik bozukluklar.
A - 12, c Sülfürik asit
Akut: 15 gün - Sülfürik asit üretimi,
- Ciltte yanık, nekroz, - Patlayıcı madde sanayii,
- Üst solunum yollarında irri- - Sentetik elyaf yapımı,
tasyon, akut bronşit, - Boya ve boya maddeleri yapımı,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
--------------------------- ---------- -----------------------
- Konjonktivit, gözde yanık, - Eterler ve esterlerin üretimi,
Knonik: 3 ay - Kurşunlu akümülatör fabrika ve
- Ciltte sikatris, keloid, onarım yerleri,
- Kornea ülserleri, keratit, gör- - Minaral ve bitkisel yağ rafineri-
me zararları, leri,
- Üst solunum yollarında kro- - Selülozdan glukoz elde edilmesi,
nik iltihap, kronik bronşit, - Dericilik ve tabaklık,
- Dişlerde dekalsifikasyon, çü- - Brom ve iyot üretimi,
rüme, diş dökülmesi, - Gaz kurutma işlemleri,
- Uranyum üretimi,
- Sabun sanayiinde yağ asitlerinin
geri kazanılması,
- İlaç sanayii,
- Laboratuvarlar.
A - 12, d Kükürt dioksit
Akut: 15 gün - Sülfürik asit üretiminde ara ürün
- Üst solunum yollarında irri- olarak,
tasyon, bronşit, bronkopnö- - Kağıt hamuru yapımı, nişasta sül-
moni, akut akciğer ödemi, fitler ve thiosulfatların üretimi,
- Konjonktivalarda irritasyon, - Şeker elyaf, deri ve tutkalların
- Bulantı, kusma. işlenmesinde beyazlaştırıcı ola-
rak,
Kronik: 3 ay - Organik sentezlerde,özellikle kar-
- Ciltte deskuamasyon, bonsülfür,thiofen, sulfonlar ve
- Kronik bronşit, anfizem, bron- sulfanatların üretiminde,
şektazi, sağ kalp yetmezliği, - Şarapçılıkta,
- Koku ve tad duygusunun - Pestisid olarak kullanılması,
azalması veya kaybı, - Cevherden bakır elde edilmesi ve
- Parkinsonizm, refleks bozuk- işlenmesi,
lukları, - Buz dolaplarında soğutucu mad-
- Dişlerde çürüme ve dökülme. de olarak,
- Besin maddelerinin dezenfeksi-
yonu,
- Kok fırınları,petrol rafinerileri,
kömür ve fuel-oil yakılan ocaklar,
kazanlar.
(Gerektiğinde idrarda sulfat miktarı tayini yapılır.)
A - 13 Talyum ve bileşikleri
Akut: 15 gün - Ağır metal cevherlerinden talyum
- Susuzluk duygusu, bulantı, elde edilmesi, geri kazanılması,
kusma, kabızlık, alaşımlarının ve bileşiklerinin
- Taşikardi, stenokardi, hiper- yapımı,
tansiyon, - Talyum veya bileşiklerinin ilaç
- Yüzde, konjonktivalarda, üst sanayinde, cam sanayiinde
solunum yollarında hiperemi, (Özellikle optik camlar ve yapay
- Parmaklarda parestezi, mücevher taşları) kullanılması,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
----------------------------- ---------- ------------------------
- Ayaklarda ağrı "burning boya ve boya maddelerinin, piro-
feet", teknik maddelerin yapımı,
- Uykusuzluk, - Ensektesit ve fare mücadele ila-
- Assenda polinevrit, cı olarak talyum sulfat elde edil-
- Saç dökülmesi, tırnaklarda mesi ve kullanılması,
lunula çizgileri, - Kızılötesi ışınlara duyar fono-
- Psişik bozukluklar, elektrik hücrelerin yapımı.
- Korsakoo sendromu, bulber
paralizi,
- Kafa sinirlerinde nervüs
Okülomotorius ve nervüs
optikus, nevrit
Kronik: 1 yıl
- Zayıflama, uykusuzluk,
- Stomatit, anas-it gastrit,
- Görme bozuklukları,
- Dikkatte azalma,
- Böbrek zararları (albüminüri,
silindirüri, eritrositüri),
- Saç dökülmesi.
(Gerektiğinde idrar, dışkı, saç ve tırnakta talyum tayini yapılır.)
A - 14 Vanadyum ve bileşikleri
Akut: 15 gün - Cevherden ve vanadyum bulunan
- Solunum yolları irritasyonu cüruftan elde edilmesi, işlenme-
(ses kısıklığı, yutakta kuru- mesi,
luk, kuru öksürük, dispne, - Ferromangan yapımında kullanılan
göğüsde daralma duygusu), vanadyum pentoksidin hazırlanma-
- Akut bronşit, bronkopnömoni, sı,
- Dilde ve ekstremitelerde ti- - Demir ve çelik tasfiyesi, ferro-
pik yeşil - siyah renk, manganlı özel çelik yapımı,
- Alüminyum cevherlerinin işlenme-
Kronik: 1 yıl si,
Kronik bronşit (anfizemli ve- - Kimya sanayiinde katalizatör ve-
ya emfizemsiz), ya oksidasyon maddesi olarak
- Nörolojik, psişik bozukluklar kullanılması,
(parmaklarda tremor, depres- - Çeşitli mürekkep, boya maddeleri
yon), kurutucu maddeler ve fotoğraf-
- Kalpte fonksiyonel bozukluk- çılık maddelerinin yapımı,
lar (çarpıntı), - Petrolden elde edilen akaryakıt
- Ekzematiform dermatoz. (Özellikle ağır yağ) ile çalışan
kazan, ocak, baca ve türbinlerin
temizlenme ve onarımı.
A - 15, Halojenler
A - 15, a Klor
Akut: 15 gün - Klor elde edilmesi ve sıvılaştı-
1. Dönem: rılması,
- Göz ve üst solunum yolları - Sıvı klorun taşınması ve bununla
mukozasında irritasyon, ök- temas,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ------------ --------------------------
sürük krizleri,göğüste sıkış- - Kimya ve ilaç sanayiinde
ma hissi, klor türevlerinin yapımı,
2. Dönem : - Metal yüzeylerinin klor-
- 48 saat süren latent dönem, hidrik asit ile aşındırıl-
ması,
3. Dönem: - Hipoklorürlere (klorlu su)
- Akut akciğer ödemi,şok, asit etkisi ile klor atom-
- Taşikardi,hipotansiyon,oligoüri. larının açığa çıkması.
Kronik: 3 ay
- Göz ve üst solunum yolları muko-
zasında irritasyon,kronik bron-
şit,anfizem,
- Atipik mide,barsak şikayetleri.
A-15,Halojenler
A-15, b Brom
Akut: 15 gün - Bromun deniz suyundan ve
- Klorda olduğu gibi üç dönem deniz tuzunun,yosunun ve
vardır,belirtileri daha hafif- sanayide potasyum tuzları-
tir,solunum sistemi belirtileri nın işlenmesinden kalan
daha az,sindirim sistemi belir- artıklardan elde edilmesi,
tileri daha sıktır,
- Ciltte yanıklar,nekrotik ülseras- - Brom türevlerinin yapımı,
yonlar, - Bromun kimya sanayiindeki
Kronik: 3 ay bazı sentezlerde oksidas-
yon maddesi olarak kulla-
- Ekzama,akne,deride ülserasyon. nılması.
A-15,Halojenler
A-15,c İyot
3 ay - Deniz alglarından,Şili gü-
Deride,göz ve üst solunum herçilesinden ve petrol
yolları mukozasında irritas- rafinerlerindeki çeşitli
yon, işlemler sırasında iyot
elde edilmesi,
- Gözlerde yanık,
- Akne,pemfigus. - İyot ve iyot bileşikleri-
nin kullanılması,(örneğin
kimya,ilaç sanayii ve fo-
toğrafçılık.)
A-15,Halojenler
A-15 d,Fluor
Akut: 15 gün - Fluorhidrik asit ve alkali
- Cilt ve mukozada yanık,doku fluorürlerin elde edilme-
zararları (bir latent süre- si,kullanılması,
den sonra ağrılı derin nek-
rozlar,doku kaybı), - Kryolit banyosunda elekt-
roliz ile alüminyum elde
- Solunum yollarında irritas- edilmesi,
- Döküm parçalarının aşın-
dırılması ve çeliğin par-
latılması (fluorhid-
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
-------------------------------- ---------- ----------------------------
yon,akut akciğer ödemi, rik asit ve tuzları),
- Kramplar,felçler, - Cam ve porselenin dağlanması,
- Akut böbrek zararları, camın matlaştırılması,kristal-
- Akut kalp ve dolaşım bozukluk- lerin parlatılması,döküm par-
ları çalarının ve çeliğin temiz-
Kronik: 1 yıl lenmesi (fluorhidrik asit ve
- Fluor kaşeksisi (fluoroz), tuzları),
- Dişlerde lekeler (güve yeniği - Fluor bileşiklerinin pestisid
görünüm),çürükler, ve kereste konserve edicisi
- Osteoskleroz ve osteomalazi olarak kullanılmaları,
benzeri kemik değişiklikleri - Amonyum flüorür ile emaye ya-
(öncelikle kostalar,kolonna pımı,
vertebralis ve pelvisde), - Düşük küllü filtre kağıdı ya-
- Eklem bağlarında kireçlenme, pımı,
eklem hareketlerinde sınırlanma - Temizlik tozu yapımı (sodyum
(Morbus Bechtreo benzeri), silisyum fluer bileşikleri),
- Zayıflama,anemi, - Özel çimento türlerinin yapımı
- Deride kuruluk,tırnaklarda kırılma, (kalsium fluorür),
- Böbrek fonksiyon bozukluğu. İçinde fluor bileşikleri bulu-
nan sanayii artıkları (örneğin
süperfosfat ve petrol sana-
yii).
(Gerektiğinde idrarda fluor miktarı tayini yapılır.)
A- 16 Alifatik veya alisiklik hidrokarbonlar (Petroleter ve benzinin bileşiminde
bulunan petroleter,petrol benzini,kerosin,diesel yağı,fuel oil v.b.gibi)
Akut: 15 gün - Ham petrolün distile ve rafine
- Baş dönmesi,kulak çınlaması, edilmesi,
rausch hali,koma,Pnömoni, - Hidrokarbonların yapılarını
plörit. değiştirmeye hizmet eden kra-
Kronik: 1 yıl king ve reforming işlemleri.
- Komedon,akne,follikülit, - Distilasyon ürünlerinin çözü-
- Fotosensibilite,cilt kanseri cü,yakıt maddesi,yağları te-
mizleyici ve yanma maddesi
olarak kullanılması,
- Bu maddelerin depolandığı kap,
tank v.b.nin temizliği.
A- 17 Alifatik ve alisiklik halojenli hidrokarbonlar (Metil klorür,kloroform,
karbon tetraklörür 1,1,1 ve 1,1,2 triklor etan,tetrakloretan,trikloretilen,perk-
loretilen metan ve etanın fluorlu ve klor-fluorlu türevleri,metil bromür,
klorbrom metan,DDT-DDD,heksaklor sikloheksan,aldrin,dieldrin,endrin,te2afen,
vinil klorür,
tetra fluor etilen,kloropen v.b.)
A - 17 1. Doymuş alifatik halojenli hidrokarbonlar
a. Metil klorür, metil bromür
Akut: 15 gün - Bu gruptaki bileşiklerin ara
- Konjonktivalarda ve solunum veya son ürün olarak elde
irritasyon, edilmesi ve kullanılması,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ---------- --------------------------------
- Baş dönmesi,nistagmus,mid- - Kuru temizleme işleri.
riasis,ışığa karşı pupilla ref- - Bunların yağ,cila,lak,reçine,
leksi kaybı,konuşma bozukluk- vernik,bitum,kükürt,balmumu,
ları,intentionel tremor, sentetik elyaf (sellüloz) için
yürüme bozuklukları, çözücü olarak kullanılmaları,me-
- Fobi,somnolans delir, tallerin temizlenmesi ve yağsız-
- Kas krampları,pareziler, laştırılması,boyama işleri,
- Jackson tipi epilepsi, - Soğutucuların içinde soğutma
- Böbrek zararları (oligoüri, maddesi olarak,bunların yapımı
anüri,albüminüri,üremi), ve onarımı,
- Beyin ödemi,akut akciğer - Ensektisit olarak kullanılmaları
ödemi, (özellikle spray şeklinde),
- Tedaviye cevap vermeyen ge- - İlaç sanayiinde çeşitli dezenfek-
neralize tremor (kalıcı). siyon maddeleri anestetik ve an-
Subakut 1 ay tiseptiklerin yapımında,
- İntestinal ve nervöz bozuk- - Boyacılıkta kullanılan maddelerin
luklar, çözücü,inceltici ve aşındırıcı
( düzeltici) olarak yapımı ve
kullanılması
- Miyokloni,
Kronik: 1 yıl
- İntestinal bozukluklar (bu- - Yangın söndürücü maddelerin ya-
lantı,kusma,kolik,diyare), pımı ve kullanılması,
- Nörolojik belirtiler (baş ağ- (Bu maddelerin bazıları yüksek
rısı,somnolans,koordinasyon sıcaklık derecelerinde veya alevle
bozukluğu,tremor,felçler). temasta fosgen vb. A - 3,b de ol-
duğu gibi toksit halojen türevleri
meydana getirirler).
b. Tetraklor etan ve karbon tetraklorür
Akut 15 gün
- Konjonktivalarda ve solunum
yolları mukozasında irritas-
yon,
- Bulantı,kusma,baş dönmesi,
somnolans,
- Hepatonefrit (latent bir dö-
nemden sonra)
Kronik: 3 ay
- Dermatozlar.
A - 17, II. Doymamış alifatik halojenli hidrokarbonlar
a. Trikloretilen,tetrakloretilen
Akut: 15 gün
- Baş ağrısı,dönmesi,uyuşuk-
luk,
- Mukoza irritasyonları,
- Somnolans,narkoz,
Kronik : 6 ay
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ------------- ---------------------------
- Yorgunluk, tremor, karakter
değişikliği,
- Dermatozlar,
- Ani kalp durması
- Trikloretilen alışkanlığı
A - 17,III. Halojenli alfatik ve alisiklik ensektisitler
(DDT, Aldrin,Dieldrin v.b.)
Akut: 15 gün
- Tremor,lokal ve generalize
kramplar,felçler,
Kronik: 1 yıl
- Blefarokonjonktivit,
- Dermatozlar,
- Nörolojik bozukluklar,
- Hipoplastik anemi (son ikisi
daha çok hekzakloroheksanla
olur).
A - 17, IV. Metan ve etanın klor ve fluorlu türevleri (fluoranlar)
- Bu maddelerin şimdiye kadar in-
sanlarda zehirleyici etkileri
görülmemiştir.Ancak ısıtılmala-
rında zehirleyici halojen madde-
ler açığa çıkar.
A - 17, V. Sentetik maddelerin halojenli monomerleri
(vinil klorur ve kloropren gibi)
Akut: 15 gün
- Somnolans,bilinç kaybı
Kronik: 1 yıl
- İntestinal ve nörolojik bozuk-
luklar,
Alopesia (öncelikle klorop-
renle),
- Parmaklarda Raynaud send-
romu tipinde vasomotor bo-
zukluklar,falankslarda ak-
roosteoliz,dermatozlar (vi-
nilklorür polimerizasyonu sı-
rasında).
(Gerekirse idrarda Fujioara reaksiyonu ile bazı klorlu alifatik hidrokarbon-
ların tri ve per gibi parçalanma ürünlerinin saptanması yoluna gidilir.)
A - 18, a Alkoller
- Konjonktivalarda ve üst so- - Alkol ve bunların halojenli
lunum yollarında irritasyon, bileşiklerinin elde edilmesi,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------ ----------- --------------------------------
- Narkotik etki. - Boya,cila,vernik,doğal ve sente-
Metil alkol tik reçine,kimyasal temizleme
Akut : 15 gün maddeleri,leke çıkarıcılar için
- Baş ağrısı, bulantı, kusma, çözücü ve üretici yapımı ve kul-
siyanoz,taşikardi,akut akci- lanılması,
ğer ödemi,koma. - Verniklerin,elektrik malzemesin-
- Görme bozukluğu, deki yalıtıcı manroların (diase-
- Nefropati,hepatopati,nöro- ton alkol),anilin boyalarının
pati. (metanol) yapımı ve işlenmesi,
Kronik : 1 yıl - Kozmetik,parfüm ve sabun yapı-
- Konjonktivalar ve üst solunum mı,
yollarında irritasyon. - Meyve esanslarının elde edilme-
- Baş ağrısı,baş dönmesi, si,
- Dispeptik şikayetler, - İlaç sanayii,
- Fotofobi,görme azlığı,mid- - Antifriz,fren sıvısı,sentetik
riasis,papilla ödemi. yağlama maddeleri,koruyucu cam
ekran yapımı,
- Lastik sanayii ve yapay deri
yapımı,
- Kereste konserveleme maddeleri-
nin yapımı ve kullanılması (dia-
seton alkol),
- Sentetik elyaf sanayiinde sellü-
loid ve sellüloz asetat için
çözücü olarak ve temizleme ve
çözünleme maddesi olarak kulla-
nılması,
- Bazı sentetik kumaş ve örtülerin
yapımı,
- Şapka yapımı (hasır şapka),
- Formalhedit elde edilmesi (meta-
nol),
- Tohumculukta su çekici ve bakte-
riostatik olarak,
- Petrokimya sanayii (rafineriler),
- Füzelerde yakıt olarak (propa-
nol),
- Patlayıcı madde sanayiinde
(Gerektiğinde kanda ve idrarda metil alkol ve formik asit miktarları tayin
edilir.)
A - 18, b Glikoller
Akut : 15 gün - Glikol,poliglikoller,bunların
- 12 saatlik latent süreden türevleri ve asetatların elde
sonra edilmesi,
- Nörolojik belirtiler (bacak- - Kimya sanayiinde çeşitli organik
larda zayıflık,kramplar), sentez işlemlerinde ara ürün ola-
- Karaciğer ve böbrek zarar- rak,öncelikle cila,reçine,sellü-
ları (ikter,hematüri), loz bazına dayanan ve çabuk
kuruyan
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
----------------------------- ----------- ---------------------------------
- Akut böbrek yetmezliği, - vernik ve bazı boya pigment,not-
- Akut akciğer ödemi. rosellüloz ve sellüoz asetat için
Kronik: 1 yıl çözücü olarak,
- Rinit,kronik konjonktivit, - Çeşitli ilaçlarda sıvağ (sulfona-
- Karakteristik olmayan hema- mid,antibiotik,asetilkolin) deo-
tolojik bulgular, dorant,dezenfeksiyon maddesi,
- Baş ağrısı,baş dönmesi,nis- bakteriostatik (klima cihazların-
tagmus, da hava sterilizasyonu için)
- Ruhsal bozukluklar,kişilik gliserin yerine,
bozuklukları. - Kozmetik sanayii (sabun,krem,
yüz kremleri),
- Antifriz,fren sıvısı ve hidrolik
yağ yapımı,
- Besin maddeleri sanayiinde çeşitli
esans ve ekstrelerin yapımı,
- Tekstil sanayiinde dokuların
yumuşatılması,boyamaya,basma işle-
mine hazırlanması,çeşitli sentetik
kuvvetlendirici maddeleri yapımı,
çeşitli sentetik kumaş ve yapıştı-
rıcıların yapımı
- Fotoğraf sanayiinde bazı plak ve
filmlerin yapımı,
- Patlayıcı madde sanayii,sentetik
lastik maddeleri,
- Tütün sanayiinde kurutma maddesi
olarak,gazların kurutulması için
(ancak propilenglikol nem muhafaza
edici olarak da kullanılır.)
- Yeraltı havagazı borularının izo-
lasyonu (etilenglikol katılarak.)
A - 18,c Eter ve türevleri
- Somnolans,baş ağrısı,baş - Eterin ve halojenli türevlerinin
dönmesi,bulantı,kusma, elde edilmesi,
Etilen oksit ve dioksan 1 yıl - Kimya sanayiinde balmumu,yağ,
- Göz,burun ve yutakta ir- lastik,reçine,cila ve nitrosellü-
ritasyon, loz için çözücü olarak,organik
- Baş ağrısı,baş dönmesi,bu- sentezlerde ara maddesi ve kuru-
lantı,kusma. tucu olarak,kollodyum yapımında
- Karaciğer stazı,böbrek yet- nikotin ekstraksiyonunda,
mezliği, - İlaç sanayiinde alkaloidlerin elde
- Akut akciğer ödemi,Halojen edilmesi,sterilizasyon maddesi ve
türevleri (özellikle diklor- anestezik olarak,
dietil eter) Sentetik elyaf sanayiinde sellüloz
- Solunum yollarında şiddetli asetatın ve yapay ipeğin çözücüsü
irritasyon, olarak,dokumaların boya ve basma
- Akut kemopnömoni, işlemlerine hazırlanması,
A - 18, d Ketonlar
(aseton,bukanon,metilizobutil keton,sikloheksanon v.b.)
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- --------- --------------------------------
- Parfümeri,lastik,fotoğraf ve - Ayakkabı sanayiinde temizleyici,
plastik sanayiinde,
- Bazı özel yakıtların yapımı,
- Dumansız barutla patlayıcı
madde yapımı,
- Boya ve cilalar için çözücü
ve kazıyıcı (düzeltici) olarak,
Perakut: 2 gün - Ketonların ve türevlerinin elde
- Şiddetli irritasyon (salivas- edilmesi,
yon,gözyaşı akması,öksürük), - Kimya sanayiinde ekstraksiyon
baş dönmesi,bulantı,kusma, maddesi,temel madde veya ara ürün
koma. olarak kullanılması,cila,vernik,
Akut : 15 gün reçine,yapıştırıcı maddeler,boya
Göz ve üst solunum yolları maddeleri,yağlar,kollodyum,sellü-
mukozası irritasyonu, loz astetat,asetilen için çözücü
- Bulantı,kusma,baş dönmesi, olarak,
baş ağrısı. - Sentetik elyaf sanayiinde,yapay
Kronik : 6 ay ipek ve yapay deri yapımı,kumaş-
- Baş dönmesi,baş ağrısı, ların boyama,basma işlemlerine
halsizlik, hazırlanması,
- Kabızlık - Sellüloid yapımı,
- Göz ve solunum yollarında - İlaç sanayiinde kloroform,iodo-
irritasyon, form,bromoform,sulfonal yapımı,
- Dermatozlar. - Parfümeri ve kozmetik sanayii,
- Yapay lastik ve patlayıcı madde
dumansız barut) yapılan yerler,
- Eğlence maddeleri sanayii.
A - 18, e Organik esterler
(Alifatik asitlerin esterleri - asetat,formiat,laktat,butirat - aromatik ve
anorganik asitlerin esterleri,ftalatlar,mineral asitlerin esterleri - dimetil
sülfat,metil silikat,nitrik asit esterleri - nitrogliserin gibi)
Akut : 7 gün - Organik esterlerin yapımı,
- Mukozalarda irritasyon, - Kimya sanayiinde nitro cilaları
Kronik : 6 ay sellüloz asetat,doğal ve sentetik
- Konjonktivada hiperemi,kor- reçineler,lastik,yağ,balmumu,bo-
neada kuruma,kornea ülseri, ya maddeleri,vernik,emaye,mürek-
gözyaşı akması,fotofobi, kep için çözücü,plastikleştirici,
- Solunum yollarında irritas- yapıştırıcı,aseton yerine organik
yon,öksürük,retrosternal ya- sentezlerde ara ürün.
kıcı,ağrı,dispne, - Yapay deri sanayii,
- Sindirim sistemi şikayetleri. - Duvar,zemin döşeme malzemesi
1. Dimetil Sulfat yapımı,yapay tahta,yapay döşe-
Akut : 7 gün melik kumaş yapımı,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
-------------------------------- ---------- --------------------------------
(fosgen intoksikasyonuna - Parfümeri(tırnak cilası,parfüm),
benzer), - Besin maddeleri sanayii (meyva
-Mukozalarda irritasyon, esansları),
-Latent bir süre, - Kırılmaz cam yapımı,
-Cilt ve gözde yanık, - Benzine ve motor yağlarına vu-
-Akut akciğer ödemi runtuya karşı triorto-kresilfos-
-Hepato - nefrit,hepatore- fat katılması,
ral yetmezlik, - İlaç sanayiinde çeşitli bakterios-
-Trakeit,kronik bronşit, talikler ve inhalasyon maddeleri
-Görme bozuklukları için sıvağ olarak,
(yanık sonucu). - Seramik ve kereste sanayiinde
Kronik : 1 yıl yapı işlerinde çimento,alçı,ref-
-İnatçı trakeit ve bronşit, rakter tuğla için sarsıntılardan
-Ciltte derin lezyonlar,kalıcı ve asitlerden koruyucu olarak
lokal analjezi, (metil silikatlar)
-Konjonktivit,keratit,
II. Metil silikat
-Korneada dejeneratif bozuk-
luklar,görme azlığı veya
kaybı. 1 yıl
A - 19, a Organik asitler
(Formik asit,asetik asit, oksalik asit)
Akut : 7 gün - Organik asitlerin ve tuzların (ase-
-Konjonktiva,solonum yol- tat,oksalat,formiat) elde edilmesi,
ları mukozası ve ciltte,
yanıklar,lezyonlar, - Tekstil sanayiinde aşındırma,temiz-
-Dermatozlar 2 ay leme,soldurma,boyama,basma işlemle-
-Astmatiform bronşit 1 yıl ri,
Oksalik asit (oral) 1 yıl - Kimya sanayiinde organik sentezler
-Epigastriumda ağrı,şid- için,mürekkep,boya,cila ve vernik
detli kusma, yapımı,kurşun tuzlarının,
-Nervöz bozukluklar,tremor, sabunun,sentetik parfümlerin ha-
tetanik kramplar,trismus, zırlanması,asetik asit,anhidritle-
felçler,koma, rinin yapımı,bazı sentetik elyafın
-Böbrek zararları (hemoglo- (sellüloz asetat) ve metal aseta-
binüri,eritrositüri,idrarda tın hazırlanması,
oksalik asit kristalleri). - Besin maddeleri sanayiinde sirke
yapımı,besin maddesi konservecili-
ği,şarap mayalandırma,
- Metal sanayiinde (öncelikle için-
de demir bulunmayan metaller),
- İlaç sanayiinde (aspirin yapımı),
- Kauçuk sanayiinde (pıhtılaştırma
maddesi olarak),
- Leke çıkartıcıların özellikle po-
tasyum tetra oksalatın "Sorrel
tuzu" yapımı,
- Tabaklıkta,
- Fotoğraf sanayiinde.
- 2073 -
A - 19, b Aldehitler
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
----------------------------- ------------- -------------------------------
Akut : 15 gün - Aldehitlerin ve bileşiklerinin
-Gözlerde ve üst solunum yol- elde edilmesi,
ları mukozasında irritasyon - Organik sentezlerde ve monomer
(konjonktivit,rinit,keratit, olarak sentetik madde sanayiinde
trakeit), (bakalit,üreformal reçineleri,ga-
lalit,sellüloit yapay,kehribar),
-Akut akciğer ödemi,bron-
kopnömoni, - Yapay ipek liflerinin aşındırma
-Astmatiform bronşit 3 yıl ve sertleştirilmesinde(formol),
-Ekzematiform dermatit ve kumaşlara buruşmayacak özellik
ürtiker, 2 ay verilmesi,
-Epidermiste kalınlaşma,ter - Lastik sanayiinde (çeşitli vul-
bezlerinin yok olması,nöro- kanizasyon işlemleri),
dermatit,tırnaklarda kırılma, - Formolün dezenfeksiyon maddesi,
ekstremitelerde cerahatlanma deodorant,bakteriostatik,tarım-
ve hiperestezi, 1 yıl da zararlı böceklere karşı,şar-
Furfurol bon sporlarının yok edilmesinde
-Nörolojik belirtiler: 1 yıl (deri,pamuk,kürklerde)anatomik
tremor,nevrit. preparatların konserve edilme-
sinde,fotoğraf sanayiinde jela-
tin tabakalı plaka ve filmlerin
sertleştirilmesinde kullanılma-
sı,
- Asetaldehitin sirke yapımında
ve ayna gümüşlemede kullanılma-
sı,
- Akroleinin sabun sanayiinde,
yağlı boya yapımında,kemikler-
den tutkal çıkarılmasında,
ısıtılmış ve yağlanmış materya-
lin lehimlenmesinde,yağlama
yağlarının hazırlanmasında,gal-
vanoplastide kullanılması,
- İlaç sanayiinde;hekzametilen
telramin,kloraldehit,paralde-
hit yapımı,
- Yakıt maddesi ve ensektisit
olarak metasetaldehit yapımı ve
kullanılması.
A - 20, a Alifatik Hidrokarbonların Nitro Türevleri
Nitrometan ve Nitroetan
- Cilt göz ve solunum yolları - Organik sentezlerde,
mukozasında irritasyon, 1 yıl - Reçine,balmumu,yağ,boya mad-
1 nitropropan,2 (nitropropan)
- Mukozalarda irritasyon, 1 yıl deleri,nitrosellüloz için çözü-
- Narkotik belirtiler, zü olarak,
- Baş ağrısı,baş dönmesi,kusma, - Füze yakıtı olarak,
- Organik esterler,sellüloz,yağ,
- Karaciğer zararları balmumu,bazı boya maddeleri ve
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ------------ --------------------------------
(Sürekli olabilir), reçine için çözümü,
-Methemoglobinemi, -Bazı sıva ve lakların,özellikle
korruzyondan koruyucu olanların,
cila,tutkal,sentetik maddeler ve
çeşitli ensektisitlerin yapımı.
Tetranitrometan
Akut : 1 yıl -Trinitrotoluen ve diğer patlayıcı
-Mukozalarda irritasyon, maddelere katılır.
-Bronşit,pnömoni,akut akci-
ğer ödemi.
Kronik :
-Nervöz bozuklukları,bradi-
kardi
-Methemoglobinemi,
-Karaciğer ve böbreklerde
yağlı dejeneresans
Nitroparatinin klorlu türevleri
-Mukozalarda özellikle solu- -Pestisit ve fungusit olarak,
num yollarında şiddetli irri- -Organik sentezlerde,
tasyon, 1 yıl -Çözücü olarak.
-Kronik bronşit,akut akciğer
ödemi,akciğerlerde fibrosis,
-Methemoglobinemi.
A - 20, b Nitrik asit esterleri
(nitroglikol ve nitrogliserin gibi)
Akut: 15 gün -Patlayıcı madde yapımı,bu mad-
-Şiddetli baş ağrısı,baş dön- delerin karıştırılması,kartuşların
mesi krizleri,bulantı,sarhoş- doldurulması,
luk hissi,yüzde kızarma,ge- -Defektli,eskimiş,patlamamış kar-
nel sıcak basması duygusu, tuşlarla çalışma (maden ocakla-
uykusuzluk, 15 gün rında,cephane depolarında v.b)
-Bradikardi,hipotansiyon ste- -İlaç sanayiinin bazı dalları.
nokardi,
-Pisişik bozukluklar (depres-
yon,delir),
-Bu belirtilerin hafta başında
artması (pazartesi hastalığı),
maruziyetten ve temasın ke-
silmesinden 1 - 2 gün sonra
ani ölümler,
-Parmak uçlarında ve tırnak
altında tedaviye dayanıklı
ülserler.
-Ekzama,
Kronik : 1 yıl
-Nevralji,tremor,baş ağrısı,
baş dönmesi,
-Alkole tahammülsüzlük.
A - 21, a Benzol (benzen) ve Homologları
(benzol, toluol, ksilol, kumol-Kümen v.b.)
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------------ ------------ ------------------------------
Perakut: 3 gün - Taş kömürü katranından hava-
- Kronik hak krampları parazi,bilinç gazı ve kok fabrikalarında
kaybı periferik damarlarda spazm, kataliz veya distilasyonla
solunum felci. - Benzol ve homologlarının
elde edilmesi
Akut: 15 gün - Benzol ve homologlarının
- Bilinç bulanıklığı (benzol rausch`u), çözücü, inceltici ve kuru
baş ağrısı, baş dönmesi, kaslarda temizleme maddesi olarak
fibrilasyon, kullanılmaları, yağsızlaş-
Kronik 3 ay tırma ve ekstraksiyon işlem-
- Yorgunluk, baş ağrısı, baş dönmesi, leri, temizleyici maddelerin
- Mide - barsak şikayetleri yapımı, lastik sanayiinde
- Lökopoez, eritropoez, trombopoezde 1 ay çözücü, boya maddeleri, lak,
tek veya birlikte zararlar (nötro- cila, vernik yapımında in-
penili lökopeni, trombopeni, kapil- celtici olarak, lastik vul-
ler frajilite, anemi (çoğukez nor- kanizasyonda, su geçirmez
mokrom, hipo veya aplastik), hemora- elbise, ayakkabı, hasır
jik diatezekimoz, purpura, kanamalar), şapka yapımı, tutkal ve bazı
- Enfeksiyonlara dayanıksızlık (nekro- 3 ay yapıştırıcı maddelerin yapı-
tik anjin, akciğer komplikasyonları), mı, boya, lak, cila, vernik,
- Agranulositoz, panmiyelofitizi, 3 yıl reçinelerin kullanılmasında
inceltici olarak, foto gra-
vürcülükteki mürekkeplerde,
ofset baskıda, cila mancun-
larının yapımında, linolyum,
mukavva, sanayiinde, ayna
yapımında,
- Lökozlar, 10 yıl - Yağ ve greslerin ekstraksi-
Benzol homologları yonunda,
Kronik: 6 ay - Saat ve duyar ölçü gereçle-
- Çabuk yorulma, baş ağrısı, bulantı, rinin yapımı, aşındırma ve
alkole tahammülsüzlük, yağsızlaştırılması,
- Ciltte orthoerjik irritasyon belir- - İlaç sanayii, parfüm yapımı,
tileri. - Yakıt maddeleri sanayii.
(Gerektiğinde idrarda fenol, kanda benzol, idrarda sulfat tayini toluol
için idrarda hippurik asit tayini yapılır.)
A - 21, b Naftalin ve homologları
(naftalin, metil naftalin, asetil naftalin v.b.)
Akut: 1 ay - Taş kömürü katranının desti-
- Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, lasyonu ile naftalin elde
kusma, edilmesi,
- Hemoliz,hemoglobin - Ftalik asit, hidre naftalin-
- Anemi (Heinz cisimcikleri ile). ler (dekalin, tetralin) ve
sentetik maddelerin yapımın-
da naftalin kullanılması,
bazı ilaç ve bazı boya mad-
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtiler süresi başlıca işler
----------------------------------- ---------- --------------------------------
- Keratitis punktiforme, mercekte delerinin yapımında ara ürün
ve göz sinirlerinde zararlar, olarak,
- Ciltte eritem, akne. - Ensektisit (güvelere karşı) ve
kereste konserve ediosı olarak
kullanılması.
A - 22 Aromatik hidrokarbonların halojen türevleri
Genel olarak: - Klorbenzol, diklorbenzol, hek-
- Göz ve solunum yolları mukoza- saklorbenzol, klortolucl, ben-
sında irritasyon, 1 yıl zilklorür, benzilbromür, klor
- Dermatoz naftalin, klordifenil v.b. nin
- Karaciğer ve böbrek zararları, yapımı ve kullanılması.
- Merkezi sinir sistemi
- Merkezi sinir sistemi zararları,
Klorbenzol
- Somnolans, bilinç kaybı, yüz ve - Organik sentezlerde çözücü
ekstremite kaslarında kontrak- 1 yıl olarak
siyonlar.
- Ciltte eritem
Ortodiklorbenzol
- Merkezi sinir sisteminde dep- - Organik sentezlerde,
ressif etki, 1 yıl - Ensektisit ve leke çıkarıcı
olarak
- Karaciğer ve böbrek zararları
Paradiklorbenzol
- Burun ve göz mukozasında - Ensektisit ve leke dezenfektan
irritasyon, 1 yıl olarak,
- Baş dönmesi, kusma,
- Karaciğer zararları ( İkter,
siroz).
Heksaklorbenzol
- Bullöz dermatoz, 1 yıl - Organik sentezlerde,
- Fotosensibilite vet porfiri, - Ensektisit, funfusit olarak,
- Göz ve üst solunum yolları - Tahıl tohumlarının konserve
mukozasında irritasyon. edilmesi.
Klortoluol
- Göz mukozasında irritasyon. - Yapım ve kullanılması.
Benzilklorür ve benzilbromür
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------ ------------------- ----------------------------
- Gözlerde ve üst solunum yol- - Boya sanayii,tabaklık,
larında irritasyon, 1 yıl parfümeri,ilaç ve foto
sanayii.
- Deri ve mukozalarda yanık ve
nekroz.
Klornaftalin
- Yüz, açık cilt ve elbise ile - Sentetik balmumu, temizlik
irrite olan yerlerde akne, maddeleri,vernik kondansa-
prurit, 1 yıl tör yapımı,
- Baş dönmesi, bulantı, - Ensektisit ve yağlama mad-
- Karaciğer zararı,ikter. desi olarak.
Klordifenil
- Akne. 1 yıl - Kullanma alanı klornafta-
lin gibidir,çoğukez onunla
karıştırarak kullanılır.
A - 23, a Fenol, tiofenol,bunların homologları ve halojenli türevleri
A - 23, a I Fenol homologları ve halojen türevleri
A. Fenol - Bunların türevlerinin ön-
Akut: 15 gün celik`e Nitro türevlerinin
- Lokal yanıklar, nekroz (fe- yapımı (trinitrofenol,pik-
nol gangreni), rin asidi, melinit gibi
patlayıcı maddeler),
- Baş ağrısı, baş dönmesi aji- - Tahtanın kreosot veya kar-
tasyon, kulak çınlaması, bolineum ile işlenmesi (bu
delir, solunum felci iki maddede kreosol ve fe-
nol çoktur) ve pentaklor-
Kronik: 1 yıl fenol kullanılması,
- Solunum yolu irritasyonu - Fenollü reçineler gibi
sentetik reçinelerin
- Bulantı, kusma, ishal yapımı (bakelit polıepok-
- Böbrek ve karaciğer zarar- sid reçinesi, polikarbo-
ları, nat)
- Allerjik ekzama 2 ay - Sentetik elyaf yapımı
B. Difenol (polyamid vb.)
- Dermatoz, depigmentasyon. 1 yıl - Ham petrol rafineleri,
- Keratit. - Temizleyici maddelerin,
C. Pentaklorfenol ve tuzları boya maddelerinin yapımı,
- Dermatoz 1 yıl ensektisit yapımı ve bun-
- Kabızlık, terleme krizleri, larla temas (özellikle
dispne, klorfenol)
- İlaç sanayii (karbol asi-
di)
- Böbrek zararı (oligüri). - Kerestenin karbolineum ile
empermeablize edilmesi
(kreosol ve fenol),
- Taş kömürü katranının iş-
lenmesi, havagazı ve bazı
sentetik maddelerinin
ısınması sonucu.
(Gerektiğinde idrarda glukronik asit ile birleşmiş veya sulfat olarak atılan
fenol miktarı ve fenilsülfürik asit tayini yapılır.)
A - 23, a II Naftol, homologları ve halojen türevleri
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtiler süresi başlıca işler
--------------------------------- -------------- ------------------------------
- Konjonktivalarda ve solunum - Bazı reaktiflerin ve boya mad-
yolu mukozasında irritasyon, delerinin yapımı,
15 gün - Lastik sanayii,
- Merkezi sinir sistemi zararla- - Parfüm yapımı,
rı, 1 yıl - İlaç sanayii.
A - 23, b Alkil, aril ve alkilariloksitlerle alkilarilsülfitlerin halojenli
türevleri
(etilenklorhidrin, epiklorhidrin, dikloretiler, iperit "hardal gazı" v.b.)
- Ciltte ve solunum yolları muko- - Kimya sanayiindeki bazı orga-
zasında irritasyon, 1 yıl nik sentezlerde ara ürün ola-
- Ciltte ödem, bül ve nekrotik rak bu maddelerin elde edilme-
ülserler, si ve kullanılması (etilenglu-
- Konjonktiva ve kornea zararları, kol, etilendioksit v.b.)
körlük, - Cila ve reçine yapımında çözü-
cü, tekstil ve metal sanayiin-
- Kronik bronşit, bronşektazi, ak- de yağsızlaştırıcı olarak,
ciğer apsesi ve akciğer ödemi, - Ensektisit, fungusit olarak
- Hiperkeratoz, Klor aknesi, sikatris, kullanılması,
nekrotik ülserler, - İrritan savaş gazları yapımı,
- Merkezi sinir sistemi zararları bunların depo edilmesi.
(somnolans, delir).
A - 23, c Hidrokinonun oksidasyon ürünleri ve Benzokinon
- Ciltte depigmentasyon ve aller- 1 yıl - Fotoğrafçılıkta banyo maddesi
jik dermatoz, olarak ıhidrokinon),(Bazı bi-
- Göz zararları (üç dönemde): yolojik koşullarda hidrokinon,
a.Konjonktiva ve korneada irri- benzokinona dönüşür.)
tasyon, korneada lekeler, göz
kapaklarında pigmentasyon,
b.Kornea erozyonları, düzensiz ve
gözlükle düzeltilemeyen astig-
matizm,
c.Birkaç yıl sonra (kronik dönem):
kornea ülserleri (ulkus serpens)
keratektazi, renk körlüğü, görme
azlığı ve kaybı.
A - 24 Aromatik amin ve hidrazinler, bunların halojenli, fenollü ve nitro veya
sulfo türevleri (Anilin, anilinin nitro ve nitrose türevleri, fenilendiamin ve
homologları, difenilamin ve homologları "zenzidin", naftilamin, arematik hidra-
zin türevleri, fenil - hidrazin gibi)
Akut: 30 gün I - Bu maddelerin yapımı ve kim-
- Baş ağrısı, kaslarda ağrı, ya sanayiinde sentetik boya
kusma, bradikardi, hipetan- maddeleri ile birçok diğer
siyon, somnolans,stenokardi, organik sentezlerde ara ürün
olarak kullanılmaları,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ------------- ------------------------------
- Hemoliz,anemi(eritrositler- - İlaç sanayiinde ensektisit(sul-
de Heinz cisimcikleri),si- fonamid)yapımı v.b.,
yanoz,
- Bazı türevlerin yapımı ile las-
- Methemoglebinemi(anilin ile) tik sanayiinde reaksiyon hız-
Kronik : 1 yıl landırıcı ve oksidasyon frenle-
- Baş ağrısı,baş dönmesi,so- yici olarak kullanılmaları,
lukluk,febiler, - Bazı patlayıcı maddelerin yapı-
- Gözde irritasyon,konjonk- mı(tetril),
tivit, keratit. - Deri,ayakkabı sanayii,kürkçü-
- Subikter,hemolitik anemi, lükte,saç ilaçları yapımında,
- Allerjik dermatoz,ciltte kağıt sanayiinde ve berberlikte
granulom ve nekroz, boya maddesi olarak kullanılma-
- Mesane tömörleri(sisteskopi ları,
ve biopsi ile kesinleşmiş), 10 yıl - Fotoğrafçılıkta banyo maddesi
olarak (P-aminofenol),
(Kanda methemoglobin, diazo reaksiyonu ile idrarda aromatik amin tayini
yapılır.)
A - 25 Aromatik hidrokarbonların ve fenellerin nitro türevleri
(Benzol, toluol, ksilol ve fenolün nitro türevleri)
Nitrotoluol (özellikle trinit-
rotolu) 1 yıl - A 24 deki tehlike kaynakları,
- Methemoglobinemt, siyanoz, - Patlayıcı madde sanayii (nit-
hemoliz, hemolitik anemi, robenzel, trinitrotobuol, di-
eritrositlerde Heinz cisim- nitrofenol),
cikleri, - Tarımda zararlı bitkilerle
- Karaciğer parankim zararı, mücadele ilaçları (dinitroor-
mide-barsak şikayetleri, tokrezol),
- Polinevrit, - Bazı siyah sulfon boyalarının
Dinitrobenzol yapımı (dinitrofenol)
- Methemoglobinemi, 1 yıl
- Hepatit, akut sarı karaciğer
atrofisl,
Klornitrobenzol
- Methemoglobinemi, ikter,
hemoliz, hepatit, 1 yıl
- Ciltte sensibilizasyon, papü-
lovesiküler effloresans, der-
matitis, eksfoliativa genera-
lisate.
Dinitrofenol
- Ciltte sarırma büllü eritem,
ellerde ve bileklerde cilt ül-
serleri, 1 yıl
- Merkezi hipertermi, norvöz
bozuklukları,
- Böbrek fonksiyon bozukluğu.
(Gerektiğinde metabolizma ürünlerinin-aminenitrofenol-idrarda terrien reak-
siyonu ile tayini yapılır.)
B GRUBU
(MESLEKİ DERİ HASTALIKLARI)
B - 1 Deri Kanserleri ve Prekanseröz Deri Hastalıkları
(Kurum, zift, katran, asfalt, antrasen, mineral yağlar, parafin ve benzeri mad-
delerle)
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
---------------------------- ------------- ----------------------------
- Eritem, pruriginöz dermatit, - Taş kömürünün distilasyonu
kahverengi lekeli pigmentas- (kok ve havagazı fabrikala-
yon (melanoz), folikülit, cilt- rı),
te katran papillaları 2 ay - Yanma gazlarını ve dumanı
- Hiperkeratoz gibi cilt lezyon- toplayan, dışarı atan, ocak,
ları şömine, bacaların bakımı, te-
mizliği, onarımı,
- Bu lezyonların kanserleşmesi 5 yıl - İçinde % 8-10 oranında zift
bulunan kömür tozundan briket
yapımı,
- Caddelerin katranlanması ve
asfaltlanması, gemilerin ka-
lafatı,
- Sıcak zift ve silikat karışı-
mından boru, levha, yer döşe-
meleri ve çeşitli kapların
yapımı,
- Bitümlü malzeme, ziftli kağıt
ve kartonlar, empermeabl
tekstil ürünleri ve izolasyon
maddesi olarak kullanılacak
diğer malzemenin yapımı,
- Kerestenin katran veya antra-
sen yağları ile empermeablize
edilmesi,
- Bazı boya maddeleri ve ver-
niklerin yapımı,
- Sık sık mineral yağlarla yağ-
lanması gereken makinelerle
yapılan kesme (mekanik sana-
yii) ve dokuma (tekstil sana-
yii) işlemleri.
B - 2 Kanserleşmeyen cilt hastalıkları
(Diğer bölümlerde bahsedilmeyen maddelerle)
A - Toksik orijinli hipererjik Kimyasal etkenler
ekzema veya dejeneratif ekza- - Metal, metaloidler ve bileşikle-
ma, 2 ay ri nikel, kobalt, cıva, vanad-
yum, arsenik, beliryum, altı
değerli krom,
B - Allerjik orijinli hipererjik ekzama veya
sensibilite ekzaması, - Alkaliler; çimento, çeşitli de-
C - Çeşitli orijinli ender dermatoz şekil- terjanlar, temezlik maddeleri,
leri, oksidasyon maddeleri renksizleş-
tiriciler,
- Mineral yağlar, zift, bazı aromatik - Organik çözücüler organik klor
hidrokarbonların klor türevleri ile türevleri, terpentin ve diğer
olan akne, terpenler, alkilize kumel türev-
- Dermatomikozlar, leri (para- metil isopropilben-
zol) ve
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
--------------------------------- ----------- ---------------------------------
- Işınların (ültraviyole, ter- bunların substitisyon ürünleri,
mik, iyonize) etkisi ile - Formaldehit, beksametilentetra-
olan dermatozlar, min, fenol, stirol, epoksid reçi-
- Toksik materyalde yabancı nelerinin yapımı ve ara ürünleri;
cisim etkisi olan maddeler- sentetik madde yapımında ek ve
le (beliryum, anilin, as- dolgu maddeleri ve ara ürünleri,
best) ortaya çıkan dermatoz- - Aromatik hidrokarbonların bazı
lar, halojenli ve nitro, klornitro,
- Arsenik hiperkeratozu, yine- amino, azo, hidroksi ve sulfo
leyen mekanik irritasyonlar türevleri,
v.b. - Bazı sentetik boya maddeleri,
- Fenetiazin türevleri (klorpro-
mazin), antibiotikler (strepto-
misin, kloramfenikol, pensilin,
neomisin v.b.) bazı ilaçlar,
- tetramelithiuramid sülfit, dit-
hickarbonad gibi kauçuk sanayiin-
de kullanılan bazı yardımcı mad-
deler,
- Organik fosfor, civa ve kükürt
türevleri gibi bazı pestisidler,
ensektisit olarak kullanılan bü-
tün klor türevleri,
- Vanilin, primel, ekzotik tahta
çeşitleri, kinin gibi bazı bitki-
sel maddeler,
Fiziksel etkenler :
- Metal ve cam çapakları, cam pamu-
ğu, asbest hayvan ve insan saçı,
kılı v.b.
- Işınlar (ültraviyole) ve termik
zararlar (soğuk, sıcak),
- İyonize ışınlar,
Cilt için patojen mikroorganizma-
lar :
- Ciltte bakteriyel enfeksiyon veya
mantar hastalığı yapabilen mikro-
organizmalar,
- Bazı koşullarda (sıcaklık ve nem)
Cilt için patojen olan saprodit-
ler :
(Bu etkenlerle temasa gelinen bü-
tün işler tehlike kaynağı sayı-
(Kesin tanı için lır.)
1. Ayrıntılı kişisel anamnez ve iş anemnezi,
2. Klinik bulgu, özellikle hastalığın lokalizasyonu,
3. Epikutan ve intrakutan testler,
4. Testler negatif ise, aynı işin yinelenmesiyle ortaya çıkacak nüks-
lerin saptanması önemlidir.
5. Orthoerjik dermatozlarda testler negatiftir; tanı ilk iki ölçüye göre
konur,
6. Yağ (oil) aknesi tanısı anamneze, lezyonun karakteristik lokalizasyon ve
görünümüne bakarak konur.
7. Klorlu hidrokarbonlarla olan aknelerde yeni maruz kalıştan önlenmelidir
her yeni maruz kalıştan çok uzun bir zaman sonra ağır ve inatçı residiv-
ler ortaya çıkabilir.)
C GRUBU
PNÖMOKONYOZLAR VE DİĞER MESLEKİ SOLUNUM SİSTEMİ
HASTALIKLARI (B)
C - 1, a Slikoz ve silikotuberküloz
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ----------- -------------------------------
- Dispine, öksürük, balgam gö- - Silisli maden cevheri ve taş-
ğüste ağrı, 10 yıl ların delinmesi, çıkarılması,
- Sağ kalp yetmezliği, kronik taşınması,
kor pulmonale, - Silisli maden cevherleri ve
- Akciğerlerde infiltrasyon, taşların parçalanması, öğü-
fibrosis, tülmesi, elenmesi ve her tür-
- Tüberküloz ile kombinasyon lü işlenmesi,
- Silisli taşların, (şist ocak-
ları) kesilmesi, perdahlanma-
sı, düzeltilmesi,
- Silisli perdahlayıcı, temiz-
leyici ve benzeri maddelerin
yapımı, bunlarla çalışma,
- Korund, cam, porselen, taş,
seramik ve ateşe dayanıklı
maddelerin yapımı,
- Kumtozu kullanılan dökümha-
nelerde çalışma (çapak gider-
me, yüzey düzeltme, kumlama),
- Silisli maddelerden yapılmış
zımpara taşları ile perdahla-
ma, parlatma, düzeltme,
- Kumlama püskürtücüleriyle pas
temizleme ve parlatma,
- Kumlu zımpara taşlarının ya-
pımı,
- Sanayi fırınlarının yapımı
ve onarımı (baca duvarcıla-
rı),
- Silikatlı ve silisli mineral
(Kesin tanı için : tozlarla çalışma.
1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisi (35235 cm. veya hiç olmazsa
10210 cm. lik film),
2. Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testleri (röntgen bulgusu karakte-
ristik olmadan da fonksiyonlar bozulmuş olabilir.)
3. İş anamnezi ve işyeri incelemesi,
4. Tüberküloz için bakteriolojik inceleme yapılır.
(B) Radyolojik teşhis uluslararası pnömokonyoz klasifikasyonuna göre yapılır.
C-1,b Asbestoz
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
-------------------------------- ------------ ---------------------------------
- irritasyon öksürüğü, dispne, - Asbest ve asbestili toprak çı-
göğüs ağrısı, balgam, 10 yıl karılması, kullanılması, Elyaf-
lı materyalin hazırlanması:
- Akciğerde fibroz plevra plak- levhalaştırma,eğirme,örme v.b.
ları, plevral ve plevra ile pe-
rikard arasında yapışıklıklar, - Asbest artıklarının işlenmesi,
kireçlenmeler,
- Kronik bronşit, anfizem, plö- - Asbestli doku, karton ve ka-
rit, ğıtların yapımı,
- Sağ kalp yetmezliği, kronik - Asbestli çimento (eternit) ve
kor pulmononale, elyaflı çimento ürünlerinin
- Bronşiyal kanserler, plevra yapımı ve bunlarla çalışma
ve peritonda mesotheliom, (kesme, delme, frezeleme, per-
- Kornea, yutak ve larinkade dahlama),
ülserasyon, - Isı ve ses izolasyonu işleri,
- Elin volar yüzünde, ayak ta- - Yapılarda asbestli maddelerle
banında asbest papillaları yapım ve yıkma çalışmaları,
- Fren balatası yapımı,
- Borulara asbestli koruyucu
materyalin veya ateşe dayanık-
lı boyaların püskürtülmesi,
- Talk yerine özellikle lastik
sanayinde öğütülmüş asbest
tozu kullanılması (bazı talk
çeşitlerinde de asbest var-
dır.)
(Kesin tanı için :
1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,
2. Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testlerinden,
3. Balgamda ve asbest papillarında asbest cisimciklerinin mikroskobik ola-
rak görülmesinden yararlanılır).
C - 1, c silikatoz
(Asbest dışındaki silikat tozları)
Akut : - Minarallerin çıkarılması, elde
- Dispne, edilmesi,
Akut : 1 ay - Parçalama, öğütme, torbalama
- Akciğer grafisinde difbüz le- ve taşıma (talk değirmenleri),
keler, - Lastik sanayi, (temel madde
Kronik : 10 yıl % 60 talk ve % 40 lastiktir.)
Bronşil, dispne - Kağıt ve linolyum sanayii kar-
- Akciğerlerde infiltrasyon, ton fabrikaları bazı elyaflı
özellikle orta ve alt akciğer çimento türleri,
alanlarında küçük taneli - Deri ve kürklerin işlenmesi,
nodüler görünüm ve ağ şeklinde - Personel ve seramik sanayi
fibroz veya opal gölgeler, (kaolin),
ilerlemiş vakalarda anfizemli - Elektrokimyada izalasyon mad-
büyük alanlar ve subplevral deleri, akümülatörler.
plaklar
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ------------ --------------------------------
- Anfizem, sağ kalp yetmezliği - Parfüm ve kozmetik maddeler ya-
kronik kor pulmonale. pımı, sabun fabrikaları, mücev-
her yontulması,
- Kimya ve ilaç sanayii, permuti-
tin suları yumuşatıcı olarak,
betonitin absorban olarak kul-
lanılması,
- Metal sanayiinde olivin ve zir-
kon tuzlarının dökümcülükte
aşındırma ve dökme işlemlerinde
kullanılması, betonit kullanıl-
ması,
(Kesin tanı için : - Bazı boya maddelerinin yapımın-
da pigment olarak (ultramarin).
1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,
2. Balgamda talk cisimcikleri bulunmasından yararlanılır.)
C - 1, d Sideroz
- Öksürük, eforla dispme, az - Demir cevheri ve okrun elde
muközlü balgam, 5 yıl edilmesi, parçalanması işlenme-
- Fibrojen olmayan sideroz si,
(elektrik ark kaynakçıların- - Okr tozunun parlatıcı olarak
da) kullanılması (ayna yapımı)
- Radyolojik olarak arborizas- - Dökümhaneler, haddehaneler,
yonda artma,düğümcük şek- - Elektrik , ark kaynağı, elek-
linde opal görüntü, miller trik kaynağı v.b. ile kesme,
yayılma, perdahlama, (demir parçaları-
- Anfizem, sağ kalp yetmezliği, nın),
- Fibröz sideroz (cevher ve okr - Mağnetik demir oksid yapımı ve
madencilerinde) kullanılması.
- Radyolojik olarak makromo düler
infitrasyon, psödotümöral görü-
nüm,
- Sağ kalp yetmezliği.
C - 2 Alimünyum ve bileşikleri ile (toz veya duman) bronko-pulmomal hastalıkları
- Öksürük, nefes darlığı, 3 yıl - Cevherinden alimünyum elde
- Bronşit, edilmesi, özellikle boksitten
- Non spesifik respiratuvar alüminyum oksidinin elektolitik
sendrom, ergitme yolu ile elde edilmesi
- En fazla akciğerlerin üst (yapay koruma elde edilmesi).
ve orta alanlarında lokalize - Alüminyum tozu elde edilmesi,
olan, sınırları iyi belir- özellikle ufalama, eleme ve
lenemeyen, bazen çizgi ve karıştırma ile yağsız ince toz
leke, bazen dumanlı yüzeyler haline getirilmesi,
biçiminde görünüm, perihiler - Alüminyum alaşımlarının yapımı,
bölgelerin veapekslerin mu- - Boksit eritme fırınlarındaki
sap olmaması, ilerlemiş va artıklarda bulunan pigmentten
kalarda plev- mat-
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
-------------------------------- ------------ ---------------------------------
ra adhezyonları, subplevral baacılıkta kullanılan bazı boya-
büller, spontan pnömotoraks, ların elde edilmesi,
adhezyonlar sonucu bronşlarda - Alüminyum hidratın kağıt fabri-
deformasyon, kalarında kullanılması (alümin-
- Anfizem, sağ kalp yetmezliği, yum sulfat hazırlanması), pis
kronik kor pulmonale. suların temizlenmesi, tekstil
sanayiinde empermeabilze edici
madde olarak, petrol rafinele-
rinde bazı katalizörlerin yapımı
ve kullanılması, cam yapımı ve
alüminyum ve bileşiklerin çeşit-
li alaşımlarda kullanıldığı sa-
nayi dalları.
C - 3 Sert metallerin tozları ile olan bronkopülmoner hastalıklar
- Öksürük, balgam, dispne, - İçine az veya çok tantal veya
bronşit, astmatiform nöbet- titan karbid de katılmış oolfram
ler, 3 yıl karbit başta olmak üzere basıt
- Anfizem, akciğerlerde infilt- veya kompleks metal karbitlerin
rasyon, fibrosis, hiluslarda ince toz haline getirilmesiyle
genişleme ile birlikte ağ biçi- ham materyal yapımı,
minde veya nodüler görünüm, - Sinterleme işlemi için metal to-
- Anfizem, kronik for pulmonele, zunun kobalt tozu ile karıştı-
sağ kalp yetmezliği, rılması,
- Dermatoz. - Elde edilen karışımın sıkıştı-
rılarak şekillendirilmesi,
- Ön sinterme ve sinterleme işlem-
leri, elmas veya korund çarkı
ile düzeltme çalışmaları.
C - 4 Thomas cürufu ile olan bronkopulmonal hastalıklar
- Akut, subakut veya kronik - Thomas cürufunun yapay gübre
bronşit, 3 yıl olarak kullanılması için parça-
- Antibiotiklere resistans lanması, öğütülmesi, ambalajlan-
pnömoni ve bronkopnömoni. ması, taşınması, depolanması,
diğer maddelerle karıştırılması,
serpilmesi,
- Thomas cürufunun ısı geçirgenli-
ğini azaltıcı tabaka olarak
kullanılması.
C - 5 Mesleki bronşiyal astma
- Astma nöbetleri (dispne, 1 yıl Toksik - hipererjik biçim: bazı
özellikle ekspirasyonda kimyasal maddelerin solunması
zorluk), nöbet aralarının ile:
normal olması. - İzosiyanat, akrolein, formol,
klor platinat, parafenilendia-
min, dia-
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
---------------------------------- ------------ --------------------------------
- Anfizem, kronik korpulmonale. zometan, fitalik asit anhidridi,
risin, gom arabik, ipeca cuanhae
ekstresi gibi.
(Kesin tanı için:
1. İşyeri incelemesiyle etkeni saptanır.
2. Provokasyon testleri le nöbetçi etkenle provoke edilir.
3. Yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır.)
C - 6 Bissinoz
- İş haftası birinci gününde gö- 15 gün - Pamuk tozu ile temas, pamuk iş-
ğüs sıkışması duygusu, dispne, lenmesiyle ilgili çalışmalar,
öksürük, balgam, konjonktiva- öncelikle tekstil sanayiinde
larda ve burun mukozasında ir- çırçır, harman - hallaç, tarak,
ritasyon, ateş "pazartesi ateşi", vater bölümleri,
- Bu belirtilerin sıklaşması, sü- - Keten ve kendir işlenen işyerle-
rekli hale gelmesi, ri, fabrikalar, özellikle bunla-
- Dispne, anfizem, kronik obs- rın ıslatma, soyma, yumuşatma ve
trüktiv akciğer hastalığı tab- iplik bölümleri.
losu, 3 yıl
- Sağ kalp yetmezliği, kronik
korpulmonale. 3 yıl
(Tanı için yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır.)
D GRUBU
MESLEKİ BULAŞICI HASTALIKLAR
D 1. Helminthiasis
- Ankilostomiasis 3 ay - Tünel ve yeraltı maden işleri,
- Necatoriasis 3 ay pirinç tarlalarında, killi, nem-
li toprak zeminde çalışmalar.
D 2. Tropik hastalıklar
- Malarya, 40 gün - Bu gibi hastalıkların saptandığı
- Amobiasis, 30 gün ve tedavi edildiği sağlık örgüt-
- Sarı humma, 10 gün lerinde ve kurumlarında veya bu
- Veba, 10 gün hastalıkların patojen ajanları
- Rekürrent ateş, 12 gün ile çalışılan laboratuvarlardaki
- Dank, 10 gün sağlık görevlerinde ve araştır-
- Leishmanioz, 7 ay malarında çalışmalar.
- Frambosie, 8 hafta
- Lepra, 25 yıl
- Lekeli humma, 20 gün
- Riketsiöz, 20 gün
D 3. Hayvanlardan insana bulaşan hastalıklar
- Bruselloz, 6 ay - Hayvan gütme, bakma, terbiye et-
- Tetanoz, 30 gün me, veterinerlik hizmetleri,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ----------------------- ------------------------
- Şarbon, 30 gün - Hayvanlardan elde edi-
- Salmonella enfeksiyonları, 30 gün len materyelle veya hay-
- ğeli hastalığı, 14 gün van artıklarıyla yakın
- Kuduz, 2 yıl temas, bunların işlenme-
- Ornithozlar, psittakoz, 30 gün si, saklanması, taşınma-
- Rekurrent ateş, 12 gün sı (ahır, mezbaha, hay-
- Şap hastalığı, 10 gün van taşımacılığı, vete-
- Çiçek, 12 gün riner hastaneleri, kasap
- ç humması, 30 gün sakadatçı, sucukçu, et
- Lekeli humma, 20 gün ve balık konserveciliği,
- Ekinokok humması, 1 yıl süt ve süt mamullerinin
- Ruam, 1 ay işlenmesi, mutfak işle-
- Bovin tipi tüberküloz. 1 yıl ri, hayvan derisi, kılı,
yelesi, yünü, kemik v.b.
nin işlendiği, toplandı-
ğı, yok edildiği v.b.
yerlerdeki çalışmalar.),
- Laboratuvarlarda bu has-
talıkların etkenleriyle
veya hastalanmış hayvan-
lardan alınmış biyolojik
materyalle yapılan ça-
lışmalar.
D 4. Meslek gereği enfeksiyon hastalıklarına özellikle maruz kişilerdeki enfek-
siyon hastalıkları
- Viral hepatit, 6 ay - Hastane, dispanser,
- Tüberküloz, 1 yıl poliklinik araştırma la-
boratuvarı v.b. sağlık
kurumlarında çalışmalar.
E GRUBU
FİZİK ETKENLERLE OLAN MESLEK HASTALIKLARI
E- 1 İyonlayıcı ışınlarla olan hastalıklar
1 - Elektromanyetik ışınlar (röntgen ve gama ışınları)
2 - Korpüsküler ışınlar (alfa, beta ışınları, nötron ve protonlar), La-
ser ışınları
I. Akut ışın sendromu 2 ay - Röntgen ışınları, radyo-
a. 400 radlık doz ile (1 rad: iyo- aktif elemanlar, siklotron
nize ışın etkisindeki cismin bir ve betatron gibi hızlandı-
gr. nın soğurduğu 100 erg`lik rıcılarla tıbta tanı ve
enerjiye eşittir): tedavi,
1 inci faz (inisyal faz): iki-üç - Sanayi röntgenografisi,
günlük bir süre ile bulantı, kus- - Kristallografi,
ma, yorgunluk, geçici hiperlökositoz, - Gama ışınları fotografi-
lenfopeni, si,
2 nci faz (latent faz): üç haftalık bir - Kalınlık ve kapanma öl-
süre içinde genel belirtiler azalır, len- çümleri,
fopeni artar, sonra ilerliyen ağır bir gra- - Sondaj ve yer saptama
nulositopeni, tromboteni ve orta derecede gereçleri,
bir anemi, - Radyoindikatörler,
3 üncü faz (kritik faz): üç haftalık bir süre - Elektrostatik yüklerin
ile genel belirtiler: ateş, enfeksiyon odakları, yok edilmesi,
adinami, baş ağrısı, granulositopeni, trombo- - Luminasan boyalar,
neni artar, - Cerrahi gereçlerin steri-
lizasyonu,
- Besin maddelerinin kon-
- serve edilmesi,
- Bazı analiz yöntemlerinin
uygulanışı,
- Radyoaktif minerallerin
çıkarılması ve işlenmesi,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------ ---------- --------------------------------
rajiler ve mide- barsak kanalı - Reaktörlerde araştırma ve ener-
şikayetleri, ji sağlama,
4 üncü faz: olgu iyiye giderse - Radyoaktif maddelerin elde edil-
dinlenme fazında belirtiler ve mesi ve kullanılmasına yarayan
hematolojik dinlenme fazında belirtiler kuruluşlar,
ve 4 üncü faz: olgu iyiye giderse - Işınlandırılmış atom yakıtları-
hematolojik değişiklikler geriler, veya nın tekrar işleme sokulması,
ağırlaşan enfeksiyon veya kanamalarla - Atom artıklarının yokedilmesi,
ölüm. - Radyoaktif materyalin taşınması,
b. 700-800 rad`lık ve daha yüksek doz - Araştırma laboratuvarları.
ile:
Mide-barsak kanalı bozuklukları çok
belirlidir, genellikle letaldir,
- Birkaç bin rad ile adinami, ataksi,
kramplar ile ilk 48 satte ölüm.
c. 200 rad ile: hastane tedavisi ge-
reklidir.
d. 75 rad altında: görünür, klinik
belirti yoktur, sadece kan tablosunda
bazı değişiklikler olur.
2. Deri ve mukozalara etki 3 ay
- Sınırlı bir deri bölgesine ve 500
rad`dan aşağı bir ışınlama söz konusu
ise organ zararı yoktur.
- 600 rad`dan on-ondört gün sonra eritem
ondört günde kaybolur, hiperpigmentasyon
bırakır,
- 800 rad ile eritem, deskuamasyon, en
fazla üçüncü haftadadır, altı haftada
kaybolur, kalan pigmentasyon daha çok ve
daha süreklidir (kuru dermit),
Eksüdatif ışın dermiti:
Bir defalık 100 rad`lık dozdan sonra
olur, eritemli büllü, eksudalı deskuamasyon
2 inci derece yanık, 2 ayda spontan sikat-
ris meydana gelir, pigmentasyon ve telen-
jektaziler kalır.
Gerçek ışın dermiti: ağrılı ülserler var-
dır, bunların sikatrisleşmesi aylar sürer
ve ağır zararlar kalır.
Akut ışın dermiti: kısa sürede birkaç bin
rad ile olur, hemen ağrılı bir hiperemi,
birkaç saatte
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ----------- --------------------------------
Kızarma, şişme ve radyodermit.
Geç ışın zararları : bir defada
500 rad`a maruz kalan bir cilt
kısmında sonradan en ufak bir
doz bile (örneğin güneş ışınları)
ağır zararlara yol açar, 5 yıl
- Kronik radyodermitte ciltte
epitelyoma spinesellülare ge-
lişebilir.
3. Göze etki: 5 yıl
- 500 rad ile bir haftada göz
kapağı iltihabı ve konjonkti-
vit, daha sonra kornea ilti-
habı, nekroz, telanjektazi,
bulbusda ülserasyon, ret-
raksiyon, maruz kalma uzar-
sa lensde bulanıklık.
4. Hemetopoeze etki (kronik) : 10 yıl
- Spesifik değildir; panmiye-
lopati, aplastik anemi, löko-
peni, lökositoz.
- Lökozlar.
5. Kemiklere etkı 10 yıl
- Nekroz ve spontan fraktürler
- Kötü tabiatlı (maligne) tü-
mörler, osteosarkom, parana-
sal sinüslerde, processus mas-
toidus`de tümörler,
6. Akciğer kanseri : 10 yıl
- Bronşiyal karsinom gibi,
7. Gonadlara etki : 2 yıl
- Geçici veya sürekli sterilite,
amenore, oligo veya azosper-
mi, fertiliteyi azaltan en
küçük doz 150 rad`dır.
Kesin tanı için:
1. Dıştan etki yapan ışınların ölçülmesi, parsiyel ve global dozimetri,
2. İç kontaminasyonun ölçülmesi için total veya parsiyel beden spektromet-
risi yapılır.
3. Işına maruz kalınan işlerde çalışanların özel kuruluşlar tarafından sü-
rekli denetimin ve hastalıkları halinde bu denetimi sonuçlarından yararlanılır.)
E - 2 Enfraruj ışınları ile katarakt
- Lensin arka kutbundan başlı- 3 yıl - Cam sanayiinde ergimiş cam, çe-
yan bulanıklık, ön kapsüldeki lik yapımında ve dökümhanelerde,
yüzeysel lamellerinin ayrıl- ergimiş ve akkor haline gelmiş
ması, bulanıklığın bütün lense her türlü maden karşısında ça-
yayılması, görme zorluğu, lışma, haddehaneler,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------- ----------- ---------------------------------
- Yüz cildinde kahverengi, kır- - Saç yapımı, karpit yapımı,
mızı pigmentasyon, telenjek- - Ergimiş materyalin içinde bulun-
taziler. duğu kaplar (ergitme fırınları,
potalar).
E - 3 Gürültü sonucu işitme kaybı
- Korti organındaki sensor- 6 ay - Çekiçle, özellikle hava basınçlı
yel hücrelerin zarara uğra- çekiçlerle kaporta ve perçin iş-
masına ve kokleadaki deje- leri,
neratif değişikliklere bağlı, - Metallerin, saç levhaların had-
çoğu kez iki taraflı irrever- delenmesi, perdahlanması, yüzey-
sibi,maruz kalma sona erdik- lerinin düzeltilmesi, buhar ka-
ten sonra ilerlemeyen işitme zanlarındaki kazan taşlarının
zorluğu veya kaybı, gürül- parçalanıp çıkarılması, hava bas-
tüye uzun süre maruz kalmada malı kumla temizleme ve metal püs-
iki dönem vardır : kürtme işlemleri,
a. İşitme yorgunluğu : - Kakma, zımbalama, çekişleme, per-
- Salt sensoryel, geçici bir işit- çinleme,
me azlığıdır, - Bazı testereler ve planya makine-
b. Manifestasyon dönemi : leri,
- İşitme azlığı veya kaybı irre- - Dokuma tezgahlarında mekik vurma-
versibidir, odiogramda tipik sı, tekstil sanayiinde gürültü
olarak başlangıçta 4000 Hz. yapan diğer makine ve tezgahlar,
lik frekanslarda -V- şeklinde - Maden cevherlerinin parçalanması,
bir düşme görülür, sonra bu kırma değirmenler, çekiçli, bil-
500-2000 Hz. lik frekans alan- yalı değirmenler, titreşimli elek-
larına da yayılır; konuşmayı ler,
işitme zorluğu bu alanlarda - Metal taşıyıcıların otomatik yük-
ortalama 35 desibellik bir lenmesi,
işitme azalmasına uyar. - Taş kesme,
- Gaz türbinleri, kompresörler, as-
piratörler,
- Şahmerdan, buldozer, ekskavatör
gibi gürültülü araçlarla yapılan
çalışmalar (cadde,ev yapımı v.b.)
- Motorların (pistonlu, jet v.b.)
muayene edildikleri ve onarıldık-
ları, teste tabi tutuldukları iş-
yerleri,
- Tarak dubaları, demiryolu, deniz-
yolu araçlarında kullanılan diezel
motorları makine daireleri,
- Havayolları (yer personeli, maki-
nistler, uçucu personel v.b.)
- Taşınabilir motorlu testerelerle
ağaç kesimi,
- Müzikçiler (caz).
(I - Gürültü zararlarının meslek hastalığı sayılabilmesi için gürültülü işte
en az iki yıl, gürültü şiddeti sürekli olarak 85 desibelin üstünde olan
işlerde en az 30 gün çalışılmış olmak gereklidir.
II - Kesin tam için:
1 - Bilateral eşit odiogramı Yapılmalıdır. Değerlendirme sırasında 40 ya-
şından sonra her yaş için yarım desibellik düşme fizyolojik azalma olarak
hesaplanmalıdır.
2 - Odiometre, konuşma ve ton odiometresi olarak yapılmalıdır, fısıltı se-
si ile yapılan konuşma odiometrisinin değeri yoktur.
3 - İş yerinde sağlığa zarar verecek derecede gürültü bulunduğu saptanma-
lıdır.
4 - Varsa işe girişte ve periodik kontrol muayenelerinde çekilmiş odiog-
ramlardan da yararlanılmalıdır.
5 - İşitme zararına yol açan travmatik, toksit, medikamentöz ve dejenera-
tif diğer etken ve nedenler giderilmelidir.)
E - 4 Hava basıncındaki ani değişmelerle olan hastalıklar.
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
---------------------------------- ----------------- -------------------------
Akut: 3 gün - Yükseklerdeki uçuşlarda
- normal basınçtan yüksek basın- uçak iç basıncının ani
ca ani geçişte baş ağrısı, ku- olarak düşmesi,
lak ve diş ağrıları (özellikle - Yüksek basınçlı ortamda
sağlam olmayan dişlerde), den (caisson) çalışma,
ge bozukluğu, - Solunum cihazları taşı-
- Normal basınçtan alçak basınca yan dalgıçlar,
ani geçişte kulaklarda, yüz si- - Bunların süratle normal
nüslerinde, ağrı, karın ağrıla- basınçlı ortama geçmele-
rı, bilinç kaybı, ri (son iki durum için).
- Yüksek basınçtan normal basın-
ca ani geçişte kaşıntı, subku-
tan anafizem, kas ve eklem ağ-
rıları, dispne, kulak çınlaması,
- İşitme kaybı, baş dönmesi, hi-
pertermi, ödem, taşikardi,
stenokardi, asfeksı, gaz am-
bolosi, sonucu miyokard infark-
tüsü, nervöz bozukluklar, (öfo-
rı, psişik bozukluklar, epilep-
si, felçler),
- Felçler (en çok alt ekstremi-
terlerde) ve (Menier sendromu
kalıcıdır)
Geç zararlar: 10 yıl
- Kemik nekrozları, epifizlerde
deformasyon (en fazla pelvis
ve omuz kemik ve eklemlerinde)
(Gerektiğinde rutin radyografik muayene yanında femur ve humerus başı
tomografisinden yararlanılır.)
E - 5 Titreşim sonucu kemik - eklem zararları ve anjönöratik bozukluklar
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
----------------------------- ------------------ ------------------------------
- Sırt ve bel ağrıları, ver- - Yapı makina ve araçlarını
tebralarda artrozik değiş- kullanma,
meler, disk hernisi, visse- - Helikopterle uçuş,
roptoz, 2 yıl - Zeminde titreşime yol açan
- Dirsekte kemik-eklem zarar- sabit makineler,
ları (eklem aralığında da- - Elle kullanılan hava kompre-
ralma, ekzostoz, osteoliz, sörlü gereçler (testere,
ostooskleroz). Ayni şeyler freze, zımparalama, perdah-
daha ender olarak omuz ve lama, delme v.b. makineleri)
el eklemlerinde görülür, bunların madenlerde, taş
- El bilek kemikleri zarar- ocaklarında, tersanelerde
ları: çelik sanayiinde, metalurji-
ağrı, el gücünde azalma, os- de, yapı işlerinde, ormancı-
teokondroz, Kienböck hasta-- lıkta kullanılmaları,
lığı, fraktür, psödoartroz, Ayakkabı sanayiinde, derile-
- Vasomotor bozukluklar, par- rin düzeltilmesinde vibras-
maklarda iskemi, sensi bilite, yonlu makina kullanılması.
bozuklukları, ağrı, Raynaud
sendromu, ender olarak gang-
ren,
- Yüksek frekanslı vibrasyon-
larda (dakikada 10.000 -
50.000 gibi) : elde ve par-
maklarda trofik ve sensitiv
bozukluklar, parestezi,
kramplar, kaslarda atrofi,
( Tanı için:
1. Kemik- eklem zararlarında; radyografik inceleme,
2. Anjionorotik bozukluklarda;
a. Termoelement aracılığı ile orta parmağın dorsal yüzünde cilt sıcaklığı
ölçümü " vardiyanın sonunda başlangıçtakinden 5-6 C¼ fazla olmalı"
b. Bağlanarak 2 dakika dolaşımı durdurulmuş parmağın tekrar ısınması için
75 saniyeden fazla zaman geçmesi,
c. Parmak pletismografisi,
gibi yöntemlerden de yararlanılır.)
E - 6, a Sürekli lekal baskı sonucu artiküler bursaların hastalıkları
- Aşağıda belirtilen bölgeler- 3 ay - Diz çökerek yapılan çalışma-
deki burs cidarlarında kalın- lar (yer temizleyicileri,
laşma, eksuda, hemoraji, hig- parke döşeyiciler, bahçivan-
rema, kronik bursit, kireçlen- lar, bazı onarım işleri, kal-
me, hareket zorluğu, üstteki dırım döşeyicileri),
ciltte indurasyon, iltihap, - Ata binenlerde,
ağrı, fistül. - Terzilerde,
- Bursitis prepatellaris, - Marangozlarda,
- Dizin iç yüzeyinde bursit, - Madencilerde,
- Eksternal malleolar bursit, - Dirsek dayalı olarak çalışan-
- Presternal bursit, larda,
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
------------------------------ --------------- ------------------------------
- Boyun vertebraları proses-
sus spinalislerinde (önce-
likle servikal 7 de) ve
supakremiyodeltoidal bur-
sit,
- Retro-olekraneat bursit,
E - 6, b Aşırı yükleme sonucu veter, veter kılıfı ve periest hastalıkları
A. Tendosinovit
- Aşağıda belirtilen bölge- 3 ay - Garson, kasiyer, ciltci,
lerde lokal şişme, ağrı piyanist, dikişçi, daktilo,
hareket lokal şişme, ağrı, arabacı, çamaşırcı v.b.
hareket zorluğu, palpas- - Sürekli kaldırma, çekme iş-
yonla krepitasyon. (par- leri, ağır eşya taşıma, kü-
makta ve en fazla başpar- rek çekme,
makta), - Piyanist, duvarcı, trampet-
- Ekstansor kasların veter çilerde,
kılıfının daralması ile - Kolun iş gereği sürekli ab-
sitenozan tendosinovit düksyon durumunda olduğu
gelişebilir sponton ve- hallerde,
ya basma ile şiddetli,
ağrı, ilerleyen ve
irreversibi hareket sı-
nırlanması (çuervain
hastalığı)
- Dirsek tendosinoviti
- Müskülüs fleksor kar-
pi radiyalis ve müskü-
lüs ekstansor karpi
ulnaris tendesineviti,
- Müskülüs supraspinatus,
müskülüs tibiyalis ante-
riyör tendosineviti.
B. Periostit
- Kasların kemikleri ya- 3 ay - Uzun saplı gereçlerle (çe-
pıştıkları yerlerdeki kiç, uzun tornavida, somun
priost`un aşırı yük- anahtarları v.b.) çalışma-
lenmesi ve yineleyen larda, taş kırma, duvarcı-
periost yırtılmaları lık, toprak kazımı, elle
sonucu lokalize ve şid- ağır kaldırma v.b. işlerde.
detli ağrı, hareket - Ön kol kaslarının aşırı yük-
zorluğu, epikondilit lenmesini gerektiren işler,
(tenis dirseği) - Uzun zaman yürüyen veya
- Metatarsların periostiti, ayakta duranlarda,
- Olekranalji (triseps ala- - Yıkma çekiçleriyle çalışan-
nında periostit), larda,
- 2 ve 3 üncü metakarp böl- - Raspa, perdahlama v.b. iş-
gesi, ön kol fleksor kas- lerde.
ları periostit,
- Ayrıca omuzda, Aşil veteri
bölgesinde, krista ilyaka
ve vertabraların prosessus
apinalislerinde de perios-
tit olabilir.
E - 6, c Maden ocağı ve benzeri işyerlerindeki meniskus zararları
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri Süresi başlıca işler
------------------------------ -------------- --------------------------------
- Yineleyen mikrotravmalarla 3 ay - Uzun süre diz çökerek veya çö-
meniskus, kısmen veya tama- melerek yapılan işler (maden
men eklem yüzeyinden ayrıl- ocağı işçileri, yer döşemecile-
ma, ağrı, ani eklem hare- ri, parkeciler, kaldırım döşe-
ketsizliği, eklem faresi yiciler v.b.)
oluşumu.
E - 6, d Fazla zorlama sonucu vertebra prosessuslarının yırtılması
- Boyun alt ve göğüs üst böl- - Kürekle çalışma,
gelerindeki vertebralar - Ağır yük taşıma.
presuslarında yırtılmalar,
ağrı ve hareket zorluğu 1 ay
E - 6, e Sürekli lokal baskı sonucu sinir felçleri (genellikle yüzeysel sey-
reden motor sinirlerde)
- - Aşağıda belirtilen sinirle- 6 ay - Hava kompresyonlu gereçlerle
rin seyrettiği yerlerde yor- çalışma,
gunluk, parestezi, uyuşma, - Dirseklere dayanarak veya avuç-
karıncalanma, motorik felç ve lardan güç alınarak yapılan iş-
trofik bozukluklar, ler; süt sağma, klişecilik, cam
- Nervus ulnaris ve nervus me- kesme ve yontma keski ile ça-
dianus felci lışma, ayakkabıcılık, telefon
- Karpal tünel sendromu (nervus santralcılığı,
medianus felci ile ilgili) - Ağaç kesme, demircilik kürekle
- Nervus torasikus longus, ner- çalışma, spor (disk, çekiç,
vus dolsalis skapula, nervus cirit),
aksillaris felçleri, - El bileğinin sürekli, aşırı
- Nevrus fibularis kommunis ekstansiyonu ile yapılan işler
felci, (ütü, çamaşır yıkama, kumaş ve-
- Nervus tibialis felci, ya başka maddeleri kesme, biç-
- Nevrus radialis felci (ender). me, bisiklete binme.)
- Ağır yüklerin omuzda taşınması
(hamallık, mobilya, çuval taşı-
ma),
- Uzun süre çömelerek çalışma
(taş parke döşeme, asfaltlama
işleri, bahçivanlık, kundura
mağazası tezgahtarlığı).
- Yere dayanarak diz çökmüş du-
rumda çalışma (parke, fayans,
v.b. döşeme, bahçıvanlık).
- Müskülüs brakiyoradiyalis`in
yineleyen kontraksiyonu ile
yapılan işler (trampet çalma,
şöförlük v.b.)
(Kesin tanı için elektrodiyagnostikten yararlanılır.)
E - 6, f Kas krampları
Yükümlülük Hastalık tehlikesi olan
Hastalıklar ve belirtileri süresi başlıca işler
---------------------------------- ----------- --------------------------------
- İş gereği yapılması gereken - Belirli kas veya kas grupları-
hareket ile ilgili kas veya nın sürekli olarak aynı hare-
kas gruplarında tonik kramp ketinin yapılması sonucu yük-
oluşumu 1 ay lendiği haller (daktilo, te-
leks, telgraf maniplesi, v.b.
ile çalışma), müzisyenler
(keman, piyano v.b.) bale ya-
panlar, devamlı yün ve pamuk
eğirme v.b.
E - 6 grubundaki bütün arızalarda kesin karar için etraflı bir iş analizi ve
arıza ile saptanan çalışma şekli arasında tam bir uygunluk gereklidir.
E - 7 Maden işçileri nistagmusu
- Çok defa rotasyon nistagmusu, - Yeraltında uzun süre çalışan-
bazen vertikal, ender olarak larda,
horizontal veya eğri nistagmus- - Karanlıkta uzun süre çalışan-
tur. Yukarı bakma ile artar, larda,
aşağı bakma ile azalır; frekan- - Gözün uzun süre belli bir nok-
sı dakikada 100-400 arasındadır. 6 ay taya bakmasını gerektiren
işlerde, (lokomotif, makinist
v.b.)
- Görme bozukluğu, baş dönmesi,
akomodasyon bozukluğu, güvensiz-
lik duygusu.
------------------------------------------------------------------------
26.5.1972 TARİH VE 7/4496 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
----------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
----------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte Yürürlüğe
Tarihi Numarası Yürürlüğe Giren Giriş Tarihi
Maddeleri
-------------- -------------- -------------------- -------------------
12.11.1978 7/16989 - 23.3.1979
13.3.1981 8/2532 - 8.4.1981
31.5.1985 85/9529 - 3.7.1985
12.5.1991 91/1767 - 26.5.1991
------------------------------------------------------------------------
TÜZÜKLER, AĞUSTOS 1991 (Ek - 8)
---------------------------------------------------------------------------
26.5.1972 TARİH VE 7/4496 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
-------------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
-------------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte Yürürlüğe
Tarihi Numarası Yürürlüğe Giren Giriş Tarihi
Maddeleri
------------- -------------- --------------------- ----------------------
-------------------------------------------------------------------------
Bugünün tarihi: 09/06/2026 03:30:03