AYDIN, BALIKESİR, BİLECİK, EDİRNE, ESKİŞEHİR,
               KIRKLARELİ, KONYA VE DENİZLİ VİLAYETLERİNDE
                 1955 - 1956 YILINDA TABİİ AFETLERDEN ZARAR
               GÖRENLERE YAPILACAK YARDIM HAKKINDA KANUN
    Kanun Numarası          :6746
    Kabul Tarihi            :22/6/1956
    Yayımlandığı R. Gazete  :Tarih:29/6/1956 Sayı:9345
    Yayımlandığı Düstur     :Tertip: 3  Cilt: 37 Sayfa:1343

    Madde 1 - Aydın, Balıkesir, Bilecik, Edirne, Eskişehir, Kırklareli, Konya
ve Denizli vilayetleri dahilinde 1955 - 1956 yılında vukua gelen su baskını,
yangın, yer sarsıntısı gibi afetler neticesinde kendileri veya murisleri adına
tapuda kayıtlı meskenleri toplu halde yanmış veya yıkılmış veyahut ağır hasara
uğramış olanlara borçlanma suretiyle ve borçlanma bedelleri taksitle ödenmek
şartiyle mesken ile mahalli hususiyetler ve iştigal mevzuları gözönünde bulun-
durularak meskenin ahır, dam ve samanlık gibi müştemilatından olan binaları
yaptırmak ve meskenlerini kendileri yaptıracaklara aynı şekilde borç para vere-
rek yardımda bulunmak üzere yıllık ödeme miktarı (7 milyon) lirayı geçmemek
üzere (21 milyon) liraya kadar gelecek yıllara sari taahhütlere girmeye Nafıa
Vekili ve faizleriyle birlikte bu miktarı geçmemek üzere bono çıkarmaya Maliye
Vekili mezundur.
    Bu maksatla Nafıa Vekaleti bütçesine konulan paralar, 1050 ve 2490 sayılı
kanun hükümleriyle mukayyet olmaksızın Maliye ve Nafıa Vekaletlerince müştere-
ken hazırlanıp İcra Vekilleri Heyetince kabul olunacak esaslar dairesinde sar-
folunur.
    Bu kanun gereğince köylerde yapılacak meskenlere ait bedellerin yüzde 50 si
Ziraat Bankasınca karşılanır.

    Madde 2 - Meskenleri tapuda kayıtlı olmıyanlar da şehir ve kasabalarda be-
lediye encümenlerince, köylerde ise köy muhtar ve ihtiyar meclislerince tanzim
ve idare heyetlerince tasdik edilmiş mazbatalarla bu kanundaki haklardan fayda-
lanırlar.

    Madde 3 - Yanan, yıkılan veya ağır hasara uğrayan gayrimenkullere ait arsa-
larla, hasar görmemiş ve istimlakine lüzum ve zaruret bulunan gayrimenkullerin
bedelleri, köylerde köy ihtiyar meclisinden ve vazifeli fen adamlarından birer
zattan olmak üzere iki, şehir ve kasabalarda belediye meclisi azasından, mülk
sahiplerinden ve vazifeli fen adamlarından seçilecek üç kişilik komisyonlar
marifetiyle takdir edilir.
    Bu komisyonlar mahallin en büyük mülkiye amirleri tarafından teşkil edilir.
Komisyonlar aralarından seçecekleri reisin başkanlığında çalışır ve ekseriyet-
le karar verirler.
    Mezkür arsaların komisyonlarca hazırlanacak basit krokileriyle yüz ölçüle-
rini, beher metre karesine takdir edilen bedeli ihtiva eden cetveller on gün
müddetle mahalli imkan ve şartlara göre ilan olunur.
    Takdir ettirilen kıymetlere ilgililerin ilan müddetinin hitamından itibaren
beş gün içinde asliye hukuk mahkemesine dava açabilirler. Dava dilekçesinin
mahkemece kaydedildiği günden itibaren sekiz gün içinde taraflar diğer davalara
tercihan mahkemeye çağrılırlar. Bu davalar basit muhakeme usulüne tabidir. Kıy-
mete ait davanın açılması veya Temyiz talebi bu kanuna göre yapılacak muamele-
leri ve inşaat ameliyesini hiç bir suretle durdurmaz. Bu davalar dolayısiyle
mahkemelerce ihtiyati tedbir kararı verilmez.

    Madde 4 - Üçüncü maddede yazılı itiraz müddetinin sonunda itiraz edilmiyen
gayrimenkullerin kıymetlerini gösteren belgeler sahipleri adına tanzim oluna-
rak belediye ve köy ihtiyar meclislerince müracaatlarında kendilerine veya ka-
nuni mümessillerine verilir. Hisseli veya intikali yapılmamış gayrimenkullerin
kıymet belgeleri hissedarları veya kanuni mirasçıları adına tanzim olunur.
    Bu kıymet belgelerinin kayıtları kaymakam veya vali tarafından tasdikli
defterlerde tutulur.
    Tapuda kaydı bulunmıyan veya mülkiyeti ihtilaflı veyahut, veraset ilamı
ibraz edilmemiş olan gayrimenkullere ait kıymet belgelerine mülk sahibinin ve-
ya mutasarrıfının adı yazılmıyarak sadece ada ve parsel sayısı, yüz ölçüsü ve
evsafiyle takdir edilen bedeli kaydedilir ve bunlar belediye veya köy kasasın-
da muhafaza edilerek sahipleri belli oldukça isimleri yazılıp kendilerine
verilir. Bu nevi belgelere ait bedeller Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasına
yatırılır.
    İlan tarihinden itibaren 10 yıl içinde sahibi çıkmıyan kıymet belgeleri
hükümsüz addedilir ve bankadaki mukabilleri Hazineye irat kaydolunur.

    Madde 5 - Dördüncü madde gereğince tanzim olunan kıymet belgelerinde yazı-
lı bedeller borçlanma bedellerine mahsubolunur. Bu belgelere ait gayrimenkul-
lerin tapu kayıtları tapu dairelerince, ibraz olunacak belgelere müsteniden
Hazine namına tashih ve tescil edilir.

    Madde 6 - Bu kanuna göre bina yapılacak arsa ve araziden Hazineye, özel
idarelere, belediyelere, köylere ve katma bütçeli dairelere, (Vakıflar hariç)
ait olanlar amme hizmetine tahsis edilmiş bulunmamak şartiyle Nafia Vekaletinin
talebi üzerine bedelsiz olarak bu işe terk olunur. Eşhasa ait gayrimenkuller de
belediyeler ve köy ihtiyar meclisleri tarafından  3710 ve 442 sayılı kanunlar
gereğince istimlak olunur.
    (İstimlak bedelleri vergi kıymetlerinin 15 mislini geçemez) (1). Bu yerle-
rin imar ve parselasyon planları Nafia Vekaletince yaptırılır. İmar planına gö-
re okul, cami ve köy odası gibi umuma mahsus yerler için tefrik edilecek eşhas
mülkiyetinde olan arsa bedelleri bu kanunla temin edilen tahsisattan karşıla-
nır. Bu gibi yerlere ait istimlak bedelleri yatırılan mesken bedellerinin mali-
yetinin hesabında nazara alınmaz. Alakalılarca cami, okul ve köy odası yapılmak
istenildiği takdirde bunlara ait arsalar Hazinece bedelsiz olarak köy tüzel ki-
şiliğine ve hususi idarelere terk olunur.
---------------------------------------
(1) "İstimlak bedelleri vergi kıymetlerinin 15 mislini geçemez" şeklindeki hü-
    küm Anayasa Mahkemesinin 31/3/1964 tarih ve Esas. 1963/102, Karar. 1964/25
    sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

    Madde 7 - Bu kanuna göre mesken inşa edilecek yerlerin tevhidi ve planları-
nın hazırlanıp parsellenmesi Nafia Vekaletince yapıldıktan sonra afetten zarar
görenlere kur`a ile tahsis olunur.

    Madde 8 - Yeni binaların inşa edileceği sahalarda yeni inşa edilecek mesken-
lerin maliyet bedeli bu meskenlere isabet eden istimlak bedelleriyle kıymet bel-
gelerinde yazılı miktarların mecmuundan ibarettir. Birinci fıkra gereğince tes-
bit olunacak bedel meskene ayrılan parsellerin mesahai sathiyesine taksim edil-
mek suretiyle beher metre karenin bedeli tesbit olunur.

    Madde 9 - Meskenlerini kendileri yaptırmak istiyenlere tahsis olunacak arsa-
nın bedeli yedlerindeki kıymet belgelerinde yazılı miktardan noksan olduğu tak-
dirde aradaki fark nakden kendilerine ödenir.

    Madde 10 - Bu kanuna göre yaptırılacak ev ile arsaların bedelini borçlanmak
istiyenler evin bedeli ile bu evin arsa bedeli mecmuundan sahip oldukları kıymet
belgeleri bedeli çıktıktan sonra kalan miktar üzerinden borçlanırlar.

    Madde 11 - Bu kanuna göre yapılacak binalardan şehir ve kasabalardakiler Ha-
zine ve köylerdekiler Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası lehine maliyet bedelle-
ri üzerinden birinci derece ve sırada ipotek tesis edilmek suretiyle bu kanundan
faydalanacak kimselere temlik edilirler. Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası na-
mına ipotek tesis olunacak binaların bankaca tahsil olunacak borçlanma bedelle-
rinden Hazinenin alacağını teşkil eden kısımlar Hazine hesabına yatırılır.
    Meskenlerini kendileri yaptırmak istiyenler verilen plan ve esaslar daire-
sinde Nafia Vekaletince tayin olunacak müddet zarfında binalarını yaptırmaya
mecburdurlar.
    Bu maddeye göre şehir ve kasabalarda Hazine adına temlik edilecek binalardan
doğan Hazine alacakları, Hazine adına tahsil edilmek üzere Türkiye Emlak Kredi
Bankasına devrolunur.

    Madde 12 - Bu kanun hükümlerinden faydalanmak için gayrimenkul sahiplerinin
ve gayrimenkulleri şüyulu olanların müştereken müracaatları ve borçlanmaları
şarttır. Hissedarlar birden fazla aile teşkil etmekte iseler her aile ayrı ayrı
bu kanun hükümlerinden faydalanırlar.

    Madde 13 - Bu kanuna göre yaptırılan binaların bedelleri faizsiz olarak 20
yıla kadar ve eşit taksitlerle tahsil olunur. İlk taksit temlik tarihinden 1 yıl
sonra başlar ve köylerde vade, mahsul zamanına göre tayin edilir. Herhangi bir
taksidin zamanında ödenmeyişi halinde bu taksit için % 5 faiz alınır. Bunu ta-
kibedecek yıl içinde de ödenmezse gerek bu taksit, gerekse onu takibedecek yıla
ait olan taksit için % 5 faiz yürütülür. Ödenmemiş taksitler müteakip seneler
taksitlerine tevzi suretiyle tahsil edilir.
    Ancak köylerde (Kuraklık ve afet gibi) mücbir veya fevkalade bir sebep yü-
zünden taksitlerin vadesinde ödenememesi halinde Ziraat Bankası mevzuatına göre
tecil muamelesi yapılır.
    Yaptırılan evlerin temliki sırasında temlik edilecek şahsın geçim durumu,
bakmaya mecbur olduğu aile efradının sayısı gözönünde tutularak maliyet bedelle-
rinden % 50 sini geçmemek üzere bir kısmının tenziline icra Vekilleri Heyeti
selahiyetlidir.

    Madde 14 - Bu kanuna göre yapılacak binaların yapı şartları, yerleri, aded-
leri, borçlanma vadeleri, hak sahiplerinden isteklilere temlik edilmesi, istek-
liler ara-
sında gözetilecek sıra esasları, binaların teslim tarihleri ve diğer hususlar
Nafia Vekaletinin teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince tesbit olunur.
    Bu binaların inşa tarzları, tipleri, muhtelif aksamının ebadı lüzum ve ihti-
yaca göre Nafia Vekaletince tayin olunur.

    Madde 15 - Yanan, yıkılan ve ağır hasara uğrayanlardan aynı evde birlikte
oturan aile efradına ve varislerin taaddüdü halinde bunlara birden fazla ev yap-
tırılmayacağı gibi, kendisine veya eşine ait o yerde müstakil başka bir evi o-
lanlara da ev verilemez.

    Madde 16 - Bu kanuna göre yapılacak binalara lüzumlu her cins tomruk ve ke-
reste Nafia Vekaletinin talebi üzerine Ziraat Vekaletince en yakın Devlet orman
işletmeleri, istif yerleri veya fabrikalarından şehir ve kasabalar için maliyet
bedeli köyler için de 5653 sayılı kanunun 17 nci maddesi gereğince verilir.

    Madde 17 - Bu kanun gereğince yapılan binaların 6188 sayılı kanunun 13 ve
1837 sayılı kanunun muaddel 4 üncü maddelerindeki muafiyetten istifade edebilme-
leri için mezkur maddeler mucibince beyanname verilmesi şarttır. Bu beyannameler
binaların hak sahiplerine teslimi tarihinden itibaren üç ay içinde verilir.

    Madde 18 - Maliye Vekaletiyle Türkiye Emlak Kredi Bankası ve Türkiye Cumhu-
riyeti Ziraat Bankası arasında kararlaştırılacak esaslara göre tesbit edilecek
tahsil giderleri ve banka faizleri Maliye Vekaleti bütçesinden ödenir.

    Madde 19 - Bu kanun hükümlerine göre yapılacak bilcümle işlerle toplu olarak
yeniden inşa olunacak mahaller için gerekli istimlakleri, yol, su, kanalizasyon
ve elektirik tesislerini yaptırmak için lüzumlu her türlü masrafları birinci
maddede yazılı tahsisattan sarfa Nafia Vekili yetkilidir.

    Madde 20 - Bu kanuna göre ev yaptırılacak yerlerin kadastrosu lüzum hasıl
oldukça Nafia Vekaletinin isteği üzerine 6683 sayılı kanunun 15 inci maddesinde-
ki esaslar dairesinde yaptırılır.

    Madde 21 - Afetten zarar görenlere yardımda bulunmak üzere kurulan milli
yardım komiteleri ile yardım komitelerine makbuz mukabilinde 1956 mali yılında
yapılacak bağışlar ve yardımlar her türlü vergi ve resim ve harçtan muaf olduğu
gibi bunların gelir ve kurumlar vergileri mükellefleri tarafından masraf kaydı
da caizdir.
    Geliri afetten zarar görenlere tahsis edilmek üzere tertibedilen temsil,
konser ve spor eğlenceleri de her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutulur.
    Felaketzede halk için yardım komiteleri emrinde toplanan bağış paralarından
mesken inşasına tahsisi mümkün olan paralar Kızılay Cemiyeti Umumi Merkezinde
açılacak hususi bir hesapta toplanır ve bu paralar afetten zarar görenler için
yapılacak meskenlerin inşaatında sarf olunmak üzere Nafia Vekaleti veya Türkiye
Emlak Kredi Bankası ve Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası emrine tahsis olunur.
Bağışlardan elde edilip meskenlerin inşaatında kullanılan paralar maliyet hesa-
bından düşülür ve borçlanmada nazara alınmaz.

    Madde 22 - Bu kanunun tatbiki dolayısiyle yapılacak bilumum gayrimenkul
alım, satım ve tapu muameleleri her türlü harç ve resimden muaftır.

    Madde 23 - Bu kanunun şümulüne giren gayrimenkullerin vergi borçları tapuca
tescil muamelesinin yapılmasına mani teşkil etmez.

    Madde 24 - Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.

    Madde 25 - Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

Tüm Mevzuat