DİSİPLİN MAHKEMELERİ KURULUŞU, YARGILAMA
                    USULÜ VE DİSİPLİN SUÇ VE CEZALARI
                         HAKKINDAKİ KANUN (1)
    Kanun Numarası        : 477
    Kabul Tarihi          : 16/6/1964
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 26/6/1964 Sayı : 11738
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 5 Cilt: 3 Sayfa : 2691
                             BİRİNCİ KISIM
               Disiplin Mahkemeleri Kuruluş ve Yargılama Usulü
    Kuruluş:

    Madde 1 - Disiplin mahkemesi; alay, tümen, kolordu (Deniz ve Havada eşidi),
ordu komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları ile
Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığı ve Genelkurmay Başkanlığı nezdinde kurulur.
Jandarma Genel Komutanının, Kuvvet Komutanlarının ve Milli Savunma Bakanlığı
Müsteşarının göstereceği lüzum üzerine veya doğrudan doğruya Genelkurmay
Başkanlığınca, diğer komutanlıklar veya askeri kurum amirlikleri nezdinde de
disiplin mahkemesi kurulabilir.
    (Ek: 27/4/1989 - 3554/1 md.) Seferberlik ve savaş halinde, Kuvvet Komutan-
lıklarının ve Jandarma Genel Komutanlığının teklifi veya Genelkurmay Başkanının
göreceği lüzum üzerine, bir garnizonda veya hareket bölgesinde yeteri kadar
disiplin mahkemesi ile yetinilebilir.
    Disiplin mahkemesinin başkan ve üyeleri :

    Madde 2 - Disiplin mahkemesi, biri başkan ikisi üye olmak üzere üç subaydan
kurulur. Astsubay, erbaş ve erlerin yargılanmalarında, üyelerden biri astsubay-
lardan seçilir.
    Başkan üye ve yedeklerin seçimi :

    Madde 3 - Başkan ve üyeler ile yedekleri, nezdinde disiplin mahkemesi kuru-
lan komutan veya askeri kurum amiri tarafından her yılın Aralık ayında bu mahke-
menin yetkisine giren birliklerdeki subay ve astsubaylar arasından kıtaya veya
askeri kuruma katılış sırasına göre ve değistirilmemek üzere bir yıl için seçi-
lirler. Bu sıra ancak zorunlu hizmet sebepleriyle değiştirilebilir.
    Başkan ve üyeleri ile yedeklerin görevlerini yapmalarına sürekli engeller
çıktığında  yerlerine başkaları seçilebilir.
    Başkan ve üyelerin nitelikleri :

    Madde 4 - Başkan ve üyelerin en az bir yıl kıta veya askeri kurumlarda hiz-
met görmüş olmaları, taksirli suçlar dışında bir cürüm ile hükümlü bulunmamala,
rı sanığın astı olmamaları ve başkanın en az yüzbaşı rütbesinde bulunması şart-
tır.
---------------------------
(1) 18/3/1986 tarih ve 3269 sayılı Kanunun 21 inci maddesi ile bu Kanunda geçen
    "uzman çavuş"tabiri "uzman erbaş" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
    Başkan ve üyeler yargılama süresi içinde sanığın ve birbirlerinin en yakın
amiri olamazlar.
    Kanunda yazılı nitelikte başkan ve üye bulunamaması:

    Madde 5 - Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum
amiri, bu mahkemenin yetkisine giren birliklerde kanunda yazılı nitelikte
başkan ve üye yoksa veya mevcut olanların gürevlerini yapmalarına kanuni
engeller bulunursa uygun nitelikte başkan ve üyelerin seçimi için en yakın kıta
komutanı veya askeri kurum amirine başvurur.
    Disiplin subayı ve niteliği:

    Madde 6 - Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutanlıklar veya askeri
kurum amirlikleri ile Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığında askeri savcılar ve
adli müşavirler arasından atanmış bir disiplin subayı bulunur.
    Refaketinde adli müşavir bulunan kıta komutanlığı ve askeri kurum amirliği
nezdindi kurulan disiplin mahkemelerinde, disiplin subaylığı görevi bu adli
müşavir veya yardımcıları tarafından yapılır.
    Askeri savcılar ve adli müşavirler arasından atanmış olan disiplin subayının
veya bu görevi yapan adli müşavir veya yardımcısının bulunmaması veya görevini
yapmasını engelleyici sebeplerin var olması halinde disiplin subaylığı görevini
diğer bir sınıf subayı yapabilir. Bu hallerde disiplin subayı, nezdinde disiplin
mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amiri ile Milli Savunma Bakanlığı
Müsteşarı tarafından kıtada an az bir yıl hizmet görmüş olan ve taksirli suçlar
dışında bir cürüm ile hükümlü bulunmıyan teğmen ile binbaşı rütbesindeki subay-
lar arasından seçilir.
    Disiplin subaylıklarında ve disiplin mahkemelerinde tutanak katipliği yapmak
üzere yeteri kadar asker kişi kullanılır.
                                   Görev ve Yetki
    Görev:

    Madde 7 - Disiplin mahkemeleri asker kişilerin bu kanunda yazılı disiplin
suçlarına ait davalara bakar. Şu kadar ki, bu kanunda yazılı disiplin suçların-
dan dolayı disiplin amiri, özel kanunlarda kendisine tanınan yetki içinde, oda
veya göz hapsi verebileceği gibi disiplin mahkemesine de yollıyabilir.
    Kuruluş yönünden yetki:

    Madde 8 - Disiplin mahkemelerinin yetkisi, nezdinde kuruldukları komutanlı-
ğın, askeri kurum amirliğinin veya Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığının
kadro ve kuruluşu ile sınırlıdır.
    Disiplin mahkemelerinin bu yetkileri Jandarma  Genel Komutanının, Kuvvet
Komutanlarının veya Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarının göstereceği lüzüm
üzerine veya doğrudan doğruya  Genelkurmay Başkanlığınca genişletilebilir
veya daraltılabilir.
     Rütbe yönünden yetki:

     Madde 9 - Alay veya eşidi komutanlıkları veya askeri kurum amirlikleri
nezdindeki disiplin mahkemeleri erden yüzbaşıya kadar (yüzbaşı dahil) askerler
ile diğer asker kişileri.
     Tümen ve eşidi komutanlıkları veya askeri kurum amirlikleri nezdindeki
disiplin mahkemeleri erden yarbaya kadar (yarbay dahil) askerler ile diğer
asker kişileri,
    Kolordu ve eşidi komutanlıkları veya askeri kurum amirlikleri ile ordu komu-
tanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları, Milli Savunma
Bakanlığı Müsteşarlığı nezdindeki disiplin mahkemeleri erden albaya kadar
(albay dahil) askerler ile diğer asker kişileri,
    Genelkurmay Başkanlığı nezdindeki disiplin mahkemesi erden general ve amira-
le kadar (general ve amiraller dahil) askerler ile diğer asker kişileri yargıla-
maya yetkilidir.
    Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amirinin rütbe
bakımından aynı mahkemenin yetkisine dahil bulunması halinde bu komutan veya as-
keri kurum amiri bir üst komutanlık veya askeri kurum amiri nezdinde kurulan
disiplin mahkemesinde yargılanır.
    Ayrı disiplin mahkemelerine tabi kişilerin birlikte işledikleri suçlarda
yetki:

    Madde 10 - Bir disiplin suçu başka başka disiplin mahkemelerine tabi asker
kişiler tarafından birlikte işlenirse en yüksek rütbelisinin tabi olduğu disip-
lin mahkemesi hepsi hakkında davaya bakmaya yetkilidir.
    Bir disiplin suçu başka başka disiplin mahkemesine tabi eşit rütbeli asker
kişiler veya rütbesiz asker kişiler tarafından birlikte işlenmiş olursa garnizon
komutanı hepsi hakkında soruşturma yapacak nezdinde disiplin mahkemesi bulunan
kıta komutanı veya askeri kurum amirini tayin eder. Birlikte suç işleyen asker
kişiler ayrı ayrı garnizonlardaki kıta komutanlığına veya askeri kurum amirliği-
ne tabi iseler bu halde yetkili merci, adli yönden bağlı oldukları müşterek üst
komutan veya askeri kurum amiri tarafından tayin edilir.
    Bu konulardaki yetki uyuşmazlıkları Genelkurmay Başkanlığı tarafından kesin
olarak çözümlenir.
    Yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi ve rütbe yükselmesi halinde yetki:

    Madde 11 - Disiplin mahkemelerinin görev ve yetkileri bu mahkemelerde yargı-
lanmayı gerektiren ilginin kesilmesi ile kalkmaz. Ancak sanık rütbe yükselmesi
dolayısiyle tabi bulunduğu disiplin mahkemesinin yetkisi dışına çıkmış olursa
yargılama yetkisi adli yönden üst komutan veya askeri kurum amiri nezdindeki
disiplin mahkemesine geçer.
    Hüküm veya yetki uyuşmazlıkları:

    Madde 12 - Disiplin mahkemeleri arasında çıkacak hüküm veya yetki uyuşmaz-
lıklarını adli yönden müşterek üst komutanlık veya askeri kurum amirligi nezdin-
deki disiplin mahkemesi çözümler.
    Müşterek üst komutanlık veya askeri kurum amirliği bulunmadığı takdirde bu
konulardaki uyuşmazlıklar Genelkurmay Başkanlığı nezdindeki disiplin mahkemesi
tarafından çözümlenir.
    İstirdat ve tazminata hüküm yetkisi:

    Madde 13 - (Değişik birinci fıkra: 1/7/1982 - 2688/1 md.) Bu Kanunun 52 nci
maddesinde yazılı disiplin suçlarından doğan ve onbeşbin lirayı geçmeyen
istirdat ve maddi tazminat davalarına da disiplin mahkemelerinde bakılır.
    Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amirleri Hazi-
neye ait zararları tesbit ve iddianameye yazarak kovuşturmakla görevlidirler.
    Disiplin mahkemelerinde davanın görülmesine imkan kalmıyan hallerde kamu
alacakları özel kanununa göre kovuşturulur.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
                                   Soruşturma
    Disiplin suçlarının ihbar ve soruşturması:

    Madde 14 - Maiyetinden birinin bir disiplin suçu işlediğini öğrenen her amir
yetkisi dahilindeki oda veya göz hapsi cezalariyle cezalandırılmasını uygun
görmediği takdirde suçluluk sebeplerini ve suç delillerini kapsıyan bir vaka
raporu düzenleyip bunu silsile yolu ile nezdinde disiplin mahkemesi kurulan
komutan veya askeri kurum amirine en geç üç gün içinde gönderir.
    Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amiri herhangi
bir suretle bir disiplin suçunun işlendiğini öğrendiğinde doğrudan doğruya
disiplin cezası vermeye yetkili olur ve buna dayanarak oda veya göz hapsi
cezasiyle cezalandırılmasını uygun görmez ise dava açılmasının gerekip gerekme-
diğine karar vermek üzere derhal disiplin hazırlık soruşturması yapılmasını
emreder.
    Aksi halde birinci fıkraya göre işlem yapılmak üzere keyfiyeti disiplin ce-
zası vermeye yetkili en yakın disiplin amirine bildirir ve varsa evrakı gönde-
rir.
    Disiplin hazırlık soruşturması disiplin subayı tarafından en kısa zamanda
yapılır. İhbarı yapan amir tarafından yapılan soruşturma yeter görülürse bu,
disiplin hazırlık soruşturması yerine geçer.
    (Ek: 27/4/1989 - 3554/2 md.) Seferberlik ve savaş halinde yapılacak hazırlık
soruşturması, sanığın askerliğinin bitimine veya seferberliğin sona ermesine
veya barışa kadar tatil edilebilir.
    Disiplin soruşturması sonunda yapılacak işlem:

    Madde 15 - Disiplin hazırlık soruşturması sonunda nezdinde disiplin mahkeme-
si kurulan komutan veya askeri kurum amiri tarafından aşağıdaki işlem yapılır:
    A) Eylem adliye mahkemelerinin veya askeri mahkemelerin görevine giren bir
suç ise, evrak görevli mercie gönderilir.
    B) Eylem bu kanunda yazılı bir disiplin suçu olmayıp, disiplin tecavüzü ise
özel kanun hükümleri uygulanır.
    C) Dava açılmasını gerektirir yeter sebepler bulunmazsa kovuşturmaya yer
olmadığına karar verilir. Bu karar evvelce sorguya çekilmiş sanığa da tebliğ
edilir.
    D) Dava açılmasını gerektirir yeter sebepler varsa bir iddianame ile
disiplin mahkemesinde dava açılır.
    İddianameye nelerin yazılacağı:

    Madde 16 - İddianameye sanığın kimliği, disiplin Suçu teşkil eden eylemin
neden ibaret bulunduğu ve delilleri, uygulanması istenilen kanun maddesi, varsa
Hazine zararı ve duruşmanın yer ve zamanı yazılır.
    İddianame asker kişi olan sanığa en yakın amiri aracılığı ile tebliğ olunur.
Bu hususta düzenlenecek belgede tebliğ ile sanığın imzaları ve tebliğ tarihi
gösterilir. Diğer kişiler hakkında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
    Tebliğ tarihi üzerinden iki gün geçmedikçe duruşma yapılamaz. Sanığın uygun
görmesi ile bu süreden vazgeçilebilir.
    Disiplin mahkemesinin toplanması:

    Madde 17 - Disiplin mahkemesi, iddianamenin sanığa tebliğinden sonra,
nezdinde kurulduğu komutanın veya askeri kurum amirinin emriyle toplanır.
    Sanık ve tanıkların çağrılması:

    Madde 18 - Asker kişi olan sanık ve tanıklar emirle, diğerleri davetiye
ile çağrılır. Bu davetiyeye, gelmezlerse zorla getirilecekleri de yazılır.
                                    Duruşma
    Duruşma usulü:

    Madde 19 - Duruşma hükme katılacakların huzuru ile ara vermeksizin yapılır.
Disiplin subayı ile tutanak katibinin bulunmaları şarttır. Zorunlu sebeplerle
duruşma tehir ve talik edilebilir.
    Sanık duruşmanın devamı süresince hazır bulundurulur. Duruşmaya özürsüz gel-
miyen veya gelip de savuşan veya duruşmada bulunmak istemeyen sanığın yokluğunda
duruşmaya devam edilip hüküm verilebilir.
    Duruşma yönetimi:

    Madde 20 - Duruşmanın yönetim ve disiplini başkana aittir. Duruşmanın disip-
linini bozan her kişiyi başkan mahkeme salonundan çıkartır.
    Duruşmanın açıklığı:

    Madde 21 - Disiplin mahkemelerinde duruşma açık olur. Genel ahlakın veya
kamu güvenliğinin korunması amaciyle duruşmanın tamamının veya bir kısmının ka-
palı yapılmasına mahkemece karar verilebilir. Kapalı yapılan yargılamanın yayım-
lanması yasaktır. Buna uymıyanlar hakkında Basın Kanunu hükümleri uygulanır.
    Sanığın astı olanlar duruşmada bulunamazlar.
    Duruşmaya nasıl başlanacağı:

    Madde 22 - Duruşmaya sanık, tanık ve bilirkişilerin yoklaması ile başlanır.
Daha sonra sanığa başkan ve üyelerin davaya bakmalarına engel halleri hakkında,
bir istemi bulunup bulunmadığı sorulur. Başkan tanıkları duruşma salonundan dı-
şarıya çıkarır. Sanığın kimliği tesbit edildikten sonra iddianame disiplin suba-
yı tarafından okunur.
    Başkan ve üyelerin davaya bakamaması ve reddi:

    Madde 23 - I - Disiplin mahkemelerinin başkan ve üyeleri aşağıdaki hallerde
bu görevi yapamazlar veya aynı sebeplerle reddedilebilirler:
    A) Suçtan kendisi zarar görmüş ise,
    B) Sanık ve mağdur ile aralarında evlilik veya veraset ilişkisi bulunmuş
veya bulunuyorsa,
    C) Sanık veya suçtan zarar görenle aralarında kan veya sıhri usul ve füru
hısımlığı yahut evlat edinme ilişiği veya üçüncü dereceye kadar (bu derece
dahil) kan veya evlilik kalmasa bile ikinci dereceye kadar (bu derece dahil)
sıhri civar hısımlığı varsa,
    D) Aynı davada nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri
kurum amiri sıfatı ile işlem veya disiplin subaylığı yahut sanık müdafiliği
görevlerini yapmış ise,
    E) Aynı davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş ise,
    F) Tarafsızlığını şüpheye düşürecek haller mevcutsa;
    II - Aleyhine kanun yoluna gidilen disiplin mahkemesi hükmünün, üst disip-
lin mahkemesinde incelenmesinde, hükme katılan disiplin mahkemesi başkan
ve üyesi üst disiplin mahkemesinde bu hükmün incelenmesine katılamaz.
    Sanığın sorgusu ve delillerin toplanması:

    Madde 24 - İddianamenin  okunmasından sonra sanık olay hakkında sorguya
çekilir, varsa tanıklar dinlenir ve diğer deliller toplanır.
    Disiplin mahkemesi istem üzerine veya kendiliğinden tanık dinlenmesine veya
başka delillerin toplanmasına karar verebilir.
KANUNLAR,TEMMUZ 1989 (Ek- 4)
   Delillerin toplanmasından sonra disiplin subayından esas hakkındaki istemi
sorulur.Sanık savunmasını yapar. Son söz sanığındır.
    Müdafi tutulması:

    Madde 25 - Sanık soruşturmanın her safhasında bir müdafi tutabileceği gibi
müdafii yoksa disiplin mahkemesince de müdafi tutulabilir.
    Sanık kendisine bir müdafi tutacağını beyan ve bundan dolayı mehil verilme-
sini talep ettiği takdirde mahkemece münasip bir mehil verilir.
    Delillerin değerlendirilmesi:

    Madde 26 - Disiplin mahkemesi toplanan delilleri duruşmada edineceği kana-
ata göre değerlendirir.
    Duruşmanın bitmesi ve hüküm :

    Madde 27 - Duruşma hükmün tefhimi ile biter:
    (Ek: 27/4/1989 - 3554/3md.)Seferberlik ve savaş halinde komutan veya askeri
kurum amirinin istemi üzerine disiplin mahkemesince, sanığın askerliğinin biti-
mine veya seferberliğin sona ermesine veya barışa kadar duruşmanın tatiline ka-
rar verilir.
    Hüküm,sanığın beraetine veya hükümlülüğüne veya davanın düşmesine yahut
disiplin mahkemesinin görevsizliğine veya yetkisizliğine dair olur.
    Hükümlülük halinde,disiplin mahkemesince cezanın derhal yerine getirilmesine
karar verilebilir.
    Oyların toplanması:

    Madde 28 - Disiplin mahkemelerinde hüküm ve kararlar oy birliği veya oyçok-
luğu ile verilir.Oylar dağılırsa sanığın en çok aleyhinde olan oy ,çokluk elde
edilinceye kadar kendisine daha yakın olan oya tabi olur.
    Oy ,küçük rütbeden başlayıp rütbe ve kıdem sırası ile verilir.
    Hükmün gerekçesi:

    Madde 29 - I - Sanık mahküm olursa hükmün gerekçesinde:
    A) Mahkemece disiplin suçunun kanuni unsurları olarak sabit ve muhakkak
sayılan vakıalar.
    B) Duruşma sırasında kanunda yazılı olup cezanın kaldırılmasını veya azal-
tılmasını yahut çoğaltılmasını gerektiren hallerin varlığı ileri sürülmüş ise
bunların sabit sayılıp sayılmadığı.
    C) Uygulanan ceza maddesi ve ceza miktarının tayinine mahkemeyi sevk eden
haller.
    Gösterilir.
    II - Sanık beraet ederse hükmün gerekçesinde,sanığın isnat olunan eylemi
işlediğinin sabit olmamasından mı yoksa işlenen eylemin bu kanuna göre suç
sayılmamasından mı beraete hükmedildiği gösterilir.
    İtiraza hakkı olanlar:

    Madde 30 - Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum
amiri veya sanık itiraz hakkına sahiptirler.
    İtiraz süresi ve inceleme mercii:

    Madde 31 - Disiplin mahkemelerinden verilen hükümlere karşı tefhim veya
tebliğinden itibaren üç gün içinde bir üst disiplin mahkemesinde itiraz edile-
bilir.
    Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığı ile Genelkurmay Başkanlığı nezdinde
kurulan disiplin mahkemelerinin hükümlerine karşı yapılan itirazı,itiraz edilen
hükme katılmıyan ve onlardan daha kıdemli olan başkan ve üyelerden kurulu yeni
bir kurul inceler.Buna rağmen uygun nitelikte başkan ve üye bulunmazsa,en yük-
sek komuta makamından itibaren sıra ile aşağı derecelerdeki komuta mevkilerinde
bulunan subaylar başkan ve üye olarak görevlendirilirler.
    İtirazın nereye yapılacağı, şekli ve sebepleri:

    Madde 32 - İtiraz, hükmü veren disiplin mahkemesinin nezdinde kurulduğu
komutana veya askeri kurum amirine yapılır.
    İtiraz sebepleri yazılı olarak verilebileceği gibi sanığın en yakın
amirine yapılacak beyan üzerine düzenlenecek bir tutanak şeklinde de olabilir.
    İtiraz, kural olarak hükmün kanuna aykırılığı sebebine dayanır.
    Hukuki bir kuralın uygulanmaması yahut yanlış uygulanması kanuna aykırı-
lıktır.
    Aşağıdaki hallerde kanuna mutlak aykırılık var sayılır:
    A) Disiplin mahkemesinin kanun dairesinde kurulmamış olması,
    B) Başkan ve üyelik niteliklerini haiz olmıyan bir başkan veya üyenin hük-
me katılması,
    C) Makbul bir şüpheden dolayı hakkında ret istemi olup da bu istem kabul
edildiği halde başkan veya üyenin hükme katılması, veyahut bu istemin kanuna
aykırı olarak reddolunması suretiyle başkan ve üyenin hükme katılmış olması,
    D) Disiplin mahkemesinin kanuna aykırı olarak davaya bakmıya kendisini
görevli veya rütbe yönünden yetkili görmesi,
    E) Disiplin subayının veya kanunen bulunması gerekli diğer bir kişinin
yokluğunda duruşma yapılması,
    F) Sözlü duruşma sonucu olarak verilen hükümde duruşmanın açıklığı kura-
lına uyulmamış olması,
    G) Hükmün gerekçesiz bulunması,
    H) Hüküm için önemli olan noktalarda mahkeme kararı ile savunma hakkının
kısıtlanmış olması,
    İtiraz halinde yerine getirmenin geri bırakılması:

    Madde 33 - İtiraz, aleyhine itiraz olunan hükmün yerine getirilmesini geri
bıraktırır.  Ancak disiplin mahkemesince cezanın derhal yerine getirilmesine
karar verilmişse bu hüküm uygulanmaz.
    İtirazın incelenmesi:

    Madde 34 - İtiraz üzerine üst disiplin mahkemesi disiplin subayı en geç üç
gün içinde gerekli incelemeyi yapar ve mütalaası ile birlikte dosyayı mahkemeye
verir. Mahkeme en geç üç gün içinde dosyayı inceliyerek kararını verir.
    Üst disiplin mahkemesi gerekli gördüğü soruşturmanın yapılmasını isteyebilir
veya soruşturmayı kendisi yapabilir. Bu halde soruşturma için geçecek süre üç
günlük süreye dahil değildir.
    İtirazı inceleme merciinin kararları:

    Madde 35 - Üst disiplin mahkemesi itirazı yerinde görürse davanın esasına
hükmeder. Aksi halde itirazı reddeder. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
    Gözetim ve teftiş:

    Madde 36 - Disiplin mahkemeleri ile disiplin subaylıklarının ve disiplin
ceza ve tutuk evlerinin idari işlerinin gözetimi, silsile yolu ile komutanlık-
larca veya askeri kurum amirliklerince teftişi, Milli Savunma Bakanlığı Askeri
Adalet müfettişlerince genel hükümlere göre yapılır.
    Bu gözetim ve teftiş görevine dayanılarak yargı işlerine karışılamaz.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
                 Hükümlerin Kesinleşmesi ve Yerine Getirilmesi
    Hükmün kesinleşmesi :

    Madde 37 - Disiplin mahkemelerince verilen hükümlerden süresi içinde itiraz
olunmıyan veya itiraz olunup da üst disiplin mahkemesince hakkındaki itiraz
sonuçlanan hükümler kesinleşir. Bu hükümlerin yerine gatirilmesi lüzumu, nezdin-
de disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amiri tarafından hükmün
altına yazılır ve imza edilir.
    Cezaların yerine getirilmesi:

    Madde 38 - Disiplin mahkemelerince verilen ve kesinleşen oda veya göz hapsi
cezaları:
    A) Subaylarla askeri memurlar ve astsubaylar hakkında :
    I. Göz hapsi cezalarında:
    a) Resmi daire, kışla,eğitim alanları ile sair yerlerdeki hizmetlerine devam
ederler.
    b) Hizmetin sona ermesinden sonra hiçbir yere gidemezler. Kışlada veya
resmi odalarda kalırlar.
    c) Hizmete ilişkin olanlar dışında hiçbir ziyaret kabul edemezler.
    II.  Oda hapsi cezalarında:
    a)  Mümkün olduğu takdirde cezayı tek başına belirli bir hapis odasında ge-
çirirler.
    b) Emir veremezler.
    c) Genel hizmet yapamazlar.
    B) Askeri öğrenciler hakkında:
    a) Oda hapsi cezasını belirli hapis odalarında topluca geçirirler.
    b) Hapis odalarının kapısında bir nöbetçi bulundurulur.
    C) Erbaş ve erler hakkında:
    a) Oda hapsi cezasını belirli hapis odalarında topluca geçirirler.
    b) Hapis odalarının kapısında bir nöbetçi bulundurulur.
    c) Erbaşlar genel hizmet yapamazlar. Erler ağır askeri hizmetlerde kullanı-
labilirler.
    D) Sivil personelin öğrenim ve sosyal durumları gözönüne alınarak verilen
cazalar yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre yerine getirilir.
    (Ek: 27/4/1989 - 3554/4 md.) Seferberlik ve savaş halinde teşkilatında di-
siplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amiri, disiplin mahkemesince
verilen cezanın yerine getirilmesini,hükümlünün askerliğinin bitimine veya
seferberliğin sona ermesine veya barışa kadar geri bırakabilir.
     Mali hükümlerin yerine getirilmesi:

     Madde 39 - (Değişik: 27/4/1989 - 3554/5 md.)
     Disiplin mahkemelerinin istirdat ve tazminata dair verdikleri hükümler
maliye dairelerine bildirilerek bu dairelerce 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yerine getirilir.
     Yazılı emir:

     Madde 40 - Disiplin mahkemeleri tarafından verilip kesinleşmiş bulunan
hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenen Genelkurmay Başkanı, Askeri
Yargıtaya başvurması için Askeri Yargıtay Başsavcısına yazılı emir verilmesi hu-
susunda Milli Savunma Bakanından istemde bulunur.
     Bu istem üzerine veya ayrıca Milli Savunma Bakanı disiplin mahkemelerince
verilip kesinleşmiş bulunan hükümlerde kanuna aykırılık bulunduğunu öğrenirse,
Askeri Yargıtaya başvurması için Askeri Yargıtay Başsavcısına yazılı emir
verir.
    Bu hususta  yazılı emir ile ilgili Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama
Usulü Kanunundaki hükümler uygulanır. Şu kadar ki, Askeri Yargıtay işin disiplin
mahkemesinin görevini aştığı sonucuna varırsa hükmü bozarak dava dosyasının
yetkili ve görevli mercie gönderilmesine karar verir. Bu halde yeniden yapılacak
inceleme ve kovuşturma sonucuna göre gereken karar verilir. Disiplin mahkemesi
tarafından verilen ve yerine getirilen cezalar yeniden verilecek cezadan
indirilir.
                                   İKİNCİ KISIM
                              Disiplin Suçları ve Cezaları
    Disiplin suç ve cezaları:

    Madde 41 - Disiplin suçları, bu kanunun oda hapsi veya, göz hapsi ile ceza-
landırdığı eylemlerdir. Bu kanuna göre verilecek oda veya göz hapsi cezaları
üç günden iki aya kadardır. Erbaşlar hakkında asli ceza ile birlikte rütbenin
geri alınması cezası da verilebilir.
    Jandarma uzatmalı ve uzman erbaşları hakkında, rütbenin geri alınması
hususunda, özel kanun hükümleri uygulanır.
    Disiplin mahkemesi, bu kanunu uygularken, maddede yazılı cezanın aşağı ve
yukarı hadleri arasında cezayı serbestçe takdir eder.
    (Ek: 27/4/1989 - 3554/6 md.) Seferberlik ve savaş halinde verilecek cezalar
üçte birden az olmamak üzere bir katına kadar arttırılır.Ancak, tertip olunan
ceza Kanunda gösterilen cezanın azami  haddini geçemez.
    Cazaların toplanması:

    Madde 42 - Cezaların toplanması halinde, aynı ceşit cezalar toplanarak, baş-
ka çeşit cezalar ayrı ayrı çektirilir.
    Disiplin suçlarında zamanaşımı:

    Madde 43 - Disiplin suçlarına ait davalarla, suç tarihinden itibaren beş ay
içinde disiplin mahkemelerince hüküm verilmemiş olursa dava zamanaşımına uğrar.
    (Ek: 27/4/1989-3554/7 md.)l4 ve 27 nci maddeler gereğince soruşturmanın veya
duruşmanın tatiline karar verilmesi halinde, tatil süresi içinde zaman aşımı
işlemez.
    Oda va göz hapsinde ceza zamanaşımı:

    Madde 44 - Oda ve göz hapsi cazaları kesinleştikleri tarihten itibaren bir
yıl içinde zamanaşımına uğrar.
    (Ek: 27/4/1989-3554/8 md.) 38 inci madde gereğince cezanın yerine getirilme-
sinin geri bırakılması halinde, geri bırakma süresi içinde zamanaşımı işlemez.
    Disiplin mahkemelerinden verilen cezalar ve erteleme:

    Madde 45 - Bu kanunun 52,53,54,55,56,58,59,60 ve 61 inci maddeleri gereğince
verilenler dışında disiplin mahkemelerinden verilen cezalar ertelenemez.
    Oda ve göz hapsinin kimlere verileceği:

    Madde 46 - Oda hapsi bütün asker kişilere, göz hapsi ise subaylara, askeri
memurlara, astsubaylara ve sivil personele verilir.
    Amir ve üste saygısızlık:

    Madde 47 - Hizmette veya hizmete ilişkin hallerde amire ve üste zorunlu ol-
duğu Saygıyı göstermiyen veya uyarmayı saygı duruşu ile kabul edip dinlemiyen-
ler, bir aya kadar oda veya göz hapsi ile cezalandırılırlar.
    İtaatsizlik edenler:

    Madde 48 - Kast veya ihmal ile hizmete ait emri tam yapmamak, değiştirmek
veya sınırını aşmak suretiyle itaatsizlik edenlere on günden iki aya kadar oda
veya göz hapsi cezası verilir.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
    Bilerek doğru söylemiyenler:

    Madde 49  - Hizmete ait işlerde amirin sorusuna karşı bilerek doğru
söylemiyenler bu eylemlerinden hizmet aksamamış ise bir aya kadar oda veya göz
hapsi ile cezalandırılırlar.
    Kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme:

    Madde 50 - A) Kıtasından veya görev yerinden kaçanlardan altı gün içinde
kendiliğinden gelenler on günden bir aya kadar oda hapsi ile cezalandırılır.Bu
eylem görevli iken işlenmiş veya silah, mühimmat, donatım veya bir askeri taşıma
aracı birlikte götürülmüş ise yirmi günden iki aya kadar oda hapsi cezası veri-
lir.
    B) İzin süresini özürsüz altı güne kadar geçirenler yedi günden bir aya ka-
dar oda veya göz hapsi ile cezalandırılırlar.
    Kaçmaya kalkışanları haber vermiyenler:

    Madde 51 - Bir kaçmaya kalkışmayı doğru olarak haber alıp da kaçmanın önü
alınabilecek bir zamanda bunu amirine haber vermiyenler kaçma olmuş ise yedi
günden iki aya kadar oda hapsi cezası ile cezalandırılırlar.
    Hizmete mahsus eşyanın harabolmasına sebebiyet verenler veya kaybedenler

    Madde 52 -(Değişik: 1/7/1982 - 2688/2 md.)
    Hizmete mahsus ve değeri onbeşbin lirayı geçmeyen eşyayı, özürsüz kaybeden-
ler veya harap olmasına sebebiyet verenler, eşyanın, değeri de gözönüne alınarak
iki aya kadar oda veya göz hapsi ile cezalandırılır.
    Astına hizmetle ilgili olmıyan emir verenlerle hediye istiyen veya borç
alanlar:

    Madde 53 - Astlarına hizmetle ilgisi olmıyan emir verenler, astlarından he-
diye istiyenler veya borç alanlar on günden iki aya kadar oda veya göz hapsi ce-
zası ile cezalandırılırlar.
    Astlarını gözetim görevinde ihmal ve kusuru olanlar:

    Madde 54 - Astlarını gözetim görevinde ihmal ve kusuru olanlar veya astları-
nın suçlarını haber vermiyenler, onbeş güne kadar oda veya göz hapsi cezası ile
cezalandırılırlar,
    Astına söven, hakaret eden ve kötü davrananlar:

    Madde 55 - Astına sövenler, hakaret edenler veya askeri usul ve kurallar ve
nizamlar dışında kötü davrananlar iki aya kadar oda veya göz hapsi cezası ile
cezalandırılırlar.
    Nöbet talimatına aykırı hareket edenler:

    Madde 56 - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinde
belirtilen nöbet görevlerini yaparken nöbet yerini terk edenler ve başka surette
nöbet talimatına aykırı hareket edenler bu eylemlerinden dolayı hizmet
aksamamış veya maddi bir zarar doğmamışsa iki aya kadar oda veya göz hapsi
cezası ile cezalandırılırlar.
    Hoşnutsuzluk yaratanlar:

    Madde 57 - Arkadaşları arasında söz veya fiilleri ile hoşnutsuzluk yaratan-
lar bir aya kadar oda veya göz hapsi ile cezalandırılırlar.
    Sarhoşluk ve yasak edilen yerlere girmek:

    Madde 58 - Resmi üniforma ile genelevlere, kumarhanelere, meyhanelere, bar-
lara ve girilmesi garnizon komutanlıklarınca yasaklı başka yerlere girenler veya
sarhoşluğu gizlenmiyecek derecede olanlar yedi günden bir aya kadar oda veya göz
hapsi cezası ile cezalandırılırlar.
    Sarhoşluk eylemi görev sırasında işlenmiş ise verilecek ceza onbeş günden
iki aya kadar oda veya göz hapsidir.
    Kumar oynıyanlar:

    Madde 59 - Kumar oynıyanlar, bir aya kadar oda veya göz hapsi cezası ile
cezalandırılırlar.
    Meslek kuruluşlarına, izin verilmeyen derneklere,spor kulüplerinin faal
üyeliklerine girenler:

    Madde 60 - (Değişik: 23/6/1983 - 2861/3 md.)
    Meslek kuruluşlarına, Milli Savunma Bakanlığınca yayımlanan listede adı
bulunmayan derneklere veya spor kulüplerinin faal üyeliklerine girenler on gün-
den iki aya kadar oda veya göz hapsi cezası ile cezalandırılırlar.
    Yasak edilen kitap ve saireyi okuyan veya bulunduranlar:

    Madde 61 - Askeri öğrenci, er ve erbaşlar tarafından okunması veya bulundu-
rulması Genelkurmay Başkanlığınca yasak edildiği bildirilen kitapları, dergileri
ve her türlü yazıları okuyan veya bulunduranlar onbeş güne kadar oda hapsi ceza-
sı ile cezalandırılırlar.
    Disiplin cezalarının etkisi:

    Madde 62 - Yedek subay, (uzatmalılar ve uzman erbaşlar hariç) erbaş ve erler
hakkında disiplin mahkemeleri tarafından verilen ve yerine getirilen oda hapsi
cezaları askerlik hizmeti sürelerinden indirilir ve bu kişiler o kadar süre geç
terhis edilir.
    Muvazzaf subay, askeri memur ve astsubaylar, sivil personel ile uzatmalılar
ve uzman erbaşlar hakkında verilen ve yerine getirilen oda ve göz hapsi cezaları
bunların yükselmelerinde nazara alınmak üzere sicillerine işlenir.
                                  Son Hükümler
    Askeri Ceza ve Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunlarının
uygulanması:

    Madde 63 - Bu kanunda aksine hüküm bulunmıyan hallerde Askeri Ceza Kanunu
ile Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümleri disiplin mah-
kemelerinde de uygulanır.
    Uygulanmıyacak kanun hükümleri:

    Madde 64 - Askeri Ceza Kanununun bu kanunun cezalandırdığı suçlara ait hü-
kümleri ve diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri disiplin mahkemelerinin
kurulup fiilen göreve başladıkları tarihte yürürlükten kalkar.

    Geçici Madde 1 - Bu kanuna göre kurulacak disiplin mahkemeleri, kanunun yü-
rürlüğe girdiği tarihten başlıyarak en geç üç ay içinde kurulur.
    Bu mahkemelerin hangi tarihte fiilen göreve başlıyacakları Genelkurmay Baş-
kanlığınca tesbit olunur.

    Geçici Madde 2 - Disiplin mahkemelerinin kurulup fiilen göreve başladıkları
tarihte askeri savcılıklarla askeri mahkemelerde bulunan ve henüz neticelendi-
rilmemiş olan soruşturma ve dava dosyalarından disiplin mahkemelerinin görevi
içine giren suçlara aid olanlar, görevsizlik karariyle, nezdinde disiplin mahke-
mesi kurulan yetkili kıta komutanı veya askeri kurum amirine gönderilir.
    Duruşma safhasında olan dosyalar için yeniden iddianame düzenlenmeden dava
dosyası görevli disiplin mahkemesine verilir.
    Kanunun yürürlüğe girişi:

    Madde 65 - Bu kanunun kuruluşa ait hükümleri yayımı tarihinde, diğer hüküm-
leri ise disiplin mahkemelerinin kurulup fiilen göreve başladıkları tarihte
yürürlüğe girer.

    Madde 66 - Bu kanunu Milli Savunma Bakanı yürütür.
          477 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
                YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
  Kanun                                                        Yürürlüğe
    No.         Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler        giriş tarihi
-------------  -------------------------------------------  -----------------
   2688                            ---                            3/7/1982
   2861                            ---                           25/6/1983
   3269                            ---                           25/3/1986
   3554                            ---                           27/4/l989
KANUNLAR,ŞUBAT 1990 (Ek - 5)

Tüm Mevzuat