PETROLÜN BORU HATLARI İLE TRANSİT GEÇİŞİNE DAİR KANUN
     Kanun Numarası: 4586
     Kabul Tarihi: 23/6/2000
     Yayımlandığı R.Gazete : Tarih:  29/6/20000                   Sayı: 24094
     Yayımlandığı Düstur       : Tertip: 5               Cilt: 39          Sayfa:
                                                 BİRİNCİ BÖLÜM
                               Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Yetki
     Amaç
     Madde1 -  Bu Kanunun amacı, petrolün boru hatları ile transit geçişine ilişkin usul ve
esasları belirlemek ve her bir transit petrol boru hattı projesi ile ilgili Türkiye`nin taraf
olduğu milletlerarası andlaşma hükümlerinin uygulanmasını sağlamaktır.
     Kapsam

     Madde 2 -  Bu Kanun, petrolün boru hatları ile transit geçişine ilişkin olarak; etüd,
güzergâh tayini, mühendislik, finansman, kamulaştırma işlemleri, inşaat, devreye alma,
işletme, bakım, onarım, genişletme, terminallerden yükleme, depolama, sevkiyat,
yönetim, terk işlemleri, terk sonrası çevresel rehabilitasyon faaliyetlerini ve projelerle
ilgili diğer tüm faaliyetleri kapsar.
     Tanımlar

     Madde 3 -  Bu Kanunun uygulanmasında;
     a) Bakanlık: Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığını,
     b) Genel Müdürlük: Petrol İşleri Genel Müdürlüğünü,
     c) Belge: Bu Kanun kapsamındaki faaliyetler için, ilgili proje anlaşmalarında belirtilen
proje süresi boyunca geçerli olacak izni,
     d) Petrol hakkı: Tabi olunan milletlerarası andlaşmalardan doğan ve belge ile tevsik
 edilen haklardan herhangi birini,
     e) Transit geçiş: Başka bir ülkeden veya bu ülke yoluyla gelen petrolün başka bir
ülkeye tevcihen, Türkiye ülkesi içerisinde boru hattı vasıtasıyla transit olarak
taşınmasını (Bu petrolün sisteme yapılacak herhangi bir bağlantı ile Türkiye pazarına
girmesi, sistemin transit özelliğini kaldırmaz.),
      f) Transit petrol boru hattı projesi (proje): Transit geçiş için gerekli olan ve yatırımcılar
tarafından veya bunlar adına sahip olunan, kontrol edilen ve/veya işletilen boru hattı ve
ilgili tüm tesisler ile bu Kanunun 2 nci maddesinde sayılan tüm faaliyetleri ve bu Kanun
kapsamındaki diğer faaliyetleri,
     g) Yatırımcı: Bir transit petrol boru hattı projesi ile ilgili olarak milletlerarası andlaşma
hariç diğer proje anlaşmalarına taraf olan gerçek ve tüzel kişiler ve ortaklıklar ile
bunların kanunî halefleri veya devralanlarını,
     h) Proje anlaşması: Bir transit petrol boru hattı projesi ile ilgili olarak ilgili milletlerarası
andlaşmalar ile kamu kurum veya kuruluşlarının yatırımcıyla imzaladıkları her bir
anlaşmayı,
     ı) Proje iştirakçileri: Yatırımcıların, onların hissedarlarının, işletmeci şirketlerin,
müteahhitlerin, taşıtıcıların, borç verenlerin ve sigortacıların herhangi birini ya da tümünü,
     i) Transit geçiş ücreti: Petrolün ülkeden transit geçişi karşılığında, boru hattı
sisteminden taşınan her birim hacim petrol için, ilgili yatırımcı tarafından Devlete ödenen
bedeli,
    j) Petrol: Yer altından çıkan veya çıkarılan sıvı veya gaz halindeki doğal
hidrokarbonları,
     k) Müstakil ve daimi hak: Gayrimenkul statüsüne tâbi mülkiyetin gayri aynî hakkı,
İfade eder.
     Yetki

     Madde 4 -  Transit petrol boru hattı projesine ait proje anlaşmalarının yürütülmesinde;
     a) Belgenin verilmesi, petrol hakkı sahipliği, bunların devri ve bu Kanunun
uygulanmasına dair usul ve esaslar ile ilgili diğer konularda Bakanlık,
     b) Çevre mevzuatında yer alan standartlar, çevresel etki değerlendirme prosedürü
ve çevre ile ilgili diğer konularda Çevre Bakanlığı,
     Düzenlemeler yapmaya yetkilidir.
     Bakanlık, bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler çıkarabilir.
                                                               İKİNCİ BÖLÜM
                                                             Genel Hükümler
     Standartlar

     Madde 5 - Transit petrol boru hattı projesinin mühendislik, inşaat ve işletme
safhalarında ve projeye yönelik diğer uygulamalarda, proje anlaşmalarında belirtilen,
uluslararası düzeyde kabul görmüş teknik, kalite, çevre, emniyet ve sağlık norm ve
standartları esas alınır.
     Güvenlik

     Madde 6 - Bir transit petrol boru hattı projesi ile ilgili olarak; güzergâh belirlenmesi ve
değerlendirilmesine ilişkin ilk proje faaliyetlerinden başlayarak tüm proje süreci
boyunca ve proje tamamlandıktan sonra, bu Kanun kapsamında yer alan proje
faaliyetlerinin söz konusu olduğu bölge içindeki tüm arazi ve tesislerin emniyet ve
güvenliği 2495 sayılı Yasa hükümlerine göre sağlanır. Boru hattı ve tesislerin ilave
güvenlik ihtiyacı ise, gerekli bina, tesis, malzeme, araç, teçhizat vb. bedeli ilgili kamu
kurumu tarafından karşılanmak suretiyle devletin ilgili güvenlik kuvvetince sağlanır.
     Çevre

     Madde 7 -  Proje iştirakçileri, proje faaliyetlerinin yürütülmesinde; yer üstü, yer altı ve
kıta içi sular, deniz, hava, göl, bitki örtüsü, hayvan varlığı ve diğer doğal kaynaklar dahil
çevreye zarar vermemekle yükümlüdür. Çevreye verilen zarar, proje anlaşmalarında
öngörülen esaslar dahilinde proje iştirakçileri tarafından tazmin edilir.
     Kamulaştırma ve tescil

     Madde 8 - Transit petrol boru hattı projesi ile ilgili olarak;
     a) Boru hattı güzergâhı ve diğer tesislere ilişkin olarak arazi ile ilgili yapılması
gereken etüt, izin, kamulaştırma ve diğer işlemleri yürütmek üzere, Bakanlar Kurulu bir
kamu kurum veya kuruluşunu görevlendirebilir.
     b) Kamulaştırma ile görevlendirilen kamu kurum veya kuruluşu, bu görevi en kısa
zamanda ve öncelikle yerine getirmek zorundadır. Söz konusu kamu kurum veya
kuruluşu, bu kamulaştırma kapsamına giren her türlü eylem ve işlem ile ilgili olarak
çıkabilecek hukukî ihtilafların da muhatabıdır.
     c) Kamulaştırma ile görevlendirilen kamu kurum veya kuruluşunca, gerekli arazilerin
tespiti sırasında, yapılacak masraflar ile üçüncü şahıslara verilebilecek maddî zararlar,
bu maddenin uygulanmasında kamulaştırma bedeli olarak kabul edilir.
     d) Transit petrol boru hattı ve ilgili tesislerine ilişkin olarak yapılacak kamulaştırma
veya diğer iktisaplarda, yatırımcı tarafından ödenecek arazi bedelinin ilgili proje
anlaşması kapsamında sabit bir fiyat olarak belirlendiği durumlarda, fiili ödemeler ile
mülk sahiplerince açılacak bedele itiraz davalarında belirlenecek fiyatlar arasındaki
fark, ilgili proje anlaşmasında belirlenen sabit bedeli aştığı ölçüde, genel bütçeye
konulacak ödenekten karşılanır.
     e) Görevlendirilen kamu kurum veya kuruluşu, kamulaştırma ve/veya diğer
iktisapları, mülkiyet edinme veya gayrimenkul üzerinde müstakil ve daimî haklar dahil
irtifak hakkı tesisi suretiyle yapabilir.
     1) Transit petrol boru hattı projesine ait boru hattı güzergâhında bulunan Devletin
hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile tapulama veya kadastro sırasında tespit veya
tescil dışı bırakılmış yerler ve tahdit görmemiş ormanlar, Hazine adına tapu siciline
tescil edilir.
      2) (1) numaralı alt bende göre tescil edilen yerler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları
ve Hazine adına tapu siciline tescil edilmiş bulunan tescilli ormanlar dahil
gayrimenkuller üzerinde, kamulaştırma ile görevlendirilen kuruluşun ilgili kuruma
vereceği bilgiye dayanılarak kamulaştırma ile görevlendirilen kuruluş lehine müstakil
ve daimî hak dahil irtifak hakkı tesis edilir.
     f) Bu maddenin (e) bendinin (1) numaralı alt bendinde sayılan yerler dışında kalan ve
transit petrol boru hattı projesi güzergâhında bulunan mera, çayır, yaylak ve kışlak gibi
orta mallarının vasıfları, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığınca 4342 sayılı Mera
Kanununa bağlı kalmaksızın re`sen kaldırılarak Hazine adına tescil edildikten sonra
kamulaştırma ile görevlendirilen kamu kuruluşu lehine müstakil ve daimî hak olarak
tesis edilir.
     g) Orman sayılan yerlerden geçecek transit petrol boru hattı projesine ilişkin boru
hattı ve tesisler için müstakil ve daimî haklar dahil izin ve irtifak hakkı tesisi, 6831 sayılı
Orman Kanunu hükümlerine göre yapılır.
     h) Kamulaştırma ile görevlendirilen kamu kurum veya kuruluşu lehine tesis edilen
müstakil ve daimî hak, proje kapsamında petrol hakkı sahiplerine devir ve tahsis
edilebilir.
    ı) Boru hattı ve ilgili tesisler, belgeden ayrı olarak herhangi bir tasarrufa konu
olamazlar. Bunlar petrol siciline kaydedildikten sonra belge sahibi, görevlendirilen
kamu kurum veya kuruluşu veya Genel Müdürlüğün bu sicile atfen lüzumlu evrakları
vermek suretiyle yapacağı talep üzerine tapu siciline tescil edilir. Tapu siciline, bunlara
ait herhangi bir  tasarrufun Genel Müdürlüğün izni olmadıkça yapılamayacağı şerhi
verilir.
                                                    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                       Hizmet Satın Alımları, Diğer Giderler, Sigorta ve Vergi
     Hizmet satın alımları ve diğer giderler

     Madde 9 - Münhasıran bir transit petrol boru hattı projesi için, bu projelerin her
aşamasında ve sözleşme görüşmelerinde hukukî, malî ve teknik konularda ihtiyaç
duyulan hizmetler, bu konularda gerekli yeterlik ve niteliği haiz olanlar arasından,
Bakanlık ve/veya kamu kurum veya kuruluşunca  temin  edilir.  Bu  hizmet  alımları,  1050
sayılı  Muhasebe-i  Umumiye  Kanunu  ile 832 sayılı Sayıştay Kanununun vize ve tescile ilişkin hükümlerine ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa tabi değildir.
     Transit petrol boru hattı projeleri ile ilgili hizmet satın alımları, proje takip, tahkim,
mahkeme, sigorta, tazminat ve proje ile ilgili sorumluluk ve taahhütlerden doğan veya
diğer tüm giderler, her yıl bütçe kanununa konulacak ödenekten karşılanır.
    Sigorta

    Madde 10 - Milletlerarası andlaşmaların hükümleri saklı kalmak kaydı ile, transit petrol
boru hattı proje faaliyetleri ile ilgili olarak üçüncü şahıslara verilebilecek zararlara karşı
sigorta yaptırılır.
     Vergi

     Madde 11 - Transit petrol boru hatları projelerine ait faaliyetler, mal varlıkları, gelirler
ve işlemlerden doğan damga vergisi, gümrük vergisi, banka ve sigorta muameleleri
vergisi ve transit geçiş ile ilgili diğer vergi, resim, harç ve fonlarla ilgili olarak, söz
konusu projeye ait olup usulüne göre yürürlüğe girmiş milletlerarası andlaşmada bir
hüküm bulunmadığı durumda ilgili kanunlarda yer alan hükümler uygulanır.
     Transit petrol boru hatları projesine ait boru hattı ve ilgili tesislerin, petrol sicili ve tapu
siciline tescilinden harç alınmaz.
                                                        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
                                                            Çeşitli Hükümler
     Uygulanmayacak hükümler

     Madde 12 - Bu Kanun kapsamındaki hususlarla ilgili olarak milletlerarası
andlaşmalarda yer alan konularda; 2644 sayılı Tapu Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu,
6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, 6326 sayılı Petrol Kanunu ve 6831 sayılı
Orman Kanunu ile diğer kanunların tahdidi ve takyidi hüküm getiren ilgili maddeleri
uygulanmaz.
     İhtilafların çözümü

     Madde 13 - Transit petrol boru hatları projeleri ile ilgili olarak, Devlet mercileri ile
yatırımcılar arasında çıkabilecek ihtilaflar, ilgili proje anlaşmaları hükümlerine göre, ilgili
proje anlaşmasında başka bir hüküm bulunmuyor ise Türkiye`nin taraf olduğu
milletlerarası andlaşmalarda yer alan çözüm usulleri vasıtasıyla ve/veya milletlerarası
tahkim usullerine göre çözümlenir.
      Değiştirilen hüküm

      Madde 14 - ( 29.7.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 14 üncü
maddesine (h) bendi eklenmesiyle ilgili olup, yerine işlenmiştir.)
     h) Petrolün boru hatları ile transit geçişi ile ilgili projeler kapsamında; kamulaştırma ile
görevlendirilen kamu kurum veya kuruluşunun maliki veya irtifak hakkı sahibi olduğu ve
ilgili proje yatırımcıları lehine irtifak hakkı tesis edilmiş gayrimenkuller.
     Yürürlük

     Madde 15 -  Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
     Yürütme

     Madde 16 -  Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Tüm Mevzuat