YEDEK SUBAYLAR VE YEDEK ASKERİ MEMURLAR
                                  KANUNU (1)
     Kanun Numarası        : 1076
     Kabul Tarihi          : 16/6/1927
     Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 9/7/1927 Sayı:628
     Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 3  Cilt: 8  Sayfa: 733
                                       *
                                      * *
     Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
      yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre
                  düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
                                       *
                                      * *

    Madde 1 - Yedek subay ve memur sınıfı seferde muhtelif kadro boşluklarını
doldurmak maksadiyle yapılmıştır.
    Bu sınıfa ayrılanlar hazar vaktinde yetiştirilmek üzere talim ve manevralar-
da bulundurulur.

    Madde 2 - Yedek subay ve yedek askeri memurları şunlardır:
    A) (Değişik: 1/2/1930 - 1555/1 md.)Kara, deniz, hava ve jandarmadan müteakit
ve müstafi olanlardan yedeğe ayrılanlar "daimi malüliyet sebepleriyle tekaüt
edilenlerden seferi ordunun geri ve sabit hizmetlerinde istihdama elverişli
olmayanlar ve yirmi üçüncü maddede sayılan fiillerden dolayı tekaüdü icra edil-
miş bulunanlar yedeğe ayrılmazlar."
    B) Bu kanunun neşrinden evvel ikinci sınıf namiyle yedek subay ve memurla-
rından oldukları tasdik kılınanlar.
    C) Gedikli küçük zabitlerden ihtiyat mülazimi olanlar,
    D) Bu kanuna göre yedek subay yetiştirilenlerdir.
--------------
  (1) a - Kanunun adı "İhtiyat Zabitleri ve İhtiyat Askeri Memurları Kanunu"
      iken, 29/11/1983 tarih ve 2962 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, "Yedek
      Subaylar  ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu" olarak değiştirilmiştir.
      b - Kanunda geçen "ihtiyat zabit ve ihtiyat askeri memurlar" ibareleri,
      29/11/1983  tarih ve 2962  sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, "yedek subay
      ve yedek askeri memurlar" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
    Yedek subay yetiştirilmesi

    Madde 3 - (Değişik: 12/11/1980 - 2338/1 md.)
    a) Her celp yılından evvel müteakip yıl Silahlı Kuvvetlerin subay sınıf-
larına göre yedek subay ihtiyacı Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Milli
Savunma Bakalığınca tespit edilir.
    b) Dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksekokul ve ensti-
tüler ile Milli Eğitim Bakanlığınca bunların dengi olduğu kabul edilen yurt dışı
öğrenim kurumu mezunu olup da  Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği YÖnetme-
liğine göre askerliğe elverişli olanlar arasından, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı
kadar yedek subay adayı (c) ve (d) bendleri esaslarına göre ayrılır.
    c)  Yükümlüler, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaç duyduğu yedek subay miktarından
fazla ise;
    1.  İstekliler, yükümlülüklerini erbaş - er olarak yerine getirebilirler.
    2.  (Değişik: 21/7/1999 - 4414/1 md.) İsteklilerin ayrılmasından sonra kalan
yükümlüler ihtiyaçtan fazla ise, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı bunların arasından
seçilerek saptanır.
    Seçilmedikleri için ihtiyaç fazlası olanlar, yükümlülüklerini erbaş veya
er olarak yerine getirirler.
    3.  İsteklilerin ayrılmasından sonra, kalan yükümlü miktarı, Silahlı
Kuvvetlerin yedek subay ihtiyacını karşılamadığı takdirde; erbaş - er olarak
hizmet yapmak isteyenler arasından seçimle yedek subay ihtiyacı karşılanır.
    Seçimin şekli ve yapılma esasları ile celp usulleri, bu konulara ilişkin
olarak çıkarılacak yönetmelikte saptanır.
    d)  Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan meslek ve vasıfları haiz olanların
mevcudu ihtiyaçtan az olduğu takdirde; bunlar hakkında (c) bendi hükmü uygulan-
maz ve seçime de tabi tutulmadan yedek subay adayı olarak ayrılırlar.
    e)  Yedek subay adayı yükümlülerin askerlik hizmetleri, eğitim - öğretim
için askerlik şubelerinden sevkleri ile başlar.
    f)  Yedek subayların hizmet süreleri onsekiz aydır. Bu sürenin altı ayı
yedek subay yetiştirilmekle oniki ayı da subay olarak atandıkları kıt`a ve ku-
rumlarda geçer. Yedek subay yetiştirme süresi Genelkurmay Başkanlığının göste-
receği lüzum üzerine Bakanlar Kurulunca uzatılabilir ve kısaltılabilir.
    Yedek subayların hizmet süreleri Genelkurmay Başkanının göstereceği
lüzum üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile lüzumu kadar uzatılabilir. Bu uzatılan
süreler yaş haddinin sonundan iki kat düşülür.
    Yedek subayların hizmet süreleri barışta Genelkurmay Başkanının teklifi
ve Bakanlar Kurulu kararı ile oniki aya kadar indirilebilir.(1)
    g)  Muvazzaflık hizmetini yapmadıkça, 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile bu
Kanunun tespit ettiği esaslar dışında hiç bir yüksek öğrenim mezunu askerlik
çağından çıkarılamaz. (2)
    h)  Yedek subaylardan hastalananlar, muvazzaf subay emsalleri gibi izin
süresine tabi tutulurlar. Sıhhi izin süresini tamamlayanlar terhis edilirler.
Ancak, sıhhi izin süresini tamamlamadan "Faal Hizmet Yapabilir" raporu alanlar,
emsalleri terhis edilse dahi altı ay hizmet müddetini doldurmadıkça terhis
edilmezler.
    ı) (Ek: 21/7/1999 - 4414/1 md.) En az dört yıl süreli fakülte veya yüksek
okulları kendi nam ve hesabına bitirip muvazzaf subaylığa nasbedilenlerden
deneme süresinin bitimine kadar ayrılanların yedek subay okulunda, yedek su-
baylık hizmetinde ve muvazzaf subaylık hizmetinde geçen süreleri askerlik
hizmetinden sayılır. Askerlik hizmet süresini tamamlamadan disiplinsizlik veya
ahlaki nedenlerle Türk Silahlı Kuvvetleriyle ilişkileri kesilen veya mahkeme
kararı ile ya da haklarında verilen mahkumiyet kararının sonucu olarak Türk
Silahlı Kuvvetlerinden tart veya ihraç edilenlerin geriye kalan askerlik
hizmetleri 1111 sayılı Askerlik Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen süre esas alınarak er rütbesi ile; eğitimde başarılı olamaması,
Silahlı Kuvvetlere uyum sağlayamaması veya kendi istekleriyle ayrılanların ge-
riye kalan askerlik hizmetleri ise,(f) bendindeki süre esas alınarak, teğmen
rütbesi ile yedek subay olarak tamamlattırılır.

    Madde 4 - (Mülga: 23/3/1950 - 5619/29 md.)

    Madde 5 - Vakti seferde görülecek lüzum üzerine cetvelde yazılı müddet-
lerin azaltılmasına Başkumandanlık salahiyettardır.
------------------------------
(1) Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak yürürlüğe konulan Kararnameler
    için bu kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLER CETVE-
    Lİ"ne bakınız.
(2) Bu hükmün uygulanmasında ek 2 nci maddeye bakınız.

    Madde 6 - Üçüncü maddedeki hizmetler esnasında veya bilahare yedek subaylığı
esnasında sıhhatleri bulundukları sınıfta istihdama elverişli olmadığı askeri
sıhhiye heyeti raporiyle anlaşılanlar ahvali sıhhiyelerinin müsait olduğu sınıfa
nakledilebilirler.
    Ek: 17/9/1943-4497/2 md.) Muvazzaflık hizmetlerini yaptıktan ve yedek subay
nasbedildikten sonra orduda istifade edilebilecek başka bir meslek veya ihtısas
diplomasını kazanan yedek subaylar, ihtiyaç halinde, sınıfları tatbikat okulun-
da, tatbikat okulu yoksa sınıfı kıtasında rütbeleri ile üç aylık bir tahsil veya
staja tabi tutularak Milli Müdafaa Vekaletince sınıfları değiştirilebilir ve bu
üç aylık hizmet müddetleri hazarda talim devrelerindeki hizmet müddetlerinden
sayılır.

    Madde 7 - (Değişik: 17/3/1932 - 1933/1 md.)
    üçüncü maddede yazılı hizmetler esnasında talim ve tahsil devrelerinden her
hangi birine kanuni bir mazerete müstenit olarak  üçte birinden fazla bir müddet
devam edemeyenler terhis edilerek mütaakıp senede devam edemedikleri devrenin
tamamına iştirak ettirilir. Ancak devam edilmiyen mezkür müddet devrelerin
nihayetine tesadüf eder ve fasılasız olursa mütaakıp sene devresinde yalnız
devam edemediği müddetin ikmal ettirilmesiyle iktifa olunur.
    Makbul bir  mazereti olmaksızın  muhtelif zamanlarda ceman üç ay devamsız-
lık gösterenler veya suihalleri görülenlerin kanuni cezalarından başka yedek
subaylığa namzetlik hakları refedilerek muvazzaf hizmetlerinin mütebakisini
sınıfları dahilinde ikmal etmek üzere kıtaata gönderilirler ve devamsızlıkta
bulundukları müddet ile ellerindeki askeri ehliyatnamelerin  kendilerine
kazandırdığı talim ve terbiye müddetleri muvazzaf müddetlerinden sayılmaz.

    Madde 8 - (Değişik: 29/11/1983 - 2962/3 md.)
    Yedek subay adayı olarak askere sevkden evvel veya yedek subay yetişti-
rilmekte iken ağıdaki engel hali olduğu anlaşılanlar askerlik hizmetini durum-
larına göre er veya erbaş olarak tamamlarlar.
    a)   1.  Türk Silahlı Kuvvetlerinde subaylıktan çıkarmayı gerektiren bir
suçtan mahküm olanlar,
    2.   Kamu hizmetlerinden müebbeten yasaklı olanlar,
    3.   Hileli müflis olduğu ilan edilenler,
    b)   Yönetmelikte belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde;
    1.   Disiplinsizlik ve ahlaki durumları sebebiyle yedek subay çıkarılması
uygun görülmeyenler,
    2.   Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya asker-
liğin şeref ve haysiyetiyle bağdaşmıyacak eylemlerde bulunanlar ile tutum ve
davranışlarıyla yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimsemiş
olduğu anlaşılanlar,
    Okul disiplin kurullarının vereceği subay olamaz kararı üzerine er olurlar.
    c) Yedek subay öğreniminde başarı gösteremeyenler, erbaş olurlar.
    Bunların yerine getirecekleri hizmet süresi 1111 sayılı Kanunun 5 inci
maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen süre kadardır.
    Yedek Subay ve memurlarının kayıt yoklama ve muayeneleri

    Madde 9 - (Değişik: 6/7/1939 - 3701/2 md.)
    (Değişik: 16/4/1987-3358/1 md.) Orgeneral - Oramiral ve Korgeneral - Kor-
amiraller dışında kalan yedek subaylar ile yedek askeri memurların mahalli as-
kerlik şubelerince kayıt ve yoklamaları  yapılır. Mahalli askerlik şubeleri
yaptıkları kayıt ve yoklamaları yükümlünün kayıtlı bulunduğu askerlik şubele-
rine bildirir. (1)
---------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 1 inci maddeye bakınız.
*
    Yoklama, ilk yoklama sırasında senede bir defa yapılır.
    Her askerlik şubesi yoklamanın başlıyacağı ve biteceği tarihleri Hükümete
bildirerek köy ve mahallelerde ilan edilmesini temin eder.
    Askerlik şubesinde kayıtlı olsun olmasın müracaat edenlerin yoklamaları ya-
pılır. Askerlik şubesinde kayıtlı olup da yoklamaya gelmiyenleri şube arar ve
neticeyi kütüklerine yazar.
    Askerlik şubelerinin bu vazifeleri 10 ve 11 inci maddelerde yedek subayla-
rına düşen vazifeleri izale etmez.

    Madde 10 - (Değişik: 3/5/1935-2754/2 md.)
    (Değişik: 16/4/1987 - 3358/2 md.) Yoklama ilan tarihinden başlayarak iki
ay içinde Orgeneral - Oramiral ve Korgeneral - Koramiraller dışında kalan yedek
subaylar ile yedek askeri memurlar, kanuni ikametgahlarını ve varsa maluliyetle-
rini maluliyet derecesiyle birlikte mahalli askerlik şubesine, şifahen veya
mektupla bildirmeye ve raporlarının tasdikli bir suretini bir defaya mahsus ol-
mak üzere göndermeye veya aslını göstermeye mecburdur.
    Mektup gönderenler müracaatlarını gösterir vesika elde etmelidirler.
Yoklamadan sonra ikametgahını değiştirenler ayrıldıkları ve gidecekleri yerleri,
askerlik şubelerine bir ay içinde haber vermeğe mecburdurlar.
    Ecnebi memleketlerde bulunanlar dahil elçilik veya konsolosluğa müracaat-
la vesikasını kaydettirecektir. Elçiler veya konsoloslar bu müracaatı ve malüma-
tı askerlik şubelerine bildirirler.
    Yoklama sırasında istenilen  malümatı şifahen veya mektubla bildirmemiş ve
kaydını yaptırmamış veyahut şubeleri mıntakası haricine giderek yerlerini değiş-
tirdiklerine dair bir ay içinde şubelerine haber vermemiş olan yedek subay ve
memurlara şube reislerinin tahriri iş`arı üzerine askerlik dairesi reislerince
elli lira cezayi nakdi hüküm olunur. Ve Tahsili Emval Kanunu mucibince tahsil
edilmek üzere evrakı mahalli Hükümetine gönderilir. Her hangi bir askerlik şube-
si kütüğüne kaydını hiç yaptırmamış olanlara bu ceza üç yüz lira olup aynı
suretle hüküm ve tahsil olunur.
    Bu haller kısmi veya umumi seferberliğin ilanına kadar devam etmiş bulu-
nursa cezayi nakdi alınmakla beraber emsalleri çağrılmamış veya tecil edilmiş
olsalar dahi bu gibiler hizmete alınırlar. Seferberliğin ilanında bizzat müra-
caat etmiyenlerden bilahara dehalet eden veya ele geçenler ayrıca Askeri Ceza
Kanununa göre ceza da görürler.
    Yoklamalarını yaptıran yedek subayların nüfus hüviyet cüzdanlarına ve
künyelerine yoklama neticesi askerlik şubesince kayıt ve tasdik olunur.

    Madde 11 - Malüliyet iddia edenlerin, bulundukları askerlik şube dairesinde
askeri hastane veya kıt`a ve müesseseden hangisi varsa onun doktorlarından
mürekkep bir sıhhiye heyetine, eğer bunlar yoksa kur`aya gelecek çifte
hekimlere muayeneleri yaptırılır ve muayeneleri neticesi mütehassıs sıhhiye
heyetine gönderilmelerine lüzum görülenler, zaruri masrafları Hükümetçe
verilmek suretiyle en yakın sıhhiye heyetine gönderilirler.

    Madde 12 - Yoklama bittikten sonra (malüliyet iddia ederler) şifahen
veya mektupla şubelerine haber verdiklerine dair bir vesika alırlar.
    Bu gibiler kabilse haber verdiklerinde, değilse bir fırsat çıktığında
veya ertesi yoklama sırasında muayene ettirilir ve neticesine göre kütüklerine
işaret olunur.
                                                                           *

    Madde 13 - Seferberliğin ilanında veya manevra ve saire için celp puslası
alındıktan sonra raporla gösterilmiş had hastalıklarla rüküp ve nüzule iktidar
bırakmıyan zafiyet gibi lüzumu sıhhiye müstenit hastalıklar müstesna olmak
üzere malüliyet iddiasında bulunanların müracaatları vazifelerine başlamadıkça
nazarı dikkate alınmaz.
    Silah altına davet

    Madde 14 - (Değişik: 25/12/1967-976/1 md.)
    A) Seferde görev alacak yedek subay ve yedek askeri memurlara bu görevleri
barışta tebliğ edilir. Tebliğ şekli, yükümlülerin görevleri ve tebliğ ile
görevli makamlar, Silahlı Kuvvetler Personel Seferberliği Yönetmeliğinde
belirtilir. Tebliğden sonra adreslerinde vaki değişiklikleri bir ay içinde
bağlı bulundukları askerlik şubesine bildirmemiş yükümlülere, 1000 lira para
cezası verilir.
    B) Sefer görevi alan yükümlüler; seferberlik ilanında,ilan saatinden başlı-
yarak 6 saat içinde yola çıkmaya ve Köy ve mahallerinin şube merkezlerine olan
uzaklıklarına göre, en yakın askerlik şubesinde bulunmaya mecburdurlar.
    Sefer görev emri almış yükümlülerden, yabancı memleketlerde bulunanlar,
çağırılmaları için elçilik veya konsolosluklarca gazetelerde yapılacak ilanın
neşrini takibeden günün ilk saatinden itibaren, 6 saat içinde bulundukları yer-
den hareketle, en yakın elçiliğe veya konsolosluğa müracaat etmeye ve hakların-
daki emirleri almaya mecburdurlar.
    Kendilerine barış zamanında sefer görevi verilmemiş olup da, seferberlik
esnasında görev verilmesine lüzum görülen yükümlülerin çağırılmaları, sefer
görev emirlerinin kanuni ikametgahlarına tebliği surtiyle yapılır. Sefer görev
emri yükümlüye imza ettirilmemiş olsa dahi muteberdir. Bu yükümlülerden
yabancı memleketlerde bulunanların çağırılmaları, elçilik veya konsolosluklarca
aynı usullerle yapılır. Seferberlik esnasında görev almış yükümlüler, tebliğden
itibaren 24 saat içinde bulundukları yerden hareketle en yakın askerlik şube-
sine, elçilik veya konsolosluğa müracaat etmeye mecburdurlar.
    C) Yedek subay ve yedek askeri memurlar barışta manevra,tatbikat, atış ve
konferanslar gibi öğrenim ve eğitim gayesiyle, yol hariç 45 günü geçmemek üzere,
Bakanlar Kurulu kararı ile silah altına alınabilirler. Olağanüstü hallerde bu
süre Bakanlar Kurulu kararı ile lüzumu kadar uzatılabilir.
    Barışta deneme tatbikatı için çağrılma: B fıkrasının 1 inci ve 2 nci bendin-
deki hükümlere göre yapılır.
    Barışta diğer hizmetler için çağrılma, davet pusulasının ikametgahlarına
tebliği suretiyle yapılır. Bu tebligat yükümlüye imza ettirilmemiş olsa dahi
muteberdir. Bu şekilde görev alan yükümlüler 48 saat içinde bulunduğu yerden
hareketle askerlik şubesine müracaat etmeye mecburdurlar. (1)
    Hizmete çağrıldıkları halde gelmiyenler

    Madde 15 - Hizmeti askeriyeye çağırılıp mahalli müretteplerine gitmek için
emredilen müddetler içinde kat`i mania olmaksızın gelip vazifelerine gitmedik-
leri divanı harblerce sabit olan yedek subay ve memurları Askeri Ceza Kanununda
buna dair yazılı olan cezaları görmekle beraber emsalinin salıverildiğinden
itibaren geç kaldıkları müddetin seferberlikte bir misli, hazarda yarısı kadar
fazla hizmet etmeğe mecbur tutulurlar. Ceza olarak geçirdikleri müddet kıdem ve
hizmetlerinden sayılmaz.
----------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 5 ve 6 ncı maddelere bakınız.
KANUNLAR, HAZİRAN l988 (EK - 2)
    Yedek Subay ve memurlarının muvazzaf sınıfa geçirilmesi

    Madde 16 - (Değişik 21/4/1988 - 3443/1. Md.)
    Her ne sebeple olursa olsun Türk Silahlı Kuvetlerinden ayrılanlar muvazzaf
olarak tekrar Silahlı Kuvvetler hizmetine alınmazlar.
    Yedek Subayların terfi ve istihkakları

    Madde 17 - (Değişik:17/9/1943 - 4497/3 md.)
    A) Hazarda yedek subayların silah altında geçmeyen sivil hayattaki müddet-
leri de hizmet müddetlerinden sayılmak şartiyle muvazzaf subaylar gibi terfi
ettirilirler. Ancak teğmen olacaklar birer,üsteğmen olacaklar ikişer ve
yüzbaşı olacaklar sekizer talim devresine iştirak etmek ve muvafık sicil almak,
denizde yüzbaşılık kursunu tamamlamak ve yakın seferde süvari veya çarkçı
şahadetnamesini haiz olmak şarttır.
    Gümrük muhafaza kıtalarında istihdam olunan  yedek subaylardan teğmen
olacakların bu kıtalarda dört buçuk ay hizmetten sonra Genel Komutanlığın
inhası ile orduda bir buçuk ay staj, üsteğmen olacakların iki sene dokuz ay hiz-
metten sonra aynı veçhile doksan gün staj, yüzbaşı olacakların da üç sene hiz-
metten sonra yine inha ile 360 gün staj görüp sicil almaları şarttır. Bu subay-
lar takım talim ve terbiye safhasının başlangıcında orduda bulunacak veçhile
staja gönderilirler.
    Bilümum yedek subayların terfilerinde kıdem hesabı muvazzaf subaylar
içindeki hemnasıplı arkadaşları meyanında hesap olunur.
    Binbaşı olmak ve binbaşıdan yukarı rütbelere çıkabilmek Harb Okulu tahsili-
ni ikmal etmek ve muvazzaf subaylara mahsus Terfi Kanununda yazılı kayıt ve
şartları ihraz etmekle meşruttur.
    Deniz sınıfında binbaşı olmak için yukarıdaki şartlardan başka uzak sefer-
ler süvarisi veya çarkçısı şahadetnamesini haiz olmak lazımdır.
    Tabip, veteriner, eczacı,diştabibi, kimyager ve mühendis subayları kendi
meslek mekteplerinde yüksek tahsillerini yapmış olduklarından bunlardan Harb
Okulu tahsili aranmaz. Bu maksatla  Terfi Kanununda zikredilen asgari müddetin
üçte birini fiilen ifa etmek üzere müracaat edenlerin orduya kabulü münhalat ve
sair ihtiyaçlar nazarı dikkate alınarak ait olduğu Vekaletçe takdir olunur.
    B)   Seferde yedek subaylar muvazzaf subaylar gibi Terfi Kanunu ahkamına
tabi olurlar.
    C)   Yedek askeri memurlar dahi hazar ve seferde muadilleri rütbedeki
yedek subaylar gibi ve yukarıda yazılı şartlar dahilinde terfi ederler.
Memurların terfileri için dahi Harb Okulu tahsili aranmaz.

    Madde 18 - Yedek subay ve memurlarından seferde ordudaki vazifelerini ifa
ederek, terhis edilenler, memursalar ordudaki hizmetleri kendi memuriyetindeki
kıdemlerine zammedilir ve meslek ve memuriyeti sabıkalanna veya muadillerine
alınır. Hazarda ordudaki vazaifi ifa edip terhis edilenler meslek ve memuriyeti
sabıkalarında istihdam edilirler.  (1)

    Madde 19 - (Mülga:10/2/1954-6245/63 md.)

    Madde 20 - Umumi ve kısmi seferberlik için çağrılan mülazimlere ve yüzbaşı-
lara bir defaya mahsus olmak üzere elbise ve teçhizat tedariki için tahsisatiyle
beraber birer maaş miktarında ikramiye verilir.

    Madde 21- Seferberlikte silah altına alınan yedek subay ve memurlarına celp
ve terhislerinde vazife verildiği tarih ile salıverildikleri tarih arasındaki
hizmet müddetleri bir sene olursa harcırahından başka tahsisat ile birlikte iki
maaş, iki sene ise tahsisatiyle beraber üç maaş ikramiye verilir. Daha fazla
senelerin beheri için maa tahsisat bir maaş zammedilir. Birincinin hitamından
sonraki senenin küsurlarında altı aydan noksanı nazarı dikkate alınmaz. Fazlası
bir sene sayılır.
    Yedek subay ve memurlarının af ve ihraçları

    Madde 22 - (Değişik: 16/4/1987-3358/3 md.)
    Yedek subay ve memurlar barışta ve seferde ancak, 5434 sayılı Kanunda
yazılı yaşlara kadar hizmete celp olunurlar. Bu yaşlar dahilinde bulunanlar ile
dereceli derecesiz malulen emekli edilmiş ve edilecek olanlardan sağlık
kurulu raporları ile sağlık durumları kıta hizmetlerinde istihdama müsait
olmayanlar, Silahlı Kuvvetlerde sınıfının geri hizmetlerinde görevlendirilirler.
     Ancak, sefer ve fevkalade haller dolayısıyla, ordunun kısmen veya tamamen
seferi mevcuda tamamlanması halinde, lüzum görüldüğü takdirde tabip, veteriner,
eczacı, kimyager ve diş tabipleriyle mühendis ve deniz subaylarının, binbaşı ve
daha aşağı rütbelileri 57 yaşına kadar (57 yaş dahil), diğer sınıflar yedek
subaylarıyla bilumum  yedek askeri memurlar 5434 sayılı Kanunda yazılı yaşlara
kadar, sağlık durumları elverişli olan ve Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yetene-
ği Yönetmeliğinde belirtilen diğer nitelikleri taşıyanların en gencinden başla-
narak orduya alınabilirler.
    Yedek subaylık ve memurluk hakkını gaip ettiren sebepler

    Madde 23 - (Değişik: 27/7/1970-1316/1 md.)
    Yedeksubay ve yedek askeri memurluktan çıkarılmayı ve yaşlarına göre hakla-
    rında Askerlik Kanununun uygulanmasını gerektiren sebepler şunlardır:
---------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek  3 ve 4 üncü maddelere bakınız.
    a) Türk Silahlı Kuvvetlerinde subaylıktan çıkarmayı gerektiren bir şuçtan
mahküm olanlar.
    b)  Kamu hizmetinden müebbeden yasaklı olanlar.
    c)  Hileli müflis olduğu ilan edilenler.
    d)  (Ek: 29/11/1983-2962/4 md.) Yedek subay hizmetleri sırasında, Türk
Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşürdükleri veya askerliğin
şeref ve haysiyetiyle bağdaşmayacak eylemlerde bulundukları, tutum ve davranış-
larıyla yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimsemiş oldukları
subay sicil yönetmeliğinde gösterilen usul ve esaslar çerçevesinde anlaşılanlar.
    (Ek: 29/11/1983 - 2962/4 md.) Yukarıdaki fıkra kapsımına girenlerin asker-
lik hizmet süresi 1111 sayılı Kanunun 5 inci maddesi 1 inci fıkrasında belirti-
len süre kadardır.
    Hususi vazaif

    Madde 24 - Mesleklerindeki iktidar ve ihtisaslariyle temeyyüz ederek tanın-
mış olan yedek subay ve memurları Erkanı Harbiyei Umumiye Riyaseti ve Müdafaai
Milliye Vekaletinin tasvibiyle seferde lüzum ve ihtiyaç derecesinde askeri fab-
rikalarda ve askeri ilim ve fen müesseselerinde ve makamatta vazife ve mevkile-
riyle mütenasip maaşlarla ve kendilerine tahsis kılınacak elbise ile istihdam
olunabilirler.
    Yedek Subay ve memurlarının tecilleri

    Madde 25 - (Değişik: 7/4/1965-573/1 md.)
    Yedek subay ve yedek askeri memurlardan hiçbirisi barış ve savaş hizmetin-
den istisna edilemez. Ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, üyeliklerinin
devamı müddetince ertelenmiş sayılırlar.
    (Ek 11/1/1983-2778/1 md.) Silahlı Kuvvetler bünyesinde veya yurt içi ve
yurt dışı müttefik karargahlarında çalışan sivil kilit ve uzman personelden
Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilenler, olağanüstü hal, seferberlik veya
savaş halinin devamı müddetince ve bulundukları kadrolarda çalıştıkları sürece
Milli Savunma Bakanlığınca ertelenirler. Bu personelin olağanüstü hal, seferber-
lik veya savaş halinin devamı süresince görevden ayrılmaları bağlı bulundukları
Komutanlığın iznine tabidir. İzin almaksızın görevi terk edenler 3634 sayılı
Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun 66 ncı maddesine göre cezalandırılırlar.
    Milli hayatın ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin muhtaç olduğu resmi ve özel,
yerli ve Türkiye`deki yabancı kurumların kamu hizmeti faaliyetlerine devam
edebilmeleri için bu gibi kurumların kilit yerlerinde çalışan yedeklik çağındaki
yükümlülerden Türk Silahlı Kuvvetlerinin ilk ihtiyacı dışında kalan bir kısım
yedek subay ve yedek askeri memurlar olağanüstü durumun, seferberlik ve savaş
hallerinin devamında aşağıdaki esaslar dahilinde ve geçici olarak barıştaki
görev ve hizmet kadrolarında bırakılabilirler:
    a) Olağanüstü durumun, seferberlik ve savaş hallerinin devamında her er-
teleme işlemi en çok iki aya kadar hüküm ifade eder. Bu sürenin içinde veya
sonunda Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzum üzerine Milli Savunma
Bakanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye-
leri hariç, diğer ertelemeler kısıtlanabilir veya kaldırılabilir.
    b) Olağanüstü durumun,seferberlik ve savaş hallerinin devamında bilimsel
araştırma, geliştirme ve uygulama çalışmalarının yürütülmesi için hizmetlerine
ihtıyaç duyulan yedek subay ve yedek askeri memurların ertelenmeleri (a) fıkra-
sında gösterilen usul ile kaldırılabilir.
    c) Her hangi bir yedek subayın ve yedek askeri memurun ertelenebilmesi
için o kimsenin olağanüstü durumun, seferberlik ve savaş hallerinin başlangıç
tarihinden itibaren en az üç aydan beri kilit mevkiinde çalışmaya devam etmiş
olması şarttır. Ancak, savaş halinin devamında doğacak erteleme ihtiyaçlarında
bu şart aranmıyabilir.
    d) Yedek subay ve yedek askeri memurluk hizmet kadrolarından hangilerinin
kilit mevkii olarak ertelenme yeri sayılacağı ve erteleme ile ilgili işlerin
yürütülme şekilleri Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzum üzerine Milli
Savunma Bakanlığınca teklif edilecek ve Bakanlar Kurulunca hazırlanacak bir
yönetmelikle tesbit edilir.

    Madde 26 - Umumi veya kısmi seferberlikte tabip, baytar, kimyager, eczacı
ve dişçilerin evvela serbest çalışanları, badehu yirmi beşinci maddenin fıkaratı
muhtelifesi haricinda kalanları hizmete celp edilir.
    Şu kadar ki işbu sıraya riayet zarureti bir mıntaka ihtiyacının ikmali için
diğer mıntakaya müracaatı mecburi kılmaz.

    Madde 27 - (Değişik: 3/6/1935-2754/4 md.)
    Yedek subay ve memurları silah altına davet edildikleri zaman askeri elbise-
yi giymeğe mecburdurlar. Atideki ahvalde de askeri üniformalarını giyebilirler.
    Ancak bu kıyafetle suihareket ettikleri takdirde aynı muvazzaf subaylar
gibi mesul olurlar ve işledikleri suçlardan dolayı askeri mahkamelerine verilir-
ler.
    A - Bayramlarda,
    B - Evlendikleri gün,
    C - Resmi surette vukubulan askeri ziyafet ve davetlerde ve resmi surette
çağrıldıkları diğer askeri merasimlerde (Tüm ve daha büyük komutanların müsaa-
desile).

    Madde 28 - Yedek subay ve memurları bu hüviyetlerini ordu haricinde şerefli
bir unvan olarak isim ve meslek ilave edilmemiş kart ve imzalarında istimal
edebilirlerse de nüfuzu şahsilerini veya askerlik haricindeki mesleklerinde
menfaatlerini temin için istimal edemezler.

    Madde 29 - Muvazzaflığı iktisap etmemiş olan yedek subaylardan mülazim ve
yüzbaşı rütbesinde bulunanlar talip olurlarsa lazım gelen evsafı haiz bulunduk-
ları ve muvazzaf subayların tabi oldukları bilümum kavanin ve esasata tabi
olacakları hakkında katibi adilden musaddak taahhüt senedi verdikleri takdirde
usulü mevzuası dahilinde yetiştirilmek şartiyle muvazzaf sınıfa nakilleri
caizdir. Bunlardan bilahara ikmali tahsilde muvaffak olamıyanlar bulunursa
tekrar yedek sınıfına iade ve terhis kılınırlar.
    Alelümum yedek subay ve memurları muvazzafa nakletmeksizin dahi hazarda
Müdafaai Milliye Vekaletince lüzum görülecek müddetçe ve kendileri de arzu
ederlerse kadro ihtiyacına göre kumanda mevkilerinden hariç vazifelerde kullanı-
labilirler.

    Madde 30 - İşbu kanunun muhtelif maddelerinin tatbikatına ait teferruat,
yapılacak talimatnamelerle tanzim olunur.

    Madde 31  - Bu kanuna muhalif bilcümle ahkam ile 5 Nisan 1326 tarihli
ihtiyat zabitan kanunu ve zeyli mülgadır.

    Ek Madde 1 - (Ek: 1/2/1930-1555/5 md.; Değişik birinci fıkra: 21/5/1932-
1972/2 md.)
    Üçüncü maddede yazılı derecelerdeki tahsili bitirdikten sonra şahadetname
veya tasdikname alanlar ile her ne suretle olursa olsun tahsili terke mecbur
olanların (lise veya muadili mektepleri ikmal etmeden tahsili terkedenler
müstesna) nüfus kayıtlarındaki muvazzah künyeleri infikakleri esbabiyle
birlikte mektep müdürlerince her sene mektebin bulunduğu yerdeki askerlik
şubelerine gönderilir ve tahsil dereceleri de hüviyet cüzdanlarına kayıt ve
tasdik edilir.
   Askerlik şubeleri bu malümattan kendi şubelerine ait olanları kaydederler
ve olmayanları şubelerine gönderirler. Şubeler bu malümatları nüfus memurlarına
dahi bildirirler. Nüfus memurları bu malümatı yoklama defterlerindeki künyele-
rine geçirmeğe mecburdurlar.

    Ek Madde 2 - (Ek: 1/2/1930- 1555/5 md.)
    üçüncü maddede yazılı derecede tahsili olanlardan 9 Kanunuevvel 1927
tarihinden sonra asker edilmiş ve fakat askerliklerini üçüncü maddeye göre
yapmamış olanlar bu kanunun mer`iyete girdiği tarihten itibaren bir sene içinde
müracaat ettikleri takdirde altı ay tahsil için yedek subay mektebine sevkolu-
nurlar.
    Bunların tahsilde muvaffak olanları yedek subay vekilliği ile olmıyanları
da ihtiyat çavuşluğu ile terhis edilirler. Bu mühlet bittikten sonra meydana
çıkanlarla tahsillerini gizliyerek fiili hizmetlerini bu kanuna göre yapmamış
olanlar ele geçirildiklerinde yeniden üçüncü madde hükmüne tabi tutulurlar.

    Ek Madde 3 - (Ek: 1/2/1930-1555/5 md.)
    Üçüncü maddede gösterilen tahsil derecesinde olanlardan 9 Kanunuevvel
1927 tarihinden sonra asker edilenler mezkür madde mucibince askerliklerini
yaptıklarına dair askerlik şubelerinden vesika getirmedikçe Devlet daireleriyle
resmi vs hususi müesseseler ve şirketlere memur sıfatiyle alınamazlar. Bunlardan
Devlet daireleriyle resmi ve hususi müessese ve şirketlerde bulunanlar bir sene
içinde askerlik şubelerine müracaat ederek vesika almağa ve onları istihdam
edenler de bu vesikaları aramağa mecburdurlar.

    Ek Madde 4 - (Ek: 1/2/1930-1555/5 md.)
    Üçüncü müzeyyel madde hükmüne muhalif olarak memur istihdam edenler hak-
kında Türk Ceza Kanununun iki yüz otuzdokuzuncu maddesi hükmü gözetilerek ve iki
yüz otuzuncu maddesine göre cezalandırılmak üzere kanuni takibat yapılır.

    Ek Madde 5 - (Ek: 31/5/1944-4575/1 md.)
    Hazarda gerek muvazzaf ve gerek ihtiyat hizmet için çağırılan Yedek Subay
ve Yedek Askeri Memurlardan askere çağırıldıkları sırada mevkuf ve mahsup
bulunanlar  tahliyelerine kadar sevkedilmezler.
    Askere girmezden evel işledikleri suçlardan dolayı umumi mahkemelerce tard
ve ihracı mucip olmıyan bir seneden az hürriyeti bağlayıcı bir ceza veya para
cezasından çevrilme hapis veya hafif hapse mahküm olup da hükümleri askerde iken
tebliğ edilenlerin cezalarının infazı terhisleri zamanına bırakılır.
    İnfazları geri bırakılan mahkümiyetler hakkında müruruzaman cereyan etmez.

    Ek Madde 6 - (Ek: 12/11/1980-2338/2 md.)
    Bu Kanuna tabi yükümlülerin celp ve sevkleri ile buna ilişkin işlemlerine
ait diğer hususlar, Türkiye Radyoları ve Televizyonu aracılığıyla ilan edilmek
suretiyle duyurulur. Bu duyuru yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.

      Ek Madde 7 - (Ek:16/4/1987 - 3358/4 md.)
      Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının ihtiyaç göstermesi ve Genelkur-
may Başkanlığının uygun görmesi üzerine, yedek subay aday adayı olarak silah
altına alınacaklardan, bu Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görev yapanlar
ile mesleği öğretmen olan ancak Bakanlık kadrolarında öğretmenlik görevine
başlamamış bulunanlardan yeteri kadarı, temel askerlik eğitimini takiben Milli
Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı emrine verilirler.Bunların miktarı, belirtilen
ihtiyacın altında olduğu takdirde, yedek subay aday adayları arasında, öğrenim-
leri itibariyle öğretmenlik yapabileceklerden istekli olanlar da temel askerlik
eğitimleri sonunda Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı emrine verilirler.
İhtiyacın bunlarla da karşılanamaması halinde yeteri kadarı, öğretmen olabilecek
öğrenimi görmüş olup da istekte bulunmayanlar arasından kura ile tespit edilir.
Bu madde hükümlerine tabi yükümlüler bu Kanunun 3 üncü maddesi gereğince ere
ayrılmayıp tamamı yedek subay adaylığına ayrılırlar.
      Birinci fıkra uyarınca öğretmen olarak ayrılan ve göreve başlayan yükümlü-
lere, 926 sayılı Kanunda asteğmenler için tespit edilen aylık,ödenek, yardım ve
tazminatlar Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ödenir.
      Bu yükümlüler; öğretmenlik görevleri sırasında resmi elbise giyemezler,
emsali yedek subaylar kadar hizmet yaparlar, hizmetleri askerlik şubelerinden
sevk tarihinde başlar, görev yerleri Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca
belirlenir, hizmetleri sonunda asteğmen olarak terhis edilirler, bu görevleri
sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler kalan
hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere kıtalara sevk edilirler ve Bakanlıkla da
ilişikleri kesilir.
    Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı emrine verilenler hakkında firar,
hava değişimi,izin tecavüzü,kısa süreli firar, kısa süreli izin tecavüzü,yoklama
kaçağı, bakaya ve geç iltihak suretiyle bakaya kalmak suçlarından dolayı Askeri
Ceza Kanunu, Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve
Cezaları Hakkında Kanun ile Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu
hükümleri uygulanır.Bu konularda yetkili askeri mahkeme ve disiplin mahkemesi
Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilir.(1)
    Muvakkat Madde - Aşağıda gösterilenlerin yedek subaylığı ve yedek askeri
memurluğu şu şartlar dairesinde yapılır:
    A) Evvelce hesap memuru sınıfından yetişip de hesap memuru vekili olarak
terhis edilmiş bulunanlar (Bunlar çağırıldıkları zaman ihtiyat hesap memur
muavini olarak istihdam olunurlar)
    B) İşbu kanunla refedilmiş olan 438 numara ve 13 Mart 1340 ve 531 numara
ve 13 Kanunuevvel 1340 tarihli kanunların neşrinden  evvel mektepten neşet ede-
rek staj görmeksizin kıtalarda kısa hizmetlerini yapanlarla aynı şartlar altında
neşet edip de kısa hizmetini görmiyen ve zabitlik rütbesini almıyan bütün sivil
etıbba, eczacı, kimyağer, diş tabipleriyle Baytar Mektebi Alisinden ve muavin
baytar mektebinden çıkanlar (çağırıldıklarında mukaddema emsalinin ilk
çağrılışlarındaki rütbe ile tavzif olunurlar.)
    C) Yedek subay namzedi olmak üzere Harbiye ve Levazım Mekteplerinde 9 ay
tahsilden sonra terhis edilmiş bulunanlarla umumi harbde ve İstiklal harbinde
------------------
(1) Bu maddenin uygulanması ile ilgili hususların bir yönetmelikle düzenlenece-
   ğini hükme bağlayan  16/4/1987 tarih ve 3358 sayılı Kanunun 11 inci maddesi,
   kodifikasyon çalışmaları nedeniyle ek maddeye çevrilerek 21/6/1927 tarih ve
   1111 sayılı Kanuna ek 5 inci madde olarak eklenmiştir.
yedek subay namzedi olarak neşet edip muhtelif sebeplerle terfi edemiyerek
namzetlik hakları baki olduğu halde terhis edilmiş olanlar (bunlardan ilk çağrı-
lışlarında bir buçuk ay kıtada veya levazım hizmetlerinde veya müessesatta is-
tihdamdan sonra liyakatları görülenler yedek subay vekili nasbolunurlar, Liya-
katları görülmiyenlerin yedek subaylığa namzetlik hakları refedilerek ihtiyat
çavuş olurlar.)
    D) Kısa hizmetlerini kıtalarda ve atış mekteplerinde ve sanayi kimyagerle-
rinden olup da İmalatı Harbiyede bitirenler, ilk çağrılışlarında bu kanuna göre
altı ay mektep ve müesseatta tahsil gördükten sonra yedek subay vekili olurlar.
    (Ek: 3/6/1935-2754/5 md.) Askerlik mükelefiyetini 1111 numaralı kanuna göre
yaptıktan sonra üçüncü maddenin başında yazılı tahsili görenler arzu ederlerse
evvelce yaptıkları hizmet hazırlık kıt`ası hizmetinden sayılarak bu kanun
mucibince yedek subay yetiştirilirler.

    Geçici Madde 1 - (Ek: 27/7/1970-1316/2 md.)
    Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel 1076 sayılı Kanun hükümlerine
göre yedeksubay adayı seçilenlerden henüz askere sevk edilmiyenlerle halen
yedeksubay adayı veya yedeksubay olarak muvazzaflık hizmetini yapmakta olanlar-
dan askerliğe elverişli olmadıklarını iddia edenler yeniden sıhhi muayeneye tabi
tutulurlar. Bunlardan Türk Silahlı Kuvvetleri Beden Kabiliyeti Yönetmeliği
gereğince askerliğe elverişli olmadıkları anlaşılanlar terhis edilirler ve henüz
askere sevk edilmiyenler askere alınmazlar.

    Geçici Madde 2 - (Ek: 27/7/1970-1316/2 md.)
    Bu kanunun yürürlüğe girdiğinden önce silah altına alınmış yedeksubaylar
(Yedeksubay adayları dahil) 1 Ekim 1970 tarihinden itibaren onsekiz aylarını
doldurdukça terhis edilirler.

    Geçici Madde 3 - (Ek: 27/7/1970-1316/2 md.)
    11/10/1960 tarih ve 97 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi şümulüne girip de
bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte henüz askerlik şubelerinden sevk edilmemiş
bulunanlar değerlendirme dışı kalmış kabul edilirler. Bunların yurt savunmasına
katkıda bulunması ve savaşta kullanılmaları 1111 sayılı Kanunun değişik 10 uncu
maddesi gereğince düzenlenecek kanunla tanzim edilir.
    97 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi gereğince halen öğretmenlik yapmakta
olanlar askeri eğitime tabi tutulmazlar. Bunlardan 18 ayını ikmal edenler yedek
teğmen olarak terhis edilirler.

    Geçici Madde 4 - (Ek: 27/7/1970-1316/2 md.)
    Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel 1111 sayılı Askerlik Kanununa
göre son yoklama kaçağı veya bakaya durumunda olanlar, kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı ay içinde askerlik şubelerine müracaat ederek yoklamala-
rını veya askere sevklerini yaptırdıkları takdirde, değerlendirilmeye tabi
tutulmak suretiyle yedeksubay olma haklarından istifade ederler.
    Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; bakaya, yoklama kaçağı ve saklı bu-
lunanlardan bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde resmi
mercilere teslim olanların bu suçları hakkında takibat yapılmaz.
     Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar; bakaya, yoklama kaçağı ve saklı
suçlarından mahküm olanların cezaları; ceza mahkümiyetlerinin neticeleri ile
birlikte affedilmiştir.

    Geçici Madde 5 - (Ek:27/7/1970- 1316/2 md.)
    Bu kanunun hükümleri yürürlüğe girdikten sonra yapılacak ilk yedek subay
adayı celbinde; Silahlı Kuvvetlerin Subay sınıflarına göre kadro ihtiyacı kadar
yedek subay adayı, yedek subay celp tarihinden iki ay önce yoklamasını yaptıran-
lar arasından çekilecek kur`a ile tespit edilir.İhtiyacın tespitinde; Tabip, Diş
Tabibi, Eczacı, Yüksek MÜhendis, Mühendis,Yüksek Mimar, Mimar, jeoloğ, Kimyager
ve Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan diğer meslek ve vasıfları haiz eleman
ihtiyacı da dikkate alınarak kur`alar buna göre tanzim olunur.
    Kur`a dışı kalanlar müteakıp celbe bırakılarak haklarında 1076 sayılı
Kanunun, bu kanunla değiştirilen 3 üncü maddesi hükümleri uygulanır.

    Geçici Madde 6 - (Ek:12/11/1980-2338/3 md.; Değişik: 24/3/1981-2440/1 md.)
    Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan meslek ve vasıfları haiz yükümlüler hak-
kındaki 3 ncü madde (d) bendi hükmü saklı kalmak şartı ile 31 Aralık 1980(dahil)
tarihine kadar yurt içi veya yurt dışı yükseköğrenim kurumlarından mezun olanlar
er olarak askere sevk edilir ve dört aylık temel askerlik eğitimini müteakip
terhis edilirler.
    Dört aylık askerlik yükümlülüğünü yerine getirmiş olanlardan yedek subay
olmak isteyenler, bu Kanunun 3 ncü maddesine göre seçilirler ve Genelkurmay
Başkanlığının tespit edeceği ihtiyaca göre ve uygun göreceği zamanlarda noksan
kalan eğitimlerini tamamlayıp başarı gösterenler yedek subay olurlar ve emsal-
leri gibi terhis edilirler.
    Dört aylık temel askerlik eğitimine tabi olanların sağlık nedeni ile
istirahat,hava değişimi ve sağlık kurumlarında tedavi ve müşahadede geçen süre-
lerinin toplam 30 güne (dahil) kadar olan kısmı muvazzaf hizmetlerinden sayılır.
    Yükümlülerden, genel ve katma bütçeli idarelerle, belediye ve özel idare-
lerde veya kamu iktisadi teşebbüsleri, teşekkülleri ve müesseselerinde maaşlı
veya sözleşmeli veya yevmiyeli veya ücretli olarak görevli bulunanlar ile bu
görevlerde aday olarak bulunanlar, temel askerlik eğitimi süresince maaşsız veya
ücretsiz veya yevmiyesiz izinli sayılırlar.
    Er olarak terhis edilen yükümlülerin arta kalan muvazzaf hizmet süreleri
yedeğe ayrıldıktan sonra yaş haddine iki kat olarak eklenir.
    Bu maddeye tabi yükümlülerin celp ve sevkleri ile buna ilişkin işlemlerine
diğer ait hususlar Türkiye Radyoları ve Televizyonu aracılığıyla ilan
edilmek suretiyle duyurulur. Bu duyuru yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.
    Yoklama kaçağı veya bakaya suçundan mahküm olanlar bu madde hükümlerinden
yararlanamazlar.

    Geçici Madde 7 - (Ek:29/11/1983-2962/5 md.)
    Yoklama kaçağı veya bakaya suçundan hüküm giydikleri için halen erbaş olarak
askerlik hizmetini yapmakta olanlardan yedek subay olmak isteyenler 3 üncü
maddeye göre seçilirler ve Genelkurmay Başkanlığının tespit edeceği ihtiyaca gö-
re ve uygun göreceği zamanlarda eğitimlerini tamamlayıp başarı gösterenler yedek
subay olurlar ve emsalleri gibi terhis edilirler.
    Seçim sonucunda yedek subay adayı olmayanlar, 1111 sayılı Kanunun 5 inci
maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde gösterilen süre kadar askerlik hizme-
tine tabi tutulurlar.

    Geçici Madde 8 - (Ek:16/4/1987-3358/9 md.)
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Silahlı Kuvvetlerde yedek subay olarak
yükümlülüğünü yerine getirmekte olan öğretmenler, Milli Eğitim Gençlik ve Spor
 KANUNLAR, HAZİRAN 1988 (EK - 2)
    Bakanlığınca ihtiyaç gösterilmesi ve Genelkurmay Başkanlığınca uygun görül-
mesi halinde istekleri üzerine Bakanlığa bağlı okullarda geri kalan hizmetlerini
tamamlarlar ve hizmet süresi sonunda,subay Sicil Yönetmeliğine göre gerekli ve
yeterli sicil almış olanlar teğmen,diğerleri de asteğmen olarak terhis edilir-
ler. Bunların terhislerine kadar Silahlı Kuvvetler ile ilişikleri kesilmez ve
maaşlarını aynen almaya devam ederler. Bunlara öğretmenlikten dolayı ayrıca bir
ücret ödenmez. Bu süre içerisinde resmi elbise giyemezler.

    Geçici Madde 9 (Ek: 16/4/1987 - 3358/9 md.)
    Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanun hükümlerine göre askerlik çağı
yaş sınırını geçmiş olan yedek subay ve yedek askeri memurlar çağ dışına çıkarı-
lırlar.

    Geçici Madde 10 - (Ek: 16/4/1987-3358/9 md.)
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar saklı,yoklama kaçağı ve bakaya
durumunda olan yedek subay adaylarından istekli olanlar, Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren 2 yıl içinde başvurmaları, başvurunun yapıldığı yılın
Bütçe Kanununda 1111 sayılı Kanuna tabi yükümlüler için belirlenen miktarda be-
deli bir defada ve peşin olarak ödemeleri ve temel askerlik eğitimini tamamlama-
ları halinde askerlik hizmetini erbaş-er olarak yerine getirmiş sayılırlar.
    Bunlardan 1946 ve daha yaşlı doğumlu olanlar temel askerlik eğitimine tabi
tutulmazlar. Ancak ödeyecekleri bedel miktarı Kanunda belirlenen bedelin iki ka-
tıdır.
    Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında adli takibat yapılmaz.
    Bedelin ödeme usul ve esasları ve uygulama ile ilgili diğer hususlar Bakan-
lar Kurulu Kararı ile düzenlenir.

    Geçici Madde 11 - (Ek: 21/4/1988 - 3443/2. md.)
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 1076 sayılı Kanunun 2703 sayılı
Kanunla değişik 16 ncı maddesi hükümlerine göre tekrar muvazzaflığa geçirilmiş
olan ve halen Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bununan albaylardan, idarece
görevlerine son verilerek emekliye sevk edilmeyen veya kendi istekleriyle emek-
liye ayrılmayanlar, 2 Eylül 1988 tarihine kadar görevlerine devam ederler ve bu
tarih itibariyle idarece emekliye sevk edilirler. Bunlara 926 sayılı Türk Silah-
lı Kuvvetleri Personel Kanununun 49 uncu maddesinin (f) bendindeki esas ve usul-
lere göre kadrosuzluk tazminatı verilir.

     Madde 32  - Bu kanun neşri tarihinden beş ay sonra muteberdir.

     Madde 33  - Bu kanunun icrayı ahkamına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
                               762 - 1
               1076 SAYILI KANUNUNDA ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN
                           DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ
         Değişiklik Yapan
           Kararnamenin       Yayımlandığı Resmi Gazetenin   Değişiklik
Tarihi            Numarası    Tarihi            Numarası     Gören Madde
-------------    ----------   --------------   -----------   ------------
 10/6/1996        96/8298      24/6/1996         22676            3
12/12/1996        96/8967       7/1/1997         22870            3
  2/2/1998        98/10626     25/2/1998         23269            3
                                762 - 2
              1076 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
                        YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE
                            HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
                                                  Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
     Yürürlükten  Kaldırılan Kanun veya Kanun    ____________________________
                 Hükümleri                        Tarihi    Sayısı   Maddesi
  ___________________________________________   _________  _________ _________
  24/3/1932 tarih ve 1936 sayılı Kanun          11/6/1937    3240       2
  23/5/1932 tarih ve 1976 sayılı Kanun          20/12/1937   3288       3
  15/5/1936 tarih ve 2970 sayılı Kanun          20/12/1937   3288       3
  14/3/1932 tarih ve 1931 sayılı Kanun          12/12/1938   3543       2
  3/6/1935  tarih ve 2754 sayılı Kanunun 1.maddesi  6/7/1939 3701       4
  12/6/1936 tarih ve 3052 sayılı Kanunun 3.maddesi  6/7/1939 3701       4
  20/12/1937 tarih ve 3288 sayılı Kanun             6/7/1939 3701       4
  6/7/1939 tarih ve 3701 sayılı Kanunun 1.maddesi  11/9/1940 3923       2
  3/4/1940 tarih ve 3793 sayılı Kanunun 1.maddesi  11/9/1940 3923       2
  1/2/1930 tarih ve 1555 sayılı Kanunun 3.maddesi  25/6/1941 4073       3
  12/6/1935 tarih ve 2779 sayılı Kanun             25/6/1941 4073       3
  6/7/1939 tarih ve 3701 sayılı Kanunun 3.maddesi  25/6/1941 4073       3
 16/6/1927 tarih ve 1076 sayılı Kanunun 4.maddesi  23/3/1950 5619      29
 16/6/1927 tarih ve 1076 sayılı Kanunun 19.maddesi 10/2/1954 6245      63
 17/9/1943 tarih ve 4497 sayılı Kanunun 1.maddesi 26/10/1963  357      41
 16/6/1927 tarih ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve
  Yedek Askeri Memurlar Kanununun ek ve de-
  ğişikliklerinin 926 sayılı Kanuna aykırı hükümleri 27/7/1967 926     208/b
  16/6/1927 tarih ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve
  Yedek Askeri Memurlar Kanunu ile 21/6/1927 ta-
  rih ve 1111 sayılı Askerlik Kanununun 27/7/1970
  tarih ve 1316 sayılı Kanuna aykırı hükümleri       27/7/1970  1316    3
 22/5/1969 tarih ve 1184 sayılı Kanun                2/9/1983   KHK/78  7
                                   *
                                  * *
        1076 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
                YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERiR LİSTE
    Kanun                                                    Yürürlüğe
     No.          Farklı tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler   giriş tarihi
___________   ____________________________________________  ________________
   1555                              ---                        9/3/1930
   1931                              ---                       19/3/1932
   1933                              ---                       22/3/1932
   1936                              ---                       30/3/1932
   1972                              ---                       28/5/1932
   1976                              ---                       28/5/1932
   2754                              ---                        8/6/1935
   2779                              ---                       17/6/1935
   2970                              ---                       22/5/1936
KANUNLAR, HAZİRAN 1988  (Ek-2)
 Kanun                                                             Yürürlüğe
   No.              Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler         giriş tarihi
__________   __________________________________________________   ______________
  3052                                 ---                            22/6/1936
  3240                                 ___                            24/6/1937
  3288                                 ___                            29/12/1937
  3543                                 ___                            21/12/1938
  3701                                 ___                            13/7/1939
  3793                                 ___                             8/4/1940
  3923                                 ___                            19/9/1940
  3993                                 ___                             11/4/1941
  4073                                 ___                              2/7/1941
  4107                                 ___                             15/8/1941
  4175                                 ___                             30/1/1942
  4497                                 ___                             23/9/1943
  4575                                 ___                              9/6/1944
  4690                                 ___                            30/12/1944
  5099                                 ___                             25/6/1947
  5221                                 ___                             29/6/1948
  5619                                 ___                             30/6/1950
  5674                                 ___                             14/7/1950
  6137                                 ___                             15/7/1953
  6245                                 ___                              1/3/1954
    97                                 ___                            15/10/1960
   145                                 ___                             5/12/1960
    49                                 ___                             18/5/1962
    56                                 ___                             11/7/1962
    75                                 ___                            12/10/1962
   357                                 ___                            26/10/1963
   573                                 ___                             17/4/1965
   976                                 ___                            30/12/1967
  1316                                 ___                              1/8/1970
  2338                                 ___                            14/11/1980
  2440                                 ___                           (14/11/1980
                                                                     tarihinden
                                                                     geçerli
                                                                     olmak
                                                                     üzere)
                                                                     26/3/1981
  2703                                 ___                           20/8/1982
  2778                                 ___                           13/1/1983
  2962                                 ___                           30/11/1983
  3358                                 ___                            28/4/1987
  3443                                 ___                            28/4/1988
  4414                                 ---                            25/7/1999

Tüm Mevzuat