Hukuki Net Hukuki NET | Forum | Mevzuat Anasayfa | Kaynaklar | Yazarlar | Dizin | Arama | Uyarlama | Giriş | Üye Ol
Nasıl Hakim-Savcı Olunur?
Ekleyen: Semih Yumak | Tarih: 10-02-2010 | Kategori: Diğer | Okunma : 47271 | Not:
Semih Yumak

E-mail:semihyu@hotmail.com

NASIL
HAKİM-SAVCI
OLUNUR?

SÜREÇ:
1. Aşama: Hukuk Fakültesi Mezunu Olmak
2. Aşama: Yazılı Yarışma Sınavı
3. Aşama: Mülakat
4. Aşama: Adaylık Dönemi
5. Aşama: Adaylık Sonunda Yapılan Yazılı Sınav

2. Aşama: Yazılı Yarışma Sınavı

Adalet Bakanlığı ile ÖSYM Arasında Yapılan Protokol Gereği Sınavın Hazırlanmasından ve Diğer Hususlardan ÖSYM Sorumludur.

Yazılı Sınav Ankara'da Yapılmaktadır.

Yazılı Yarışma Sınavında Neler Soruluyor?

Θ Adaylara yazılı yarışma sınavında 40 sorudan oluşan Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi ile 100 sorudan oluşan Alan Bilgisi Testi uygulanmaktadır. Testlerdeki soruların konulara göre dağılımı ise kendi aralarında eşittir.

Θ Sınav süresi 150 dakikadır(2.5 saat).

Θ Genel Yetenek ve Genel Kültür bölümünde sorulan soruların her biri 0.5 puandır.

Θ Alan Bilgisi Testinde sorulan soruların her biri 0.8 puandır. Yani Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi yirmi (20) tam puan üzerinden; Alan Bilgisi Testi seksen (80) tam puan üzerinden ayrı ayrı değerlendirilir.

Θ Hukuk alanında Doktora yapanlar Yazılı Sınavdan muaftırlar; sadece mülakata tabi tutulmaktadırlar.

3. Aşama:
Mülakat

 Mülâkat Kurulu; Adalet Bakanlığı Müsteşarı veya görevlendireceği Müsteşar Yardımcısı başkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanı, Ceza İşleri, Hukuk İşleri ve Personel Genel Müdürleri ile Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulunun her sınav için kendi üyeleri arasından belirleyeceği iki üye olmak üzere toplam yedi üyeden oluşur.
 Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulunda Yargıtay ve Danıştay mensubu birer üye bulunması halinde bu üyeler Mülâkat Kurulunda asıl üye olarak görevlendirilir.
 Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulunda Yargıtay ve Danıştay mensubu üye sayısı birden fazla ise, Yargıtay kontenjanı için Yargıtay mensupları arasından, Danıştay kontenjanı için Danıştay mensupları arasından; Yargıtay veya Danıştay mensubu üyelerden birinin ya da her ikisinin bulunmaması halinde ise Yönetim Kurulunun diğer üyeleri arasından gizli oyla seçim yapılır.
 Asıl üyelerin hukukî veya fiilî sebeplerle katılamamaları halinde; Teftiş Kurulu Başkanı, Ceza İşleri, Hukuk İşleri ve Personel Genel Müdürlerinin yerine vekâlet edenler, Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulundan katılacak üyelerin yerine ise, Yönetim Kurulunun kendi üyeleri arasından her biri için ayrı ayrı gizli oyla belirleyeceği yedek üyeler Mülâkat Kuruluna katılır.
 Mülâkat, ilgilinin;
 a) Muhakeme gücünün,
 b) Bir konuyu kavrayıp özetleme ve ifade yeteneğinin,
 c) Genel ve fizikî görünümünün, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğunun ve liyakatinin,
 d) Yetenek ve kültürünün,
 e) Çağdaş bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının,
 puan vermek suretiyle değerlendirilmesi yöntemidir.
 Mülâkat, yukarıdaki bentlerde yazılı özellikler her biri yirmişer puan üzerinden değerlendirilerek yapılır. Mülâkat Kurulunun her bir üyesi tarafından verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Başarılı sayılmak için, üyelerin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır.
 Mülâkat sonucu en yüksek puan alandan başlamak üzere sıraya konularak mülâkat başarı listesi hazırlanır ve bu listenin altı Mülâkat Kurulu tarafından imzalanarak Personel Genel Müdürlüğüne teslim edilir.
 Yazılı yarışma sınavına katılmayanların mazeretleri kabul edilmez. Mazereti sebebiyle mülâkata katılamayanların müracaatı üzerine Mülâkat Kurulunca mazeretlerinin kabulüne karar verildiği takdirde mülâkat yeri ile günü tespit edilir ve ilgili mülâkata çağrılır. Mazeret bildirenlerin mazereti Mülâkat Kurulunca reddedilir veya kabul edilmekle birlikte verilen süre içinde mülâkata katılmazsa başarısız sayılır.
 Sınava katılanların, yukarıda belirtilen yazılı yarışma sınavı notunun yüzde yetmişi ile mülâkat notunun yüzde otuzunun toplamı tespit edildikten sonra en yüksek puan alandan başlamak üzere nihai başarı listesi hazırlanır. Bu sıralamaya tâbi tutulanların nihai puanlarının eşit olması halinde, yazılı sınavda aldığı puana öncelik tanınır. Yazılı puanlarının da eşit olması halinde, kura çekilmek suretiyle sırası belirlenir ve bu konuda yapılan işlemler düzenlenecek tutanakta gösterilir.

Adalet Bakanlığının Yayımlatmış olduğu ADLİ VE İDARİ YARGIDA HAKİM VE SAVCI ADAYLIĞI YAZILI SINAV, MÜLAKAT VE ATAMA YÖNETMELİĞİ'Nİ İnceleyecek Olursak:

 Mülâkat Kurulu; Adalet Bakanlığı Müsteşarı veya görevlendireceği Müsteşar Yardımcısı başkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanı, Ceza İşleri, Hukuk İşleri ve Personel Genel Müdürü ile Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulunun her sınav için kendi üyeleri arasından belirleyeceği iki üye olmak üzere toplam yedi üyeden oluşur.
 Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulunda Yargıtay ve Danıştay mensubu birer üye bulunması halinde bu üyeler Mülâkat Kurulunda asil üye olarak görevlendirilir.
 Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulunda Yargıtay ve Danıştay mensubu üye sayısı birden fazla ise, Yargıtay kontenjanı için Yargıtay mensupları arasından, Danıştay kontenjanı için Danıştay mensupları arasından; Yargıtay veya Danıştay mensubu üyelerden birinin ya da her ikisinin bulunmaması halinde ise Yönetim Kurulunun diğer üyeleri arasından gizli oyla seçim yapılır.
 Asil üyelerin hukukî veya fiilî sebeplerle katılamaması halinde; Teftiş Kurulu Başkanı, Ceza İşleri, Hukuk İşleri ve Personel Genel Müdürünün yerine vekalet edenler, Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulundan katılacak üyelerin yerine ise, Yönetim Kurulunun kendi üyeleri arasından her biri için ayrı ayrı gizli oyla belirleyeceği yedek üyeler Mülâkat Kuruluna katılır.
 Mülâkat, Mülâkat Kurulu tarafından ilgilinin yazılı sınava tabi olduğu konulardaki bilgisinin ölçüldüğü, yetenek, kültür ve çağdaş yaşam anlayışı, muhakeme, ifade ve bir konuyu kavrayıp özetleme yeteneği ile genel davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu ve liyakati açısından değerlendirildiği, dış görünüşü itibarıyla yadırganacak bir halinin bulunup bulunmadığının tespiti için yapılan bir sınavdır.
 Mülâkat Kurulunun tüm üyelerinin ayrı ayrı yapacağı bu değerlendirme;
 a) Alan bilgisi düzeyi elli puan,
 b) Yetenek, kültür ve çağdaş yaşam anlayışı on puan,
 c) Muhakeme gücü on puan,
 ç) Bir konuyu kavrayıp özetleme ve ifade etme yeteneği on puan,
 d) Genel davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu ve liyakati on puan,
 e) Dış görünüşü itibarıyla yadırganacak bir halinin bulunup bulunmadığı on puan
 olmak üzere toplam yüz puan üzerinden yapılır ve her aday için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK- 3 formuna kaydolunur.

Mülâkatın Değerlendirilmesi
Madde 31

 Mülâkat 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve başarılı olmuş sayılmak için, mülâkata katılan üyelerin 100 üzerinden verilen notların aritmetik ortalamasının 70 veya daha yukarı olması şarttır.
 Mülâkatın sonucu en yüksek puan alandan başlamak üzere sıraya konularak bir mülâkat başarı listesi hazırlanır ve bu listenin altı mülâkat kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanarak Personel Genel Müdürlüğüne teslim edilir.
 Mülâkatı kaybedenlere mahalli Cumhuriyet Başsavcılığı vasıtasıyla sonuç tebliğ edilir ve tebellüğ belgesi ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Bakanlık Personel Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Nihai Başarı Listesi
Madde 32

 Sınava katılanların, ( Değişik ibare: 12/06/2007 - 26550 S.R.G Yön\9.mad) yazılı sınav puanı ve mülâkat kurulu tarafından imza altına alınan ve yukarıda zikredilen başarı listelerinde yazılı bulunan puanlarının aritmetik ortalaması tespit edilerek en yüksek puan alandan başlamak üzere sıraya konularak nihai başarı listesi Personel Genel Müdürlüğünce hazırlanır.

 Bu sıralamaya tabi tutulanların nihai puanlarının eşit olması halinde, yazılı sınavda aldığı puana öncelik tanınır. Yazılı puanların da eşit olması halinde kura çekilmek suretiyle sıra belirlenir ve bu konuda yapılan işlemler düzenlenecek tutanakta gösterilir.

4. Aşama:
Adaylık

 Adaylığa atanabilmek için :
 a) Türk vatandaşı olmak,
 b) Giriş sınavının yapıldığı yılın Ocak ayının son günü itibariyle, lisans ve lisansüstü (Master) öğrenimi yapmış olanlar için otuz, doktora öğrenimini tamamlamış olanlar için otuz beş yaşını bitirmemiş olmak.
 c) Adli yargı adayları için; hukuk fakültesinden mezun olmak veya yabancı bir hukuk fakültesini bitirip de Türkiye'deki hukuk fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden sınava girip başarı belgesi almış bulunmak,
 (Değişik fıkra: 22/12/2005-5435 S.K./1.mad) İdarî yargı adayları için; hukuk fakültesinden mezun olmak veya yabancı bir hukuk fakültesini bitirip de Türkiye'de hukuk fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden sınava girip başarı belgesi almış bulunmak, hukuk fakültesinden mezun olanlar dışından alınacak adaylar bakımından, her dönemde alınacak aday sayısının yüzde yirmisini geçmemek üzere ihtiyaç oranında, hukuk veya hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idarî bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yüksek öğrenim yapmış veya bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından mezun olmak,
 d) Kamu haklarından yasaklı olmamak,
 e) (Mülga bend: 22/12/2005-5435 S.K./43.mad)
 f) Askerlik durumu itibariyle askerlikle ilgisi bulunmamak veya muvazzaflık hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedeğe geçirilmiş olmak,
 g) Hakimlik ve savcılık görevlerini sürekli olarak yurdun her yerinde yapmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı veya sakatlığı, alışılmışın dışında çevrenin yadırgayacağı şekilde konuşma ve organlarının hareketini kontrol zorluğu çekmek gibi özürlü durumları bulunmamak,
 h ) (Değişik bent: 11/09/1987 - KHK 276/3 md.; Aynen Kabul: 24/02/1988 - 3409/3 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, (...) üç aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak veya bu suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere üç aydan fazla hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir fiilden dolayı soruşturma veya kovuşturma altında olmamak.
 ı) Yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı göstermek,
 j) Hakimlik ve savcılık mesleğine yakışmayacak tutum ve davranışlarda bulunmamış olmak,
 k) (Ek bent: 01/12/2007-5720 S.K./1.mad) Avukatlık mesleğinden adaylığa geçmek isteyenler için; yukarıdaki (ı) bendi hariç diğer şartları taşımakla birlikte, mesleklerinde fiilen en az beş yıl çalışmış, giriş sınavının yapıldığı yılın Ocak ayının son günü itibariyle otuz beş yaşını doldurmamış ve kendi aralarında yapılacak olan yazılı yarışma sınavında ve mülâkatta başarılı olmak,
 şarttır.

Adli ve idari yargı hakim ve savcı adaylarının meslek öncesi eğitimleri
 Adli ve idari yargıda hakim ve savcı adaylığına atananların meslek öncesi eğitim süresi iki yıldır. Bu süre, hazırlık eğitimi, staj dönemi ve son eğitim dönemi olmak üzere üç dönemi kapsar. Staj döneminin son altı ayında adaylar, yabancı dil eğitimi için yurt dışına gönderilebilirler. Bu dönemlerin süreleri, hazırlık eğitimi ve son eğitim döneminde adaylara öğretilecek konular, stajın yaptırılacağı yerler ve bunların süreleri, yabancı dil eğitimi için yurt dışına gönderilme usul ve esasları ile Yargıtay ve Danıştay'da yapılma şekli ve eğitimden sayılmayan sürelerin ne suretle tamamlatılacağına dair hususlar yönetmelikle düzenlenir.
 Hazırlık eğitimi ve son eğitim, Eğitim Merkezinde yapılır.
 Stajın Yargıtay ve Danıştay'da yapılma şekli ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar, Yargıtay, Danıştay ve Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun görüşleri alınmak suretiyle çıkarılacak yönetmelikle; il valiliklerinde yapılma şekli ile hangi illerde yapılacağı Adalet, İçişleri ve Maliye Bakanlıklarınca birlikte hazırlanacak yönetmelikle; yabancı dil eğitimi için yurt dışına gönderilme usul ve esasları ise Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak suretiyle Adalet ve Maliye bakanlıklarınca birlikte hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
 Eğitimde bir yılını tamamlamış olan adaylara yirmi gün yıllık izin verilir.
 İki yıllık eğitim süresinde yirmi günlük yıllık izin ile her yıl için onbeş güne kadar hastalık sebebiyle izinli geçirilen süreler eğitimden sayılır.
 Eğitime başladıktan sonra muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere ayrılanlar, geri kalan sürelerini terhislerini izleyen bir ay içinde başvurmak kaydıyla tamamlarlar.
 Eğitim sonunda adaylar, eğitim süresi içinde kendilerine öğretilen konularla ilgili olarak yazılı sınava alınırlar.
 Eğitim sonunda yazılı sınavda başarı gösterenlerin mesleğe kabulleri ile atanmaları 24.2.1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu hükümlerine göre yapılır. Eğitim sonunda yazılı sınavda başarı gösteremeyenlere iki ay içinde bir sınav hakkı daha tanınır; bu sınavda da başarılı olamayanlar, talepleri halinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilatında genel idare hizmetleri sınıfında bir kadroya atanabilir, aksi halde bunların adaylığına Bakanlıkça son verilir.
 Yazılı sınava ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.
 Adli ve idari yargı hakim ve savcı adayları, meslek öncesi eğitim süresi kadar mecburi hizmetle yükümlüdürler. Bu konuda Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.
 Adaylık ve staj dönemi konularında bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hakimler ve Savcılar Kanunu hükümleri uygulanır.

Sınavı Kazananların Atanması
▀ (Değişik fıkra: 02/08/2006- 26247 S.RG. Yön/9.mad) Her yıl alınacak aday sayısı, Türkiye Adalet Akademisinin görüşü alınmak suretiyle, kadro ve ihtiyaç durumuna göre Adalet Bakanlığınca tespit edilir.
 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 8 inci maddesinde belirtilen niteliklere sahip olup yazılı yarışma sınavı ile mülâkatta başarı gösterip 32'nci maddede belirtilen nihai başarı listesinde sıraya konulanların, Bakanlıkça önceden belirlenen ihtiyaç sayısına, daha önce başka görevlerde kadro, maaş ve derece yönünden iktisap etmiş oldukları haklar nazara alınmak suretiyle lisans, master ve doktora öğrenim durumlarına göre Devlet Memuriyetine giriş derece ve kademesi ile veya bu derecelerden aşağıya olmamak şartı ile müktesep olarak almış oldukları derece ve kademe ile adaylığa atanırlar. Bu atamada, daha önce serbest avukatlık yapmış olanların avukatlıkta geçen sürelerinin üçte ikisi de değerlendirilir. Bu sıraya göre ihtiyaç sayısınca atananların dışında kalanlar bir hak iddia edemezler.

Adaylık Süresi ve Eğitim

 Adaylık süresi, 23.7.2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunu hükümlerine tâbidir.
 Adayların meslek öncesi eğitimleri, 4954 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılır. Avukatlık mesleğinden adaylığa alınanların, altı ay süreli meslek öncesi eğitimleri, Adalet Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Türkiye Adalet Akademisi Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenen esaslara göre Türkiye Adalet Akademisi Eğitim Merkezinde yaptırılır.
 Meslek öncesi eğitimini tamamlamadan görevden ayrılanlar ile meslek öncesi eğitimlerini tamamlayıp, mesleğe kabul edildikten sonra meslek öncesi eğitim süresi kadar çalışmadan görevden ayrılanlar, meslek öncesi eğitimleri sırasında kendilerine ödenen aylık, ödenek, tazminatlar ile her türlü ödemelerin, mecburî hizmetin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarını iki kat olarak ödemek zorundadırlar.
 Adlî yargı adaylarından; meslek öncesi eğitimlerinin bir yılını, avukatlık mesleğinden adaylığa geçenlerden meslek öncesi eğitimlerinin üç ayını tamamlayanlar, adlî yargı teşkilâtının ihtiyaç durumu ile 11 inci Madde gereğince doldurulan belge ve raporlar esas alınarak, imkânlar ölçüsünde kendi istekleri göz önünde bulundurulmak ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun da görüşü alınmak suretiyle, Adalet Bakanlığınca hâkimliğe veya Cumhuriyet savcılığına atanacak şekilde ayrılırlar. Türkiye Adalet Akademisi, son eğitim döneminde öğretilecek konuları bu ayrımı esas alarak belirler.

Meslek Öncesi Eğitimin Dönemleri ve Süreleri

 Meslek öncesi eğitim süresi iki yıl olup aşağıdaki dönem ve sürelerde yaptırılır:
 a) Adlî yargıda meslek öncesi eğitim iki kısma ayrılır.
 1) Birinci kısım meslek öncesi eğitim, adlî yargı hâkim ve savcı adaylığına atanmakla başlar ve adayların tümüne aynı meslek öncesi eğitim programı uygulanır. Bu kısımda hazırlık eğitim dönemi dört ay, genel staj dönemi sekiz aydır.
 2) İkinci kısım meslek öncesi eğitim, adlî yargı hâkim ve savcı adaylarının, teşkilâtın ihtiyaç durumu ile 9 uncu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları gereğince doldurulan belge ve raporlar esas alınarak, imkânlar ölçüsünde adayların istekleri göz önünde bulundurulmak ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun da görüşü alınmak suretiyle, Bakanlıkça hâkimliğe veya Cumhuriyet savcılığına atanacak şekilde ayrılmaları ile başlar ve bu şekilde ayrılan adaylara meslek öncesi eğitim programı ayrı ayrı uygulanır. Bu kısımda görev stajı dönemi sekiz ay, son eğitim dönemi ise dört aydır.
 b) İdari yargıda meslek öncesi eğitim;
 1) Hazırlık eğitim dönemi dört ay,
 2) Staj dönemi onaltı ay,
 3) Son eğitim dönemi dört ay
 olmak üzere üç dönemi kapsar.
 Staj döneminin son altı ayında adaylar yabancı dil eğitimi için, 15/9/2004 tarihli ve 25584 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Adlî Yargı Hâkim ve Savcı Adayları ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Yabancı Dil Eğitimi İçin Yurt Dışına Gönderilme Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yurt dışına gönderilebilir.

Meslek Öncesi Eğitimin Yaptırılacağı Yerler

 Adayların;
 a) Hazırlık ve son dönem eğitimleri Eğitim Merkezinde,
 b) Staj dönemi eğitimleri adlî yargı hâkim ve savcı adayları için ağır ceza mahkemelerinin, idarî yargı hâkim adayları için bölge idare mahkemelerinin bulunduğu staj merkezlerinde,

 c) Adlî yargı hâkim ve savcı adaylarının stajları;
 1) Cumhuriyet başsavcılıklarında,
 2) Diğer adalet dairelerinde,
 3) Staj mahkemelerinde,
 4) Yargıtay da,

 d) İdarî yargı hâkim adaylarının stajları;
 1) Danıştay da,
 2) İdare mahkemelerinde,
 3) Vergi mahkemelerinde,
 4) Bölge idare mahkemelerinde,
 5) İl valiliklerinde
 yaptırılır.

Staj Yapılacak Yerler ve Süreleri

 Adlî yargı hâkim ve savcı adayları stajlarını, genel staj ve görev stajı olmak üzere iki kısım halinde, aşağıdaki sürelerde ve birbirini takip eden sıra içinde yaparlar.

 a) Genel staj sekiz ay süreli olup;
 1) Bir ay Cumhuriyet başsavcılıklarında,
 2) Bir ay diğer adalet dairelerinde,
 3) Üçer ay ceza ve hukukta olmak üzere altı ay mahkemelerde,

 b) Görev stajı sekiz ay süreli olup;
 1) Hâkimlik görevine atanacak adaylar için; üç ay ceza mahkemelerinde, üç ay hukuk mahkemelerinde, iki ay Yargıtay'da,
 2) Cumhuriyet savcılığına atanacak adaylar için; üç ay Cumhuriyet başsavcılıklarında, üç ay ceza mahkemelerinde, iki ay Yargıtay'da
 yaptırılır.

Adayların Statüsü:

Adaylar Devlet Memurları Kanunundaki Genel İdare Hizmetleri Sınıfına dahil olup, hâkimlik ve savcılığın sınıf ve derecelerine dahil değildirler. Adaylar hakkında Türkiye Adalet Akademisi Kanunu, Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Devlet Memurları Kanununun Hâkimler ve Savcılar Kanununa aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

5. Aşama:
Adaylık Sonunda Yapılan Yazılı Sınav

Sınavın Yeri, Şekli ve Günü

 Sınavlar, eğitimin bittiği tarihten itibaren en az onbeş gün sonra Başkanlıkça belirlenen gün ve yerde, adli ve idari yargı adayları için ayrı ayrı olmak üzere, Yönetim Kurulunun belirleyeceği klasik veya test usulüyle yapılır.
 Sınav günü, yeri ve saati eğitimin bittiği tarihten üç gün önce Eğitim Merkezinin ilan panosunda asılmak suretiyle duyurulur.
Sınav Konuları
 Sınav, meslek öncesi eğitimin hazırlık ve son eğitim dönemlerinde adaylara öğretilen konuları kapsar.


ADALET BAKANLIĞI'NIN -AB'YE UYUM SÜRECİNDE- YARGI HİZMETİNDE YAPMAYI TASARLADIĞI YENİLİKLER, DEĞİŞİKLİKLER:

"MESLEĞİN GELECEĞİ
(Adalet Bakanlığının AB'ye Uyum Sürecinde Hazırladığı "Yargı Stratejisi" Belgesi Işığında)

Başlık 3.4. Hâkim-savcı adaylarının mesleğe alımında denetime elverişli ve nesnel ölçütler belirlenmesi ilkesi gözetilmesi ve hâkim, savcı ile yargı çalışanı sayısının yeterli seviyeye getirilmesi:

Halen yargı mensubu ve çalışanı kadrolarında önemli boşluklar bulunmaktadır.
Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçecek olması, emeklilik, istifa ve ölüm gibi nedenlerle boşalan kadrolar göz önünde bulundurularak, bu kadroların doldurulması ve ilave kadro alınarak yargı teşkilatının insan kaynakları ihtiyacının giderilmesi hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda yapılacak insan kaynakları planlaması ile kadro açığı 2012 yılına kadar aşamalı olarak giderilecektir. Bunun yanı sıra, hâkim ve savcı adaylarının mesleğe alımında denetime imkân verecek şekilde nesnel ölçütler kullanılması bakımından gerekli çalışmalar ilgili kurumlarla birlikte yapılacaktır.

Başlık 3.1. Adli yargıda istinaf mahkemelerinin faaliyete geçirilmesi:

5235 sayılı Kanuna göre bölge adliye mahkemeleri HSYK'nın uygun görüsü ile 17/05/2007 tarihinde 9 ilde kurulmuştur. Ancak, altyapı ve personel yetersizlikleri nedeniyle henüz faaliyete geçirilememiştir. Yargının etkinlik ve verimliliğine büyük katkı yapacağı düşünülen bölge adliye mahkemelerinin, mevcut eksiklikler giderilerek 2010 yılı içerisinde faaliyete geçmesi sağlanacaktır.

4. YARGIDA MESLEKİ YETKİNLİĞİN ARTIRILMASI:

Adaletin yeterli bilgiye dayanılmadan dağıtılması, adil yargılanma hakkı ve hak arama özgürlüğünün zedelenmesine, kamu düzeninin bozulmasına ve toplumsal barısın tehlikeye girmesine neden olacaktır.
Adalet hizmetlerinde kaliteyi yükseltmenin önemli koşullarından biri de iyi eğitim ve öğrenim görmüş, hukuku özümsemiş, güncel gelişmeleri izleyen, sağlıklı yorum yapan, doğru sonuca varan hukukçuların görev almalarıdır. Diğer yandan hukukçularda mesleki etik ve objektiflik ancak iyi bir eğitimle sağlanabilir.
Eğitim yoluyla bu özelliklerin kazandırılması ve güçlendirilmesi için, hukuk fakültelerindeki eğitimin niteliği büyük önem taşımaktadır. Çağdaş bir hukuk eğitiminin amacı, kuvvetli muhakeme yeteneğine sahip, kendine güvenen, adalet duygusu gelişmiş ve hukukun üstünlüğüne inanan hukukçular yetiştirmek olmalıdır.
Bugün yargı kamuoyunda, hukuk fakültelerinde verilen eğitim ve öğretiminin niteliğine ilişkin önemli sorunlar olduğu konusunda ortak bir inanç bulunmaktadır.
Ülkemizde hukuk eğitimine ilişkin sorunların çözümü, tüm adalet aktörlerinin önceliği olmalı ve ulusal politika haline gelmelidir. Bakanlığımızca bu konuda, basta üniversiteler olmak üzere ilgili tüm kesimlerle işbirliğine yönelik adımlar atılması planlanmaktadır.
Yargı mensuplarına meslek öncesi ve meslek içi eğitimler verilmesi de nitelikli yargı faaliyetleri açısından büyük önem taşımaktadır. Nitekim Avrupa Konseyi
Bakanlar Komitesinin hâkimlerin bağımsızlığı, tarafsızlığı ve rolleri konusundaki tavsiye kararında, üye ülkelere hâkimlerin atanmadan önce ve atandıktan sonra uygun eğitim verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının adaylık eğitimi mesleğe başlamanın ilk adımıdır. Akademisyenlerle uygulamacıların birlikte verdikleri eğitim, adayların mesleğe gerekli donanımla başlamalarını sağlamakta ve meslek kültürünün oluşmasına katkıda bulunmaktadır. Adaylık sürecinin daha da geliştirilmesi önemli bir hedef olarak
Strateji Belgesinde yer almaktadır.
Günümüz dünyasında meydana gelen olağanüstü gelişmelere paralel olarak, hukukî sorunlar ve uyuşmazlıklar da nitelik, nicelik yönünden büyük değişim göstermekte ve gittikçe karmaşık bir hal almaktadır. Belirtilen gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda yargının görevini etkin biçimde yerine getirebilmesi için yargı mensuplarının hizmet içi eğitimi büyük önem taşımaktadır.
Yargıda mesleki yetkinliğin artırılmasında yabancı dil bilen yargı mensubu sayısının artırılması önemli bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. İyi derecede dil bilen, mukayeseli hukuk uygulamalarını ve güncel hukuki gelişmeleri yakından takip eden yargı mensuplarının adalet hizmetlerine sağlayacakları katkı şüphesiz büyük olacaktır.
Yargı teşkilâtı için büyük bir kazanım olan Türkiye Adalet Akademisi, yargı mensuplarının eğitimi açısından hayati derecede öneme sahiptir. Akademinin kurulması, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitime ivme kazandırmıştır. Reform çalışmaları kapsamında yürütülecek faaliyetlerle Akademinin kapasitesinin daha da artırılması amaçlanmaktadır.
Yargı mensuplarının, bilimsel çalışmaları ve yargısal içtihatları takip edebilmeleri mesleki yetkinlik açısından bir diğer önemli unsurdur. Yargı mensuplarının kullanımına sunulmak üzere yalnız ulusal yayınların temin edilmesi değil, diğer ülkelerde yapılmış önemli yayınların da Türkçeye çevrilmesi büyük önem taşımaktadır.
Alanında önemli hukuk eserlerinin hukuk biliminin gelişmesine ve hukukçularımızın birikimlerinin artmasına katkı sağlayacağı kuskusuzdur. Diğer yandan basta AİHM olmak üzere gelişmiş diğer ülke yüksek mahkemelerinin önemli kararlarının Türkçeye çevrilmesi de aynı derecede önemli görülmektedir.
Yargısal faaliyetlerin akademik çalışmalardan faydalanılarak yerine getirilmesi hukuk bilimi ve pratiğinin gelişmesini sağlayan önemli etkenlerden biridir. Bu nedenle öngörülen hedefle uygulama ile teori arasında köprü oluşturulması için akademik çevrelerle işbirliğine gidilmesi planlanmaktadır.
Adalet hizmetlerinin yerine getirilmesinde hâkim ve Cumhuriyet savcıları yanında önemli bir diğer unsur da yargı çalışanlarıdır. Bu personel iyi yetişmediği takdirde yargı hizmetlerinin etkili ve kaliteli bir şekilde yerine getirilmesi mümkün olmayacaktır. Bu nedenle yargı çalışanlarının hizmet öncesi ve hizmet içi eğitiminin etkinleştirilmesi hedeflenmektedir.

4.5. Hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile bir kısım yargı çalışanlarına yabancı dil eğitimi
verilmesine devam edilmesi:

Hukuk ve yargının evrenselleştiği, Avrupa Birliği sürecinin hızlandığı günümüzde yargıda mesleki yetkinliğin artırılması için yabancı dil bilen hâkim-savcı sayısının artırılmasının önemli bir unsur olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda Adalet Bakanlığı tarafından son yıllarda yurt içindeki çeşitli üniversitelerle işbirliğine gidilerek çok sayıda yargı mensubunun izinli sayılmak suretiyle yabancı dil eğitimi alması sağlanmıştır.
Öte yandan 2005 yılından itibaren her yıl 20 hâkim ve Cumhuriyet savcısı yurtdışında bir yıl süre ile yabancı dil eğitimine gönderilmektedir. Ayrıca üniversite ve dil kursları ile yapılan işbirliği çerçevesinde hâkim ve Cumhuriyet savcılarının mesai sonrası yabancı dil eğitimine devam edebilmeleri sağlanmaktadır.
Tüm bu eğitimlerin geliştirilerek devam ettirilmesi ile daha fazla yargı mensubu ve çalışanının yurt içi ve yurt dışında nitelikli eğitim almasının sağlanması öngörülmektedir. Strateji belgesinin uygulanması aşamasında yabancı dil eğitimi konusundaki tüm bu çalışmalara devam edilmesi için genel bütçeden de imkan sağlanması öngörülmektedir.

Yargı Strateji Belgesi 2009'da En Çok Kullanılan İfadelerden Birkaçı:

 Davaların(Uyuşmazlıkların) hızlı, basit, en az giderle ve etkin bir biçimde görülmesi

 Bir kısım uyuşmazlıkların çekişmeli yargı seklinde mahkemelere intikali yerine nizasız kaza, sulh, uzlaşma gibi yöntemlerle çözümünü sağlamak ve bu konuda karşılaştırmalı hukuktaki gelişmeleri Türk Hukukuna yansıtmak


Mesleğinizde ve Hayatınızda Başarılar Dilerim.


Semih YUMAK
Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi 4. Sınıf Öğrencisi
semihyu@hotmail.com