RSS ile takip et

Av.Orhan AKA

Kilometre Sayacı Düşürülmüş Araç Satın Alan Kişilerin Hakları

Bu yazıya Not ver
İkinci el araç satışları, birden çok sorunu beraberinde getirmektedir. Alıcıların yaşadıkları mağduriyetlerden belki de en önemlisi kilometre sayacı düşürülmüş bir araç satın almaktır. Hukuk dilinde bu durum “ayıp” olarak nitelendirilir. Kilometre sayacını düşürmek aynı zamanda ceza kanunlarına göre "suç"tur.

Bu makalemizde, işte bu şekilde ayıplı (kilometre sayacı düşürülmüş) araç satın almış kişilerin başvurabilecekleri hukuki yollar hakkında açıklama yapacağız. Kilometre sayacının düşürülmesi ve başkaca ayıplar hakkında başvurulabilecek yollar açısından detaylı bilgiyi*İkinci El Araç Satışında Satıcının Sorumluluğu*başlıklı yazımızda bulabilirsiniz. O makalemizde yer alan bilgiler kilometre sayacı düşürülmüş araç satın almış kişiler için de aynen geçerlidir.

Herşeyden önce, kilometre sayacının düşürülmesi işlemi, ister aracı size satan kişi, isterse ondan önceki sahibi tarafından yapılmış olsun, bu durum, zararı tazmin hakkınızı hiçbir şekilde etkilemez.

Örneğin, aracın ilk sahibi A, ikinci sahibi B, üçüncü sahibi C, dördüncü sahibi siz yani D olsun. Aracın ilk sahibi A, sıfır kilometre almış olduğu aracı 100 bin kilometreye kadar kullanmış ve B'ye satmıştır. Aracın 2. sahibi B, bu aracı 140 bin kilometreye kadar kullanmış daha sonra kilometre sayacını 60 bine düşürerek C'ye satmış olsun. Aracın 3. sahibi C de aynı aracı 80 bin kilometrede D'ye (yani size) satmış olsun. Aracın 4. sahibi olan D (siz) aracı satın aldıktan bir süre sonra, bu aracın B isimli kişide iken kilometresinin düşürülmüş olduğunu anladığınızda, aracı size satan C'ye karşı açacağınız davayı kazanırsınız. Başka bir anlatımla aracın ilk sahibi veya 2. veya 3. sahibi kilometre sayacını düşürmüş ise bu araç ayıplı hale gelmiş olur ve sizin açınızdan, bu ayıbın kim tarafından gerçekleştirildiğinin önemi kalmaz. Çünkü aracı size satan 3. sahibi C, araçtaki ayıpların kendisi tarafından gerçekleştirilmediğini veya bu ayıpları kendisinin de bilmediğini ileri süremez. Bu savunmaları hukuk nezdinde geçersizdir. Burada bir kusursuz sorumluluk hali söz konusudur. Yani C, araçtaki bu ayıbı kendisi gerçekleştirmemiş ve hatta kendisi dahi bilmiyor olsa bile aracı size satan kişi o olduğu için size karşı sorumludur.

DAVA AÇMA SÜRESİ NEDİR?

Bu şekilde kilometresi düşürülmüş bir araç satın almış olan alıcıların, açacakları davada zamanaşımı sürelerine dikkat etmeleri gerekir. Zamanaşımı süresi açısından, aracı satın aldığınız kişiye göre ikili bir ayrım yapmak gerekir:

1- SATICI, ARAÇ ALIM SATIM İŞİNİ MESLEK HALİNE GETİRMİŞ BİR KİŞİ İSE:

Eğer bu şekildeki aracı, araç alım satım işini meslek haline getirmiş bir otomobil bayi veya galerici veya ikinci el araç satan bir şirketten satın aldıysanız, satıcının ayıplı maldan sorumluluğu 1 yıldır. Fakat bu ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Yani eğer aracı size satan bayi, galerici veya şirket bu ayıbı biliyor veya kendisi gerçekleştirmiş ise zamanaşımı söz konusu olmadan örneğin 5 yıl hatta 10 yıl önce satın aldığınız bir araç için dahi dava açabilirsiniz.

2- SATICI, ARAÇ ALIM SATIM İŞİNİ MESLEK HALİNE GETİRMEMİŞ BİR KİŞİ İSE:

Eğer bu şekildeki aracı, araç alım satım işini meslek haline getirmemiş sıradan bir vatandaştan satın aldıysanız satıcının ayıplı maldan sorumluluğu 2 yıldır. Fakat bu ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Yani eğer aracı size satan kişi, bu ayıbı biliyor veya kendisi gerçekleştirmiş ise zamanaşımı söz konusu olmadan örneğin 5 yıl hatta 10 yıl önce satın aldığınız bir araç için dahi dava açabilirsiniz.

ÖNEMLİ NOT: ARACIN KİLOMETRE SAATİNİN NE ZAMAN DÜŞÜRÜLDÜĞÜNÜN HİÇBİR ÖNEMİ YOKTUR!

Yukarıda belirttiğimiz (1 ve 2 yıllık) süreler, aracı satın aldığınız tarihe göre belirlenir. Örneğin 1 Ocak 2018 tarihinde, sıradan bir vatandaştan satın almış olduğunuz araç ile ilgili olarak, (eğer kilometre düşürme işlemi bu satıcı tarafından gerçekleştirilmemişse) 1 Ocak 2020 tarihine kadar dava açabilirsiniz. Önemli olan aracı satın aldığınız tarihtir, kilometre sayacının ne zaman düşürüldüğünün önemi yoktur. Kilometre sayacı 2010 yılında dahi düşürülmüş olabilir.

Yukarıda da ifade edildiği üzere, kilometre sayacına müdahale işlemi size satan kişi tarafından yapılmış ise, davanız zamanaşımına uğramaz. Yani 3 yıl, 5 yıl hatta 10 yıl önce satın aldığınız bir araç için isterseniz her zaman dava açabilirsiniz.

KİLOMETRE SAATİNİ DÜŞÜREN KİŞİNİN CEZALANDIRILMASINI DA SAĞLAYABİLİRSİNİZ:

Yukarıda da ifade ettiğimiz üzere, kilometre sayacını düşürme işlemi aynı zamanda DOLANDIRICILIK SUÇUNU OLUŞTURUR. Dolandırıcılık şuçu takibi şikayete bağlı bir suç değildir. Kim işlemiş olursa olsun (ister aracı size satan kişi ister ondan önceki sahibi) bu eylem bir suçtur ve eylemi öğrenen Cumhuriyet savcısı, bu eylemi gerçekleştiren yani suç işleyen kişinin cezalandırılması için kamu davası açacaktır.

Türk Ceza Kanunu'nun, konuyla ilgili hükümleri şu şekildedir:

Dolandırıcılık Madde 157-
Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.

NİTELİKLİ DOLANDIRICILIK Madde 158- (1) Dolandırıcılık suçunun;
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında;
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
işlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Basit bir anlatımla, eğer kilometre düşürme işlemini gerçekleştiren kişi, bu aracı, internete verdiği bir ilanla satarak menfaat elde etme düşüncesinde ise, cezası 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve suçtan elde edilen menfaatin iki katı kadar para cezasıdır.

YARGITAY 15. Ceza Dairesi 2017/1324 E. 2017/10705 K. sayılı kararında;

“... Grup Ticaret Limited Şirketinin yetkilisi olan sanığın, sahibinden.com isimli internet sitesine...plakalı Volkswagen marka aracın 68.000 km'de olduğunu belirten satış ilanı verdiği, alıcının ilanı görerek şirket yetkilisini aradığı ve aralarındaki anlaşma sonucu aracı satın aldığı ancak aracın yetkili servise götürülmesi ile, aracın kilometre saatinin değiştirildiğinin ve 200.617 kilometrede olduğunun tespit edildiği, bu suretle şirket yetkilisi sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 158/1-h maddelerinde belirtilen nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğu” belirtilmiştir.

Görüldüğü üzere bu olayda, kilometre saatini değiştiren kişi, araç alım satım işi yapan bir şirketin yetkilisidir. İSTER BÖYLESİ BİR ŞİRKET YETKİLİSİ, İSTERSE SIRADAN VATANDAŞ OLSUN, KİLOMETRE SAATİNİ DÜŞÜREN KİŞİ DOLANDIRICILIK SUÇUNU İŞLEMİŞ OLUR.*

Bir başka Yargıtay kararında; aracı satan sanıkların eylemlerini internet üzerinden alıcı ile bağlantı kurarak gerçekleştirmiş olmaları nedeniyle; eylemlerinin TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenen (bilişim sistemlerinin kullanılması sebebiyle) nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğu belirtilmiştir.

ZARARIN DOĞMASI GEREKİR Mİ?

Bu şekilde araç satın almış kişilerin dava açmaları için zarara uğramaları gerekmez. Örneğin bu şekildeki bir araç 20.000-TL'ye satın alınmış, geçen zaman içerisinde, araç piyasasının yükselmesi sebebiyle aracın değeri 22.000-TL'ye çıkmış hatta ayıplı bu hali de 21.000-TL olsun. Bu durumda, herhangi bir zararınız yokmuş gibi görünebilir. Önemli olan satım tarihindeki aracın ayıplı halinin değeridir. Örnekte olduğu üzere, satış tarihinde kilometresi düşürülmemiş olsa aracın değeri belki de 15.000-TL olması gerekirken siz aracı 20.000-TL'ye satın aldığınıza göre, aracın bedelinde 5.000-TL indirim yapılması gerekmekteydi. İşte bu 5.000-TL'yi aracı size satan kişiden satım tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsil edebilirsiniz.

HANGİ HAKLARINIZ BULUNMAKTADIR?

İster araç alım satım işini meslek haline getirmiş bir yerden (otomobil bayi, galerici vs.) ister getirmemiş sıradan bir vatandaştan satın alınmış olsun, kilometre sayacı düşürülmüş bir araç satın alan alıcılar, satış bedelinin iadesini talep edebileceği gibi, satış bedelinde indirim de talep edebilir.

Sözleşmeden dönme*yani satış bedelinin iadesi hakkının kullanılması halinde, satıcının satım bedelini iade etmesi borcu ve alıcının ise aracı, satıcıya teslim etmesi borcu doğmaktadır. Fakat alıcının, bedeli iade almadan aracı teslim etmesi söz konusu olmayacak, bedeli iade almadan aracı teslim etmek ister ise bu teslim tarihinden itibaren faize hak kazanması gündeme gelecektir. Aracın, anlatılan şekilde bedeli iade alınana kadar alıcı tarafından kullanılmasında mahzur yoktur.

Satış bedelinde indirim*hakkının kullanılması, satım tarihinde aracın ayıpsız hali ile ayıplı halinin piyasa değerlerinin karşılaştırılması, bu oranın satım bedeline uyarlanması, neticesinde elde edilecek değer ile satım değeri arasındaki farkın alıcıya ödenmesini gerektirir. Örneğin ayıpsız piyasa değeri 50.000-TL, ayıplı piyasa değeri 40.000-TL olan bir araç, 48.000-TL ye satın alınmış olsun. 48.000/50.000×40.000=38.400-TL. Ayıp oranında bedelde indirim yapılması gereken tutar: 48.000-38.400=9.600-TL. Yani satıcının, ayıplı araç satışı ile ilgili alıcıya ödemesi gereken tutar 9.600-TL’dir. Aracın ayıplı ve ayıpsız halinin piyasa değerinin ne olduğu bilirkişi tarafından yapılacak inceleme ile anlaşılacaktır.

İkinci el araç satışında satıcının sorumluluğu konusunda geniş açıklamalar için, linkte yer alan makalemizi inceleyebilirsiniz:*https://www.akahukuk.com.tr/2017/08/...n-sorumlulugu/

Eğer sizler de, bu veya benzeri problemler yaşamaktaysanız, hemen her ilde bulunan çalışma arkadaşlarımız ile sizlere yardımcı olabiliriz. Bunun için web sitemiz üzerinden Bize Ulaşabilirsiniz.

EMSAL YARGITAY KARARLARI:

1)*Yargıtay 13.Hukuk Dairesi*Esas: 2016/ 15908* Karar: 2017 / 9366

"Davacı, ....04.2013 tarihinde davalıdan 26.000,00 TL bedelle 2004 model*... marka otomobil satın aldığını, aracı satın almadan önceki*kilometresinin 91.087 olduğunu, aracı satın alıp kullanmaya başladıktan bir kaç ay sonra aracının motorunun yağ yakmaya başladığını, aracın satın almadan önce araca katkı maddesi konularak sorunun giderildiğini öğrendiğini, aracı satın aldıktan sonra 04.10.2013 tarihinde*araç*fenni muayenesine götürüldüğünde aracın*kilometresinin 95.354 km olarak tespit edildiğini, fenni muayene istasyonundan 06.10.2011 tarihli*araç*muayene raporunun çıkartılması sonucu bu raporda*araç*kilometresinin 200.768 olarak görüldüğünü tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 7.000,00 TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

08.12.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile 23.410,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikten davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece,davanın ıslah dilekçesi doğrultusunda kabulü ile 7.000,00 TL'nin ....04.2013 tarihinden itibaren, 16.400,00 TL'nin ıslah tarihi olan 08.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalıdan satın aldığı aracın motorunun rektefe edilmesiyle birlikte aracın*kilometresiyle oynanmaktan kaynaklanan*araç*bedel*kaybına ilişkin zararı istemiş, Mahkemece; 01.12.2014 havale tarihli Makine Mühendisinin hazırladığı*ikinci*ek rapor doğrultusunda, aracın*kilometresi ile oynanması sonucu 4.000,00 TL zarar oluşabileceği ve motorun revizyondan geçirilmesi gerektiği bu nedenle değiştirilmesi gereken parçalar ve işçilik bedelinin 19.410,00 TL olacağı yönündeki rapor doğrultusunda karar verdiği anlaşılmaktadır. Davacı aracın ayıplı hali ile ayıpsız bedeli arasındaki farkı isteyebilir. Bu halde; mahkemece*araç*üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, aracın ayıplı ve ayıpsız değeri belirlenmek suretiyle taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine*elverişli rapor alınmalı ve sonucuna uygun bir karar verilmelidir."

2)*Yargıtay 13. Hukuk Dairesi Esas: 2015/1900 Karar: 2016/7367

"Davacı, internet sitesinde davaya konu aracı gördüğünü, verilen ilanda aracın 54.700 km ve hasarsız olduğunun belirtildiğini, 27.12.2010 tarihinde 22.000,00 TL bedelle aracı satın aldığını, 04.01.2011 tarihinde aracı servise götürdüğünde aracın kilometresinin 137.864 olduğunu ve bazı parçalarının değiştiğini öğrendiğini ileri sürerek satış bedelinin iadesine bu mümkün olmaz ise yıpranmış araç satılması nedeniyle 4.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davacının aracı görüp beğenerek satın aldığını, servise götürerek incelettiğini, aracı muayene ettirme yükümlüğününün davacıya ait olduğunu, satın alındığı haliyle aracın satıldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 1.500,00 TL alacağın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Türk Borçlar Kanununun 219-231 maddelerinde düzenlenen, ayıba karşı tekeffül hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Satım sözleşmesinde satıcının ayıba karşı tekeffül borcunu düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 219. Maddesinde, satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki yada ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcının bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Alıcı ayıbı ihbar etmek suretiyle satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme haklarına sahiptir. Somut olayda, davacı, 27.12.2010 tarihinde satın aldığı aracının kilometresi ile oynanmış ve hasarlı olması nedeniyle ayıplı olduğunu iddia ederek satış bedelinin iadesi ya da ayıplı araç satılması nedeniyle 4.000,00 TL. nin davalıdan tahsili için eldeki davayı açmıştır. Davalı bedel iadesi şartlarının oluşmadığını savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu ayıbın sadece aracın km’sinin indirilmesinden kaynaklandığı, sözleşmeden dönme yerine semenin indirilmesinin hakkaniyete daha uygun olduğu ve buna göre davacının zararının 1.500,00 TL olduğu, davacının diğer taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle sözleşmeden dönerek bedelin iadesi talebininin reddine karar verilmiştir.

Alınan bilirkişi raporunda dava konusu aracın kilometresinin indirilmiş olması nedeniyle gizli ayıplı olarak satıldığı tespit edilmiştir. Satıcı ayıpların varlığını bilmese bile bundan davacıya karşı sorumludur. Davalı satıcının ayıba karşı tekeffül borcu bulunmaktadır. Dava konusu araç gizli ayıplı olarak satıldığı için davacının talebi doğrultusunda bedelin iadesi gerekir."*

3) Yargıtay 13. Hukuk Dairesi Esas: 2015/7985 Karar: 2016/14765

"Davacı, internet sitesinde davaya konu aracı gördüğünü, verilen ilanda aracın 130.000 km olduğunun belirtildiğini, 15.08.2011 tarihinde 20.900,00 TL bedelle aracı satın aldığını, 22.09.2012 tarihinde aracı muayeneye götürdüğünde aracın kilometresinin 152.086 olduğunu ve bir önceki muayene tarihinde kilometresinin 178.309 olduğunu öğrendiğini ileri sürerek satış bedelinin iadesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Türk Borçlar Kanununun 219-231 maddelerinde düzenlenen, ayıba karşı tekeffül hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Satım sözleşmesinde satıcının ayıba karşı tekeffül borcunu düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 219. Maddesinde, satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki yada ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Alıcı ayıbı ihbar etmek suretiyle satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme haklarına sahiptir. Somut olayda, davacı, 15.08.2011 tarihinde satın aldığı aracının kilometresi ile oynanmış olması nedeniyle ayıplı olduğunu iddia ederek satış bedelinin iadesi için eldeki davayı açmıştır. Davalı davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.*Alınan bilirkişi raporunda dava konusu aracın kilometresinin indirilmiş olması nedeniyle gizli ayıplı olarak satıldığı tespit edilmiştir."

Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Alıntı yaptığınıza ilişkin link vermek suretiyle makalemizi paylaşabilirsiniz. Kaynak belirtmeksizin makalelerimizden alıntı yapılması durumunda yasal işlem başlatılmaktadır.

Submit "Kilometre Sayacı Düşürülmüş Araç Satın Alan Kişilerin Hakları" to Digg Submit "Kilometre Sayacı Düşürülmüş Araç Satın Alan Kişilerin Hakları" to del.icio.us Submit "Kilometre Sayacı Düşürülmüş Araç Satın Alan Kişilerin Hakları" to StumbleUpon Submit "Kilometre Sayacı Düşürülmüş Araç Satın Alan Kişilerin Hakları" to Google

Updated 27-04-2018 at 11:20:16 by Av.Orhan AKA

Hukuk Terimleri: araç, dava, düşürme, kilometre, satış
Kategoriler
Hukuksal

Yorumlar

Trackbacks

Total Trackbacks 0
Trackback URL:



Hukuk Blog |  2018 tarihli Yasal Siteler Dizini |  Arabulucu |  Hukuk Kitapları |  Fiyat1 |  Alman Hukuku |  Özel Güvenlik AŞ. |  İş İlanları |  Ankahukuk |  Psikolog |  Taşınmaz ilanları |  Internet Rehberi |  Türkiye Portalı |  Site Ekleme |  Türkçe-İngilizce Sözlük |  Sihirli Kadın |  Sağlık |  Satılık Düşecek Domainler |  Terapi  |  Berk Gürman |  Phukuk |  Bayefendi |  Arabuluculuk Eğitim Merkezi | 
Hukuki.Net’in Telif Hakları ve 2014-2018 yılları arası Marka Tescil Koruması Levent Patent tarafından sağlanmaktadır.
Hukuki.Net sunucusu yoğun trafiği yönetebilen CubeCDN teknolojisi kullanmaktadır.
Reklam Alanları: Sitenin 2018 yılı reklam pazarlaması için iletişim kurmanız rica olunur.